ИРАН

Иран: Не сакаме да им наштетиме на обичните Американци

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека Иран не сака да им наштети на обичните граѓани на Соединетите Американски Држави, обвинувајќи ги Израел и американските власти за економските последици од војната.Во објава на социјалната мрежа Икс, Арагчи порача дека мнозинството Американци не ја поддржуваат вмешаноста на нивната земја во странски војни.„Иран не сака да им наштети на обичните Американци кои во големо мнозинство гласаа за прекин на учеството во скапи странски војни“, напиша Арагчи.Тој додаде дека одговорноста за растот на цените на горивата, поскапувањето на станбените кредити и падот на пензиските фондови, според него, целосно ја носат Израел и „неговите послушници во Вашингтон“.

Свет | пред 1 месец

Планот на Трамп за мир во Газа ставен на чекање по нападите врз Иран

Планот на американскиот претседател Доналд Трамп за завршување на војната во Појасот Газа е ставен на чекање поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, откако САД и Израел извршија напади врз Иран, пренесува „Ројтерс“, повикувајќи се на три извори директно вклучени во преговорите.Според нив, новонастанатата ситуација го доведува во прашање спроведувањето на мировната иницијатива на Трамп за регионот, позната како „Одбор за мир“, која американскиот претседател неодамна ја претстави како клучна цел на својата надворешна политика.Застојот доаѓа помалку од еден месец откако Трамп обезбеди милијарди долари финансиска помош за Газа од арапските држави, кои сега се соочуваат со ирански напади и растечка ескалација на конфликтот во Персискиот Залив.Експертите предупредуваат дека новата безбедносна ситуација може да ја доведе во прашање поддршката за оваа иницијатива.Заха Хасан од Карнегиевата фондација за меѓународен мир во Вашингтон изјави дека арапските земји, меѓу кои Обединетите Арапски Емирати и Катар, кои претходно ветија финансиска поддршка за „Одборот за мир“, сега можеби ќе го преиспитаат своето учество.„Тие веројатно се прашуваат дали ова навистина е добро потрошен новец“, изјави Хасан.

Свет | пред 1 месец

Напад врз срцето на Израел: Аларми одекнуваат во регионот каде живее половина од населението

Сирени за воздушна опасност речиси без престан се активираат во централниот дел на Израел поради ракетни напади, јавуваат очевидци.Според првичните информации, ракетниот оган доаѓа од Иран или од движењето Хезболах од Либан, додека во неколку погодени подрачја се забележани столбови чад по ударите.Станува збор за исклучително стратешка област во Израел, каде живеат околу 44 проценти од населението.Во овој регион се наоѓаат и клучни државни и воени институции, меѓу кои меѓународниот аеродром „Бен Гурион“, неколку воени бази, Министерството за одбрана, како и седиштето на израелската разузнавачка служба Мосад.Израелските власти засега не објавиле официјални детали за нападите, бидејќи информациите сè уште не се одобрени за објавување од воената цензура.

Свет | пред 1 месец

Напади врз постројки за вода во Блискиот Исток – нова опасна фаза на војната

Нападите врз постројки за десалинизација на вода се појавија како нова и опасна појава во војната на Блискиот Исток, предупредуваат експертите, бидејќи станува збор за инфраструктура од која зависат милиони луѓе.Иран ги обвини Соединетите Американски Држави дека поставиле опасен преседан со нападот врз постројка за десалинизација на островот Кешм, која обезбедува вода за пиење за околу 30 села.Во меѓувреме, Бахреин соопшти дека ирански дрон оштетил постројка за десалинизација на вода, обвинувајќи го Техеран дека „случајно“ таргетира цивилна инфраструктура.Иако ваквите напади засега се ограничени, експертите предупредуваат дека нападите врз водните системи можат драматично да ја ескалираат војната.„Првата страна која ќе се осмели да нападне вода ќе предизвика војна многу поголема од онаа што ја гледаме денес“, изјави економистката за водни ресурси Естер Крозе-Делбур.Постројките за десалинизација се клучни за опстанокот на многу земји во регионот. Според извештај од Францускиот институт за меѓународни односи од 2022 година, десалинизираната вода обезбедува 42 проценти од водата за пиење во Обединетите Арапски Емирати, 70 проценти во Саудиска Арабија, 86 проценти во Оман и дури 90 проценти во Кувајт.„Таму без десалинизирана вода нема ништо“, предупреди Крозе-Делбур.

Свет | пред 1 месец

Белата куќа: Растот на цените на нафтата е привремен

Белата куќа соопшти дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп внимателно ја следи ситуацијата на енергетските пазари, откако цените на нафтата нагло пораснаа поради војната со Иран.Портпаролката на Белата куќа, Тејлор Роџерс, изјави дека администрацијата е во постојана координација со надлежните институции.„Белата куќа е во постојана координација со релевантните агенции по ова важно прашање, кое е врвен приоритет за претседателот“, изјави Роџерс.Таа додаде дека Трамп и неговиот енергетски тим уште пред почетокот на нападите врз Иран имале подготвен план за стабилизација на енергетските пазари.„Претседателот и неговиот енергетски тим имаат силен план за одржување на стабилноста на енергетските пазари и ќе продолжат да ги разгледуваат сите кредибилни опции“, рече Роџерс.Портпаролката ја повтори и оценката на Трамп дека растот на цените на нафтата е привремен.Според него, цените значително ќе паднат откако ќе бидат постигнати целите на воената операција.

Свет | пред 1 месец

Енергетска тревога: Г7 расправа за пуштање нафтени резерви поради војната со Иран

Министрите за финансии на земјите од Г7 одржаа итен онлајн состанок поради силниот раст на цените на нафтата, кои надминаа 119 долари за барел поради ескалацијата на конфликтот со Иран.На состанокот се разговарало за влијанието на војната врз глобалните пазари и можните мерки за стабилизирање на снабдувањето со енергенси.Јапонската министерка за финансии Сатсуки Катајама изјави дека Меѓународната агенција за енергија предложила координирано ослободување на дел од стратешките нафтени резерви.„Меѓународната агенција за енергија ги повика сите земји координирано да пуштат дел од своите нафтени резерви“, рече Катајама на брифинг со новинарите.Според неа, на состанокот министрите разговарале за последиците од конфликтот во Иран врз енергетските пазари, откако цената на нафтата во понеделникот надмина 119 долари за барел.Аналитичарите предупредуваат дека натамошната ескалација на конфликтот на Блискиот Исток може дополнително да ги зголеми цените на енергенсите и да предизвика нови економски потреси на глобално ниво.

Свет | пред 1 месец

НАТО потврди: Пресретнат проектил насочен кон Турција

НАТО потврди дека пресретнал проектил кој бил насочен кон Турција, соопшти портпаролката на Алијансата Алисон Харт.Таа информацијата ја објави на социјалната мрежа Икс, користејќи го официјалното име на државата – Туркије.„НАТО повторно пресретна проектил кој беше насочен кон Турција“, напиша Харт.Ова е уште еден инцидент во кој НАТО системите за противвоздушна одбрана реагираат на закани кон турскиот воздушен простор, во услови на зголемени тензии на Блискиот Исток.

Свет | пред 1 месец

САД ја открија целта на операцијата против Иран

Соединетите Американски Држави соопштија дека нивната воена операција против Иран има за цел да ја ослабне способноста на Техеран да претставува закана за регионот и глобалната безбедност.Во изјава на американскиот државен секретар Марко Рубио се наведува дека операцијата е насочена кон клучни воени капацитети на Иран.Еден американски официјален претставник ја опиша операцијата како напад врз, како што рече, „Иран – водечка држава во светот по киднапирања и земање заложници“.„Застанете на момент и упатете мисли и молитви кон храбрите Американци. Сите сме восхитени од нивната служба“, изјави Рубио, пофалувајќи ги американските сили кои учествуваат во мисијата.Според него, главните цели на операцијата се уништување на иранските капацитети за лансирање ракети, елиминирање на фабриките во кои се произведуваат ракетите, како и напади врз поморските сили на Иран.Американските власти додаваат дека операцијата е насочена кон спротивставување на заканата што, според нив, иранското клерикално раководство ја претставува за Блискиот Исток и за пошироката меѓународна заедница.

Свет | пред 1 месец

Пентагон: Ова не е рамноправна борба, кампањата против Иран оди според планот

Американските и израелските напади врз Иран влегуваат во втората недела, а операцијата што Пентагон ја нарекува „Епски бес“ досега опфатила повеќе од 3.000 цели на иранска територија, изјави американскиот министер за одбрана Пит Хегсет во интервју за Си-Би-Ес њуз.Според него, во операцијата учествуваат повеќе од 50.000 американски војници, а кампањата се одвива според планот.„Многу сме на добар пат. Јас вчера бев во Централната команда. Операцијата се спроведува според планот“, изјави Хегсет.Тој нагласи дека конфликтот не е рамноправен и дека американските и израелските сили имаат значителна воена предност.„Нашите способности се далеку посилни од иранските. Кога ќе ги споите нашите воздухопловни сили со израелските, станува збор за две од најмоќните воздушни сили во светот“, рече американскиот министер за одбрана.Хегсет додаде дека дел од кампањата со конвенционално оружје, вклучително и тешки бомби од 200, 500 и 1.000 килограми, допрва треба да започне.Според него, целта на операцијата е целосно да се неутрализираат воените капацитети на Иран.„Се бориме за победа. Ние ги поставуваме условите. Ќе знаеме дека целта е постигната кога противникот повеќе нема да биде борбено способен“, рече Хегсет.Во интервјуто тој потврди дека во моментов нема американски копнени сили во Иран, но не ја исклучи таа можност.„Би било неразумно да не ја задржиме таа опција. Задржуваме право на сите можности“, изјави министерот.Според американски извори, Русија наводно му доставува разузнавачки информации на Иран за американските позиции и движења, но Хегсет рече дека американската војска е целосно свесна за тие активности.Во меѓувреме, во конфликтот веќе има жртви и на двете страни. Шест американски резервисти беа убиени во ирански напад со дрон врз база во Кувајт, додека според активисти за човекови права, во Иран досега загинале повеќе од 1.600 луѓе.Хегсет изјави дека американските власти истражуваат и напад во кој беше погодено училиште на југот од Иран, но нагласи дека американската војска „никогаш не таргетира цивили“.

Свет | пред 1 месец

НАТО системи пресретнале иранска ракета над Турција

Балистичка ракета испалена од Иран е соборена во турскиот воздушен простор, соопшти турското Министерство за одбрана.Според соопштението, ракетата била пресретната од НАТО системите за противвоздушна одбрана распоредени во источниот Медитеран.Остатоците од ракетата паднале на празни полиња во областа Газиантеп, на југоистокот од Турција, при што нема информации за повредени или материјална штета.„Уште еднаш нагласуваме дека против секоја закана насочена кон територијата и воздушниот простор на нашата земја ќе бидат преземени сите неопходни чекори, решително и без двоумење“, соопшти турското Министерство за одбрана.Ова е втор ваков инцидент во рок од една недела. Во четвртокот Анкара објави дека НАТО системите за одбрана пресретнале балистичка ракета која се движела кон турскиот воздушен простор.Техеран тогаш негираше дека ракетата била испалена од Иран.Инцидентот предизвика реакција и од генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, кој изјави дека активирањето на членот 5 од Северноатлантскиот договор засега не е на дневен ред.Членот 5 предвидува дека вооружен напад врз една членка на НАТО се смета за напад врз целиот сојуз, по што останатите членки преземаат мерки за помош на нападнатата држава.

Свет | пред 1 месец

Иран ја обвини Европа: Помогнавте во создавањето услови за нападите на САД и Израел

Иран ги обвини европските земји дека помогнале во создавање услови за американско-израелските напади врз земјата, кои доведоа до актуелниот конфликт со Исламската Република.Обвинувањата ги изнесе портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багеи, на редовната неделна прес-конференција.„За жал, европските земји помогнаа во создавањето на тие услови“, изјави Багеи.Тој додаде дека наместо да се залагаат за владеење на правото и да се спротивстават на притисоците од САД, европските држави ја поддржале американската позиција во Советот за безбедност на Обединетите нации.„Наместо да инсистираат на владеење на правото и да се спротивстават на заплашувањето и ексцесите на Соединетите Американски Држави, тие се согласија со нив во Советот за безбедност на ОН за време на расправата за повторно воведување санкции. Тоа ја охрабри американската и ционистичката страна да продолжат со своите злосторства“, рече Багеи.Изјавата доаѓа во момент кога конфликтот меѓу Иран, САД и Израел продолжува да ескалира, а тензиите на Блискиот Исток предизвикуваат сериозна загриженост кај меѓународната заедница.

Свет | пред 1 месец

Евакуацијата е бесплатна, приоритет имаат мајки со деца: има лице кое бара да не биде извлекувано преку Египет

Владата нема да наплаќа за евакуацијата на македонските државјани од Блискиот Исток, изјави министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски, нагласувајќи дека во вакви кризни ситуации институциите имаат обврска да помогнат.„Одлучивме да не наплаќаме од граѓаните. На сите ни е многу лесно да критикуваме од дома, не дај Боже да бидеме во таква ситуација. Владата и министерството, во ситуација на криза, се тука да помогнат и нема да очекуваат да се надоместат трошоците“, изјави Муцунски.Тој информираше дека има и поединечни случаи на граѓани кои побарале специфичен начин на евакуација.„Едно лице побара да не биде евакуирано преку Египет. Има граѓани кои побараа помош, но тоа да биде од Израел. На едно лице му обезбедивме авионски билет, а за уште едно лице работиме на логистиката“, рече министерот.Муцунски појасни дека при евакуацијата се применуваат одредени приоритети.„Приоритет имаат мајки со деца, потоа туристи, а од некои земји беше побарано да се извлечат и странски државјани поради специфични околности. Во следните два лета повторно ќе има и странски државјани“, изјави Муцунски.

Македонија | пред 1 месец

14 лица не се појавиле на летот за евакуација од Дубаи, планирани се уште два летови, 89 лица чекаат да бидат извлечени

Четиринаесет македонски државјани кои биле пријавени за евакуација вчера не се појавиле на организираниот лет од Дубаи, информираше министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски.„14 лица вчера не се појавија на летот од Дубаи. Овие лица до последен момент барале евакуација. Контактиравме веднаш преку нашето дипломатско претставништво други граѓани, кои ги вративме, а беа на листата за чекање“, изјави Муцунски.Тој посочи дека во повеќе земји од регионот се евидентирани македонски државјани кои побарале помош за евакуација.Во Доха се регистрирани 162 лица, од кои 89 изразиле подготвеност да бидат евакуирани. Во Кувајт се пријавени 36 лица, во Бахреин 15, додека во Саудиска Арабија се пријавиле пет лица.„За нив е предвиден организиран транспорт до Ријад како централна точка за собирање, по што во текот на неделата ќе има директен лет“, рече Муцунски.Министерот додаде дека од Дубаи во текот на неделата се планирани уште два летa, со цел евакуацијата да се реализира во целост.„Динамиката е јасна – до крајот на неделата да има извлекување на сите граѓани“, истакна Муцунски.

Македонија | пред 1 месец

Техеран ќе им го конфискува имотот на Иранците што работат со Америка и Израел

Иран ќе ги заплени имотите и средствата на иранските граѓани во странство, кои ќе се оценат за „виновни за соработка“ со САД и Израел, во услови на војната што Вашингтон и Тел Авив ја водат против Техеран, соопшти Канцеларијата на иранскиот државен обвинител.Во соопштението издадено во неделата се споменува закон донесен минатиот октомври, кој предвидува дека секоја соработка со Израел, САД „или други непријателски држави или групи е предмет на конфискација на целиот имот и други законски казни според Исламскиот кривичен законик, објави државната телевизија Прес ТВ, пренесуваат иранските медиуми.Секоја оперативна акција во име на ционистичкиот (израелски) режим или непријателски влади, вклучувајќи ја и американската влада или други непријателски режими и групи, или во име на кој било од нивните поврзани елементи, против безбедноста на земјата подразбира конфискација на целиот имот, според Исламскиот кривичен законик усвоен на 21 април 2013 година, како што е изменет, и смртна казна“, се вели во законот цитиран од Прес ТВ.Според иранските власти, повеќе од 1.200 луѓе се убиени, вклучувајќи го и врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи, а повеќе од 10.000 се повредени откако САД и Израел започнаа заеднички напад врз Иран на 28 февруари.Техеран возврати со напади со беспилотни летала и ракети насочени кон Израел и земјите од Персискиот Залив кои имаат американски воени бази.Иранското собрание на експерти во недела го избра синот на Хамнеи, Моџтаба Хамнеи, за нов врховен лидер на земјата.

Свет | пред 1 месец

Хрватската влада ги ограничи цените на горивата

Поради воената криза на Блискиот Исток и војната во Иран, која влијае и на пазарот на нафтени деривати, Владата на Република Хрватска денеска одржува вонредна седница.Премиерот Андреј Пленковиќ потврди дека Владата ќе ги ограничи цените на горивата.Поради војната на Блискиот Исток, дојде до затворање на Ормутскиот теснец, што предизвика раст на цената на нафтата. Цените сега се движат помеѓу 105 и 107 долари за барел, што е раст од 50 отсто за само 10 дена. Доколку Владата не заседаваше, утре цената на евро-дизелот ќе изнесуваше 1,72 евра, а со нашата уредба ќе биде 1,55 евра по литар. Бензинот, наместо 1,55, по интервенцијата на Владата ќе чини 1,50 евра“, додаде премиерот.На седницата ќе се разгледа повторно ограничување на цените на бензинските пумпи преку измена на двете уредби – за утврдување на највисоките малопродажни цени на нафтени деривати и за висината на акцизите на енергентите и електричната енергија.

Свет | пред 1 месец

Human Rights Watch: Израел користел забрането оружје во нападот врз Либан

Организацијата за човекови права Human Rights Watch (HRW) денеска соопшти дека израелската армија незаконски употребила муниција со бел фосфор во селото Јохмор на југот на Либан.Меѓународната невладина организација наведува дека нејзините истражувачи до овој заклучок дошле по проверка и геолокација на седум видеа кои прикажуваат како муницијата со бел фосфор експлодира во воздухот над стамбените делови на градот на 3 март.Белиот фосфор е високо токсичен и создава облаци на фосфорен пентоксид, кои потоа реагираат со влагата во воздухот или во човечките бели дробови и формираат фосфорна киселина. Армиите го користат белиот фосфор за сокривање на операции и тој не се смета за хемиско оружје според Конвенцијата за хемиско оружје, но неговата употреба против луѓе во цивилни средини се смета за прекршување на Протоколот III од Конвенцијата за одредено конвенционално оружје.Незаконската употреба на бел фосфор од страна на израелската армија над стамбените подрачја е исклучително загрижувачка и ќе има сериозни последици врз цивилите“, изјави Рамзи Каис, истражувач за Либан во Human Rights Watch.HRW и претходно го обвинуваше израелското воено командување дека употребувало муниција со бел фосфор во Газа и Либан, обвинувања кои израелската армија ги негираше.

Свет | пред 1 месец

Кина за заканите од САД и Израел: Иранскиот суверенитет, безбедност и територијален интегритет мора да се почитуваат

Пекинг денеска ја изрази својата спротивставеност кон било какви странски дејствија насочени против новиот врховен лидер на Иран, Мојтаба Хамнеи.Кина се противи на мешање во внатрешните прашања на други држави под било каков изговор, а иранскиот суверенитет, безбедност и територијален интегритет мора да се почитуваат“, изјави портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи, Гуо Џиакун, на редовна прес-конференција, одговарајќи на прашање за заканите од САД и Израел.Израел минатата недела предупреди дека новиот ирански врховен лидер ќе биде „цел“, дури и пред синoт на Хамнеи официјално да ја преземе функцијата. Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека новиот лидер „нема долго да трае“ без негова согласност.Портпаролката на Кина го опиша именувањето на Хамнеи како внатрешно иранско прашање.Ова е одлука на иранската страна врз основа на нејзиниот устав“, изјави портпаролката Гуо Џиакун на прес-конференција.

Свет | пред 1 месец

Иранската државна телевизија: Моjтаба Хамнеи е повреден во војната

Иранската државна телевизија, известувајќи за именувањето на Мојтаба Хамнеи за нов врховен лидер на Иран, наведува дека тој е повреден во војна.Во телевизиската програма е опишан како „јанбаз“, што значи лице повредено од непријател, и тоа во „рамазанската војна“, како што иранските медиуми го нарекуваат актуелниот конфликт. Меѓутоа, подоцна еден аналитичар сугерирал дека Хамнеи можел да биде повреден за време на службата во Иранско-ирачката војна во 1980-тите години.Мојтаба Хамнеи од почетокот на конфликтот не се појавил јавно. Неговиот татко, досегашниот ајатолах, беше убиен во израелски воздушен напад врз Техеран на 28 февруари, на самиот почеток на војната.Американскиот претседател Доналд Трамп минатата недела изјави дека сака да има улога во изборот на новиот ирански лидер. Иако напомена дека би бил отворен за некој поврзан со досегашното раководство, јасно стави до знаење дека се противи тоа да биде Мојтаба Хамнеи.Синот на Хамнеи за мене е неприфатлив“, нагласи Трамп.Израел исто така издаде предупредување пред официјалното потврдување на именувањето на вториот син на Хамнеи за врховен лидер, со порака дека ќе продолжи да ги гони сите наследници на покојниот ајатолах.

Свет | пред 1 месец

Европските берзи бележат силен пад

На европските берзи утрово цените на акциите драстично паднаа, бидејќи инвеститорите се загрижени дека силниот пораст на цените на нафтата може да поттикне инфлација и да ја оштети целокупната светска економија, пишува Индекс.хр.Индексот STOXX 600 на водечките европски акции во 9:30 часот беше во минус од 2,3 проценти, по падот од повеќе од 4 проценти во изминатата недела.Утрово, лондонскиот FTSE индекс се намали за 1,73 проценти, на 10.106 поени, додека франкфуртскиот DAX падна за 2,61 проценти, на 22.976 поени, а парискиот CAC се намали за 2,48 проценти, на 7.795 поени.И на азиските берзи цените на акциите драстично паднаа. MSCI индексот на азиско-пацифичките акции во 9:30 часот беше во минус од над 2 проценти.Цените на акциите во Шангај, Хонг Конг, Индија, Австралија, Јапонија и Јужна Кореја паднаа помеѓу 0,7 и 6 проценти.

Свет | пред 1 месец

Во Ормутскиот теснец досега нападнати 10 бродови

Според податоците од MarineTraffic, кои во петок ги анализираше AFP, од понеделник се забележани само девет комерцијални бродови – танкери, товарни и контејнерски бродови – кои повремено ја прикривале својата положба. Поморската безбедносна компанија Vanguard соопшти дека бродот Mussafah 2 бил погоден со два проектили додека се обидувал да им помогне на контејнерскиот брод Safeen Prestige, кој два дена претходно бил погоден со проектил.Скорошните извештаи за инциденти укажуваат дека бродовите кои пружаат помош на претходно погодените пловила исто така можат да се соочат со зголемен ризик од повторни напади“, предупреди во саботата Заедничкиот поморски информативен центар (JMIC), кој го управува Западната поморска коалиција.Забележаниот образец на напади врз закотвени бродови, пловила во движење и помошни бродови укажува на кампања насочена кон создавање оперативна несигурност и одвраќање на рутинското комерцијално движење, а не на континуиран обид за потопување на пловила.Нападите со дронови и ракети за кои е одговорна Иранската револуционерна гарда не се секогаш потврдени од независни извори – некои се потврдуваат со денови, а инволвираните пловила не се секогаш идентификувани. Бројот на жртви може да варира.Иран ја извезува сопствената нафта преку Ормутскиот теснец, но неговите намери остануваат нејасни. Генерал од Револуционерната гарда на 2 март предупреди дека Иран ќе „го запали секој брод“ кој ќе се обиде да помине низ теснецот и ќе ја блокира целокупната нафтена трговија од Заливот. Меѓутоа, иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека „нема намера“ да го затвори теснецот.

Свет | пред 1 месец

Азербејџан ја отвори границата со Иран

Азербејџан повторно ги отвори своите гранични премини со Иран за целокупниот сообраќај, откако минатата недела тие беа затворени поради инцидент со дрон. Станува збор за една од најкратките копнени рути што го поврзуваат Иран со Русија, објавува Ројтерс.Баку ги затвори премините минатата недела по настанот кој го опишаа како ирански напад со беспилотно летало во азербејџанската енклава Нахичеван.Претходно иранскиот претседател Масуд Пезешкиан го повикал својот азербејџански колега Илхам Алиев. Според соопштението од кабинетот на Алиев, Пезешкиан изјавил дека Иран не бил вмешан во инцидентот во Нахичеван и дека Техеран спроведува истрага за целиот случај.

Свет | пред 1 месец

Трамп за именувањето на новиот врховен лидер на Иран: Не сум задоволен

Претседателот на САД, Доналд Трамп, „не е задоволен“ од именувањето на Мојтаба Хамнеи за нов врховен лидер на Иран, пренесува американската телевизија Фокс њуз.Водителот Брајан Килмид изјави дека разговарал со претседателот по објавувањето на веста.Не сум задоволен“, му рекол Трамп.Килмид не откри дополнителни детали од разговорот, а Трамп сè уште јавно не се огласил по повод изборот.Иранскиот Совет на експерти, телото задолжено за избор на врховниот лидер на земјата, синоќа со големо мнозинство гласови го избра ајатолахот Мојтаба Хамнеи за трет врховен лидер на Исламската Република Иран, пренесе агенцијата Тасним.Советот на експерти ја нагласи важноста на континуитетот на лидерството и почитувањето на Уставот и внатрешните правила во процесот на избор на лидер, со цел државата да не остане без раководство.Изборот на Мојтаба Хамнеи е спроведен во согласност со принципите на исламското право и Уставот, а Советот на експерти ги повикува сите граѓани и општествените елити да му дадат лојалност на новиот лидер и да го зачуваат единството на државата“, се наведува во соопштението.Новиот врховен лидер на Иран е избран откако претходниот лидер, Али Хамнеи, беше убиен на почетокот на американско-израелските напади врз Иран на 28 февруари.Мојтаба Хамнеи се смета за продолжувач на наследството и тврдата политика на својот татко. Трамп претходно изјави дека именувањето на синот на Хамнеи би било „неприфатливо“, додавајќи дека новиот ирански лидер сигурно нема „долго да трае“ доколку изборот не биде координиран со Вашингтон.Губат време. Синот на Хамнеи е ‘ситна риба’“, го цитираше Трамп американскиот портал Аксиос.Израелскиот министер за одбрана, Израел Кац, минатата недела изјави дека кој и да биде избран за наследник на Хамнеи ќе биде „мета за елиминација“.

Свет | пред 1 месец

Турција испраќа борбени авиони Ф-16 на Кипар

Турција испраќа шест борбени авиони Ф-16 на Кипар. Како што денес пренесува турската телевизија NTV, се очекува ловците Ф-16 да слетаат на аеродромот Ерџан, на северот на островот.Во тек се подготовки во објектите на аеродромот за сместување на персоналот кој ќе биде стациониран таму.Ашкин Мешели, вршител на должност директор на Одделот за цивилно воздухопловство, објави дека Турција утрово ќе испрати шест борбени авиони Ф-16 во ТРСК.Мешели изјави дека авионите се испраќаат од безбедносни причини и дека нивното пристигнување нема да влијае врз цивилните летови.Во најновото соопштение на Министерството за национална одбрана, исто така, е наведено дека, имајќи ги предвид неодамнешните случувања, се разгледува распоредување на борбени авиони Ф-16 на островот со цел да се обезбеди безбедноста, потсетува NTV и додава дека одлуката доаѓа по низа напади врз базата Акротири на јужен Кипар.

Свет | пред 1 месец

Енергетски шок: Цената на нафтата скокна над 100 долари, се стравува од нов бран инфлација

Цената на суровата нафта надмина 100 долари за барел за првпат во последните четири години, откако војната со Иран сериозно го наруши глобалното снабдување со енергенси.Според светските медиуми, цената на нафтата во неделата вечерта ја проби оваа граница, која последен пат беше надмината за време на руската инвазија врз Украина.Пазарите се под силен притисок поради стравувањата дека конфликтот ќе предизвика нов инфлаторен бран, особено поради нарушувањето на транспортот низ Ормускиот теснец, низ кој поминува околу една четвртина од глобалното снабдување со нафта и гас.Американскиот секретар за енергетика Крис Рајт изјави дека прекините во поморскиот сообраќај веројатно ќе траат со недели. Тој посочи дека викендов само еден танкер поминал низ Ормускиот теснец, додека вообичаено низ него дневно минуваат десетици бродови.Францускиот претседател Емануел Макрон во неделата стана првиот западен лидер кој директно го повика иранскиот претседател да овозможи повторно отворање на поморската рута.Аналитичарите на инвестициската банка „Голдман Сакс“ предупредија дека цената на нафтата може да достигне и околу 150 долари за барел доколку кризата не се смири до крајот на месецот. Во екстремни сценарија, некои трговци со енергенси предупредуваат дека цената би можела да порасне и до 250 долари за барел.Порастот на цените на нафтата веќе создава притисок врз цените на горивата, при што во некои земји постои ризик полнењето на семеен автомобил повторно да надмине 100 фунти, што последен пат се случи по почетокот на војната во Украина.Во меѓувреме, иранските државни медиуми објавија дека за нов врховен лидер на земјата е избран Моџтаба Хамнеи, 56-годишниот син на покојниот ајатолах Али Хамнеи. Изборот на конзервативниот духовник, според анализите, сигнализира подготвеност на Техеран да ја продолжи конфронтацијата со Соединетите Американски Држави.

Свет | пред 1 месец

Нефтата поскапува, светот трепери: Војната со Иран може да предизвика глобален инфлаторен шок, предупредуваат економисти

Инфлаторен шок предизвикан од американско-израелските напади врз Иран би можел сериозно да го загрози кревкото закрепнување на светската економија, предупредуваат банкарите и економските аналитичари, пренесува „Гардијан“.Според нив, наглиот раст на цените на нафтата и природниот гас може да доведе до поскапувања на мало во многу земји и да ги принуди економистите да ги ревидираат прогнозите за глобалниот економски раст во текот на годинава.Извршната директорка на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, изјави дека зголемување на цените на енергенсите од 10 проценти кое би траело една година може да ја зголеми глобалната инфлација за 40 базични поени и да го намали економскиот раст за 0,1 до 0,2 проценти.„Светската економија се покажа извонредно отпорна. И покрај шоковите, растот и понатаму е околу 3,3 проценти“, изјави Георгиева.Економистите предупредуваат дека поголем проблем од самото поскапување на енергенсите може да биде дестабилизацијата на финансиските пазари, кои и онака се под притисок поради високите вреднувања на акциите во секторот на вештачката интелигенција и влијанието на американските царини.Британскиот економист Џим О’Нил, поранешен главен економист на „Голдман Сакс“, оцени дека конфликтот започнал во момент кога глобалната економија веќе се соочува со сериозни предизвици.„Оваа војна не започна во стабилно глобално опкружување“, изјави О’Нил, предупредувајќи дека геополитичките последици би можеле да доведат до ново прегрупирање на светските сојузи.Посебна загриженост предизвикува можноста за нарушување на испораките на нафта преку Ормускиот теснец, низ кој поминува околу 20 проценти од глобалното снабдување со нафта. Според анализите на „Блумберг економикс“, пад на понудата од само еден процент може да ја зголеми цената на нафтата за околу четири проценти.Тоа значи дека евентуално затворање на теснецот на неколку месеци би можело да ја зголеми цената на нафтата за околу 80 проценти, на приближно 108 долари за барел.Економските аналитичари предупредуваат дека Европа и Велика Британија би можеле да бидат особено погодени поради зависноста од увоз на енергенси. Според проценките на „Оксфорд економикс“, инфлацијата во еврозоната и во Велика Британија до крајот на годината може да биде за 0,5 до 0,6 процентни поени повисока од претходните прогнози.Истовремено, растот на цените на горивата веќе се чувствува во САД, каде што бензинот на бензинските пумпи во просек поскапел за 15 центи по галон во последните денови.Европската централна банка предупреди дека доколку конфликтот на Блискиот Исток се продлабочи и продолжи подолго време, тоа може да доведе до дополнително зголемување на инфлацијата и забавување на економскиот раст во Европа.

Свет | пред 1 месец