Државниот завод за ревизија утврди дека Фондот за здравствено осигурување и понатаму се соочува со сериозни слабости во работењето и препорача интензивирање на активностите за развој и меѓусебно поврзување на софтверските решенија, како и зајакнување на контролите врз здравствените услуги.
Во ревизијата на финансиските извештаи и усогласеноста на работењето на Фондот за 2024 година е дадено мислење со резерва, при што се оценува дека, и покрај делумното спроведување на претходните препораки, остануваат бројни системски недостатоци.
Ревизорите посочуваат дека ненавремената уплата на придонесите од надлежните институции негативно влијае врз ликвидноста на Фондот и ја отежнува исплатата на обврските кон здравствените установи. Заклучно со февруари 2026 година, неплатените средства од Фондот за пензиско и инвалидско осигурување достигнале околу 8,4 милијарди денари, односно приближно 137 милиони евра. Дополнително, Министерството за здравство должи околу 2,1 милијарда денари, или приближно 35 милиони евра, за придонеси за неосигурените лица.
Ревизијата укажува и на слабости во информатичкиот систем на Фондот, меѓу кои недостиг од стратешки документи, ограничени кадровски капацитети, недоволна функционалност на дел од модулите и доцнење во воспоставувањето на системот за електронски рецепти. Според ревизорите, постојните контроли при издавање и фактурирање на рецептите не обезбедуваат доволно сигурност.
Дополнително, е констатирано дека поврзаноста помеѓу системите на Фондот и платформата „Мој Термин“ сè уште не е целосна, што ја намалува ефикасноста на контролите врз извршените и фактурираните здравствени услуги. Во текот на 2024 година биле спроведени 44 контроли во болничките установи, при што кај речиси половина биле утврдени неправилности. Ревизорите забележуваат дека приватните болници се контролираат во помал обем, иако исплатите кон нив зависат од бројот на извршените услуги.
Во делот на јавните набавки се утврдени слабости во планирањето и реализацијата на ИТ-набавките. Кај најголемиот дел од ревидираните постапки е пристигната само една понуда, а дел од техничките услови, според ревизијата, ја ограничиле конкуренцијата. Дополнително, набавен модул за прием и контрола на фактури од странско осигурување, иако е испорачан, сè уште не е ставен во функција, поради што документацијата и натаму се обработува рачно.
Ревизорите утврдиле недостатоци и во постапките за лекување во странство, каде што не се почитуваат законските рокови за одлучување, а контролата врз авансно исплатените средства е недоволна. Дел од овие аванси датираат од периодот меѓу 2014 и 2023 година, без конечни фактури или поврат на средствата.
Како едно од клучните прашања се посочува и моделот на финансирање на јавните здравствени установи, кој, според ревизијата, не се заснова целосно на реално извршените здравствени услуги. Воедно, се укажува дека референтните цени за голем дел од здравствените услуги не се ажурирани повеќе од една деценија, а потребно е и дополнително усогласување на Листата на лекови што се покриваат на товар на Фондот.
Државниот завод за ревизија препорачува Фондот да преземе системски мерки за надминување на утврдените слабости, да ја забрза дигитализацијата, да ги подобри механизмите за контрола и да обезбеди поефикасно управување со финансиските средства и здравствените услуги.
