Што ќе случува со цената на нафтата?

Светските пазари се подготвуваат за нагло зголемување на цената на нафтата, откако ескалацијата на конфликтот меѓу САД, Израел и Иран, како и блокадата на Ормутскиот Теснец, предизвикаа силни турбуленции на енергетските берзи.

Според податоците на брокерската куќа ИГ, американската сурова нафта би можела да поскапи за околу 9 проценти веднаш по продолжување на тргувањето, што би ја искачило цената на барелот над 73 долари – највисоко ниво од јуни 2025 година. Аналитичарите на Барклис предупредуваат дека во случај на „значително нарушување на снабдувањето“ цената може да достигне и 80 долари по барел. Од Ројал банк оф Канада одат чекор понатаму, оценувајќи дека нафта над 100 долари не е нереално сценарио доколку кризата се продлабочи.

— реклама —

Клучниот удар врз пазарот дојде по одлуката на Иран да го забрани преминот на бродови низ Ормутскиот Теснец – стратешка поморска точка низ која поминува околу 20 проценти од светската трговија со нафта и енергенси, во вредност од приближно 500 милијарди долари годишно. Преку теснецот се транспортираат и хемикалии и ѓубрива, што значи дека блокадата може да има ефект и врз земјоделството и глобалните цени на храната.

— реклама —

Дополнителна неизвесност создаде и нападот врз нафтен танкер, по што најмалку 150 пловила што превезуваат сурова нафта, течен природен гас и деривати останаа закотвени на отворено море.

Во обид да го смират пазарот, осум земји од групата ОПЕК плус, меѓу кои Саудиска Арабија и Русија, се договорија да го зголемат производството за 206.000 барели дневно од април. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека капацитетот за значително дополнително зголемување е ограничен, а извозот и натаму зависи од безбедноста на пловидбата низ Заливот.

— реклама —

Покрај нафтата, раст бележат и благородните метали. Златото поскапе за повеќе од 2 проценти, доближувајќи се до 5.400 долари за унца, додека среброто скокна за над 3 проценти. Инвеститорите бараат „безбедни засолништа“, што е типична реакција во услови на геополитичка нестабилност.

Ефектите веќе се чувствуваат и на регионалните берзи. Повеќето пазари во Заливот забележаа пад, при што саудискиот индекс изгуби 2,5 проценти, додека Кувајт привремено го суспендираше тргувањето поради „вонредни околности“.

Експертите предупредуваат дека скокот на големопродажните цени на нафтата директно ќе се одрази врз малопродажните цени на горивата, што значи дека граѓаните ширум светот, вклучително и во Европа, би можеле наскоро да се соочат со поскапи бензин и дизел, но и со поширок инфлаторен притисок доколку кризата потрае.