НОРВЕШКА

Норвешкиот министер за одбрана: Руските ракети можат да стигнат до САД за 18 минути

Норвешкиот министер за одбрана, Торе Сандвик, предупреди дека арктичкиот регион станува клучна зона за стратешко надминување меѓу НАТО и Русија. Тој укажа на Кола, рускиот полуостров со еден од најголемите нуклеарни арсенали, од каде интерконтиненталните балистички проектили до американските градови стигнуваат за околу 18 минути.Русија, која контролира половина од копнениот и воден арктички простор, има над 40 воени објекти и ја модернизира Северната флота и нуклеарните подморници. Во октомври минатата година тестираше и крстосувачка ракета на нуклеарен погон на Новата Земја.Нордиските земји повикуваат на поголем ангажман на НАТО во Арктикот, а САД, Велика Британија и Франција веќе ги зголемија обуките за арктички операции. Во март ќе се одржи вежбата Cold Response во северна Норвешка со околу 25.000 војници.Два клучни морски пролази каде би се НАТО и Русија судриле за контрола: преминот меѓу Гренланд, Исланд и Обединетото Кралство (GIUK) и арктичкиот морски премин кај Свалбард.И покрај воените активности, нордиските официјални лица нагласуваат дека приоритет мора да останат климатските промени, инфраструктурата и правата на автохтоните народи. Русија и Кина, пак, гледаат на Арктикот како долгорочна стратегиска зона за надминување и економска експанзија.

Свет | пред 3 дена

Норвешка набавува артилериско оружје со долг дострел вредно милијарда евра

Норвешкиот парламент го одобри планот за набавка на артилериско оружје со долг дострел вреден две милијарди евра, а според норвешките медиуми, Владата на Осло се одлучила за јужнокорејската понуда наместо за американската.Системот Chunmoo на јужнокорејската компанија Hanwha Aerospace беше избран пред американскиот HIMARS на Lockheed Martin. Станува збор за оружје кое може да достигне цели зад непријателските линии, што според опозициските пратеници е клучно во современото воено делување.Дел од норвешките пратеници предложија земјата да помогне во развојот на европска алтернатива за овие системи, но оваа идеја беше одбиена поради потребата од големи ресурси и време.Првите ракетни системи во Норвешка се очекува да пристигнат веќе во 2028 година. Јужнокорејската понуда ги задоволи норвешките критериуми, вклучувајќи дострел до 500 километри и најбрзо време на испорака.

Свет | пред 4 дена

Норвешка испраќа предупредувачки писма: Војската може да заплени приватен имот во случај на војна

Норвешките власти испратиле илјадници писма до граѓаните со предупредување дека, во случај на војна со Русија, армијата би можела да побара и да заплени приватен имот, вклучително домови, возила, пловни објекти и работни машини, објавуваат британските медиуми.Планот предвидува т.н. „подготвителни реквизиции“, со кои државата однапред ги известува сопствениците дека нивниот имот може да биде ставен на располагање на вооружените сили доколку безбедносната состојба драматично се влоши. Во понеделникот биле издадени околу 13.500 вакви известувања, со важност од една година.Од норвешката војска соопштија дека овие мерки имаат за цел да обезбедат армијата, во воени услови, навремено да располага со неопходните ресурси за одбрана на земјата. За поголемиот дел од примателите, писмата не претставувале изненадување, бидејќи во околу две третини од случаите станува збор за обновени известувања, кои биле издавани и во претходни години.Според Андерс Јернберг, претставник на воената логистичка организација, значењето на подготвеноста денес е значително поголемо отколку во минатото. Тој оцени дека Норвешка се наоѓа во најсериозната безбедносно-политичка состојба од Втората светска војна наваму и дека општеството мора да биде подготвено за кризи, па дури и за најлошото сценарио. Како што нагласи, земјата спроведува обемно зајакнување на воената и цивилната подготвеност.Норвешка има клучна улога во рамките на НАТО во надзорот на арктичкиот регион, каде што топењето на мразот отвори нови поморски правци и ја засили конкуренцијата околу природните ресурси. Земјата има и копнена и поморска граница со Русија, која заедно со Кина настојува да го прошири своето присуство на Арктикот, додека Москва, според западни процени, ги обновува старите советски воени бази и го зголемува нуклеарниот арсенал на полуостровот Кола.Известувањата за реквизиција биле испратени во период на зголемени тензии и поради дипломатските несогласувања меѓу САД и Европа околу Арктикот и Гренланд, што дополнително ја нагласува чувствителноста на безбедносната состојба на северот на Европа.

Свет | пред 1 седмица

Норвешкиот премиер: Му објаснив на Трамп дека Нобеловата награда не ја доделува нашата влада

Американскиот претседател Доналд Трамп го поврза својот заострен став кон Гренланд со минатогодишната одлука да не му биде доделена Нобеловата награда за мир. Во порака испратена до норвешкиот премиер Јонас Гар Стере, Трамп напишал дека повеќе не чувствува обврска да размислува „исклучиво за мир“, алудирајќи на одлуката на Нобеловиот комитет.Оваа порака дополнително ги заостри односите меѓу Вашингтон и неговите најблиски европски сојузници, во контекст на заканите на Трамп за преземање на Гренланд, самоуправна територија во рамки на Кралството Данска. Во саботата, Трамп најави воведување царина од 10 проценти на увозот на стоки од осум земји кои застанале на страната на Данска и Гренланд, мерка што треба да стапи во сила во февруари.Земјите на кои се однесува мерката упатија остри реакции, додека британскиот премиер Кир Стармер се обиде да ја смири ситуацијата. Иако Белата куќа не ја исклучи можноста за употреба на сила за преземање на стратешки важниот арктички регион, Стармер изјави дека не верува оти ќе дојде до воена акција и нагласи дека проблемот треба да се реши преку мирен дијалог.Сепак, пораката на Трамп до норвешкиот премиер може дополнително да ги наруши веќе оптоварените односи меѓу САД и Европа, кои со месеци се соочуваат со несогласувања околу војната во Украина, трговските царини, воените трошоци и миграциската политика.Во изминатите денови, тензиите дополнително пораснаа. За време на викендот, илјадници жители на Гренланд излегоа на протести против какви било обиди за преземање на островот. Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, порача дека заканите со царини нема да го променат нивниот став и истакна дека нема да подлегнат на притисоци.Во исто време, министерката за економија, минерали, енергија, правда и еднаквост на Гренланд, Нааја Натаниелсен, за Асошиејтед прес изјави дека брзата реакција на сојузниците ја охрабрува и дека покажува оти станува збор за прашање „поголемо од самиот Гренланд“.Во пораката што Трамп ја испратил до Стере, а која ја објави норвешката влада, меѓу другото стои дека, поради тоа што не му била доделена Нобеловата награда за мир за, како што тврди, запирање на повеќе војни, повеќе не чувствува обврска да се води само од идејата за мир, туку да размислува за тоа што е добро и исправно за Соединетите Американски Држави. Пораката завршува со тврдење дека светот нема да биде безбеден доколку САД немаат целосна контрола врз Гренланд.Норвешкиот премиер потврди дека пораката била одговор на претходна порака што тој и финскиот претседател Александер Стуб ја испратиле до Трамп, во која се спротивставиле на најавените царини и повикале на смирување на тензиите. Стере нагласи дека ставот на Норвешка е јасен, дека Гренланд е дел од Кралството Данска и дека неговата земја целосно ја поддржува Данска. Тој појасни и дека Нобеловата награда за мир ја доделува независен комитет, а не норвешката влада.Стере изјави дека не одговорил на пораката на Трамп, но дека и понатаму смета оти е мудро да се разговара и изрази надеж дека ќе има можност за разговор со американскиот претседател оваа недела во Давос.Американскиот министер за финансии Скот Бесент, пак, го бранеше пристапот на Трамп кон Гренланд за време на Светскиот економски форум во Давос. Тој оцени дека е бесмислено да се тврди оти ставот на претседателот е поврзан со Нобеловата награда и нагласи дека Трамп го гледа Гренланд како стратешки ресурс за САД, додавајќи дека безбедноста на американската хемисфера нема да му биде препуштена на никој друг.Трамп и претходно јавно ја изразуваше желбата да ја добие Нобеловата награда за мир, која минатата година му беше доделена на венецуелската опозициска лидерка Марија Корина Мачадо. Минатата недела, таа му ја врачи својата Нобелова медала на Трамп, кој изјави дека планира да ја задржи, иако Нобеловиот комитет соопшти дека наградата не може да се поништи, пренесе или сподели со друго лице.

Свет | пред 1 седмица

Одлучивте да не ми ја доделите Нобеловата награда за мир, па повеќе немам обврска да размислувам само за мирот, му пишал Трамп на норвешкиот премиер

Американскиот претседател Доналд Трамп му испратил писмо на норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, во кое наведува дека повеќе не се чувствува обврзан да се фокусира исклучиво на мирот, откако минатата година не му била доделена Нобеловата награда за мир. Писмото било испратено во период на засилени изјави и барања од страна на Трамп поврзани со Гренланд.„Драг Јонас, бидејќи вашата земја одлучи да не ми ја додели Нобеловата награда за мир за запирање на повеќе од осум војни, повеќе не чувствувам обврска да размислувам исклучиво за мирот, иако тоа секогаш ќе биде доминантно, туку сега можам да размислувам за тоа што е добро и соодветно за Соединетите Американски Држави“, напишал Трамп во пораката, чијашто автентичност ја потврдиле од кабинетот на норвешкиот премиер.Во истото писмо, Трамп повторно го довел во прашање суверенитетот на Данска над Гренланд, тврдејќи дека островот не може самостојно да се одбрани од влијанието и заканите на Кина и Русија без директна американска вмешаност. Тој наведува дека не постојат, според него, јасни пишани докази за данските сопственички права, оценувајќи дека „светот нема да биде безбеден“ додека Соединетите Американски Држави немаат целосна контрола врз островот.Норвешкиот премиер Сторе ги отфрлил тврдењата на Трамп во врска со Нобеловата награда, појаснувајќи дека неа ја доделува независниот Норвешки Нобелов комитет, а не владата на Норвешка, која нема влијание врз одлуките на комитетот.Норвешка, заедно со уште седум европски држави, е меѓу земјите на кои Трамп им се заканил со воведување царини од 10 проценти, како дел од поширокиот притисок поврзан со прашањето за Гренланд и односите со европските сојузници.

Свет | пред 1 седмица

Нобеловиот комитет пред тешка одлука, ќе ја добие ли Трамп наградата за мир

Во Норвешка владее напнатост во очекување на објавата на добитникот на Нобеловата награда за мир, која ќе биде соопштена во петок. Дел од политичарите во земјата стравуваат дека евентуално не избирање на американскиот претседател Доналд Трамп би можело да влијае врз односите меѓу Осло и Вашингтон.Иако членовите на Норвешкиот нобелов комитет ги назначува парламентот, комитетот делува целосно независно. Сепак, некои норвешки функционери стравуваат дека Трамп тоа не го разбира.Според локални аналитичари, одлуката за добитникот е донесена уште во понеделник – три дена пред Израел и Хамас да го прифатат планот за прекин на огнот што го предложи Трамп. Поради временската рамка и составот на петчлениот комитет, експертите сметаат дека малку е веројатно Трамп да ја добие наградата.Левичарската политичарка Кирсти Бергсте предупреди дека Норвешка мора да биде „подготвена на сè“.Кога претседателот на САД се однесува непредвидливо и авторитарно, нормално е да бидеме внимателни“, изјави таа .Шефот на Зелената партија Арилд Хермстад додаде дека независноста на Комитетот е она што ѝ дава кредибилитет на наградата.Мирот не се заслужува со изливи на бес на социјалните мрежи, туку со постојана посветеност, рече тој, додавајќи дека иако Трамп го поддржал мировниот план за Газа, тоа не може да ги избрише неговите претходни поделби и поттикнување на насилство.Директорот на Нобеловиот институт, Кристијан Берг Харпвикен, нагласи дека одлуките се „целосно аполитични“, но призна дека фактот што членовите ги назначува парламентот „понекогаш создава поинаков впечаток“.Според директорката на Институтот за мировни истражувања во Осло (PRIO), Нина Грегер, најверојатни кандидати за наградата се Суданската служба за итни случаи, Комитетот за заштита на новинари (CPJ) и Меѓународната женска лига за мир и слобода (WILPF).Иако Трамп направи чекори кон прекин на огнот во Газа, неговите претходни постапки, како повлекувањето од меѓународни институции и желбата да го купи Гренланд, не се во духот на Нобеловата волја, изјави Грегер.

Свет | пред 3 месеци

Пат кон независност: Зошто Норвешка остана надвор од ЕУ?

Норвешка уште во 1972 година доби можност да стане дел од тогашната Европска економска заедница, подоцна Европска унија. Иако сите нејзини соседи се приклучија или беа на пат кон Унијата, норвешките граѓани на референдум одлучија спротивно и ја одбија оваа понуда.Земјата својата независност ја избори во 1905 година, откако по децении тензии се одвои од Шведска. Во текот на 20. век Норвешка вложуваше во економски и дипломатски развој за да стане конкурентна на европската сцена. Втората светска војна го прекина тој процес, бидејќи земјата беше окупирана, но по војната веднаш се приклучи кон НАТО со цел да се заштити од идни закани.Домашната политика се насочи кон изградба на силна социјална држава: отворање болници и училишта, намалување на сиромаштијата и поттикнување на економијата преку модернизација на услугите.Откритието на нафтата во 1969 година во норвешките води ја трансформираше економијата. Од земја што зависеше од рибарството, Норвешка брзо се претвори во индустриска сила. Со приходите од нафтата, државата финансираше големи развојни проекти и се појави идејата дека членството во Европската заедница може дополнително да ја зајакне економијата.Сепак, на референдумот од 25 септември 1972 година, 53,5 проценти од гласачите го одбија приклучувањето. Главните причини беа стравот дека Унијата ќе го загрози традиционалното рибарство и земјоделство, како и желбата да се зачува „норвешката посебност и начин на живот“.И покрај нов обид во 1992 година, резултатот беше ист. Денес, според официјални податоци, околу 70 проценти од Норвежаните се изјаснуваат против членство во ЕУ, што ја потврдува нивната долгорочна определба да останат надвор од Унијата.

Свет | пред 4 месеци

Дронови го блокираа воздушниот сообраќај во Копенхаген и Осло

Силно полициско присуство и целосен прекин на сообраќај ја одбележаа ноќта на аеродромот во Копенхаген, откако беа забележани беспилотни летала над областа. Аеродромот, познат и како Каструп, беше затворен со часови, а повторно се отвори околу 00:30 часот.Данската полиција потврди дека во близина на пистите биле видени два до три големи дрона. „Тие беа директно над аеродромот, а потоа се поместија на периферијата“, изјави началникот на полицијата во Копенхаген, Хенрик Штормер, за ТВ 2 Данмарк. Портпаролот на аеродромот, Ден Прангсгард, додаде дека дел од летовите биле пренасочени кон Билунд, а бил повикан и дополнителен персонал.Неколку часа подоцна, слична ситуација се повтори и во Норвешка. По полноќ, аеродромот Гардермоен во Осло беше затворен поради нов извештај за дрон во областа. Претходно вечерта, беспилотни летала биле забележани и над центарот на градот, а двајца државјани на Сингапур се уапсени во рамки на истрагата.„Воздушниот простор над аеродромот е затворен поради нов извештај за дрон“, изјави за весникот VG Моника Фастинг, раководителка на комуникациите на аеродромот. Според „Флајтрадар“, во моментот имало неколку авиони што кружеле над Осло и Гардермоен.„Авионите кружат над градот и чекаат да бидат пренасочени кон други аеродроми“, објасни Фастинг, додавајќи дека затворањето во тој момент погодило 12 до 14 летови.

Македонија | пред 4 месеци

Еве кој ја снабдува Европа со гас и нафта

Вкупната продукција на нафта, кондензат, течни деривати и природен гас во Норвешка во јули достигна 672.000 кубни метри дневно, што е еквивалентно на 4,23 милиони барели нафта. Овој обем е за 3,9 проценти поголем од првичните прогнози, пренесе „Ројтерс“. Само производството на природен гас изнесувало 328,3 милиони кубни метри дневно, што е за 2,2 проценти над проценките, а производството на сурова нафта пораснало на 1,96 милиони барели дневно, исто така над очекувањата.Норвешка останува најголем снабдувач со природен гас на европскиот континент и е еден од најважните производители на нафта. Производството варира месечно, главно поради редовно одржување и застои на повеќе од 90 нафтени и гасни полиња во Северното Море. Владата во Осло најави дека ќе отвори нова рунда лиценци за истражување на нафта и гас на сè уште неистражени подрачја од норвешкиот континентален појас.Норвешка во просек произведува околу четири милиони барели нафтен еквивалент дневно – половина во природен гас, а остатокот во сурова нафта и други течни енергенти. Со тоа земјата го зајакнува статусот на стратешки енергетски партнер на Европа, особено во услови на намалени испораки од Русија.

Свет | пред 5 месеци

(Фото) Трамвај влета во продавница во центарот на Осло

Трамвај удри во продавница во центарот на Осло, при што четири лица се повредени. Полицијата соопшти дека на сите им била укажана помош на местото на настанот, но никој не е сериозно повреден.Трамвајот, во кој во моментот на несреќата имало 20 патници, во вторникот наутро удрил во продавница во центарот на норвешката престолнина, а меѓу повредените е и возачот, пишува Скај Њуз.Зградата е евакуирана и ќе се проверува дали има потенцијални структурни оштетувања, соопшти полицијата.Фотографиите од местото на настанот покажуваат дека поголемиот дел од трамвајот завршил во продавница откако излетал од шините на раскрсницата на Сторгата, една од главните улици во Осло.„Работиме на проценка на штетите“, се вели во соопштението на полицијата. Спасувачките служби ја опколија областа.

Свет | пред 1 година

Норвешка ги затвора границите за руските туристи

Норвешка денеска објави дека наскоро ќе ги затвори границите за руските туристи, не дозволувајќи им директен пристап до Шенген зоната. Иако не е членка, Норвешка го следи примерот на ЕУ, која презеде слична мерка по руската инвазија на Украина. Скандинавската земја дели 198 километри копнена граница на Арктикот со Русија.„Одлуката за заострување на правилата за влез е во согласност со пристапот на Норвешка да застане на страна на своите сојузници и партнери како одговор на илегалната агресија на Русија против Украина“, рече министерката за правда Емили Енгер Мехл. Норвешка, членка на НАТО, речиси престана да издава туристички визи за руските граѓани од пролетта 2022 година.Само имателите на долгорочни визи издадени пред тој датум или оние кои поседуваат виза издадена од друга шенген земја можеа да го преминат граничниот премин Сторског-Борис Глеб, единствениот копнен премин меѓу двете земји. Од 29 мај ќе им биде забранет влез во Норвешка.Предвидени се исклучоци, соопшти Министерството, особено за руските граѓани кои ги посетуваат членовите на блиското семејство кои живеат во Норвешка и оние кои работат или студираат во таа земја или други земји од Шенген зоната. Иако не е членка на ЕУ, Норвешка е тесно поврзана со неа и ги усвои речиси сите санкции што Брисел ги воведе против Русија.

Свет | пред 1 година

Нема фотографија

Норвешка е првата европска земја која објави дека ќе го уапси Нетанјаху

Норвешка е првата европска земја која објави дека ќе го уапси израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху доколку Меѓународниот кривичен суд (МКС) издаде налог по него.Норвешкиот министер за надворешни работи Еспен Барт Ејде изјави дека Норвешка ќе мора да го уапси Нетанјаху доколку биде распишана потерница, пренесе Ал Џезира.Ејде за норвешка ТВ 2 изјави дека, врз основа на меѓународното право, Норвешка е должна да го уапси Нетанјаху и лидерите на Хамас и дека тоа важи за сите земји во Европа, освен за Турција.Обвинителот на МКС побара од судот во понеделникот да издаде налози за апсење на Нетанјаху и израелскиот министер за одбрана Јоав Галант, како и тројца функционери од палестинската милитантна група Хамас.

Свет | пред 1 година

Хеликоптер падна во океан, има жртви: Хорор во близина на западна Норвешка, започна истрага

Едно лице загина, а пет се повредени при пад на хеликоптер во океанот кај западна Норвешка, соопшти денеска полицијата.Хеликоптерот Сикорски С-92, управуван од Бристоу Норвешка, бил во тренинг мисија за пребарување и спасување во средата кога се случила несреќата, соопштија официјални лица, пренесува Ројтерс. Шест лица кои биле во леталото биле извлечени од морето од страна на спасувачите, но едно подоцна била констатирана смрт во болница, соопшти полицијата.Еден од петмината преживеани се здобил со полесни повреди, а останатите четворица се здобиле со повреди од различен степен, додава полицијата. Причината за несреќата се уште не е позната.Локхид Мартин Сикорски, кој го произведе хеликоптерот, во средата рече дека безбедноста е нејзин главен приоритет и дека е подготвена да ја поддржи истрагата за инцидентот. Енергетската компанија Equinor соопшти дека хеликоптерот бил авион за пребарување и спасување кој вообичаено служи на платформите на нафтеното и гасното поле на компанијата Осеберг во Северното Море.

Свет | пред 1 година