Ултрабогатите побогати од кога било, сиромаштијата продлабочена: богатството расте рекордно, нееднаквоста станува глобална закана
Богатството на светските милијардери во изминатата година растело трипати побрзо од претходните години и достигнало рекордно ниво, предупредува организацијата „Оксфам“ во своето најново извештај за глобалната нееднаквост. Документот, објавен во пресрет на почетокот на Светскиот економски форум во Давос, наведува дека вкупното богатство на милијардерите во 2025 година пораснало на 18,3 билиони долари, продолжувајќи го силниот тренд на раст што трае уште од 2020 година.Овој енормен пораст се случува во време кога секоја четврта личност во светот се соочува со тешкотии да обезбеди редовни оброци, а речиси половина од светската популација живее во сиромаштија. Според пресметките на „Оксфам“, 2,5 билиони долари, колку што е зголемено богатството на милијардерите минатата година, е износ приближно еднаков на вкупниот имот што го поседуваат најсиромашните 4,1 милијарди луѓе на планетата. Во исто време, бројот на милијардери првпат надминал 3.000, а Илон Маск станал првата личност во историјата чија нето-вредност надминала 500 милијарди долари.Извештајот предупредува дека паралелно со растот на богатството се засилува и концентрацијата на политичка моќ кај ултрабогатите. Според податоците, 74 од вкупно 2.027 милијардери во светот во текот на 2023 година извршувале извршни или законодавни функции во владите, што значи дека имале 3,6 проценти шанса да бидат на политичка функција. За споредба, просечниот граѓанин во светот имал само 0,0009 проценти шанса за истото.Според „Оксфам“, оваа врска меѓу економската и политичката нееднаквост е длабоко загрижувачка. Фактот што милијардерите имаат илјадници пати поголема веројатност да влијаат врз политичките одлуки, според организацијата, ја нагласува нивната прекумерна моќ и влијание врз јавните политики.Дел од растот на богатството, се наведува во извештајот, е поврзан со политиките на американскиот претседател Доналд Трамп, чија втора администрација спровела намалување на даноците, обезбедила заштита на мултинационалните корпорации од меѓународен притисок и го ублажила надзорот врз монополите. Дополнителен поттик за ултрабогатите донел и наглиот раст на вредноста на компаниите поврзани со вештачката интелигенција.Во извештајот се посочува и сè поголемото влијание на милијардерите врз традиционалните и дигиталните медиуми, при што се наведува дека ултрабогатите денес контролираат повеќе од половина од најголемите медиумски компании во светот. Ваквата концентрација на капитал и моќ, предупредува „Оксфам“, ги продлабочува општествените поделби и ја загрозува демократската стабилност.Раководството на организацијата оценува дека растечкиот јаз меѓу богатите и остатокот од населението создава сериозен политички дефицит, кој може да има опасни и долгорочни последици. Според нив, владите сè почесто носат одлуки во корист на елитите, што резултира со намалување на јавната помош и ограничување на граѓанските слободи.Поради тоа, „Оксфам“ апелира до владите да усвојат национални стратегии за намалување на нееднаквоста, да воведат повисоки даноци за екстремното богатство и да воспостават поцврсти бариери меѓу капиталот и политиката, вклучително и строги ограничувања за лобирањето и финансирањето на изборните кампањи. Организацијата предлага и зајакнување на работничките права, зголемување на платите, разбивање на монополите и поголеми инвестиции во јавните услуги и социјалната заштита, оценувајќи дека само на тој начин може истовремено да се намали нееднаквоста и да се зајакне демократијата.
Свет | пред 1 седмица
