РУСИЈА

Трамп го одложува гласањето за нови санкции кон Русија

Американскиот претседател Доналд Трамп го одложува гласањето за двопартиски предлог-закон со кој би се заостриле санкциите насочени кон рускиот енергетски сектор, предупредија двајца високи сенатори од Демократската партија, пренесува Yahoo News.Сенаторот Ричард Блументал, говорејќи во Киев по учеството на Минхенската безбедносна конференција, изјави дека санкциите што ги предложил заедно со сенаторот Линдзи Греам би претставувале „економски чекан“ врз рускиот претседател Владимир Путин, во момент кога во Женева продолжуваат разговорите меѓу Киев и Москва со посредство на САД.Според Блументал, постојните американски и европски санкции веќе почнале да ја ограничуваат руската нафтена продукција, но е потребен дополнителен притисок. Тој посочи дека лидерот на републиканското мнозинство во Сенатот, Џон Тјун, му ветил дека за предлогот ќе се гласа пред крајот на тековното заседание на Конгресот.„Чекаме зелено светло, а тој толку се двоуми што на секој што го следи му се врти во глава“, изјави Блументал, алудирајќи на Трамп.Во меѓувреме, сенаторот Шелдон Вајтхаус изјави дека администрацијата бележи напредок во сузбивањето на таканаречената руска „флота во сенка“ – танкери кои ги заобиколуваат санкциите. Тој додаде дека неодамнешните американски интервенции во близина на Венецуела покажале дека американската војска е подготвена да заплени дополнителни бродови доколку тоа биде неопходно.

Свет | пред 6 дена

Хибридна кампања и поголем ризик: Москва ја зголемува присутноста во Балтикот

Must предупреди дека Русија ги засилила своите активности во близина на Шведска, оценувајќи дека Москва ја интензивира кампањата на хибридно војување и дека таа може да продолжи и по завршувањето на војната во Украина. Директорот на службата, Томас Нилсон, изјави дека Русија во одредени случаи го зголемила своето дејствување и присуство во регионот и дека е подготвена да преземе поголем ризик.Хибридното војување, кое опфаќа саботажи, кибернапади и ширење дезинформации, според шведската служба станало клучен инструмент во растечкото непријателство на Москва кон Западот. Во извештајот се наведува дека Русија развила широк спектар методи што може да се применат во рамки на таквата стратегија, вклучително и мешање во изборни процеси и разузнавачки операции.Нилсон изјави дека Русија континуирано ги развива своите способности и дека е подготвена да преземе поголеми ризици, вклучително и таканаречена „напредна саботажа“, што подразбира планови за атентати, сериозни пожари и напади врз критична инфраструктура. Според него, ваквите активности значително се засилиле од почетокот на инвазијата врз Украина, што придонесе Шведска и Финска да ја напуштат долгогодишната воена неутралност и да се приклучат на НАТО.Во анализата се истакнува дека Русија останува примарна воена закана за Шведска и Алијансата, при што Балтичкиот регион се оценува како стратешки важен и од економски и од воен аспект. Според Must, зајакнувањето на руските ресурси во Балтикот веќе започнало, но неговата динамика ќе зависи од текот на војната во Украина, состојбата на руската економија и односите со Кина.Како дел од пошироките хибридни активности долж источниот фронт на НАТО, се наведуваат и инциденти во Литванија, која граничи со Белорусија, сојузник на Русија. Кон крајот на минатата година, од белоруска територија биле пуштени балони опремени со ГПС-уреди што навлегле во литванскиот воздушен простор и предизвикале прекин на авионскиот сообраќај во Вилнус.Дополнително, Русија се сомничи и за кампањи со беспилотни летала насочени кон цивилни аеродроми, воени бази и нуклеарни централи во Европа, што предизвикало реакција на британски, француски и германски единици за заштита од дронови.Британскиот институт Royal United Services Institute во неодамнешен извештај предупреди дека Русија обучува прорежимска „армија на млади“ за изведување саботажи во рамки на подготовките за потенцијален конфликт со НАТО. Меѓу организациите што се споменуваат е и Јунармија, младинска воена структура под покровителство на руската влада.

Свет | пред 6 дена

Две илјади украински деца вратени од окупираните подрачја и од Русија

Од почетокот на целосната руска инвазија врз Украина, две илјади украински деца се вратени од привремено окупираните подрачја и од Русија, пренесува Ukrainska Pravda. Сепак, според официјалните податоци, повеќе од 1,6 милиони деца и натаму се наоѓаат на тие територии.Според информации од Канцеларијата на повереникот за човекови права, институцијата учествувала во враќањето на 419 деца. Од нив, 83 биле вратени од привремено окупираните подрачја и од Русија со поддршка на Катар, додека 19 деца биле вратени со посредство на поранешната прва дама на САД, Меланија Трамп.Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека илјадници украински деца и понатаму се во руско заробеништво и дека секојдневно стануваат жртви на војната.„Нема да застанеме додека секое украинско дете не се врати дома“, порача Зеленски.Повереникот за човекови права, Дмитро Лубинец, предупреди дека повеќе од 1,6 милиони деца сè уште живеат на привремено окупирани територии, каде се изложени на пропаганда и, како што рече, обиди за бришење на нивниот идентитет.Според Лубинец, образовниот систем на тие подрачја е претворен во средство за идеолошко влијание, при што децата се оддалечуваат од украинскиот јазик, култура и семејства. Тој истакна дека секој ден поминат во депортација или под окупација претставува изгубен дел од детството и дополнително ја отежнува можноста за зачувување на националниот идентитет, особено кај помалите деца кои се премногу мали за самите да го бранат.

Свет | пред 6 дена

Голема грешка е да му се дозволи на агресорот да земе нешто, не сакам да ги повторам грешките на претходниците, вели Зеленски

Украинскиот претседател Володимир Зеленски објави остра порака на платформата X, во која ги повика западните лидери да не ги повторуваат, како што наведе, грешките од минатото во односот кон Русија. Тој предупреди дека дозволувањето отстапки кон агресор, според него, носи долгорочни последици и ја охрабрува понатамошната експанзија.„Голема грешка е да му се дозволи на агресорот да земе нешто. Тоа беше голема грешка уште од самиот почеток, почнувајќи од 2014 година. И претходно, за време на нападот и окупацијата на делови од Грузија. Па и порано, кога Чеченија беше окупирана, со целосно разорување и милион жртви – загинати и ранети“, напиша Зеленски.Тој посочи дека не сака да биде претседател кој ќе ги повтори грешките на своите претходници, ниту, како што нагласи, на лидерите од други држави кои дозволиле Русија да навлезе на нивна територија. Според него, попустливоста не е начин за запирање на рускиот претседател Владимир Путин.„Путин не може да се запре со бакнежи или со цвеќе. Јас никогаш не сум го правел тоа и не мислам дека тоа е вистинскиот пат. Мој совет до сите – не го правете тоа со Путин“, наведе украинскиот претседател.Во продолжение, Зеленски изнесе тврдење дека руската армија трпи значителни загуби на фронтот, оценувајќи дека Русија во моментов губи меѓу 30.000 и 35.000 луѓе месечно. Тој предупреди дека во случај на отстапки, Москва би можела во рок од неколку години повторно да ја обнови и зајакне својата воена моќ.„Во спротивно, тоа ќе биде прв чекор, а потоа за пет години ќе ја обнови својата војска и ќе го зголеми бројот на војници. Сега губи 30-35 илјади луѓе месечно. Можете ли да го замислите тоа во 21 век?“, напиша Зеленски.Русија ја започна целосната инвазија врз Украина во февруари 2022 година, а војната наскоро ќе влезе во петтата година. И двете страни редовно изнесуваат процени за загубите на противникот, но независната проверка на тие податоци често е отежната.Објавата на Зеленски доаѓа во период кога во западните престолнини повторно се отвора дебата за натамошната воена и финансиска поддршка за Украина, како и за можните сценарија за идни преговори. Украинскиот претседател и претходно предупредуваше дека секој компромис со Москва, според неговата оценка, може да ја охрабри натамошната агресија.

Свет | пред 1 седмица

Трамп до Зеленски: Дејствувајте брзо со Русија или ќе пропуштите историска можност

Американскиот претседател Доналд Трамп го повика украинскиот претседател Володимир Зеленски да дејствува побрзо во преговорите со Русија, оценувајќи дека постои можност за постигнување договор.„Русија сака да постигне договор, а Зеленски ќе мора да дејствува – во спротивно ќе пропушти одлична можност. Мора да се покрене“, изјави Трамп пред новинарите.Русија и Украина одржаа две рунди мировни преговори со посредство на Соединетите Американски Држави во Абу Даби, главниот град на Обединетите Арапски Емирати, во јануари и претходно овој месец. Како резултат на разговорите беше договорена првата размена на воени заробеници по пауза од пет месеци.Од Кремљ денеска соопштија дека следната рунда мировни преговори меѓу Русија и Украина ќе се одржи на 17 и 18 февруари во Женева, Швајцарија.

Свет | пред 1 седмица

Кремљ: Состојбата со горивото на Куба е критична, американскиот притисок ја продлабочува кризата

Кремљ соопшти дека состојбата со снабдувањето со гориво на Куба е критична и оцени дека американските обиди за „гушење“ на економијата на островската држава предизвикуваат сериозни тешкотии. Реакцијата на Москва доаѓа откако кубанската влада претстави план за рационализација на потрошувачката на гориво и заштита на клучните јавни услуги, со цел справување со продлабочената енергетска криза, објави агенцијата Ројтерс.Кубанската комунистичка влада во петокот детално ги изложи мерките за надминување на кризата, истовремено спротивставувајќи се на напорите на САД да го прекинат снабдувањето со нафта за карипскиот остров. Вашингтон претходно ја прогласи Куба за „невообичаена и вонредна закана“ за американската национална безбедност.Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека Москва е целосно свесна за тежината на ситуацијата. Тој нагласи дека Русија одржува интензивни контакти со кубанските власти преку дипломатски и други канали, со цел да се разгледаат можностите за ублажување на кризата.Песков ја истакна и незадоволството на Москва од американската политика кон Куба, оценувајќи дека тактиката на економски притисок создава бројни проблеми за земјата. Според него, Русија разговара со кубанската страна за потенцијални решенија или, во најмала мера, за обезбедување помош каде што е можно.Изјавата следуваше по новинарско прашање за информациите за недостиг на авионско гориво и можните последици за руските туристи кои сакаат да ја напуштат Куба, која со децении е сојузник на Москва. Минатата недела, рускиот амбасадор во Хавана, Виктор Коронели, изјави дека Русија во изминатите години повеќепати ја снабдувала Куба со нафта и дека таа поддршка ќе продолжи и во иднина.Во периодот кога беа дадени овие изјави, Русија се обидуваше да ги подобри нарушените односи со Соединетите Американски Држави, додека тогашниот американски претседател Доналд Трамп настојуваше да посредува во постигнување договор за завршување на војната во Украина. И покрај тоа, Кремљ јасно стави до знаење дека останува незадоволен од односот на Вашингтон кон Куба и последиците што таа политика ги има врз економската стабилност на островот.

Свет | пред 2 седмици

Русија го нападна Киев со балистички проектили, делови од градот без струја

Руските сили извршија напад врз Киев со балистички проектили, по што во главниот град и во повеќе други украински области беше прогласена воздушна тревога, објави „Украинска правда“.Градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, потврди дека во градот се слушнале експлозии и дека станува збор за балистички напад. Тој соопшти дека противвоздушната одбрана е активна и ги повика граѓаните веднаш да се засолнат. Информацијата ја потврди и началникот на Киевската градска воена управа, Тимур Ткаченко, кој наведе дека е во тек непријателски напад со балистички проектили.Украинските воздухопловни сили информираа дека биле регистрирани брзи воздушни цели над Черниговската област, кои се движеле кон Киевската област, а потоа и директно кон главниот град.Веднаш по нападот, во најмалку еден киевски округ снемало електрична енергија. Државниот оператор „Укренерго“ претходно соопшти дека украинскиот енергетски систем е под сериозно оптоварување, бидејќи дел од нуклеарните електрани се делумно исклучени од мрежата по масовниот руски напад врз клучната енергетска инфраструктура во ноќта меѓу 7 и 8 февруари.Состојбата е особено тешка во Киев, каде што жителите веќе неколку дена имаат електрична енергија само еден и пол до два часа дневно. Во исто време, метеоролозите најавуваат пад на температурите и до минус 19 Целзиусови степени, што дополнително го зголемува притисокот врз веќе преоптоварениот енергетски систем.

Свет | пред 2 седмици

Зеленски предупредува: САД и Русија не смеат да договараат решенија за Украина без Киев

Украинскиот претседател Володимир Зеленски предупредува дека постои реален ризик САД и Русија да склучат билатерални договори што се однесуваат на Украина, без учество на Киев. Тој ова го соопштува на брифинг со новинари, во услови на засилени дипломатски активности насочени кон ставање крај на војната и најава за можен продолжеток на разговорите веќе следната недела.Зеленски вели дека украинската страна јасно го пренесува ставот дека, доколку дојде до билатерални документи меѓу Вашингтон и Москва, сите одредби што се однесуваат на Украина мора да бидат во согласност со украинскиот устав. Посочува дека Киев добива сигнали за можни договори, вклучително и во сферата на економската соработка, иако Украина нема целосен увид во сите разговори.Тој открива дека преку разузнавачки канали до украинското раководство стигнале информации за т.н. „пакет на Дмитријев“, наводен предлог за обемна економска соработка меѓу САД и Русија, проценет на околу 12 билиони долари. Зеленски нагласува дека Украина нема да поддржи никакви договори во кои се одлучува за неа – без неа.Изјавите следуваат по разговорите одржани на 4 и 5 февруари во Абу Даби, каде што се состануваат делегации на Украина, САД и Русија. Според Зеленски, американската страна предлага обновување на иницијативата за деескалација во енергетскиот сектор, со оглед на речиси секојдневните руски напади врз украинската енергетска инфраструктура. Украина се согласува со предлогот, додека Русија сè уште не дава одговор.Воените претставници, како што информира Зеленски, ги разгледуваат техничките аспекти на евентуален прекин на огнот, особено механизмите за надзор доколку политичките лидери донесат одлука за запирање на борбите. Тој додава дека американското учество е потврдено, а не се исклучува ниту европско вклучување.Најчувствителното прашање и натаму останува територијата. Зеленски повторува дека задржувањето на сегашните позиции е најреалната основа за прекин на огнот во оваа фаза. Русија, пак, инсистира на повлекување на украинските сили од Донбас како услов за каков било договор.„Стоиме таму каде што сме – тоа е, според нас, најправеден и најстабилен модел за прекин на огнот во овој момент“, вели Зеленски. Тој потврдува дека американската страна ја изнесува и идејата за слободна економска зона во регионот, што отвора нови дебати, но потенцира дека Украина не ја прифаќа таа опција доколку значи губење на суверенитетот.Во однос на Крим и нуклеарната централа Запорожје, Зеленски истакнува дека сè уште нема согласност и дека тие прашања се директно поврзани со безбедноста, екосистемот и обновата на регионот. Тој нагласува дека Украина нема да прифати решенија што го наградуваат агресорот и создаваат нови безбедносни ризици.Зеленски додава дека САД предлагаат војната да заврши пред почетокот на летото и дека веројатно ќе вршат притисок врз двете страни за да се испочитува тој рок. Сепак, тој вели дека од украинскиот преговарачки тим нема најава дека Вашингтон би се повлекол од процесот и истакнува дека американското присуство е клучно – не само за Украина, туку и за Русија.На крајот, Зеленски открива дека за првпат се разговара и за можност најтешките прашања да се отворат на директен трилатерален самит на лидери, оценувајќи дека таков формат бара сериозни подготовки, но дека веќе станал дел од дипломатскиот дијалог.

Свет | пред 2 седмици

71 ракета и 450 дронови: Русија ѝ нанесе една од најтешките енергетски штети на Украина

71 ракета и 450 дронови беа лансирани во најновиот масовен руски напад врз украинската енергетска инфраструктура, при што загинаа најмалку четири лица, а 32 беа повредени, соопштија украинските власти, оценувајќи дека станува збор за една од најтешките штети од почетокот на војната во полн обем.Украинскиот министер за енергетика Денис Шмихал соопшти дека се оштетени производствени капацитети, како и преносни и дистрибутивни мрежи во повеќе региони. Според него, состојбата е исклучително комплицирана, поради што енергетските компании воведуваат итни исклучувања на струјата, а дополнителни генератори се распределуваат во критичните подрачја.Шмихал информира дека сериозни оштетувања претрпела и киевската термоелектрана „Дарница“, која обезбедува греење за голем дел од населението во главниот град, нагласувајќи дека нападите врз цивилната енергетска инфраструктура претставуваат воено злосторство.Украинското Министерство за надворешни работи соопшти дека со овој напад Русија ги прекршила обврските од енергетското примирје и дека не покажува реални знаци на деескалација, и покрај јавните изјави од американскиот претседател.Извршниот директор на најголемата приватна енергетска компанија во Украина, ДТЕК, Максим Тимченко изјави дека електраните претрпеле „страшна штета, една од најлошите што досега сме ја виделе“, нагласувајќи дека ова е деветти масовен напад врз нивните капацитети од октомври 2025 година. Тој предупреди дека илјадници семејства во Киев се соочуваат со температури до минус 25 степени и недели без греење.И покрај екстремните услови, од ДТЕК соопштија дека нивните екипи успеале да ја вратат струјата за околу 100.000 домаќинства во Киев и дека санацијата продолжува непрекинато, дење и ноќе.Нападите продолжија и во текот на ноќта, кога руските сили лансираа уште 105 дронови, од кои украинската противвоздушна одбрана пресретна 88. Државната компанија „Укренерго“ информира дека повторно е гаѓана енергетската инфраструктура во повеќе области, оставајќи делови од Сумската, Донецката, Днепропетровската, Херсонската и Запорошката област без електрична енергија.Претседателот Володимир Зеленски соопшти дека ситуацијата во моментов е најтешка во Киевската, Харкивската, Сумската, Полтавската, Днепарската и Черкаската област, наведувајќи дека во Киев работат над 200 тимови за поправки и дека повеќе од 1.100 станбени згради се без греење.Украинската служба за безбедност порано соопшти дека собраните докази укажуваат оти нападите врз енергетската инфраструктура се дел од систематска политика насочена кон цивилното население, што претставува злосторство против човештвото.Овие напади се случуваат паралелно со почетокот на нова рунда трипартитни разговори меѓу Русија, Украина и Соединетите Американски Држави во Абу Даби, насочени кон пронаоѓање решение за прекин на војната.

Свет | пред 2 седмици

Песков: Повлекувањето од Донбас е клучен услов за завршување на конфликтот

Русија денеска соопшти дека и натаму бара Украина да ги повлече своите вооружени сили од источниот дел на земјата како предуслов за решавање на конфликтот, во пресрет на разговорите во Абу Даби меѓу руски, украински и американски претставници.Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека територијалното прашање останува главната нерешена точка и дека ќе биде на дневен ред на преговорите што ќе се одржат во петок и сабота. Ова ќе бидат првите директни разговори меѓу Москва и Киев поврзани со американскиот план за надминување на конфликтот.Портпаролот на руското претседателство, Дмитриј Песков, изјави дека повлекувањето на украинските сили е суштински услов. „Украинските вооружени сили мора да го напуштат Донбас, мора да се повлечат. Ова е многу важен услов“, порача Песков, додавајќи дека без решавање на територијалното прашање е бесмислено да се очекува склучување долгорочен договор.Русија бара повлекување на украинските сили од Донбас, индустриски и рударски регион во источна Украина кој ги опфаќа областите Доњецк и Луганск. Нејзините барања особено се однесуваат на Доњецката област, која Русија делумно ја контролира и која и натаму останува епицентар на борбите.Средбата во Абу Даби треба да се одржи еден ден по две средби на највисоко ниво – разговорите во Давос меѓу Зеленски и американскиот претседател Доналд Трамп, како и средбата во Москва меѓу рускиот претседател Владимир Путин и американските пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер.

Свет | пред 1 месец

Кина и Русија застанаа зад Венецуела по американската блокада на нафтени танкери

Милиони барели венецуелска нафта останаа закотвени на танкери откако САД воведоа блокада врз бродовите поврзани со Каракас, предизвикувајќи застој во пристаништата и нова геополитичка ескалација во Карипското Море. Потегот на Вашингтон веднаш наиде на реакции од Кина и Русија, кои застанаа зад Венецуела и ги осудија американските акции како незаконски и опасни.По одлуката на администрацијата на Доналд Трамп да ги блокира сите санкционирани танкери што влегуваат и излегуваат од Венецуела, активноста во пристаништата нагло се намали. Според податоци на Ројтерс, најголем дел од танкерите сега превезуваат нафта само меѓу домашни пристаништа, додека бројот на натоварени бродови што не тргнале кон странство расте од ден во ден. Клиентите бараат поголеми попусти и измени на договорите поради зголемениот ризик од пресретнување.Американскиот претседател повторно го повика венецуелскиот лидер Николас Мадуро да се повлече од власта и порача дека САД ќе ја задржат или ќе ја продадат нафтата што ја заплениле покрај венецуелскиот брег во последните недели. На прашање дали целта е смена на режимот, Трамп оцени дека за Мадуро би било „паметно“ да ја напушти функцијата, предупредувајќи дека натамошниот отпор ќе има последици.Ескалацијата доби меѓународна димензија откако САД пресретнаа танкер што се упатувал кон Кина. Пекинг реагираше остро, оценувајќи дека ваквите дејствија претставуваат сериозно кршење на меѓународното право. Портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи, Лин Џиан, истакна дека Венецуела има право да развива односи со други држави и дека Кина се спротивставува на сите еднострани и нелегални санкции.Иако Белата куќа тврди дека пресретнатиот брод припаѓал на таканаречената „флота во сенка“ на Венецуела, танкерот во моментот не бил под американски санкции. Панамските власти, пак, соопштија дека супертанкерот „Сенчерис“ ги прекршил поморските правила, го сменил името и го исклучил транспондерот додека превезувал нафта од Венецуела.Кина е најголемиот купувач на венецуелска сурова нафта, која сочинува околу 4 отсто од нејзиниот вкупен увоз, што дополнително ја зголемува чувствителноста на ситуацијата.Подоцна, министрите за надворешни работи на Русија и Венецуела ги осудија американските акции во Карипскиот регион. Москва предупреди дека ескалацијата може сериозно да го загрози меѓународниот поморски сообраќај и безбедноста во регионот, потврдувајќи целосна поддршка за венецуелското раководство и народ.Во меѓувреме, сателитски податоци покажаа дека празниот супертанкер „Бела 1“, кој американската крајбрежна стража се обиде да го пресретне, се движел североисточно од Бермудите.Вашингтон тврди дека приходите од венецуелската нафта се користат за финансирање криминални и терористички активности, вклучувајќи трговија со дрога и луѓе. Од септември наваму, американските сили извршија низа напади врз бродови за кои тврдат дека се вклучени во шверц на дрога, иако без јавно презентирани докази. Според семејства и влади, во тие операции загинале повеќе од 100 луѓе, меѓу кои и рибари.Каракас, од друга страна, предупредува дека станува збор за обид за промена на режимот и ги опишува потезите на САД како меѓународна пиратерија.

Свет | пред 2 месеци