ИРАН

Техеран со порака до Вашингтон: „Трамп премногу зборува“

Заменик-министерот за надворешни работи на Иран, Саид Кхатибзаде, остро реагираше на последните изјави на американскиот претседател Доналд Трамп, оценувајќи дека „премногу зборува“ и испраќа контрадикторни пораки.Говорејќи пред новинарите на маргините на дипломатскиот форум во Анталија, Кхатибзаде беше запрашан за заканите од Трамп дека САД би можеле повторно да започнат со бомбардирање доколку не се постигне договор со Иран.„Во истата изјава изнесе контрадикторни работи. Не знам точно што мислеше“, рече Кхатибзаде.Тој нагласи дека позицијата на Иран останува непроменета – дека војната не може да донесе позитивен исход, но дека земјата е подготвена да се брани во случај на напад.„Ќе се бориме до последниот ирански војник“, порача заменик-министерот.Изјавата доаѓа во момент на засилени тензии меѓу Вашингтон и Техеран, во услови на неизвесност околу можен договор и продолжување на примирјето.

Свет | пред 6 дена

Техеран со сарказам кон Трамп за Ормускиот Теснец: „Опушти се и блокирај го Биби една недела“

Иран упати остар и саркастичен одговор на тврдењата на американскиот претседател Доналд Трамп дека Техеран се согласил „трајно“ да ја држи отворена клучната поморска рута низ Ормускиот Теснец и дека таа „никогаш повеќе нема да биде затворена“.Повод за реакцијата беа пораките што Трамп ги објави во петокот на својата платформа, оценувајќи дека станува збор за „голем и брилијантен ден за светот“ и дека теснецот повеќе нема да се користи како средство за притисок.Најгласната и најиронична реакција дојде преку објава на иранската амбасада во Зимбабве на социјалната мрежа Икс, каде што, во форма на „совети“, му порачаа на Трамп да не покажува „преголема радост“, да не размислува за „нов правен режим“ на теснецот и да ја прекине навиката на постојано објавување.„Исклучи го телефонот, опушти се, без нови објави и блокирај го Биби една недела. Јади лесна вечера и наспиј се.“Паралелно со дипломатскиот сарказам, од Техеран стигна и поостра политичка порака. Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Калибаф, во саботата изјави дека Трамп изнел „седум лажни тврдења за еден час“ и нагласи дека Иран би можел да го затвори Ормускиот Теснец како одговор на тоа што го оценува како американска блокада.Иранските претставници, според истите наводи, ги негирале и тврдењата дека постои договор за предавање на иранскиот „нуклеарен прав“ на Соединетите Држави.Ормускиот Теснец со години е една од најчувствителните точки на глобалната енергетска и безбедносна карта, а секоја изјава за неговиот статус и можни ограничувања редовно предизвикува реакции и нервоза на меѓународните пазари и во дипломатските кругови.

Свет | пред 1 седмица

Иран делумно го отвори воздушниот простор, конвои танкери минуваат низ Ормутскиот теснец

Иран делумно го отвори својот воздушен простор и повторно дозволи меѓународни летови над источниот дел од земјата, додека во исто време се бележи зголемено движење на танкери низ Ормутскиот теснец, во услови на кревко примирје на Блискиот Исток.Според Организацијата за цивилно воздухопловство на Иран, воздушните коридори во источниот дел се повторно активирани, а неколку аеродроми, вклучително и во Техеран, биле отворени од 7 часот по локално време. Информацијата е пренесена преку НОТАМ известување до пилотите, во контекст на актуелното примирје.Сепак, според податоците од „ФлајтРадар24“, непосредно пред отворањето немало летови над Иран, кој го затвори својот воздушен простор на крајот на февруари по почетокот на американско-израелската офанзива.Паралелно, податоците за поморски сообраќај покажуваат дека конвој од осум танкери – меѓу кои и еден голем танкер за сурова нафта (ВЛЦЦ), како и бродови за нафтени деривати, хемикалии и течен гас – успешно минал низ Ормутскиот теснец.Конвојот се движел во близина на островот Ларак, а зад него биле забележани и други бродови кои се обидуваат да го искористат краткиот период на стабилизација за да го напуштат Персискиот Залив.Стотици бродови останаа блокирани во регионот откако Иран го затвори теснецот како одговор на воените дејствија, што доведе до сериозни последици врз глобалното снабдување со нафта и гас.Ормутскиот теснец, низ кој пред конфликтот поминуваше околу една петтина од светската трговија со нафта, повторно функционира, но само во ограничени услови, додека трае примирјето посредувано од САД, кое беше постигнато меѓу Израел и Либан.И покрај привременото олеснување, ситуацијата останува неизвесна, а компаниите внимателно ги следат условите пред да донесат одлука за движење на своите бродови.

Свет | пред 1 седмица

Иранска ТВ: Ормутскиот теснец повторно затворен, потребно одобрување за премин

Иранската државна телевизија ИРИБ објави дека Ормутскиот теснец повторно е затворен, наведувајќи дека за секој премин низ клучниот поморски коридор ќе биде потребно одобрување од иранските власти.Во соопштение на иранската армија се наведува дека теснецот „се вратил во претходната состојба“, откако Соединетите Американски Држави одбиле да ја укинат поморската блокада на иранските пристаништа во Персискиот Залив.Овој развој следува веднаш по краток период на зголемен сообраќај низ теснецот, кој според „Ројтерс“ претставувал прво поголемо движење на бродови по седум недели од почетокот на конфликтот.Иран претходно ја ублажи блокадата по стапувањето во сила на десетдневното примирје меѓу Израел и Либан, овозможувајќи ограничен премин на танкери и трговски бродови.Американскиот претседател Доналд Трамп ја поздрави таа одлука, но истовремено потврди дека САД нема да ја укинат блокадата за бродовите што влегуваат и излегуваат од иранските пристаништа.Ормутскиот теснец, низ кој минува значителен дел од светската нафта, повторно станува жариште на геополитичка тензија, со директни импликации врз глобалните енергетски пазари и безбедноста на поморскиот сообраќај.

Свет | пред 1 седмица

Пресврт и нови тензии: Иран повторно го затвори Ормускиот теснец

Иран најави враќање на строга контрола врз Ормускиот теснец, како одговор на одлуката на САД да ја задржи поморската блокада на иранските пристаништа во Персискиот Залив.Од здруженото заповедништво на иранската армија соопштија дека стратешкиот пловен пат повторно е ставен под „строг надзор и управување“, откако Вашингтон одбил да ја укине блокадата, и покрај тоа што Иран претходно дозволи ограничен и контролиран премин на танкери и трговски бродови. Ова практично значи затворање на оваа клучна рута.„Сè додека САД не гарантираат целосна слобода на пловидба за иранските бродови, состојбата во Ормутскиот теснец ќе остане под строга контрола“, наведуваат од иранската војска.Засега не е целосно јасно дали ова значи целосно затворање на теснецот, иако иранската државна телевизија објави дека пловниот правец повторно е „затворен“ и дека за премин ќе биде потребно одобрување од Техеран.Податоците за движење на бродови покажуваат дека утринава имало зголемен сообраќај, што претставува прво поголемо движење низ теснецот по седум недели, но неизвесноста околу понатамошниот режим останува.Ситуацијата се развива по краткото отворање на теснецот, кое следеше по десетдневното примирје меѓу Израел и Либан, кога Иран привремено ја ублажи контролата.Американскиот претседател Доналд Трамп ја поздрави таа одлука, но истовремено потврди дека блокадата на иранските пристаништа ќе остане на сила.Ормутскиот теснец е клучна глобална енергетска артерија низ која поминува значителен дел од светскиот извоз на нафта, па секоја промена во режимот на пловидба директно влијае врз глобалните пазари и безбедносната состојба.

Свет | пред 1 седмица

Иран поставува услови за Ормутскиот теснец: „Ќе одлучува состојбата на терен, не социјалните мрежи“

Иран поставува нови услови за користење на Ормутскиот теснец, испраќајќи јасна порака дека контролата врз една од најважните светски нафтени рути ќе зависи од развојот на ситуацијата на терен, а не од јавните изјави или притисоци.Претседателот на иранскиот парламент и шеф на преговарачката делегација, Мохамад Багер Галибаф, остро ги отфрли изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп, оценувајќи дека „изнесол седум тврдења за еден час, од кои сите биле лажни“.„Нема да победат со лаги, ниту ќе постигнат нешто во преговорите“, изјави Галибаф.Во однос на Ормутскиот теснец, тој порача дека евентуалното продолжување на американската поморска блокада директно ќе влијае врз слободата на пловидба.„Ако продолжи блокадата, теснецот нема да остане отворен. Пловидбата ќе се одвива по одредени рути и со иранско одобрување. Дали ќе биде отворен или затворен ќе зависи од реалната состојба, а не од социјалните мрежи“, рече Галибаф.Изјавите од Техеран се разликуваат и по нијанси. Додека министерот за надворешни работи Абас Арагчи најави дека теснецот ќе остане отворен за комерцијални бродови, воени извори посочуваат дека нема да биде дозволен за воени пловила.Според информации од ирански извори, се разгледува и можноста теснецот да остане отворен само во периодот на примирјето, кое трае уште неколку дена, како и воведување на строго контролирани поморски рути.Иранската Револуционерна гарда веќе објави мапа со нови пловни коридори кои минуваат блиску до иранскиот брег, што укажува на намерата за воспоставување нов режим на управување со теснецот.Овој пристап се толкува како обид Ормутскиот теснец да се искористи како силен преговарачки адут, вклучително и можност за воведување такси за премин, со што Иран би вршел дополнителен притисок во актуелната геополитичка криза.

Свет | пред 1 седмица

Трамп: САД ќе го земат иранскиот ураниум – со договор или со сила

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД „на овој или оној начин“ ќе дојдат до иранските резерви на високо обогатен ураниум, предупредувајќи дека тоа може да се случи и на „многу понепријателски начин“ доколку пропаднат преговорите.Трамп претходно тврдеше дека Иран во разговорите со Вашингтон „прифатил сè“, вклучително и отстранување на обогатениот ураниум од земјата и негов транспорт во САД.„Ќе отидеме таму и ќе го преземеме заедно со нив. Ќе го земеме заедно, затоа што дотогаш ќе имаме договор“, изјави Трамп во интервју, додавајќи дека во таков случај нема да има потреба од воен судир.Тој нагласи дека за ваков потег нема да бидат потребни американски војници на терен.На митинг во Аризона, Трамп повторно ја повтори оваа позиција, користејќи го терминот „нуклеарна прашина“ за да го опише високо обогатениот ураниум – израз кој не е стандарден во нуклеарната индустрија.Од друга страна, Техеран остро ги отфрли овие тврдења. Висок ирански функционер ги нарече изјавите „алтернативни факти“ и негираше дека Иран прифатил да ги предаде своите нуклеарни резерви.Според него, барањето за извоз на ураниум во САД е „неприфатливо“, а Иран нема намера да се откаже од правото на збогатување, кое го смета за дел од меѓународно признатите права.Прашањето за нуклеарната програма останува една од клучните точки на спор меѓу двете земји, со ризик од нова ескалација доколку преговорите не донесат резултат.

Свет | пред 1 седмица

Закани, преговори и мисии: Ормускиот теснец во фокусот на светот

Тензиите околу Ормускиот теснец остануваат високи, додека светските сили испраќаат спротивставени пораки за решавање на кризата што директно го засега глобалниот енергетски пазар и безбедноста на поморскиот сообраќај.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека ситуацијата „изгледа прилично добро“ и најави нов круг преговори со Иран веќе за време на викендот. Сепак, тој нагласи дека американската поморска блокада на иранските пристаништа ќе остане во сила сè додека не се постигне конечен договор.„Имаме добри вести, но сè уште не можам да ги споделам“, изјави Трамп, потенцирајќи дека притисокот врз Техеран нема да се намали пред да се затвори целата преговарачка рамка.Од другата страна, претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, ги отфрли тврдењата на Вашингтон и предупреди дека доколку блокадата продолжи, Ормускиот теснец „нема да остане отворен“, што би значело сериозен удар врз глобалната трговија со нафта.Паралелно, европските сили се обидуваат да спречат ескалација. Францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Кир Стармер предводеа виртуелен самит со околу 40 држави, со цел да се координира меѓународен одговор за одржување на слободната пловидба.Стармер најави дека Велика Британија и Франција ќе предводат меѓународна мисија за заштита на поморските рути во регионот, која, според него, ќе има исклучиво одбранбен карактер и ќе започне веднаш штом условите тоа ќе го дозволат.Во меѓувреме, Кина испрати сигнал дека поддржува отворање на теснецот. Според Трамп, кинескиот претседател Си Џинпинг е задоволен од напорите за стабилизација, а двајцата лидери најавиле и средба во мај, која би можела да има пошироко геополитичко значење.Ормускиот теснец, низ кој поминува значителен дел од светската нафта, останува клучна точка на глобална нестабилност, каде секоја одлука може да има далекусежни последици врз економијата и безбедноста.

Свет | пред 1 седмица

Трамп му се закани на Иран: Без договор – нови бомбардирања

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека би можел да го прекине примирјето со Иран доколку до среда не се постигне долгорочен договор за ставање крај на војната, притоа директно најавувајќи можност за нови воени напади.„Можеби нема да го продолжам примирјето, но блокадата ќе остане“, рече Трамп во изјава за новинарите во авионот „Ер Форс Уан“, на враќање кон Вашингтон од Феникс, Аризона.Тој додаде дека САД се подготвени повторно да интервенираат воено доколку нема договор со Техеран.„Значи, имате блокада и, за жал, ќе мораме повторно да почнеме да фрламе бомби“, изјави Трамп.Изјавата доаѓа во момент на кревко примирје и зголемени тензии во регионот, при што американската страна веќе спроведува поморска блокада на иранските пристаништа, како дел од притисокот врз Техеран да прифати договор.Иран засега нема официјална реакција на најновите закани од Вашингтон.

Свет | пред 1 седмица

Иран го отвори Ормускиот теснец: нафтата падна на 88 долари

Светските енергетски пазари денеска нотираа дека цената на суровата нафта од типот „Брент“ падна на 88 долари за барел. Ова е значително намалување од речиси 12% во текот на денот.Ова следува откако Иран објави дека Ормускиот теснец повторно е отворен за комерцијален поморски сообраќај. Овој клучен енергетски коридор, низ кој поминува околу една петтина од глобалната трговија со нафта, изминатите денови беше под закана, што ја одржуваше цената на високo ниво.Ормускиот Теснец е појас што го поврзува Заливот со Арапското Море, преку кој обично се транспортира една петтина од светската нафта и течен природен гас.По објавата, како што пишува Би-би-си, глобалните пазари, исто така, се зголемија, при што главните американски берзански индекси пораснаа во раното тргување.Европските акции, пораснаа по објавување на веста.Овој вртоглав пад на цената е одличен сигнал за домашната економија. Доколку трендот се задржи до понеделник, кога Регулаторната комисија за енергетика прави нови пресметки, може да очекуваме значително поевтинување на горивата во Македонија.

Свет | пред 1 седмица

Иран повторно го отвори Ормускиот теснец за комерцијален сообраќај

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи објави дека Ормускиот теснец е повторно отворен за целиот комерцијален поморски сообраќај.Според неговата објава на социјалната мрежа X, одлуката е донесена во согласност со тековниот прекин на огнот меѓу Израел и Либан и ќе важи до истекот на тој договор.Тој наведе дека сите трговски бродови ќе можат непречено да минуваат низ теснецот, по координирани рути утврдени од надлежната иранска поморска и пристанишна администрација. Арагчи истакна дека оваа мерка е дел од поширокиот договор поврзан со стабилизацијата на регионалните безбедносни услови.

Свет | пред 1 седмица

Иран: Нема прифаќање на привремено примирје, се бара траен мир во целиот регион

Иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Саид Хатибзаде, изјави дека Техеран го отфрла секое привремено примирје и инсистира на сеопфатен крај на конфликтот во целиот регион.Во разговор со новинари на маргините на Дипломатскиот форум во Анталија, тој нагласи дека секој договор за примирје мора да ги опфати сите жаришта на конфликтот „од Либан до Црвеното Море“, оценувајќи го тоа како црвена линија за Иран. Според него, Иран не прифаќа „привремени решенија“, туку бара трајно завршување на циклусот на насилство.Тој истакна дека посредничките напори на Пакистан се насочени кон изнаоѓање вакво сеопфатно решение. Воедно посочи дека Хормушкиот теснец останува клучна и стратешка поморска рута која историски е отворена за меѓународна пловидба, иако се наоѓа во близина на иранските територијални води.Хатибзаде ги обвини САД и Израел за дестабилизација на регионот, тврдејќи дека нивните постапки имаат негативно влијание врз глобалната трговија и светската економија. Тој додаде дека Иран останува посветен на одржување на слободната пловидба низ теснецот, но дека во тек се разговори за можни нови безбедносни и регулаторни механизми.Паралелно со дипломатските напори, началникот на пакистанската армија, генерал Асим Мунир, престојува во Техеран каде што се среќава со ирански високи претставници во рамки на посредување за намалување на регионалните тензии.

Свет | пред 1 седмица

Вашингтон и Техеран пред можен пресврт: се бара договор за нуклеарната програма

Американскиот претседател Доналд Трамп најавува дека сака преку преговори да стави крај на конфликтот со Иран, во време кога истовремено се интензивираат дипломатските напори поврзани со прекинот на огнот меѓу Израел и Либан. Иако Вашингтон и Техеран сè уште се далеку од конечен договор, најновите сигнали од Белата куќа укажуваат на промена во пристапот и целите на американската администрација во изминатите неколку дена.Во јавните настапи Трамп нагласува дека САД и Иран водат разговори и дека постои желба за постигнување договор, иако клучните разлики остануваат, особено околу иранската нуклеарна програма. Тој повторува дека Иран не смее да поседува нуклеарно оружје, но не исклучува одредени форми на цивилно нуклеарно користење во иднина, без прецизно да дефинира долгорочни ограничувања.Трамп разгледува и дипломатски иницијативи кои би вклучиле средби во Белата куќа со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и либанскиот претседател Џозеф Аун, што се толкува како обид за поширока регионална рамка за намалување на тензиите. Дел од американските и регионалните претставници сметаат дека ваквиот пристап може да ја олесни позицијата на Вашингтон во однос на Техеран.И покрај изјавите на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс дека е доставена „конечна понуда“, зад сцената продолжуваат неформални и тајни разговори. Трамп, пред заминување за Лас Вегас, изјави дека нова рунда директни преговори би можела да се одржи веќе во текот на викендот, нагласувајќи дека постои напредок и дека иранската страна покажува подготвеност за отстапки кои претходно не биле на маса.Белата куќа не даде јасен одговор дали евентуален договор би дозволил ограничено цивилно збогатување на ураниум во иднина, но повтори дека американските позиции и „црвени линии“ се јасно дефинирани. Во исто време, од администрацијата се наведува дека економскиот и воениот притисок, вклучително и мерките за контрола на поморските рути, дополнително ја зголемуваат итноста кај Техеран за постигнување договор.Според дипломатски извори, и покрај оптимистичките пораки, клучните разлики меѓу двете страни остануваат значајни, а исходот од преговорите и натаму е неизвесен.

Свет | пред 1 седмица

Иран го пофали „отпорот“ на Хезболах по примирјето во Либан

Иран изрази поддршка за постигнатото примирје во Либан, оценувајќи го како резултат на „отпорот“ на Хезболах и како дел од поширок дипломатски процес поврзан со разговорите со САД, посредувани од Пакистан.Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, изјави дека Техеран го гледа примирјето како дел од пошироко разбирање постигнато преку дипломатски канали, при што нагласи дека Иран подолго време се залага за регионално смирување на тензиите.Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, оцени дека договорот е резултат на „издржливоста на Хезболах и единството на оската на отпорот“, термин со кој Техеран ги означува своите регионални сојузници.Исто така, командантот на единицата Кудс во рамки на Револуционерната гарда, Есмаил Кани, го нарече Хезболах „победник“, нагласувајќи дека договорот е последица на долготрајниот отпор и поддршката од Иран.Иранските државни медиуми го претставија примирјето како резултат на заедничкиот притисок на Техеран и неговите сојузници, тврдејќи дека дипломатскиот и воениот развој довел до прифаќање на привремен прекин на огнот од страна на спротивставените страни.

Свет | пред 1 седмица

„Можеби две години опоравување“: Меѓународната агенција за енергија алармира за последиците од кризата на Блискиот Исток

Светот мора да се подготви за значително повисоки цени на енергијата доколку не се обезбеди непречен проток низ Ормутскиот теснец, предупреди извршниот директор на Меѓународната агенција за енергија, Фатих Бирол.Тој истакна дека, дури и во случај клучната поморска рута повторно да биде ставена во функција, цените нема веднаш да се вратат на претходните нивоа, додавајќи дека енергетските пазари ќе останат нестабилни подолг временски период.Бирол оцени дека светските пазари досега делумно го потценувале влијанието на конфликтите на Блискиот Исток, објаснувајќи дека дел од ефектите биле ублажени поради веќе испратените танкери со нафта и гас, додека нови испораки не биле реализирани во последниот период.Тој предупреди дека закрепнувањето на производството на енергија во регионот би можело да трае околу две години, при што динамиката ќе се разликува од држава до држава, наведувајќи дека во Ирак процесот би бил значително побавен отколку во Саудиска Арабија.Бирол дополнително нагласи дека глобалната економија е силно зависна од Ормутскиот теснец и дека постои ризик „глобалната економија вредна 110 билиони долари“ да стане заложник на геополитичките тензии, оценувајќи дека ризикот одамна бил потценет.

Свет | пред 1 седмица

Трамп: Иран ќе го предаде ураниумот, крајот на војната е блиску

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран се согласил да го предаде збогатениот ураниум – едно од најспорните прашања во преговорите – оценувајќи дека војната може наскоро да заврши.Говорејќи на настан во Лас Вегас, Трамп истакна дека конфликтот се одвива „одлично“ и најави дека нова рунда разговори би можела да започне веќе овој викенд.Претходно, од Белата куќа, тој рече дека Техеран прифатил да не развива нуклеарно оружје и да го предаде она што го нарече „нуклеарен прав“, односно збогатен ураниум кој, според него, бил складиран под земја по минатогодишните американско-израелски напади.Официјален Иран засега не се огласи по овие тврдења. Трамп додаде дека не е сигурен дали ќе има потреба од продолжување на примирјето, кое истекува за пет дена, што остава неизвесност околу конечниот исход на преговорите.

Свет | пред 1 седмица

Трамп: Иран прифати речиси сѐ, договорот е на дофат

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД се многу блиску до постигнување договор со Иран, нагласувајќи дека Техеран веќе прифатил „речиси сѐ“, пренесуваат Reuters и BBC.„Сѐ укажува дека ќе постигнеме договор со Иран. Тоа ќе биде добар договор, договор без нуклеарно оружје“, изјави Трамп пред новинарите при заминување од Белата куќа.Според него, Иран се согласил да не развива нуклеарно оружје во период подолг од 20 години, а додаде и дека постојат сигнали дека ваквите ограничувања би можеле да важат и подолгорочно.Трамп најави дека е подготвен да отпатува во Исламабад доколку таму се финализира и потпише договорот.Засега, официјален Техеран не ги коментирал изјавите, што остава отворено прашање колку навистина е блиску финалниот договор и дали има усогласеност меѓу двете страни.

Свет | пред 1 седмица

Европа подготвува воена мисија во Ормутскиот теснец – без САД

Европските лидери подготвуваат нова воена мисија за обезбедување на Ормутски теснец, која ќе се реализира без директно учество на САД, со цел стабилизација на еден од најкритичните енергетски коридори во светот.На видеоконференција што ќе се одржи утре, со која ќе копретседаваат Емануел Макрон и британскиот премиер Кир Стармер, ќе учествуваат околу триесетина држави. Во Париз физички ќе бидат присутни и германскиот канцелар Фридрих Мерц и италијанската премиерка Џорџа Мелони.Според француското претседателство, целта е да се понуди „трет пат“ – алтернатива меѓу политиката на максимален притисок врз Иран и директна воена ескалација.САД нема да бидат дел од мисијата, ниту од самата конференција, иако од Париз нагласуваат дека ќе има координација со Вашингтон. Образложението е дека европските држави не се директна страна во конфликтот и сакаат да задржат независна позиција.Мисијата ќе може да се реализира само под строги услови – гаранции од Иран дека нема да напаѓа бродови и обврска од САД дека нема да го блокираат поморскиот сообраќај. Во моментов, состојбата се опишува како нестабилно примирје без јасна долгорочна гаранција.Ормутскиот теснец е клучна точка за глобалната економија, преку која минуваат околу 20 проценти од светската нафта и течен гас. Затоа, европските земји размислуваат за ангажман на миноловци и други поморски капацитети, во обид да се спречи дополнителна ескалација и да се обезбеди непречен транспорт.Иницијативата сигнализира нова фаза во европската безбедносна политика – обид за самостојно дејствување во глобални кризи, без директно вклучување на САД.

Свет | пред 1 седмица

(Видео) Иран објави видео од вештачката интелигенција на кое Исус го удира Трамп

Во јавниот дигитален простор се појави нова ескалација на политичка сатира, откако амбасадата на Иран во Таџикистан објави видео генерирано со вештачка интелигенција, во кое Исус го удира американскиот претседател Доналд Трамп.Видеото претставува реакција на претходна објава на Трамп на неговата мрежа Truth Social, на која тој се прикажал во улога на Исус како лекува болен човек. Објавата подоцна била отстранета по критики, а Трамп изјавил дека „мислел дека изгледа како лекар“.Во иранската верзија, генерирана со вештачка интелигенција, сцената добива сатиричен и провокативен тон, при што Исус симболично се појавува и го удира Трамп, по што видеото брзо станало вирално на социјалните мрежи.Настанот уште еднаш ја покажува растечката улога на дигиталната пропаганда и вештачката интелигенција во современите политички конфликти, каде што симболиката и визуелните пораки сè почесто се користат како алатка за влијание врз јавното мислење.

Свет | пред 1 седмица

Иран го стопира извозот на петрохемиски производи

Иран целосно го суспендирал извозот на петрохемиски производи со цел да му даде приоритет на домашното снабдување и да спречи недостиг на суровини.Според информациите, државната Национална петрохемиска компанија им наложила на фирмите да го прекинат извозот до понатамошно известување. Овој потег доаѓа во услови кога дел од производствените капацитети биле цел на воздушни напади во последните недели, а дополнителен притисок претставуваат и ограничувањата за поморскиот сообраќај.Доколку ваквите информации бидат официјално потврдени, аналитичарите оценуваат дека тоа би можело да укаже на зголемен економски притисок врз Иран, во контекст на пошироките тензии со САД.Се наведува дека американските сили имаат засилено присуство во регионот на Ормутскиот теснец, каде што се распоредени воени бродови, а поморските операции дополнително ја усложнуваат ситуацијата со извозот на енергенси.

Свет | пред 1 седмица

Опозиција во Германија бара стопирање на извозот на оружје кон Израел

Опозициската партија „Левица“ во Германија ја обвини владата на канцеларот Фридрих Мерц дека преку извоз на оружје кон Израел индиректно го поттикнува конфликтот во Иран.Според наводите, и покрај уставните ограничувања за извоз на вооружување во зони на конфликт, германската влада одобрила испораки кон Израел во првите недели од војната, што е потврдено со податоци од Министерството за економија, пренесува агенцијата Анадолу.Пратеникот од „Левица“, Улрих Тоден, повика на итна и целосна забрана на извозот на оружје кон Израел, оценувајќи дека интересите на воено-индустрискиот комплекс не придонесуваат за мир, туку, напротив, ги продлабочуваат конфликтите и човечките страдања.Според објавените податоци, во периодот од 28 февруари до 27 март, Германија одобрила извоз на вооружување во вредност од околу 6,6 милиони евра.Германија останува долгогодишен сојузник на Израел, а официјалните власти редовно нагласуваат дека земјата има посебна историска одговорност за безбедноста на Израел поради своето нацистичко минато.

Свет | пред 1 седмица

Нема договор за датум за нов круг преговори меѓу САД и Иран

Нема одреден датум за вториот круг преговори меѓу САД и Иран, соопшти Министерството за надворешни работи на Пакистан, кое учествува во посредничките напори за обновување на дијалогот.Началникот на пакистанската армија, Асим Мунир, престојува во Иран во рамки на дипломатска мисија насочена кон намалување на разликите меѓу двете страни, во период кога истекува кревкото примирје.Висок ирански претставник изјави дека посетата придонела за приближување на ставовите во одредени области, но нагласи дека суштинските несогласувања сè уште остануваат нерешени. Според него, се зголемуваат очекувањата за продолжување на примирјето и одржување нова рунда разговори.Главните отворени прашања и понатаму се поврзани со иранската нуклеарна програма, особено судбината на високо збогатениот ураниум и должината на ограничувањата, кои остануваат најспорните точки во преговорите.

Свет | пред 1 седмица

Иран ги затвора училиштата: целосна онлајн настава

Сите училишта во Иран од следната недела ќе преминат на целосна онлајн настава, односно наставата ќе се одвива исклучиво на далечина, јавуваат иранските државни медиуми.Портпаролот на иранското Министерство за образование, Али Фархади, изјави дека сите нивоа на образование низ земјата ќе функционираат без физичко присуство во училиштата. Тој додаде дека секоја евентуална промена на одлуката и враќање на класична настава ќе биде најавено најмалку три дена однапред.Засега не се соопштуваат причините за ваквата одлука, ниту дали таа е поврзана со безбедносни, здравствени или други околности.

Свет | пред 1 седмица

Иранскиот претседател: Ниту една сила не може да нè принуди на покорност

Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан изјави денеска дека ниту една сила во светот не може да го присили иранскиот народ на покорност.„Иран не сака војна и нестабилност, туку секогаш ја истакнувал важноста на дијалогот и конструктивната интеракција со сите земји во светот. Меѓутоа, секој обид да ѝ се наметне каква било волја на земјата или да се принуди на предавање е осуден на пропаст и иранската нација никогаш нема да попушти пред таков пристап“, нагласи иранскиот претседател.Тој, за време на посетата на различни одделенија на Службата за вонредни ситуации во Техеран, укажа на, како што наведе, „актуелните двојни стандарди во меѓународната политика“, нагласувајќи дека секоја воена офанзива против суверени држави претставува целосно кршење на сите прифатени меѓународни принципи.„Што ја оправда воената агресија врз нашата земја? Какво оправдување постои во рамки на меѓународното право и хуманитарните принципи за таргетирање цивили, елита, деца и уништување витални центри како што се училиштата и болниците?“, праша Пезешкијан.Тој го пофали „неспоредливото и примерното единство“ на Иранците за време на 40-дневната војна која, како што рече, „ги осуетила целите на непријателот“.

Свет | пред 1 седмица

Повеќеслојна дипломатија: кој со кого преговара на Блискиот Исток

Во услови на повеќеслојни дипломатски и воени процеси, состојбата на Блискиот Исток останува сложена, со паралелни преговори и продолжени судири меѓу различни актери.Во делот на израелско-либанските односи, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека денеска би можеле да се одржат разговори меѓу претставници на Израел и Либан. Сепак, од кабинетот на либанскиот претседател наведуваат дека немаат информации за најавени контакти со израелската страна.Во Вашингтон претходно се одржаа разговори меѓу израелски и либански претставници, кои се опишани како први директни контакти по подолг временски период. И покрај дипломатските најави, на терен продолжуваат нападите меѓу Израел и движењето Хезболах во јужен Либан.Во паралелен процес, преговорите меѓу САД и Иран, со посредство на Пакистан, засега не донеле договор. Разговорите одржани во Исламабад завршиле без конкретен напредок, иако двете страни изразуваат различни позиции околу условите за евентуален мир.Иранската страна бара целосен прекин на војната, укинување на санкциите и компензација за штетите, додека Вашингтон оценува дека разговорите се „во тек“ и „продуктивни“, но без потврдени детали за нова рунда преговори.Според најавите, двонеделниот прекин на огнот меѓу САД и Иран истекува на 22 април, што дополнително ја зголемува неизвесноста околу идните дипломатски чекори.

Свет | пред 1 седмица