Прифатен амандман на Левица: Нема да се бришат одредбите за санација на еколошките жешки точки

Амандманот на Левица за бришење на член 13 од Предлог-законот за изменување и дополнување на Законот за животната средина беше прифатен на денешната седница на собраниската Комисија за транспорт, дигитална трансформација, животна средина и просторно планирање.

Со ова, според партијата, се зачувува законската рамка за идентификација, управување и санација на контаминираните подрачја, познати како еколошки жешки точки во Македонија.

Образложувајќи го амандманот, пратеникот на Левица, Сашко Јанчев, предупреди дека наместо да се санираат опасните индустриски локации, со предложените законски измени се предвидувало укинување на механизмите за систематско решавање на проблемот.

— реклама —

„Во Македонија има повеќе еколошки жешки точки. Тоа се контаминирани подрачја, остатоци од поранешни индустриски капацитети и рудници кои зад себе имаат оставено канцероген отпад кој е штетен по животната средина и по здравјето на луѓето“, истакна Јанчев.

Како особено загрижувачки примери, Јанчев ги посочи Лојане и Ваксинце, каде што, според неговите наводи, се наоѓаат околу 450.000 тони јаловина со арсен и антимон, како и околу 10.000 тони арсенов концентрат.

Тој предупреди дека станува збор за опасен материјал оставен на отворено, во прашкаста форма, кој при ветер може да се разнесува и да го изложува локалното население на штетни материи.

— реклама —

Дополнително, Јанчев ја посочи и опасноста од шестовалентниот хром во близина на поранешниот индустриски комплекс „Југохром“.

„Во близина на Југохром има илјадници тони на шестовалентен хром. Тоа е исто канцерогена материја која се наоѓа само на неколку километри од изворот Рашче, од којшто пијат околу половина милион жители вода во Скопје, или со други зборови, една третина од Македонија пие вода оттаму“, истакна Јанчев.

Според пратеникот на Левица, проблемот со еколошките жешки точки бара систематска санација, а не укинување на постојните законски механизми.

— реклама —

Тој потсети дека студија за еколошките жешки точки била изработена уште во 2007 година, додека законска рамка за нивно управување била воспоставена во 2022 година, по претходните обиди проблемите да се решаваат поединечно и без системски пристап.

„И наместо после дваесет години од оваа студија овие жешки точки да бидат санирани и да заборавиме на нив, сега ние сме во ситуација кога имаме предлог-закон којшто предвидува бришење на правната регулатива на овие четири члена и враќање на ситуацијата пред 2022 година“, предупреди Јанчев.

Тој ја оспори и аргументацијата дека укинувањето на одредбите е неопходно за усогласување со европското законодавство. Според него, Директивата 2014/52/ЕУ се однесува на постапките за оцена на влијанието врз животната средина, додека спорните одредби се однесуваат на санацијата на веќе контаминирани подрачја.

„Ова е повторно враќање назад. Ова е чекор назад. Кај доцниме како држава дваесет години, па сега имаме предлог којшто предвидува да се вратиме уште четири години наназад“, порача Јанчев.

Од Левица оценуваат дека со прифаќањето на амандманот се зачувува правната основа за систематско решавање на проблемот со еколошките жешки точки.

Партијата најавува дека и понатаму ќе се спротивставува на законските измени за кои смета дека ја ослабуваат заштитата на животната средина и ќе бара од надлежните институции да преземат одговорност за санација на контаминираните подрачја.