Судски удар и политички отпор – Уставниот суд против Левица, спорот оди кон Европскиот суд за човекови права

По денешната (15 октомври) седница, претседателот на Уставниот суд на Република Македонија, д-р Дарко Костадиновски, одржа прес-конференција на која ја образложи одлуката Судот да не поведе постапка по иницијативата на политичката партија Левица за оценување на уставноста на Упатството на Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги (АВМУ) за распределба на рекламниот простор во изборниот процес.

„Одлуката беше едногласна. Судот ги ценеше трите околности: содржината на упатството, времето на одлучување и постојната уставно-судска пракса“, изјави Костадиновски.

Тој објасни дека Упатството, како подзаконски акт, не претставува ништо друго освен техничка операционализација на законската одредба од член 75-ѓ на Изборниот законик, и дека АВМУ би ги пречекорила своите овластувања доколку постапела поинаку.

— реклама —

Претседателот на Судот додаде дека иако лично смета дека самото изборно решение е проблематично, тоа прашање ќе се разгледува во посебна постапка.

„Јас имам издвоено мислење од 15 страници во кое детално го објаснувам проблемот – дали е легитимно со буџетски пари да се финансира политичка кампања. Политичарите се веќе платени од јавни средства – и за време на кампањата, и по неа, и дури и по завршување на мандатот. Затоа сметам дека треба да се преиспита оправданоста на овој модел“, рече Костадиновски.

Тој посочи и дека „плурализмот бара еднакви услови за сите“, нагласувајќи дека постоечкиот систем создава ситуација каде „некои партии ја почнуваат утакмицата со резултат 3:0“.

— реклама —

Во обраќањето до медиумите, Костадиновски испрати и апел кон подносителите на иницијативи, посочувајќи дека јавните личности треба да покажат повисоко ниво на политичка, правна и академска култура.

„Подносителот на иницијативата е добар правник, но понекогаш го злоупотребува знаењето за политички цели. Несоодветниот речник и навредите кон Судот не придонесуваат за дебата, туку за дискредитација на институциите“, порача тој.

По одлуката, Левица остро реагираше, обвинувајќи дека Уставниот суд станал инструмент за „одржување на политичката цензура“.

— реклама —

„Иако сме парламентарна партија, според контроверзното упатство на АВМУ, Левица нема право на ниту една секунда рекламен простор, ниту со буџетски пари, ниту со сопствени средства. Тоа е директна дискриминација и удар врз политичкиот плурализам“, соопшти партијата.

Од Левица додаваат дека упатството не е објавено во Службен весник, и затоа, како општ акт, не може да има правно дејство.

„Судот го разгледуваше случајот три дена пред изборите, по наша иницијатива, не по службена должност. Со ова, уставните судии покажаа дека не ја вршат својата основна функција – заштита на Уставот и демократијата. Судии, искинете си ги дипломите“, стои во реакцијата.

— реклама —

Партијата најави дека ќе ја тужи државата пред Европскиот суд за човекови права во Стразбур, уверена дека Македонија ќе изгуби поради повреда на основните демократски принципи.

„Цензурата на еден денес, значи режим за сите утре. Ќе продолжиме со правната и институционална борба за еднаквост и слобода на политичко дејствување“, порача Левица.

Со денешната одлука, Уставниот суд го затвори прашањето за законитоста на упатството на АВМУ, но го отвори поширокото прашање – дали изборниот систем навистина обезбедува фер услови за сите политички субјекти. Додека Костадиновски повикува на институционален интегритет, Левица најавува меѓународна битка. Судот, како и секогаш, останува – меѓу правото и политиката.