Пат кон независност: Зошто Норвешка остана надвор од ЕУ?

Норвешка уште во 1972 година доби можност да стане дел од тогашната Европска економска заедница, подоцна Европска унија. Иако сите нејзини соседи се приклучија или беа на пат кон Унијата, норвешките граѓани на референдум одлучија спротивно и ја одбија оваа понуда.

— реклама —

Земјата својата независност ја избори во 1905 година, откако по децении тензии се одвои од Шведска. Во текот на 20. век Норвешка вложуваше во економски и дипломатски развој за да стане конкурентна на европската сцена. Втората светска војна го прекина тој процес, бидејќи земјата беше окупирана, но по војната веднаш се приклучи кон НАТО со цел да се заштити од идни закани.

— реклама —

Домашната политика се насочи кон изградба на силна социјална држава: отворање болници и училишта, намалување на сиромаштијата и поттикнување на економијата преку модернизација на услугите.

Откритието на нафтата во 1969 година во норвешките води ја трансформираше економијата. Од земја што зависеше од рибарството, Норвешка брзо се претвори во индустриска сила. Со приходите од нафтата, државата финансираше големи развојни проекти и се појави идејата дека членството во Европската заедница може дополнително да ја зајакне економијата.

— реклама —

Сепак, на референдумот од 25 септември 1972 година, 53,5 проценти од гласачите го одбија приклучувањето. Главните причини беа стравот дека Унијата ќе го загрози традиционалното рибарство и земјоделство, како и желбата да се зачува „норвешката посебност и начин на живот“.

И покрај нов обид во 1992 година, резултатот беше ист. Денес, според официјални податоци, околу 70 проценти од Норвежаните се изјаснуваат против членство во ЕУ, што ја потврдува нивната долгорочна определба да останат надвор од Унијата.