ИРАН

САД посегнува по украински систем за одбрана од дронови во близина на Иран

Американската војска во изминатиот период тајно инсталирала украинска технологија за борба против беспилотни летала во клучна воздушна база во Саудиска Арабија, лоцирана во близина на регионот кон Иран, со цел да се засили заштитата од сè почести напади со дронови, јавуваат извори запознаени со случувањата.Според истите извори, станува збор за украинската платформа „Sky Map“, која е интегрирана во американските системи за рано откривање и следење на воздушни закани во базата „Принц Султан“.Украински воени експерти биле испратени на терен за обука на американскиот персонал за користење на системот, кој овозможува прикажување на податоци од радари и сензори на една заедничка мапа, со цел побрза реакција при приближување на беспилотни летала.Технологијата е развиена од украински инженери поврзани со воените структури на Украина и се потпира на широка мрежа сензори што детектираат движење и звук на дронови, вклучително и типови што се користат во регионалните конфликти. Во базата, покрај овој систем, се тестираат и дополнителни средства за пресретнување на беспилотни летала, но првичните тестирања, според истите извори, покажале технички проблеми и инциденти при употребата.Воената база во Саудиска Арабија веќе подолг период е изложена на напади со беспилотни летала поврзани со регионалните судири, што дополнително ја зголемило потребата од нови решенија за противвоздушна одбрана. Иако американските власти не ја потврдиле директно оваа соработка, аналитичарите оценуваат дека интегрирањето на украински системи претставува значаен сигнал за нивото на развој на украинската противдронска технологија, стекнато во услови на интензивен конфликт.Во меѓувреме, дел од американските институции и индустриски партнери продолжуваат да работат на сопствени системи за одбрана од дронови, но засега без единствено решение што би ги елиминирало сите ризици. Според проценките на експертите, комбинирањето на различни технологии станува сè поважен пристап во услови на зголемени хибридни закани.

Свет | пред 1 ден

Дали САД блефира во конфликтот со Иран

Петтиот ден од конфликтот со Иран, на 4 март, портпаролката на Белата куќа Каролин Левит испрати остри пораки до противниците на САД, нагласувајќи дека американскиот претседател Доналд Трамп „не блефира“ и дека црвените линии ќе бидат спроведени без двоумење.Сепак, како што анализира Си-Ен-Ен, во текот на последните недели се забележуваат повеќе случаи во кои поставените рокови кон Иран биле поместувани или одложувани без јасни докази дека Техеран ги исполнил барањата.Во првиот период Трамп поставил краток рок за отворање на Ормутскиот Теснец, кој подоцна бил продолжен, при што како причина биле наведени дипломатски разговори, иако иранската страна дел од тие тврдења ги демантирала.Во следните недели, според истата анализа, се повторува образец на нови рокови, одложувања и услови, како и закани за воени дејства доколку не се постигне договор, при што дел од најавите биле дополнително изменети или ублажени.Според Си-Ен-Ен, ваквиот пристап создава впечаток на неконзистентна стратегија, при што клучен фактор за проценка на реалната сила на заканите станува и самото однесување на Иран, кој исто така ги следи и реагира на политичките сигнали од Вашингтон.

Свет | пред 2 дена

Иран: првите приходи од новите давачки веќе пристигнаа во централната банка

Висок ирански парламентарен функционер соопшти дека Техеран ги примил првите приходи од пристојбите што ги вовел на стратешки важниот Ормутски теснец во контекст на тековниот конфликт со САД и Израел.Заменик-претседателот на иранскиот парламент Хамидреза Хаџибабаи изјави дека првите средства од овие пристојби се веќе уплатени на сметката на централната банка на Иран.

Свет | пред 2 дена

Пекинг ја користи кризата за зајакнување на глобалното влијание

Улогата на Кина како неофицијален посредник во најновиот конфликт на Блискиот Исток привлекува внимание ширум светот. Пекинг се обидува да се прикаже како одговорна глобална сила во момент кога потезите на САД ги нарушуваат долгогодишните сојузни односи.Во последните години, благодарение на активната дипломатија, Кина го зајакна своето меѓународно влијание. Иако традиционално се воздржува од директно вклучување во конфликти далеку од своите граници, таа сè повеќе се наметнува како значаен фактор во обидите за посредување во различни региони.Во тековниот конфликт поврзан со Иран, Кина нема формална улога на посредник, но, според анализите, сите страни признаваат дека има одредено влијание врз процесите за смирување на тензиите.Кинеските власти засега не ги потврдуваат деталите за својата улога, додека аналитичарите оценуваат дека Пекинг внимателно избегнува впечаток на дел од безбедносниот систем предводен од САД.Во исто време, Кина ја користи својата економска позиција, особено како најголем купувач на иранска нафта, за да влијае врз дипломатските процеси. Според анализите, Пекинг се обидува да комбинира економски поттик и политичко влијание во регионот.Кинеската дипломатија во последните години бележи и конкретни резултати, меѓу кои и посредувањето во обновувањето на односите меѓу Саудиска Арабија и Иран, што беше оценето како значаен геополитички успех.Аналитичарите заклучуваат дека Кина настапува прагматично и селективно, влегувајќи во процеси за посредување главно кога условите веќе се поволни за договор, но во исто време го користи секој ваков конфликт за да го зајакне својот глобален дипломатски профил.

Свет | пред 2 дена

Пакистан и САД разговараат за нова рунда преговори меѓу Иран и Америка

Пакистанскиот министер за внатрешни работи Мохсин Наки и американската амбасадорка Натали Бејкер разговараа за најновите регионални случувања и за дипломатските напори за одржување на втора рунда преговори меѓу Иран и САД во Исламабад.Пакистанското Министерство за внатрешни работи објави на платформата X дека Наки ја поздравил иницијативата на претседателот Доналд Трамп за продолжување на примирјето со Иран, нагласувајќи ја потребата дипломатските канали да останат отворени за постигнување трајно решение.Тој изразил надеж за позитивен напредок од иранска страна, додавајќи дека пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф и фелдмаршалот Асим Мунир вложуваат максимални напори на сите нивоа за изнаоѓање решение за прашањето.

Свет | пред 2 дена

(Видео) Иран заплени три товарни бродa во Ормутскиот теснец, меѓу екипажот и двајца хрватски државјани

Иранската Револуционерна гарда (IRGC) објави снимки од заплената на товарниот брод MSC Epaminondas, кој бил пресретнат во Ормушкиот теснец, при што во истата операција биле запленети и пренасочени и бродовите MSC Francesca и Euphoria.Според неофицијални информации, на бродот MSC Francesca се наоѓаат и двајца државјани на Хрватска, покрај претходно потврдените четворица поморци од Црна Гора. Од надлежните институции засега нема официјална потврда за нивниот статус, но неофицијално се наведува дека се безбедни и дека нивните животи не се загрозени.Бродот MSC Francesca е голем контејнерски брод долг 363 метри и широк 46 метри, со капацитет од над 11.000 контејнерски единици, кој плови под панамска знаме, а е во сопственост на компанијата Mediterranean Shipping Company.Иранските власти тврдат дека запленетите бродови „делувале без соодветни дозволи“ и ја загрозиле поморската безбедност во регионот, додека од американската страна се наведува дека не се смета дека се работи за прекршување на примирјето.Од поморските безбедносни служби е издадено предупредување за зголемени ризици во Ормушкиот теснец, една од клучните светски поморски рути.

Свет | пред 2 дена

Иран ги обвинува САД и Израел за последиците од војната

Соединетите Американски Држави и Израел ја сносат одговорноста за последиците од војната како „агресори“, изјави иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи на средба во Техеран со специјален пратеник од Јужна Кореја, соопшти иранското Министерство за надворешни работи.На средбата со пратеникот Чанг Бјунг-ха било разговарано за актуелната состојба во регионот, како и за прашања поврзани со поморската безбедност и билатералните односи меѓу двете земји, се наведува во соопштението.

Свет | пред 2 дена

Захарова го критикуваше Нетанјаху: „Споредбата на Иран со Холокаустот е опасна“

Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи Марија Захарова реагираше на изјавите на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, оценувајќи дека неговите споредби на Иран со нацистичките злосторства се „неосновани и историски искривени“.Нетанјаху претходно изјави дека Иран наводно планира „нуклеарен холокауст“ против Израел, предупредувајќи дека, без израелска акција, иранските нуклеарни објекти како Натанц, Фордо и Бушехр би можеле да станат синоним за логори на смрт како Аушвиц, Мајданек и Собибор.Захарова ги доведе во прашање овие тврдења, потсетувајќи дека Иран уште во 1943 година, за време на владеењето на Мохамад Реза Пахлави, објавил војна на нацистичка Германија. Според неа, историските факти јасно покажуваат кој е одговорен за Холокаустот – нацистичка Германија, фашистичка Италија и нивните сојузници, вклучувајќи колаборационистички режими низ Европа.Таа дополнително го критикуваше Израел поради, како што тврди, изостанок на осуда на украинските власти од 2014 година, наведувајќи дека одредени личности поврзани со историски злосторства врз Евреите биле прогласени за национални херои. Меѓу нив ги спомена Симон Петљура и Јарослав Стецко.Захарова исто така изнесе тврдење дека Банката на Англија била меѓу финансиерите на нацистичката партија, додавајќи дека истите структури денес ги поддржуваат властите во Киев, кои ги обвини за водење политика заснована на етнички и јазични поделби.Говорејќи за израелските изјави, таа нагласи дека користењето поими како Аушвиц, Мајданек и Собибор во современ политички контекст претставува навреда за жртвите од Втората светска војна и Холокаустот, како и за војниците кои ги ослободиле нацистичките логори.Посебно истакна дека нуклеарната електрана Бушехр е цивилен објект, што, како што наведе, повеќепати го потврдила Меѓународната агенција за атомска енергија.Захарова потсети и на изјавата на рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, кој порача дека решението за иранското нуклеарно прашање треба да се бара преку дипломатија и обновување на договорот од 2015 година (JCPOA).„Би било значајно достигнување ако актуелните преговори меѓу Иран и САД доведат до резултат сличен на оној од 2015 година“, заклучи Лавров.

Свет | пред 2 дена

„Имам добри вести“ – Трамп најави помилување на демонстрантки во Иран

Претседателот на САД Доналд Трамп на социјалната мрежа Truth Social соопшти добри вести, кои се однесуваат на помилување на девојки чие погубување наводно го подготвувал Иран.„Добри вести! Штотуку бев известен дека осум жени демонстрантки, кои требало да бидат погубени вечерва во Иран, нема да бидат убиени. Четири ќе бидат веднаш пуштени на слобода, а четири ќе бидат осудени на еден месец затвор“, напиша Трамп и додаде:„Многу ценам што Иран и неговите лидери го почитуваа моето барање, како претседател на САД, и го запреа планираното погубување. Ви благодарам за вниманието посветено на ова прашање“.Инаку, Трамп претходно упати барање до Иран да ги ослободи осумте девојки за кои наводно се подготвувало погубување.„До иранските лидери, кои наскоро ќе преговараат со моите претставници – многу би го ценел ослободувањето на овие жени. Сигурен сум дека ќе го почитувате фактот дека сте го направиле тоа. Ве молам, немојте да им наштетите! Тоа би бил одличен почеток на нашите преговори! Ви благодарам за вниманието посветено на ова прашање“, напиша Трамп на Truth Social.

Свет | пред 2 дена

Иран сепак ќе настапи на Светското првенство во САД

Портпаролот на иранската влада потврди „целосна подготвеност“ на машката фудбалска репрезентација за учество на претстојното Светско првенство во САД, јавува иранската државна телевизија.Иранскиот министер за спорт, Ахмад Донијамали, претходно изјави дека репрезентацијата ќе патува на турнирот под услов да ѝ биде гарантирана безбедноста. Претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, исто така порача дека Иран „сигурно“ ќе настапи.Во групната фаза Иран треба да игра против Белгија, Египет и Нов Зеланд.Претходно, ирански претставници изразуваа сомнеж околу учеството, бидејќи сите натпревари од групата треба да се играат во САД. Предлогот дел од натпреварите да се преместат во Мексико бил одбиен.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека иранските фудбалери се добредојдени, но додаде дека присуството на навивачи можеби не е соодветно „поради нивната сопствена безбедност“.

Спорт | пред 2 дена

Трамп: Иран може да добие уште три до пет дена

Претседателот на САД, Доналд Трамп, е подготвен да одобри дополнителни три до пет дена за продолжување на примирјето со Иран, јавува Ројтерс, повикувајќи се на извор запознаен со ситуацијата.Според изворите, Трамп не прецизирал точен временски рок, но нагласил дека прекинот на огнот нема да биде на неопределено време. Ова доаѓа во период на засилени дипломатски напори и обиди да се постигне заеднички предлог меѓу Вашингтон и Техеран.Во исто време, се наведува дека нова рунда преговори меѓу САД и Иран би можела да се одржи веќе во петок, со посредство на пакистански дипломати. Според информациите, постојат „позитивни сигнали“ во контактите со Иран, што отвора можност за брзо продолжување на мировните разговори во наредните денови.Трамп претходно порача дека е отворен за дијалог, но дека американската војска ќе остане во состојба на готовност сè додека Иран не понуди „единствен и конкретен предлог“.

Свет | пред 2 дена

Цените на нафтата надминаа 101 долар поради тензии во Ормускиот теснец

Цените на нафтата денеска надминаа 101 долар, поттикнати од продолжената американска поморска блокада на Иран и иранското пресретнување на бродови во Ормускиот теснец, што доведе до очекувања дека испораките на енергенси од регионот на Персискиот Залив нема брзо да се вратат на светските пазари.На лондонскиот пазар, барел нафта попладнево се тргуваше по цена повисока за 2,87 долари во однос на вчерашното затворање, односно 101,35 долари. На американскиот пазар цената беше повисока за 3,46 долари и изнесуваше 93,13 долари.Пазарите денеска реагираа слабо на американското продолжување на примирјето со Иран. Претседателот Доналд Трамп не постави временско ограничување за прекин на конфликтот, но ја задржа поморската блокада на иранските пристаништа.Иран, поради американско-израелските напади, ја презел контролата врз теснецот и забранил транзит на бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници.САД, пак, по неуспешниот прв круг преговори во Исламабад, воведоа поморска блокада на иранските пристаништа во Оманскиот Залив и Арапското Море, предупредувајќи дека Техеран со тоа го крши примирјето.Во текот на ноќта американската војска интервенирала на ирански контејнерски брод во Оманскиот Залив, додека Иран возвратил со заплена на два брода во Ормускиот теснец, кои биле задржани поради наводни прекршувања на поморските прописи.Американскиот министер за финансии Скот Бесент соопштил дека санкциите за руската и иранската нафта се суспендирани на уште 30 дена, на барање на земји кои се соочуваат со ризик од недостиг на нафта поради затворањето на Ормускиот теснец.Податоците на ОПЕК покажуваат дека цената на нафтената кошничка на земјите членки вчера паднала за 1,43 долари и изнесувала 96,31 долари по барел.

Свет | пред 2 дена

Иран запре брод со црногорски морнари: „Во тек се преговори“

Иранската национална гарда денеска во Ормускиот теснец запрела трговски брод „MSC Francesca“ на кој пловат четворица црногорски морнари. Ова го потврди црногорскиот министер за поморство Филип Радуловиќ, јавува Anadolu.Во објава на социјалната мрежа X, министерот навел дека од бродот е потврдено оти црногорските морнари, како и останатите членови на екипажот, се во добро здравје и безбедни.Радуловиќ изјавил и дека во тек се преговори меѓу бродската компанија и иранската страна, како и дека надлежните државни органи се во постојан контакт со екипажот.„На нашите морнари и нивните семејства им даваме целосна поддршка. Ќе направиме сè што е во наша моќ за позитивен исход на оваа ситуација и за безбедноста на нашите морнари“, порача Радуловиќ.Според достапните информации, иранските сили и претходно запленувале бродови во Ормускиот теснец. Во еден случај биле задржани два контејнерски брода само неколку часа по продолжувањето на примирјето од страна на американскиот претседател Доналд Трамп. Иранската револуционерна гарда тогаш соопштила дека бродовите биле задржани поради наводно кршење на правилата за пловидба и загрозување на поморската безбедност.

Свет | пред 2 дена

Грција потврди напад на брод, неизвесно дали Иран стои зад заплената

Товарен брод поврзан со Грција бил нападнат во близина на Ормускиот теснец, но останува нејасно дали бил запленет од Иран, изјави грчкиот министер за надворешни работи.„Можам да потврдам дека имало напад врз грчки товарен брод, но не можам да потврдам дека Иранците го заплениле“, изјави шефот на грчката дипломатија Јоргос Герапетритис за CNN.Тој ја опиша ситуацијата како „прилично вознемирувачка“ и ги повика сите бродови во грчка сопственост да избегнуваат пловидба низ овој клучен поморски правец.„Станува збор за брод под либериско знаме и во грчка сопственост, кој се обидувал да излезе од Ормускиот теснец“, додаде Герапетритис.„Испративме општо известување до сите бродови во грчка сопственост да бидат многу внимателни, да покажат максимална воздржаност и да го избегнуваат преминувањето низ теснецот“, наведе тој.Да потсетиме, грчкиот брод бил еден од трите кои биле цел на Иранската револуционерна гарда (IRGC), според иранските медиуми. Два други брода биле запленети и пренесени во ирански води, соопшти IRGC.

Свет | пред 2 дена

Трамп поставува рок за Иран: Примирјето нема да трае бесконечно

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека примирјето со Иран ќе биде продолжено „сè додека не биде поднесен нивниот предлог и додека не завршат преговорите, на овој или оној начин“.Два извора запознаени со внатрешните дискусии изјавиле за CNN дека Трамп планира да му даде на Иран ограничен временски рок за изработка на единствен предлог.Според нив, американската администрација не сака неограничено да го продолжува примирјето и е внимателна во однос на можноста Иран дополнително да ги одолговлекува преговорите.Изворите додаваат дека и самиот претседател бил воздржан во однос на продолжување на примирјето по денешниот рок.Соединетите Американски Држави сметаат дека ситуацијата во Иран е слична како по 12-дневната војна. Сепак, сегашниот период има суштинска разлика, а тоа е иранската контрола врз Ормускиот теснец.„Добри вести“ за втората рунда разговори меѓу САД и Иран би можеле да пристигнат веќе во петок, изјавиле претседателот Трамп и пакистански извори за весникот „The Post“ во средата.Извори од Исламабад ги пофалиле позитивните напори во посредувањето со Техеран, отворајќи можност за нови мировни разговори во следните „36 до 72 часа“. На прашање од „The Post“ за овој можен напредок, Трамп во СМС порака одговорил: „Можно е! Претседателот ДЈТ.“Доколку Америка сака да ја одржи сенката на војната, треба да знае дека Ормускиот теснец ќе остане целосно затворен, пренесува Tasnim.

Свет | пред 2 дена

Иран најавува подготвеност за одбрана, но не исклучува преговори со САД

Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Исмаил Багаеи, изјави дека вооружените сили на Иран се целосно подготвени да ја бранат земјата, но истовремено остави отворена можност за продолжување на преговорите со Соединетите Американски Држави, како што е наведено во официјалното соопштение на иранската државна агенција.Во изјавата се наведува дека Иран внимателно ги следи случувањата на теренот и во политичката сфера и дека ќе преземе соодветни мерки за заштита на националните интереси и безбедноста, при што се нагласува дека армијата е подготвена за одбрана од секоја закана, како што пренесуваат иранските медиуми.Во однос на можен нов круг разговори со САД, Багаеи истакна дека Иран ќе се врати на преговори само кога ќе оцени дека постојат реални и рационални услови за тоа, со цел да се постигнат националните интереси, како што е наведено во неговата изјава.

Свет | пред 2 дена

Трамп вели дека САД пресретнале брод што носел кинески подарок за Иран. Реагира Пекинг

Пекинг ги отфрли тврдењата на американскиот претседател Доналд Трамп дека на иранскиот брод, кој бил пресретнат од американските сили, се наоѓал „поклон од Кина“. Кинеското Министерство за надворешни работи соопшти дека земјата ги исполнува своите меѓународни обврски и дека останува одговорна глобална сила, како што е наведено во официјалната реакција.Според изјавите на Трамп, иранскиот товарен брод пренесувал материјали кои тој ги опиша како „кинески подарок“, при што американските сили го заплениле бродот откако не се придржувал до наредбите во рамки на воспоставената блокада, како што пренесуваат меѓународните агенции.Американските власти соопштија дека бродот сè уште се наоѓа под нивна контрола, додека Пекинг категорично ги отфрла ваквите тврдења и нагласува дека не постои основа за такви обвинувања, како што е наведено во изјавата на кинескиот портпарол.Во исто време, тензиите меѓу Вашингтон и Техеран продолжуваат да се зголемуваат поради спорните мерки во регионот, вклучително и ограничувањата на клучни поморски рути, при што дипломатските разговори досега не резултираа со конечен договор, како што е наведено во извештаите.

Свет | пред 2 дена

Пакистан се залага за траен договор меѓу САД и Иран

Пакистанските власти се залагаат за постигнување траен и долгорочен договор во рамки на тековните дипломатски напори поврзани со разговорите меѓу САД и Иран, при што нагласуваат дека целта е постигнување стабилен исход кој ќе има пошироки регионални последици. Оваа позиција, како што се наведува во дипломатските извештаи, произлегува од активна вклученост на политичкото и военото раководство на земјата.Според информациите, пакистанскиот премиер и началникот на војската биле директно вклучени во комуникација со американската страна, при што настојувале да обезбедат дека евентуалниот договор нема да биде временски ограничен, туку ќе има траен карактер, како што е наведено во дипломатските извори.Во рамки на тие напори, американската страна се согласила на продолжување на прекинот на огнот на неопределен период, со што се отвора простор за натамошни преговори и дипломатски активности, според достапните информации за текот на разговорите.Исто така се наведува дека комуникацијата меѓу вклучените страни се одвива континуирано, а биле реализирани и директни средби меѓу пакистански претставници и ирански дипломатски претставници, при што се разменуваат предлози и рамки за можен договор, како што е пренесено од дипломатски извори.

Свет | пред 2 дена

Ескалација во Персискиот залив: нови инциденти со трговски бродови

Во Ормутски теснец е регистриран трет инцидент во текот на истиот ден, откако во регионот претходно беа пријавени уште два напада врз трговски бродови.Според поморско-разузнавачката компанија Vanguard, третиот брод бил нападнат на околу шест наутички милји од иранскиот брег. Во извештаите се наведува дека пловилото било запрено од Иранската револуционерна гарда, по што му било наредено да фрли сидро. Пријавена е и штета на трупот на бродот и на просториите за сместување на екипажот.Инцидентот следи по претходни информации на британската служба за поморски трговски операции UKMTO, која утрото регистрирала два одделни напади во истиот регион. Во првиот случај била отворена оган од страна на единица на Револуционерната гарда врз контејнерски брод во близина на брегот на Оман, додека кратко потоа бил нападнат и товарен брод во близина на иранските води.Серијата инциденти дополнително ја зголемува напнатоста во една од најважните светски поморски рути, преку која поминува значаен дел од глобалната трговија со нафта.

Свет | пред 3 дена

Иран заплени два брода во Ормутскиот теснец

Воени единици на Иранската револуционерна гарда заплениле два товарни брода во Ормутски теснец, еден од најчувствителните поморски коридори во светот, соопшти иранската новинска агенција Tasnim.Станува збор за бродовите „MSC Francesca“ и „Epaminondas“, кои претходно биле мета на пукање во истиот регион. Според иранските власти, пловилата биле означени како „непослушни“ и биле приведени кон иранскиот брег.Во соопштението се наведува дека бродовите наводно ја загрозиле поморската безбедност, бидејќи пловеле без потребни дозволи и наводно манипулирале со навигациските системи. Инцидентот дополнително ги зголемува тензиите во регионот, каде што во последниот период зачестија конфликти околу контролата на клучните поморски рути.

Свет | пред 3 дена

Речиси милијарда долари иранска нафта ја заобиколила американската блокада

Најмалку 34 танкери поврзани со Иран успеале да ја заобиколат американската блокада на Ормутскиот теснец од нејзиното воведување, при што дел од нив превезувале и иранска нафта во вредност од речиси една милијарда долари.Според извештајот, мерките што ги воведе Вашингтон на 13 април, насочени кон сите бродови што влегуваат или излегуваат од иранските крајбрежни води, биле дополнително проширени само неколку дена подоцна и на пловила на отворено море, како и на транспорт на стоки што би можеле да ја поддржат иранската воена индустрија.И покрај тоа, десетици бродови успеале да ја избегнат контролата. Најмалку 19 танкери го напуштиле Персискиот Залив, додека 15 влегле во него од Арапското Море на пат кон Иран. Меѓу нив, шест танкери наводно превезувале околу 10,7 милиони барели сурова нафта, чија вредност се проценува на околу 910 милиони долари, земајќи го предвид попустот со кој се продава иранската нафта во однос на референтната цена.Американските сили досега заплениле еден контејнерски брод во Оманскиот Залив и се качиле на еден санкциониран танкер во Индо-Пацифичкиот регион. Од САД соопштија дека од почетокот на блокадата биле пренасочени или вратени 28 пловила.Американскиот претседател Доналд Трамп оцени дека блокадата има „огромен успех“, нагласувајќи дека таа ќе остане на сила сè додека не се постигне конечен договор со Иран.Судирот меѓу Вашингтон и Техеран ескалираше кон крајот на февруари, кога САД и Израел започнаа напади врз ирански цели, по што следуваа одмазднички акции од иранска страна. Во меѓувреме, Исламабад беше домаќин на првите директни разговори на високо ниво меѓу двете земји по повеќедеценискиот прекин на дипломатските односи.Иран привремено ја ублажи контролата врз Ормутскиот теснец, но повторно ја засили по изјавите од Вашингтон дека блокадата ќе продолжи.

Свет | пред 3 дена

Воени планери од 30 држави во Лондон: Се крои план за отворање на Ормутскиот теснец

Во Лондон започна дводневен состанок на воени планери од повеќе од 30 земји, на кој се разработува меѓународна мисија за повторно отворање на Ормутскиот теснец и обезбедување на слободна пловидба.Состанокот доаѓа една недела откако повеќе од десет држави, предводени од Велика Британија и Франција, се обврзаа да учествуваат во заедничка одбранбена мисија, чија цел е заштита на клучниот поморски коридор веднаш штом се создадат услови за тоа.Британскиот министер за одбрана Џон Хили изјави дека целта на состанокот е да се преточи постигнатиот дипломатски консензус во конкретен оперативен план.„Нашата задача денес и утре е да го претвориме дипломатскиот консензус во заеднички план со кој ќе обезбедиме слободна пловидба во теснецот и ќе поддржиме траен прекин на огнот“, изјави Хили, додавајќи дека очекува напредок во наредните два дена.Според британските власти, разговорите ќе се фокусираат на дефинирање на воените капацитети, командната структура и распоредувањето на силите во регионот.Мисијата, како што е најавено, би започнала по воспоставување одржлив прекин на огнот, со цел да се гарантира безбедноста на трговските бродови низ Ормутскиот теснец, низ кој минува значаен дел од светската нафта и гас.

Свет | пред 3 дена

Хаос во Техеран го кочи договорот – Трамп постави ултиматум

Американскиот претседател Доналд Трамп им дал краток рок од три до пет дена на иранските власти да се усогласат и да излезат со конкретен одговор за мировен договор, во спротивно, продолженото примирје ќе биде прекинато, пренесуваат американски медиуми повикувајќи се на извори од администрацијата.Според истите извори, во Вашингтон владее уверување дека внатрешните поделби во Техеран се главната пречка за договор. Воените структури, предводени од Револуционерната гарда, се во судир со цивилните преговарачи, додека врховниот лидер речиси воопшто не комуницира со јавноста.Тензиите дополнително ескалирале по првата рунда разговори во Исламабад, кога военото раководство отфрлило дел од договореното од дипломатите, особено околу отворањето на Ормутскиот теснец.Во меѓувреме, американскиот потпретседател Џеј Ди Венс чекал со часови на писта за лет кон Пакистан, но патувањето било откажано поради отсуство на согласност од иранска страна за нова рунда разговори.Иако во Белата куќа се разгледувале и опции за нови напади врз иранската инфраструктура, Трамп на крајот одлучил да ѝ даде уште шанса на дипломатијата. Според негови соработници, тој смета дека воено веќе го постигнал максимумот и сака да го заврши конфликтот.„Претседателот донесе цврста одлука да ја заврши војната, но нема да се откаже од притисокот“, велат извори блиски до администрацијата.Како клучен адут останува поморската блокада, за која Трамп тврди дека го довела Иран во сериозна финансиска криза. Според него, Техеран губи стотици милиони долари дневно и е под силен притисок да постигне договор.Сепак, во Вашингтон предупредуваат дека доколку во наредните денови не се постигне напредок, воената опција повторно ќе се врати на маса.

Свет | пред 3 дена

Иран постави услов: Прво укинете ја блокадата, па ќе преговараме

Иран е подготвен да ги продолжи преговорите со САД, но само доколку Вашингтон ја укине блокадата и престане со, како што тврдат, кршење на примирјето, изјави иранскиот амбасадор во Обединетите нации, Амир-Саид Иравани.Тој посочи дека веднаш по укинувањето на блокадата, новата рунда разговори може да се одржи во Исламабад, нагласувајќи дека Техеран е подготвен за сите сценарија.„Ако бараат политичко решение – подготвени сме. Ако бараат војна – подготвени сме и за тоа“, изјави Иравани.Сепак, перспективата за нови преговори станува сѐ понеизвесна. Иако во пакистанската престолнина се преземени засилени безбедносни мерки, оптимизмот опаѓа и сѐ помалку е веројатно дека разговорите ќе се одржат во најавениот рок.Во меѓувреме, тензиите на теренот дополнително растат. Иран повторно се закани со напади врз американски и израелски цели доколку продолжи, како што велат, „агресијата“, а висок воен претставник предупреди дека и соседните земји би можеле да останат без нафта ако дозволат нивна територија да се користи за напади.Од другата страна, САД не попуштаат. Американската администрација потврди дека блокадата на иранските пристаништа и извозот на нафта останува во сила, а дополнително се засилува притисокот и преку финансиски мерки, вклучително и ограничување на исплати кон Ирак.Кризата веќе има глобални последици. Европската унија разгледува мерки за ублажување на енергетскиот удар, додека растот на цените на горивата ја принуди авиоиндустријата на кратење – германската „Луфтханза“ најави укинување на 20.000 летови.Дополнителна загриженост предизвика и инцидентот во близина на Оман, каде ирански сили нападнале контејнерски брод, при што е оштетен командниот мост, но без жртви.Со вакви развои, дипломатскиот процес останува блокиран, а ризикот од поширока ескалација расте од ден на ден.

Свет | пред 3 дена

„Телеграф“: Администрацијата на Трамп и натаму без јасен план за Иран

Администрацијата на Доналд Трамп се соочува со сериозни критики дека нема јасна стратегија за Иран, додека примирјето меѓу двете страни истекува, објавува британски „Телеграф“, повикувајќи се на извори блиски до американската власт.Според нив, последните денови биле обележани со целосна конфузија во врвот на власта, при што самиот Трамп во рок од 48 часа давал спротивставени изјави – од тврдења дека договорот е „близу“, до оценка дека е недостижен, за на крај да го продолжи примирјето.„Се чини дека никој во администрацијата не знае што се случува. Кој е планот и која е целта. Сè изгледа како хаос“, изјавил извор за весникот.Дополнителна неизвесност внеле и спротивставените информации околу улогата на потпретседателот Џеј Ди Венс, кој според дел од изјавите требало да патува во Пакистан на преговори, додека според други – воопшто немало да замине.Поранешни функционери оценуваат дека Трамп сè повеќе се потпира на личен инстинкт и на тесен круг лојални советници, наместо на институционалните механизми за донесување одлуки во време на воена криза.„Тој не сака формални состаноци и структуриран процес. Смета дека може сам да носи одлуки“, изјавил поранешниот советник за национална безбедност Џон Болтон.Во текстот се наведува и загриженост дека на претседателот му се презентира „разубавена слика“ за текот на војната, додека негативните информации, вклучително и за цивилни жртви, не стигнуваат до него во целост.Контрадикторните пораки од Вашингтон и Техеран дополнително го усложнуваат дипломатскиот процес, а според дипломатски извори од регионот на Персискиот Залив, токму јавните објави на Трамп придонесуваат за нестабилност и ја поткопуваат довербата во преговорите.Иако американскиот претседател претходно тврдеше дека воените цели се речиси постигнати и дека крајот на конфликтот е близу, повеќе од 50 дена од почетокот на нападите, клучните несогласувања остануваат нерешени.

Свет | пред 3 дена