РУСИЈА

Русија со закон им ги одзема домовите на избеганите и убиените Украинци

Со нова уредба донесена овој месец, рускиот претседател Владимир Путин практично ја легализира конфискацијата на имот на окупираните украински територии, овозможувајќи им на окупациските власти да одземаат станови и куќи што се прогласуваат за „без сопственик“. Во реалноста, станува збор за имот на луѓе кои избегале од војната или биле убиени за време на руската инвазија врз Украина.Според уредбата, сопственоста може да се докаже само лично и исклучиво со руски документи, односно со руски пасош, што за голем дел од Украинците е невозможно или опасно. На тој начин, илјадници луѓе остануваат без можност да го заштитат својот имот, додека нивните домови се прогласуваат за „без сопственост“ и се одземаат.Жителката на Мариупол, Ана Шевченко, за украинските медиуми изјавила дека е очајна бидејќи Русите ѝ го одземаат станот во кој ги чува сите спомени од детството. Таа вели дека не може да се врати, бидејќи би морала да земе руски пасош, а стравува и за сопствената безбедност поради нејзините проукраински ставови.Експертите наведуваат дека уредбата е само формално заокружување на процес што трае од самиот почеток на окупацијата. Според податоци од Мариупол, досега се одземени околу 5.000 станови, а бројката расте од 100 до 200 неделно. Во окупираните делови на Донецк, Луганск и Херсонската област, десетици илјади недвижности веќе се прогласени за „без сопственик“.Запленетиот имот, според прописите, може да им се додели на лица кои наводно ги загубиле своите домови, но и на руски државни службеници, припадници на безбедносните сили и администрацијата, како и на нови доселеници од Русија. Украински организации предупредуваат дека ваквата практика претставува дел од поширока политика на заменување на украинското население со руско, со цел трајна промена на демографската и политичката структура на окупираните подрачја.Многу Украинци се соочуваат со речиси невозможен избор: да останат под окупација за да го сочуваат домот или да заминат и ризикуваат да останат без сè. Новата уредба, според хуманитарните организации, дополнително ја продлабочува траумата на луѓето кои веќе ги изгубиле своите блиски и својата сигурност, претворајќи ја кражбата на имот во формално „законска“ практика.Како што предупредуваат активистите, Русија не само што секојдневно им ги одзема домовите на Украинците на окупираните територии, туку со ваквите уредби своите злосторства ги претвора во државна политика и ги прогласува за закон.

Свет | пред 3 месеци

Русија почна да го ограничува WhatsApp: обвинувања за кршење закони и закана за целосна блокада

Илјадници корисници низ Русија во вторникот пријавија прекини и сериозни потешкотии во користењето на апликацијата WhatsApp, по што компанијата јавно ги обвини руските власти дека се обидуваат да го ускратат правото на приватна комуникација на повеќе од 100 милиони луѓе, токму во пресрет на празничната сезона. Рускиот регулатор за комуникации потврди дека презема мерки за постепено ограничување на услугата, наведувајќи дека апликацијата ги крши руските закони, објави Reuters.Од Роскомнадзор соопштија дека WhatsApp континуирано не ги почитува законските обврски и повторно упатија предупредување дека може да следи целосна блокада доколку компанијата не се усогласи со барањата. Во соопштението доставено до државните медиуми се наведува дека апликацијата, според нив, се користела за организирање и извршување терористички акти, за регрутирање извршители, како и за измами и други кривични дела против граѓаните на Русија.Од WhatsApp возвратија дека ваквите мерки директно ја загрозуваат безбедноста и приватноста на милиони корисници кои секојдневно се потпираат на платформата. Портпарол на компанијата изјави дека ограничувањето на пристапот претставува обид да им се одземе правото на приватна, целосно шифрирана комуникација на над 100 милиони луѓе, и тоа непосредно пред празниците во Русија.Во реакцијата се нагласува дека WhatsApp е длабоко вкоренет во секојдневието на заедниците во земјата – од родителски групи и работни колективи до разговори меѓу пријатели, соседи и пошироки семејства низ различни руски региони. Од компанијата порачаа дека ќе продолжат да се борат за своите корисници, предупредувајќи дека присилувањето на граѓаните да користат помалку безбедни, државно контролирани апликации може да резултира со уште помала безбедност за населението.Ограничувањата на WhatsApp се дел од поширок притисок врз странските технолошки платформи во Русија. Уште во август, властите започнаа да ограничуваат дел од повиците преку WhatsApp и Telegram, обвинувајќи ги дека одбиваат соработка со органите за спроведување на законот во истраги поврзани со измами и тероризам.Покрај тоа, руските власти веќе блокираат или ограничуваат пристап до социјални мрежи како Facebook, Instagram, YouTube и Snapchat, додека паралелно ја промовираат државната апликација за размена на пораки MAX.Критичарите предупредуваат дека MAX, која интегрира различни државни услуги, може да се користи за надзор на корисниците, обвинувања што руските власти ги отфрлаат, тврдејќи дека апликацијата е создадена со цел да им го олесни секојдневието на граѓаните.

Свет | пред 3 месеци

Трамп: Разговорите за мир напредуваат, но меѓу Путин и Зеленски има огромна омраза

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, изјави дека мировните разговори меѓу Украина и Русија се во тек и дека се одвиваат „нормално“, но оцени дека меѓу рускиот и украинскиот претседател постои длабока омраза. Според него, токму тој личен антагонизам е една од клучните пречки за побрзо завршување на војната.„Меѓу овие двајца лидери, Владимир Путин и Володимир Зеленски, постои огромна омраза. Разговараме, сè оди добро, но оваа војна мора да престане“, изјави Трамп пред новинарите на својот имот Мар-а-Лаго во Флорида. Неговата изјава беше објавена на Јутјуб-каналот на Белата куќа.На прашањето дали ќе инсистира Божиќ да биде краен рок за постигнување мировен договор, Трамп одговори дека се надева оти конфликтот ќе биде завршен што е можно побрзо. Во исто време, тој жестоко го критикуваше својот претходник Џозеф Бајден, тврдејќи дека неговата администрација потрошила 350 милијарди долари за војната во Украина без јасна сметка каде завршиле тие средства. Трамп нагласи дека неговата политика е поинаква, посочувајќи дека САД сега продаваат оружје и воена опрема на НАТО, наместо директно да „фрлаат пари“, како што рече, за време на администрацијата на Бајден.Во истото обраќање, Трамп предизвика нови реакции и со изјавата дека Гренланд е неопходен за националната безбедност на САД. Тој истакна дека Вашингтон „мора да го има“ Гренланд, не поради минералите, туку исклучиво поради стратешката и безбедносната важност. Оваа изјава доаѓа по неговата одлука да го именува гувернерот на Луизијана, Џеф Лендри, за специјален пратеник за Гренланд, потег што предизвика остра реакција од Данска.Премиерите на Данска и Гренланд, Мете Фредериксен и Јенс-Фредерик Нилсен, во заедничко соопштение порачаа дека националните граници и суверенитетот на државите се заштитени со меѓународното право и дека анексија на други територии е недозволива, објави The Guardian.Покрај геополитичките теми, Трамп се осврна и на неодамна објавените досиеја поврзани со осудениот сексуален престапник Џефри Епстин. Тој изјави дека му било „непријатно“ што видел фотографии од поранешниот американски претседател Бил Клинтон во тие документи. Коментарот го даде по објавувањето на илјадници документи од Министерство за правда на САД, пренесе Sky News.Трамп истакна дека со Клинтон секогаш имал коректни односи и дека смета оти објавувањето на ваквите материјали е поттикнато главно од демократите и, како што рече, „неколку лоши републиканци“. Тој додаде дека многу луѓе биле во контакт со Епстин, кој се движел во кругови на влијателни личности во Палм Бич и на други места, нагласувајќи дека темата и понатаму ќе предизвикува силни политички и јавни реакции.

Свет | пред 3 месеци

Кина и Русија застанаа зад Венецуела по американската блокада на нафтени танкери

Милиони барели венецуелска нафта останаа закотвени на танкери откако САД воведоа блокада врз бродовите поврзани со Каракас, предизвикувајќи застој во пристаништата и нова геополитичка ескалација во Карипското Море. Потегот на Вашингтон веднаш наиде на реакции од Кина и Русија, кои застанаа зад Венецуела и ги осудија американските акции како незаконски и опасни.По одлуката на администрацијата на Доналд Трамп да ги блокира сите санкционирани танкери што влегуваат и излегуваат од Венецуела, активноста во пристаништата нагло се намали. Според податоци на Ројтерс, најголем дел од танкерите сега превезуваат нафта само меѓу домашни пристаништа, додека бројот на натоварени бродови што не тргнале кон странство расте од ден во ден. Клиентите бараат поголеми попусти и измени на договорите поради зголемениот ризик од пресретнување.Американскиот претседател повторно го повика венецуелскиот лидер Николас Мадуро да се повлече од власта и порача дека САД ќе ја задржат или ќе ја продадат нафтата што ја заплениле покрај венецуелскиот брег во последните недели. На прашање дали целта е смена на режимот, Трамп оцени дека за Мадуро би било „паметно“ да ја напушти функцијата, предупредувајќи дека натамошниот отпор ќе има последици.Ескалацијата доби меѓународна димензија откако САД пресретнаа танкер што се упатувал кон Кина. Пекинг реагираше остро, оценувајќи дека ваквите дејствија претставуваат сериозно кршење на меѓународното право. Портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи, Лин Џиан, истакна дека Венецуела има право да развива односи со други држави и дека Кина се спротивставува на сите еднострани и нелегални санкции.Иако Белата куќа тврди дека пресретнатиот брод припаѓал на таканаречената „флота во сенка“ на Венецуела, танкерот во моментот не бил под американски санкции. Панамските власти, пак, соопштија дека супертанкерот „Сенчерис“ ги прекршил поморските правила, го сменил името и го исклучил транспондерот додека превезувал нафта од Венецуела.Кина е најголемиот купувач на венецуелска сурова нафта, која сочинува околу 4 отсто од нејзиниот вкупен увоз, што дополнително ја зголемува чувствителноста на ситуацијата.Подоцна, министрите за надворешни работи на Русија и Венецуела ги осудија американските акции во Карипскиот регион. Москва предупреди дека ескалацијата може сериозно да го загрози меѓународниот поморски сообраќај и безбедноста во регионот, потврдувајќи целосна поддршка за венецуелското раководство и народ.Во меѓувреме, сателитски податоци покажаа дека празниот супертанкер „Бела 1“, кој американската крајбрежна стража се обиде да го пресретне, се движел североисточно од Бермудите.Вашингтон тврди дека приходите од венецуелската нафта се користат за финансирање криминални и терористички активности, вклучувајќи трговија со дрога и луѓе. Од септември наваму, американските сили извршија низа напади врз бродови за кои тврдат дека се вклучени во шверц на дрога, иако без јавно презентирани докази. Според семејства и влади, во тие операции загинале повеќе од 100 луѓе, меѓу кои и рибари.Каракас, од друга страна, предупредува дека станува збор за обид за промена на режимот и ги опишува потезите на САД како меѓународна пиратерија.

Свет | пред 3 месеци

АП: Русија наводно развива ново оружје за уништување на сателитите на „Старлинк“

Разузнавачките служби на две земји членки на НАТО се сомневаат дека Русија развива ново противсателитско оружје, чија цел би била „Старлинк“ на Илон Маск со деструктивни облаци од шрапнели во орбитата, со намера да се ограничи западната надмоќ во вселената, која ѝ помогна на Украина на бојното поле, пишува „Асошиејтед прес“.Според разузнавачки информации до кои имал увид „Асошиејтед прес“, таканареченото оружје со „зонски ефект“ би настојувало да ги преплави орбитите на „Старлинк“ со стотици илјади топчиња со висока густина, што потенцијално би оневозможило повеќе сателити одеднаш, но истовремено би носело ризик од катастрофална колатерална штета за други орбитални системи.Аналитичари кои не ги виделе извештаите изразуваат сомнеж дека такво оружје би можело да функционира без да предизвика неконтролиран хаос во вселената за компании и држави, вклучително и Русија и нејзината сојузничка Кина, кои се потпираат на илјадници сателити во орбитата за комуникации, одбрана и други витални потреби.Ваквите последици, вклучувајќи ги и ризиците за сопствените вселенски системи, би можеле да ја одвратат Москва од распоредување или користење на вакво оружје.Сомнежи на експертите„Не верувам во тоа. Навистина не верувам“, изјави Викторија Самсон, експертка за вселенска безбедност од фондацијата „Секјур Ворлд“. „Искрено, би била многу изненадена ако направат нешто такво.“Сепак, командантот на вселенскиот оддел на канадската војска, бригадниот генерал Кристофер Хорнер, изјави дека ваквиот руски развој не може целосно да се исклучи, имајќи ги предвид претходните американски обвинувања дека Русија развива и недискриминирачко нуклеарно оружје базирано во вселената.„Не можам да кажам дека сум запознаен со таков систем. Но не е неверојатно“, рече тој. „Ако извештаите за нуклеарен систем се точни и ако се подготвени да го развиваат и да одат толку далеку, тогаш не би ме шокирало нешто малку помалку од тоа, но подеднакво штетно, да биде во рамките на нивните развојни можности.“Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, не одговори на барањата за коментар. Русија претходно повикуваше на напори во рамките на Обединетите нации за запирање на распоредувањето оружје во орбитата, а претседателот Владимир Путин изјави дека Москва нема намера да поставува нуклеарно оружје во вселената.„Старлинк“ како клучна заканаСпоред разузнавачките податоци, Русија го смета „Старлинк“ за особено сериозна закана. Илјадници сателити во ниска орбита беа клучни за опстанокот на Украина во услови на руската инвазија, која сега е во својата четврта година.Украинските сили ја користат брзата интернет-услуга на „Старлинк“ за комуникација на бојното поле, насочување на оружје и други намени, а исто така и цивили и владини функционери во области каде што руските напади ги нарушиле комуникациите. Руски претставници повеќепати предупредуваа дека комерцијалните сателити кои ѝ служат на украинската војска би можеле да бидат легитимни цели.За разлика од ракетата што Русија ја тестираше во 2021 година за уништување на еден стар сателит од времето на Студената војна, новото оружје во развој, според разузнавачките извештаи, би целело повеќе „Старлинк“ сателити истовремено.Хорнер изјави дека е тешко да се замисли како облаците од топчиња би можеле да се ограничат само на „Старлинк“ и дека остатоците од таков напад би можеле „многу брзо да излезат од контрола“.Оружје на стравВо извештаите не се наведува кога Русија би можела да биде способна да распореди ваков систем, ниту се даваат детали дали тој е тестиран или колку е напреднато истражувањето.Сепак, се наведува дека топчињата би биле толку мали – само неколку милиметри во дијаметар – што би можеле да избегнат откривање од копнените и вселенските системи за следење, што би ѝ ја отежнало на Москва идентификацијата на одговорноста за евентуален напад.Клејтон Своуп, експерт за вселенска безбедност од Центарот за стратешки и меѓународни студии, изјави дека „луѓето би се снаоѓале“, дури и ако топчињата не можат да се следат. „Ако сателитите почнат да откажуваат со оштетувања, претпоставувам дека би можеле да ги поврзете работите“, рече тој.Вселенскиот хаос што ваквото оружје би можело да го предизвика, според него, би ѝ овозможил на Москва да им се заканува на противниците без реално да го употреби. „Дефинитивно изгледа како оружје на страв, во потрага по некакво одвраќање“, изјави Своуп.Орбитите на „Старлинк“ се наоѓаат на околу 550 километри над Земјата. Кинеската вселенска станица „Тјангонг“ и Меѓународната вселенска станица функционираат на пониски орбити, „така што и двете би биле изложени на ризици“, додаде тој.Викторија Самсон смета дека недостатоците на недискриминирачкото оружје со топчиња би можеле да ја одвратат Русија од ваков чекор. „Тие вложиле огромно количество време, пари и човечки ресурси за да бидат вселенска сила“, рече таа. Користењето на такво оружје „ефективно би им го затворило и нивниот сопствен пристап до вселената“, заклучи Самсон. „Не знам дали се подготвени да се откажат од толку многу.“

Свет | пред 3 месеци

Ултиматум од Вашингтон: ако Путин одбие мир, Украина да добие крстосувачки ракети

Републиканскиот американски сенатор и близок сојузник на претседателот Доналд Трамп, Линдзи Греам, порача дека Вашингтон треба драстично да го зголеми притисокот врз Москва и дури да ја снабди Украина со крстосувачки ракети „Томахок“, доколку рускиот претседател Владимир Путин одбие да го прифати договореното мировно решение. Според Греам, досегашните дипломатски напори само ѝ купуваат време на Москва за да продолжи со остварување на своите воени цели.Говорејќи во емисијата Meet the Press на NBC, сенаторот изнесе детален план и повика на решителна промена на пристапот. Тој побара претседателот да го потпише неговиот предлог-закон со поддршка од 85 ко-предлагачи, со кој би се вовеле царини за земји како Кина што купуваат евтина руска нафта, Русија да се прогласи за држава-спонзор на тероризам поради киднапирањето на околу 20.000 украински деца, како и да се запленуваат бродови што превезуваат санкционирана руска нафта, по примерот на мерките што САД ги применуваат кон Венецуела.Греам нагласи дека, доколку Путин повторно одбие, САД мора „драматично да ја сменат играта“, вклучително и со испорака на крстосувачки ракети Tomahawk за Украина, со цел да се погодат фабрики за беспилотни летала и ракетно вооружување на територијата на Русија. Според него, без значително засилен притисок, Москва ќе продолжи со силово заземање на Донбас.Изјавите доаѓаат во момент кога украински и американски претставници на Флорида ја заокружија новата рунда мировни разговори, како дел од напорите на Вашингтон да се финализира мировната рамка. Средбите следуваат по разговорите меѓу Украина и САД на 19 декември и меѓу САД и Русија на 20 декември во Мајами, со уште една американско-руска сесија закажана за 21 декември.Секретарот на Советот за национална безбедност и одбрана на Украина, Рустем Умеров, кој ја предводеше украинската делегација, ги оцени разговорите како конструктивни и продуктивни, нагласувајќи дека Украина останува целосно посветена на постигнување праведен и одржлив мир. Преговорите биле насочени кон ревидиран мировен план од 20 точки, можни безбедносни гаранции за Украина и долгорочни мерки за економски развој.Во посебна изјава по разговорите, украинскиот претседател Володимир Зеленски порача дека пристапот на Киев е сè да биде изводливо и применливо – од клучните мерки за мир и безбедност до обновата на земјата.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Рускиот генерал Сарваров разнесен во Москва: Експлозивот бил под неговиот автомобил, властите разгледуваат украинска трага

Во утринските часови во Москва загинал висок офицер на руските вооружени сили, откако експлозивна направа била детонирана под неговиот автомобил, соопштија надлежните институции.Како што информира Руски истражен комитет, во експлозијата животот го загубил генерал-потполковникот Фанил Сарваров. Според официјалните информации, уредот бил поставен под возилото на офицерот и активиран во момент кога тој се наоѓал во близина.Сарваров ја извршувал функцијата началник на одделот за оперативна обука во рамките на руските вооружени сили, наведуваат властите.Истрагата е во тек, а меѓу верзиите што ги разгледуваат надлежните органи е и можна вмешаност на украинските разузнавачки служби. Од украинска страна засега нема официјален коментар за настанот.

Свет | пред 3 месеци

Кремљ: Путин е подготвен да разговара со Макрон

Рускиот претседател Владимир Путин е подготвен за разговори со францускиот колега Емануел Макрон, изјави денес портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, за руската државна новинска агенција РИА Новости, а кабинетот на францускиот претседател веднаш ја поздрави оваа изјава.Песков изјави дека Путин смета оти, доколку постои обострана политичка волја, разговорите меѓу нив двајцата можат да се гледаат само позитивно.Макрон го застапува европското вклучување во мировните преговориВо петок, по европскиот самит во Брисел, Макрон изјави дека повторен разговор со Путин би можел да биде корисен за Европа и Украина, за Европа директно да се вклучи во мировните преговори, наместо тие сами да ги водат Соединетите Американски Држави.„Во спротивно, ние преговараме само со преговарачи кои потоа разговараат со Русите, а тоа не е оптимално“, рече францускиот претседател.Минатата недела, во Берлин, Украинците, Американците и Европјаните разговараа за мировно решение за Украина, која Русија ја нападна пред скоро четири години.Разговорите во Мајами влегле во нов круг за време на викендот. Американските преговарачи планираат да ги пренесат резултатите од Берлин на руските претставници.Рускиот преговарач Кирил Дмитриев го оцени првиот круг на преговори како конструктивен.Елизејската палата ја поздравува Путиновата подготвеност за дијалогФранцуското претседателство ја поздрави објавата на рускиот претседател дека е „подготвен“ да разговара со Макрон, додавајќи дека „во наредните денови“ ќе се одлучи за најдобрите начини за реализација.„Добро е што Кремљ јавно ја одобри оваа иницијатива. Затоа, во наредните денови ќе одлучиме за најдобриот начин на кој тоа ќе го спроведеме“, соопшти Елизејската палата.Париз истакна дека сите разговори со Москва ќе се водат „целосно транспарентно“ во однос на украинскиот претседател Володимир Зеленски и другите Европјани, а нивната цел останува постигнување „цврст и траен мир“ за украинскиот народ.„Инвазијата на Украина и тврдоглавоста на претседателот Путин ги прекинаа сите можности за дијалог“ во последните три години, додава Елизејската палата.„Сега, кога изгледите за прекин на огнот и мировните преговори стануваат појасни, повторно е корисно да се разговара со Путин“, се додава во соопштението.Макрон и Путин последен пат разговарале телефонски на 1 јули, првпат по три години, но тогаш можеле само да ги констатираат разликите во ставовите.

Свет | пред 3 месеци

Зошто Русите се заситени од новогодишни сувенири

Предмети што Русите најмалку ги посакуваат како новогодишен подарок се магнети, симболични дребулии, езотерични реквизити и т.н. „собирачи на прашина“, додека подарок-картичките и парфемите се подароци на кои би им се израдувале најмногу.„Русите имаат многу јасен список на работи што не сакаат да ги видат под новогодишната елка. Неспорен лидер на антирангирањето се новогодишните сувенири – дури 74 отсто од испитаниците изјавиле дека не сакаат магнети и симболични дребулии“, се наведува во истражувањето, спроведено врз основа на анкета со речиси 3.000 возрасни испитаници од цела Русија, пренесува агенцијата РИА Новости.Според резултатите, за мнозинството Руси новогодишните сувенири повеќе не претставуваат знак на внимание и наклонетост, туку непотребни предмети за кои треба да се најде место во домот.

Магазин | пред 3 месеци

Руската економија под притисок, но не и доволен за Путин да преговара за крај на војната

Руската економија годинава се соочува со сè поголеми предизвици – од висока инфлација и растечки буџетски дефицит, поттикнат од огромните воени трошоци, до намалени приходи од нафта и гас. Сепак, аналитичарите оценуваат дека економските проблеми засега не се доволни за да го принудат рускиот претседател Владимир Путин да влезе во сериозни преговори за завршување на војната во Украина, анализира Си-Ен-Ен (CNN).Според експертите, Кремљ и понатаму е способен да се справува со западните санкции и да ја продолжи војната со сегашното темпо уште неколку години.„Ако ја гледаме само економијата, тоа нема да биде последната капка што ќе ја прелее чашата. Ситуацијата не е катастрофална – со неа може да се управува“, вели Марија Снеговскаја, виша аналитичарка за Русија и Евроазија во Центарот за стратешки и меѓународни студии (CSIS).Според нејзините проценки, Русија би можела да продолжи со војната уште три до пет години, додека подолгорочните ефекти остануваат неизвесни.Сличен став имаат и групи руски економисти во егзил, кои сметаат дека способноста на Кремљ да води војна засега не е сериозно ограничена од економските санкции. Аналитичарот Ричард Коноли од Кралскиот институт за обединети служби (RUSI) оценува дека санкциите не нанеле доволно штета на енергетски ориентираната руска економија за да ги сменат воените калкулации на Москва.„Додека Русија произведува и продава нафта по разумна цена, ќе има доволно средства за да опстане. Тоа не е идеална ситуација, но економијата не е пресуден фактор во одлуките на Путин за војната“, вели Коноли.Првичниот економски поттик од наглото зголемување на воените трошоци, според аналитичарите, веќе е исцрпен. Кремљ сè повеќе го префрла товарот на војната врз граѓаните, преку зголемување на даноците на добивка, личните приходи и ДДВ, со цел финансирање на рекордниот воен буџет.Во исто време, руските потрошувачи се соочуваат со значителен раст на цените, особено кај увезените производи. Сепак, експертите укажуваат дека високата инфлација не предизвикува масовно незадоволство, делумно поради државната пропаганда и репресијата, но и поради фактот што руското општество со децении живее со инфлација.Меѓународниот монетарен фонд прогнозира дека просечната годишна инфлација во Русија оваа година ќе изнесува 7,6 отсто, што е намалување во однос на 9,5 отсто во 2024 година.Русија денес троши речиси 40 проценти од државниот буџет за воени цели, изјави неодамна генералниот секретар на НАТО, Марк Руте. Огромните воени инвестиции создадоа нова класа „победници“ – производители на оружје и работници во одбранбената индустрија, што, парадоксално, доведе до намалување на економската нееднаквост.Некои сиромашни и рурални региони доживеале економски раст, главно поради високите плати што ги добиваат војниците и нивните семејства. Ова е дел од стратегијата на Кремљ да регрутира доброволци и да избегне општа мобилизација.„Денешните руски војници се најплатените во историјата на Русија. Многумина заработуваат повеќе отколку што некогаш би можеле во цивилниот сектор“, вели Коноли.И покрај огромните човечки загуби – кои според проценките се приближуваат до еден милион жртви, од кои околу 250.000 загинати – Кремљ досега успеа да избегне масовни протести, за разлика од војните во Чеченија и Авганистан. Сепак, аналитичарите предупредуваат на потенцијален иден проблем: враќањето на голем број ветерани со здравствени проблеми и без работа.

Свет | пред 3 месеци

Рубио: САД ништо не наметнуваат, не можеме да ги присилиме ниту Киев ниту Москва на договор

Американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека во мировните преговори за Украина никому не му се наметнува договор и дека и Киев и Москва мора да сакаат да постигнат спогодба, при што предупреди дека во Газа нема да има мир сè додека Хамас не биде разоружан.„На крајот, на нив е да постигнат договор. Не можеме да ја присилиме Украина да постигне договор. Не можеме да ја присилиме Русија да постигне договор. Тие мора да го сакаат тоа“, инсистираше Рубио на прес-конференција во Вашингтон, додавајќи дека е постигнат напредок, но дека претстои уште многу работа. Тој истакна дека последните преостанати прашања секогаш се најтешките.Украинските мировни преговарачи во петок започнуваат нова рунда разговори со американскиот тим за предлозите за завршување на војната со Русија, изјави шефот на киевската делегација Рустем Умеров. Пратеникот на Белата куќа Стив Виткоф и зетот на претседателот Трамп, Џаред Кушнер, планираат да се сретнат и со руската делегација во Мајами овој викенд, изјави претставник на Белата куќа за Ројтерс.Рубио им изјави на новинарите дека би можел да се приклучи на дел од разговорите за Украина во сабота во Мајами.САД очекуваа реторичка поддршка од Русија за МадуроОдговарајќи на прашања, Рубио порача дека Соединетите Држави, кога станува збор за Венецуела, не се загрижени дека би можело да дојде до ескалација со Русија, додавајќи дека Вашингтон и очекувал Москва да му даде реторичка поддршка на претседателот на Венецуела, Николас Мадуро.Администрацијата на Трамп испрати илјадници војници во регионот, заедно со носач на авиони, воени бродови и борбени авиони.„Отсекогаш очекувавме да му дадат реторичка поддршка на режимот на Мадуро... тоа не е фактор во начинот на кој ја гледаме целата оваа ситуација“, рече Рубио.Руското Министерство за надворешни работи во четврток изрази надеж дека администрацијата на Трамп нема да направи кобна грешка во однос на Венецуела и изрази загриженост поради американските одлуки кои го загрозуваат меѓународниот поморски сообраќај.„Без разоружување на Хамас нема мир во Газа“Рубио исто така предупреди дека во Газа „нема да има мир“ без разоружување на Хамас.„Ако Хамас некогаш се најде во позиција да му се заканува или да го напаѓа Израел, нема да има мир. Никого нема да убедите да вложува пари во Газа ако мислат дека за две или три години ќе избие нова војна. Затоа разоружувањето е толку важно“, нагласи американскиот државен секретар.Покрај тоа, тој е уверен дека повеќе земји ќе сакаат да учествуваат во стабилизациските сили кои треба да го зацврстат кревкото примирје во Газа.„Навистина сум уверен дека земјите кои се прифатливи за сите страни се подготвени да се обврзат и да бидат дел од оваа стабилизациска сила“, изјави тој.Рубио се осврна и на разговорите меѓу претставниците на Израел и Либан одржани во петок и очекува дека тие ќе доведат до силна либанска влада и разоружување на Хезболах.„Се надеваме дека разговорите меѓу либанските власти и Израелците ќе создадат контури и пат напред што ќе спречи понатамошни судири“, изјави американскиот државен секретар.

Свет | пред 3 месеци

Путин: ЕУ „пљачка сред бел ден“

Рускиот претседател Владимир Путин изјави дека нема да направи компромис околу условите за завршување на војната во Украина и ја обвини Европската унија за обид за „пљачка сред бел ден“ на замрзнатиот руски имот. Тој порача дека следниот чекор кон мирот е на Украина и на Европа, додека ги пофали напорите на американскиот претседател Доналд Трамп за прекин на конфликтот.Путин повтори дека Русија е подготвена за преговори и мир, но само под условите што ги изнесе претходно – Украина да се откаже од членство во НАТО и да се повлече од четирите региони кои Москва ги смета за свои. Истовремено, тој предупреди дека секоја закана за блокада на Калининград би можела да доведе до конфликт од големи размери.Изјавите беа дадени на маратонската годишна конференција за медиуми, на која Путин истакна дека Русија не планира напад врз Европа и дека е отворена за соработка со Западот, но под еднакви услови.

Свет | пред 3 месеци

Русија формира нова воена гранка, Путин зборува за масовни пријави

Рускиот претседател Владимир Путин тврди дека интересот за приклучување кон руската армија е толку голем, што Министерството за одбрана било принудено да воведе селекција на кандидатите.Во телевизиско обраќање, Путин изјави дека повеќе од 400.000 лица лани доброволно стапиле во воена служба, нагласувајќи дека пријавите „буквално го преплавиле“ одбранбениот систем.Според него, особено голем е интересот за служба во новоформираната гранка на руската армија задолжена за бесpilotни системи, односно за војување со дронови. Поради тоа, како што тврди Путин, Министерството за одбрана спроведува конкурсен и селективен процес за избор на кадар.Рускиот претседател истакна дека меѓу пријавените има значителен број млади луѓе и студенти, од кои дел земале академски одмор за да се приклучат како оператори на дронови.Русија во јуни годинава официјално формираше нова самостојна воена гранка под назив Сили за бесpilotни системи, специјализирана за употреба на дронови и автономни технологии во војната во Украина.Тврдењата на Кремљ за масовна доброволна мобилизација доаѓаат во период кога руските воени активности продолжуваат по целата линија на фронтот, додека независни извори и западни аналитичари редовно ги оспоруваат официјалните податоци од Москва.

Свет | пред 3 месеци

Путин повторно условува мир: Повлекување на Украина и без НАТО

Рускиот претседател Владимир Путин изјави дека Русија е подготвена да ја заврши војната во Украина „по мирен пат“, одговарајќи на прашање дали е можно наскоро да се постигне мир или конфликтот ќе продолжи.Путин нагласи дека евентуален мировен договор мора да биде „заснован на принципи“, повикувајќи се на своето обраќање пред врвот на руското Министерство за надворешни работи во јуни 2024 година. Во тој говор, тој побара Украина целосно да ги повлече своите сили од територијата на Доњецката и Луганската област, како и да се откаже од намерите за членство во НАТО.Иако зборуваше за можноста за мирно решение, Путин истовремено изјави дека руските сили „напредуваат долж целата линија на фронтот“. Тој наведе неколку градови и населени места за кои тврди дека се блиску до тоа да бидат преземени од руската војска, меѓу кои и Красни Лиман, во источниот дел на Доњецката област.Сепак, ваквите тврдења од Москва во изминатите месеци често беа оспорувани. Русија во ноември соопшти дека го зазела Купјанск во Харкивската област, но украинскиот претседател Володимир Зеленски минатата недела го посети тоа подрачје и изјави дека украинските сили повторно презеле делови од градот.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски: Одиме на преговори со Американците, но не го даваме Донбас

Нови преговори меѓу Украина и Соединетите Американски Држави, насочени кон изнаоѓање решение за ставање крај на војната, ќе се одржат утре и задутре во САД, најави украинскиот претседател Володимир Зеленски.„Во петок и сабота нашиот тим ќе биде во САД. Веќе се на пат, а Американците ги очекуваат таму. Не знам дали ќе има и други учесници, можно е да присуствуваат и Европејци“, изјави Зеленски пред новинарите, без да прецизира кој ќе ја сочинува украинската делегација.Овие разговори ќе се одржат во пресрет на најавената средба меѓу руски и американски претставници, која, според функционер од Белата куќа, треба да се одржи за време на викендот на Флорида. Од Белата куќа засега нема официјални информации за составот на руската и американската делегација.Според порталот „Политико“, САД на тие разговори ќе ги претставуваат специјалниот пратеник за Украина Стив Виткоф и Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп. Од руска страна, пак, се очекува учество на пратеникот на Кремљ за економски прашања Кирил Дмитриев.Зеленски повтори дека позицијата на Москва е јасна и непроменета.„Сите го знаеме ставот на Русија – тие сакаат да го заземат целиот Донбас, а во моментов бараат ние да се повлечеме од тој регион“, изјави украинскиот претседател.Индустрискиот регион Донбас ги опфаќа Луганската област, која е речиси целосно под контрола на Русија, и Доњецката област, од која околу 20 проценти сè уште се под контрола на украинската армија.

Свет | пред 3 месеци

Русија оваа година потрошила 5,1% од БДП за војната во Украина

Русија ќе потроши 5,1 процент од БДП за војната во Украина во 2025 година, изјави денес рускиот министер за одбрана Андреј Белоусов, што претставува прва ваква официјална проценка за оваа година.Врз основа на проценетиот БДП за 2025 година од 217 билиони рубљи (2,7 билиони американски долари), воената потрошувачка ќе изнесува 11 билиони рубљи.Белоусов изјави дека Министерството за одбрана во 2025 година вкупно ќе потроши 7,3 проценти од БДП, вклучително и невоените трошоци.Високи издвојувања за одбрана и безбедностРускиот буџет за оваа година за одбрана издвоил 6,2 проценти од БДП, како и дополнителни 1,8 проценти за национална безбедност. Вкупно, за одбрана и безбедност се наменети 17 билиони рубљи.Белоусов изјави дека Министерството во 2025 година се соочило со големи буџетски ограничувања и дека морало да ги намалува трошоците.„Водењето борбени операции доведе до зголемување на воената потрошувачка. Сето тоа бараше строга оптимизација и утврдување приоритети во буџетот за одбрана“, рече Белоусов на годишниот состанок на Министерството, на кој присуствуваше и претседателот Владимир Путин.Фискални предизвици поради долготрајната војнаРусија двапати го зголеми целниот буџетски дефицит за 2025 година и од 2026 ќе мора да зголеми некои даноци, што укажува дека по четири години војна земјата се соочува со сериозни фискални проблеми.Во 2026 година владата ќе издвојува 5,5 проценти од БДП за одбрана и 1,7 проценти за национална безбедност. Вкупно за одбрана и безбедност ќе бидат наменети 16,8 билиони рубљи, односно 38 проценти од вкупната буџетска потрошувачка.

Свет | пред 3 месеци

Путин: Руската армија во 2025 година зазела над 300 населени места во Украина

Руската армија во текот на 2025 година зазела повеќе од 300 населени места, меѓу кои и поголеми градови што Украина ги претворила во силно утврдени упоришта, изјави денеска рускиот претседател Владимир Путин.Говорејќи на проширената седница на колегиумот на Министерството за одбрана на Русија, Путин истакна дека руските сили, според тврдењата на Москва, ја освоиле и цврсто ја држат стратешката иницијатива долж целата линија на фронтот.„Руската армија има можност дополнително да го зголеми темпото на офанзивните дејствија на стратешките правци во зоната на специјалната воена операција“, нагласи Путин, пренесува агенцијата Спутник.Изјавата доаѓа во услови на продолжени жестоки борби и спротивставени тврдења од Москва и Киев околу реалната состојба на теренот и текот на воените операции.

Свет | пред 3 месеци

Нов притисок врз Москва: Санкции за нафтата ако нема мир со Украина

Соединетите Американски Држави подготвуваат нов пакет санкции насочени кон рускиот енергетски сектор, со цел да го зголемат притисокот врз Москва доколку рускиот претседател Владимир Путин одбие мировен договор со Украина, објави „Блумберг“, повикувајќи се на извори запознаени со плановите.Според овие информации, Вашингтон разгледува повеќе опции, меѓу кои и санкционирање на бродовите од таканаречената руска „флота од сенка“ – нелегални танкери што се користат за транспорт на руска нафта, како и трговците вклучени во тие трансакции. Дел од мерките би можеле да бидат објавени уште оваа недела.Американскиот министер за финансии, Скот Бесент, веќе разговарал за овие планови со група европски амбасадори, во рамки на координација со сојузниците. Целта на санкциите е дополнително да се ограничат приходите на Русија од извоз на енергенси, кои се клучни за финансирање на војната во Украина.Овие најави доаѓаат во момент кога американско-европскиот мировен план предвидува зајакнување на украинската армија, распоредување европски сили во земјата и зголемена разузнавачка поддршка од САД. Планот треба да послужи како основа за прекин на огнот, но и да ја убеди Украина на територијални отстапки и откажување од формално членство во НАТО.Иако во Берлин е постигнат одреден напредок во разговорите меѓу САД, Европа и Украина, Русија останува клучната пречка. Москва бара дополнителни отстапки и одбива присуство на сили поврзани со НАТО во Украина, додека западните земји најавуваат дека ќе го зголемат притисокот доколку не дојде до договор.

Свет | пред 3 месеци

Американско-европски мировен план: Гаранции за Украина, но Русија останува клучна пречка

Американско-европскиот мировен план има за цел да ги одврати идните руски напади врз Украина преку јакнење на украинската армија, распоредување европски сили во земјата и засилено користење американски разузнавачки податоци, објави „Њујорк тајмс“, повикувајќи се на извори запознаени со преговорите. Планот треба да биде основа за поширок договор за прекин на огнот, но и да ја убеди Украина на територијални отстапки и откажување од формално членство во НАТО.Во изминатите денови, американски и европски дипломати во Берлин одржаа состаноци со украинското раководство и во најголем дел усогласија два документа што ги дефинираат безбедносните гаранции. Во разговорите учествуваа високи претставници од повеќе европски земји, а Европската комисија оцени дека е постигнат реален и конкретен напредок благодарение на усогласеноста меѓу Украина, Европа и САД.Сепак, сеопфатен прекин на огнот засега изгледа тешко остварлив, бидејќи Русија не е вклучена во преговорите и не покажува подготвеност за компромис. Москва инсистира Украина да се откаже од делови од Донбас и категорично се спротивставува на присуство странски сили поврзани со НАТО на украинска територија.Според планот, украинската армија би се стабилизирала на околу 800.000 војници, со модернизирана обука и опрема. Европските сили би биле распоредени во западниот дел од Украина, далеку од линиите на потенцијален прекин на огнот, додека САД не планираат испраќање свои трупи, туку би обезбедувале разузнавачка и техничка поддршка за надзор на договорот и следење на евентуални руски активности.Документите се очекува да бидат финализирани во наредните денови, по што ќе бидат доставени до Русија, а потоа се најавуваат нови рунди разговори со украинската страна.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски очекува санкции и повеќе оружје ако Москва ги одбие мировните услови

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека очекува Соединетите Американски Држави, предводени од претседателот Доналд Трамп, да извршат силен притисок врз Русија доколку Москва одбие да ги прифати мировните услови договорени меѓу Украина, САД и Европа. Изјавата ја даде за време на летот од Берлин кон Украина, по вчерашните разговори, пренесува „Украинска правда“.Одговарајќи на новинарско прашање што би се случило ако Кремљ ги отфрли договорите кои се финализираат со Вашингтон и европските партнери, Зеленски со доза хумор ја спореди ситуацијата со турбуленциите во авионот. Тој рече дека, ако Путин одбие сè, ќе се соочиме со „турбуленции“, додавајќи дека токму во тој момент авионот навистина минувал низ такви услови, но дека тоа е ништо во споредба со војната и со последиците од евентуално уништување на сите дипломатски можности од страна на Русија.Зеленски оцени дека во таков случај би било логично САД да го засилат притисокот врз Москва преку санкции и зголемена воена помош за Украина. Според него, доколку Америка е подготвена да даде безбедносни гаранции и да реагира доколку тие бидат прекршени, тогаш нема суштинска разлика меѓу ситуација во која Путин ги прекршува договорите и ситуација во која одбива да ја запре војната. Тој нагласи дека би било фер барање Украина и дел од европските лидери да добијат барем дел од тие гаранции, особено во форма на засилена противвоздушна одбрана и оружје со долг дострел, за да можат ефикасно да се бранат.Украинскиот претседател информираше и дека по разговорите ќе бидат формализирани пет документи поврзани со безбедносните гаранции и обновата на земјата, истакнувајќи дека е постигнат сериозен напредок на ова поле. Тој повтори дека Украина нема да прифати ниту де јуре ниту де факто признавање на окупираниот Донбас како руска територија. Во меѓувреме, американски медиуми, повикувајќи се на свои извори, наведуваат дека Вашингтон смета оти околу 90 проценти од несогласувањата меѓу Украина и Русија веќе се надминати.

Свет | пред 3 месеци

Украински дронови погодиле станбена зграда во Русија, има жртви

Две лица го загубија животот во текот на ноќта во напад со украински дронови врз рускиот град Саратов, соопшти регионалниот гувернер Роман Бусаргин.Во објава на Телеграм, Бусаргин информираше дека во нападот била погодена станбена зграда, при што, покрај двете жртви, има и неутврден број повредени лица.Саратов се наоѓа на реката Волга, на околу 625 километри од украинската граница, и во изминатите години повеќепати беше цел на напади со дронови. Нападите најчесто беа насочени кон локалната нафтена рафинерија и големата воена воздухопловна база во близина на градот.Во меѓувреме, руското Министерство за одбрана соопшти дека во текот на ноќта биле соборени вкупно 41 дрон, од кои 28 над територијата на Саратовската област.Информациите за нападот и за евентуалната материјална штета сè уште се дополнуваат, додека надлежните служби работат на утврдување на сите околности поврзани со инцидентот.

Свет | пред 3 месеци

ЕУ трајно ги замрзна руските средства

Државите членки на ЕУ, со исклучок на две, денеска преку писмена постапка ја одобрија одлуката за подолготрајно замрзнување на рускиот имот, што претставува клучен предуслов за одобрување на репарацискиот заем за Украина. „Писмениот процес е завршен, 25 држави за, две против“, изјави европски дипломатски извор, без да ги наведе кои две држави биле против.Станува збор за клучен дел од предлогот на Европската комисија замрзнатиот руски имот да се користи како основа за репарацискиот заем за Украина.Досега секоја членка можеше да го блокира продолжувањетоСанкциите против Русија, вклучително и замрзнувањето на средствата на Руската централна банка, според правилата на ЕУ мора да се обновуваат на секои шест месеци и тоа едногласно, што значи дека која било членка можеше да го блокира продолжувањето.Во случај на таква блокада, рускиот имот би бил автоматски одмрзнат, а товарот за отплата на заемот би паднал врз земјите членки. Сега Комисијата предложи употреба на член 122 од Договорот за функционирање на ЕУ, кој предвидува можност во итни ситуации одлучувањето со консензус да се замени со одлучување со квалификувано мнозинство.Комисијата предложи уредба врз основа на член 122 со која би се забранил трансферот на руските средства додека не се реши прашањето за штетата што руската агресија ѝ ја нанесе на Украина.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски: Секој компромис со Русија мора да биде потврден со избори или референдум

Украинскиот претседател Володимир Зеленски денеска нагласи дека каков било компромис меѓу Украина и Русија за контролата врз источните региони мора да биде „праведен“ и потврден на „избори“ или „референдум“.„Верувам дека на тоа прашање ќе одговори украинскиот народ. Било преку избори или референдум, тоа мора да биде став што произлегува од украинскиот народ“, изјави Зеленски на новинарско прашање околу можноста за постигнување договор со Москва.Американски предлог: Повлекување од Доњецк и демилитаризирана зонаУкраинскиот претседател потврди дека Соединетите Американски Држави на Киев му предложиле повлекување од деловите што сè уште ги контролира во регионот Доњецк и создавање „слободна економска“ и демилитаризирана зона на тоа место, без присуство на руски сили.Зеленски изјави дека американската страна сè уште „не знае“ кој би управувал со таа демилитаризирана зона.Тој додаде дека Вашингтон предлага повлекување на руската војска од украинските региони Суми, Харкив и Дњепропетровск, но и нивно останување во регионите Херсон и Запорожје.

Свет | пред 3 месеци

ЕУ трајно блокира 210 милијарди евра руски средства додека Москва не плати оштета

ЕУ донесе одлука трајно да ги блокира 210 милијарди евра средства на Руската централна банка. Мерката се темели на член 122 од Договорот на ЕУ, кој овозможува одлука со квалификувано мнозинство и без право на вето. Целта е да се спречи враќање на средствата додека Москва не исплати воена оштета на Украина.Најголемиот дел од средствата, околу 185 милијарди евра, се наоѓаат во „Евроклир“ во Брисел, а останатите 25 милијарди — во приватни банки. Досега имобилизацијата се обновуваше на секои шест месеци, што ја правеше ранлива на блокади.Европската комисија ја оправдува одлуката со економските последици од руската инвазија, тврдејќи дека е неопходно да се спречи ослободување на средствата за да се заштити економијата на ЕУ. Деблокада ќе биде можно само кога ќе престанат ризиците и кога Русија ќе плати оштета на Украина.Одлуката доаѓа и во контекст на загриженост дека надворешни фактори би можеле да се обидат да влијаат врз користењето на средствата. Белгија, како главен чувар на замрзнатите средства, и понатаму има забелешки и бара правни доработки пред самитот на 18 декември, на кој лидерите на ЕУ треба да решат како да обезбедат дополнителни 90 милијарди евра за Украина.

Свет | пред 3 месеци

Русија предупредува: Прекинот на нуклеарните договори ја загрозува глобалната безбедност

Секретарот на Советот за безбедност на Руската Федерација, Сергеј Шојгу, изјави дека Москва очекува официјален одговор од Вашингтон во врска со предлозите на рускиот претседател Владимир Путин за продолжување или ревидирање на Договорот за стратешко намалување на нуклеарното вооружување (СТАРТ).„Нè делат помалку од 100 дена до истекот на договорот СТАРТ. Предлозите што ги изнесе нашиот претседател се на нивната маса и ние, секако, го чекаме одговорот. Тие предлози нудат можност конечно да се запре овој деструктивен тренд што трае“, изјави Шојгу, пренесе Интерфакс.Тој предупреди дека повлекувањето од договорите за ракети со среден и краток дострел има сериозни последици врз глобалната безбедност, додавајќи дека неопходно е да се врати дијалогот за стратешка стабилност.

Свет | пред 3 месеци