УСТАВЕН СУД

Се дестабилизира државата со одлуките на Уставен суд кој се претвора во параполитичка институција, им пишал Ахмети на странците

Лидерот на ДУИ, Али Ахмети, преку нон-пејпер испратен до меѓународните партнери предупредува дека одлуките и постапките на Уставниот суд отвораат чувствителни прашања кои можат да ги дестабилизираат меѓуетничките односи во земјата.Ахмети го обвинува Судот дека се претвора во параполитичка институција, дека носи одлуки по етничка линија и дека со своите иницијативи ги доведува во прашање темите поврзани со Охридскиот рамковен договор.Како проблематични се посочуваат укинувањето на „балансерот“, иницијативите поврзани со Законот за употреба на јазиците, намалувањето на бројот на општински советници, како и отворањето на прашањето за таканаречените „хашки случаи“, односно Законот за амнестија.ДУИ претходно побара оставка од претседателот на Уставниот суд, Дарко Костадиновски, а не ја исклучува и можноста да бара кривична одговорност, оценувајќи дека со ваквите постапки се нарушува уставниот поредок.Во нон-пејперот Ахмети пред странските претставници го отвора и прашањето за воведување на Бадентеровиот принцип во Уставниот суд, односно законите донесени со двојно мнозинство да не можат да се укинуваат без ист таков принцип на одлучување.ДУИ во документот предлага и три мерки: избор на влада со Бадентеров принцип, негова примена во Уставниот суд и продлабочување на децентрализацијата. Партијата повторува и дека е потребен сеопфатен ветинг во институциите.

Македонија | пред 2 дена

ВЛЕН критикува: Уставниот Суд наликува на југословенска политичка елита

„Како легалисти сакаме да ја почитуваме нормативната максима дека пресудите на Уставен Суд не се коментираат, особено од партиите, бидејќи тоа по автоматизам се толкува како политички притисок. Сепак, пред сè како луѓе, а после како партија не можеме да избегаме од впечатокот дека овој состав на Уставниот Суд повеќе наликува на југословенска политичка елита отколку на највисока судска инстанца“, велат од ВЛЕН.„Употребата на албанскиот јазик е основно човеково право кое е една од темелните вредности на Уставот. Државните институции имаат обврска да го обезбедат исполнувањето на правото на секој граѓанин на државата на неговиот мајчин јазик да биде известуван, вклучително и за обврските кои си ги наметнал заради своето поведение.Ова важи и за системот „Сејф Сити“. ВЛЕН беше јасен и останува непоколеблив на ставот дека кога државата го известува, предупредува или санкционира граѓанинот преку овој систем, таа има обврска тоа да го прави и на албански јазик. Ова не е прашање на политичка волја, туку уставна обврска и почитување на едно темелно право. Токму затоа, ВЛЕН ќе го брани овој принцип со сите правни и институционални средства, сè до негово целосно спроведување и без никаква дилема.Фактот што денес сè уште се отвораат дилеми за прашања кои одамна требало да бидат затворени, е директна последица на неодговорноста и манипулациите на оние кои со децении владееја и лажно се фалеа дека ги затвориле сите крупни прашања за Албанците, додека во меѓувреме се богатеа на грбот на народот. За жал, тие ни оставија систем целосно еродиран на сите нивоа, кој сега мора трпеливо да го поправаме“, соопштуваат од ВЛЕН.

Македонија | пред 3 дена

Уставниот суд денеска расправа за проектот „Сејф сити“

На денешната 7. седница на Уставниот суд ќе се дискутира и за предметите поврзани со популарно наречениот проект „Safe city", или „Безбеден град", кои произлегуваат од одредбите на Законот за прекршоците.На дневниот ред се оспоруваат член 28 став 8, член 29 став 4, членовите 48-а, 48-б, 48-в, 48-г и член 83 став 8, кои се однесуваат на автоматското евидентирање и процесирање на сообраќајни прекршоци, како и на начинот на достава и прифаќање или неприфаќање на одговорност за сторен прекршок.Трите иницијативи доаѓаат од различни подносители: Зијадин Села, Илире Даути и Елми Азири; Или Пачуку; и Алијанса на Албанците преку Арбен Таравари. Претходно беше соопштено дека ќе се разгледуваат заедно, што сега е потврдено и во официјалниот дневен ред на Судот.Клучните приговори се насочени кон повеќе точки: обврската граѓаните да имаат телефонски број и електронска адреса за да примаат известувања, употребата на јазиците во електронската комуникација, како и нерамномерната примена на системот само во Скопје, Тетово и Куманово, што според подносителите може да ја загрози еднаквоста на граѓаните. Во некои иницијативи се оспорува и нејасната и временски неограничена „пилот фаза“.

Македонија | пред 4 дена

Уставниот суд ќе ги пренесува седниците во живо

Уставниот суд на Република Северна Македонија од 4 март почнува со директен пренос на седниците.Јавноста ќе може во живо да ги следи седниците преку официјалната веб-страница, како и преку канали на Судот на YouTube и Facebook.Како што велат од судот, граѓаните на овој начин ќе добијат можност во реално време да го следат текот на расправите, аргументите во процесот на одлучување и начинот на кој се носат одлуките од значење за правниот поредок.Од Судот посочуваат дека одлуката е донесена со мнозинство гласови од актуелниот состав, со цел унапредување на транспарентното и отчетно институционално работење и зајакнување на довербата во правната држава.

Македонија | пред 2 седмици

Уставниот суд отвора редовни средби со граѓаните по повод 62 години од основањето

По повод одбележувањето на 62 години од започнувањето со работа, Уставниот суд ги повикува граѓаните на редовни средби со претседателот на Судот, д-р Дарко Костадиновски. Институцијата првпат започна со работа на 15 февруари 1964 година, поставувајќи ги темелите на уставно-судската заштита во државата.Од Судот информираат дека средбите ќе се одржуваат секој прв четврток во месецот и ќе бидат отворени за сите заинтересирани граѓани. Целта е работата на Уставниот суд да се доближи до јавноста, да се подигне свеста за уставно загарантираните права и слободи, како и да се објасни постапката за правилно поднесување иницијативи и поднесоци до Судот.Според најавите, граѓаните ќе имаат можност одблизу да се запознаат со надлежностите на Уставниот суд, со постапките што ги спроведува, како и со значењето на неговите одлуки во системот на заштита на правата и слободите.Заинтересираните можат да се пријават по електронски пат на адресата gragani@ustavensud.mk, а дополнителни информации се достапни и на телефонскиот број +389 2 322 3626.Од Уставниот суд потенцираат дека иницијативата претставува можност за директен контакт со претседателот на институцијата и чекор кон поголема транспарентност и доверба во уставно-судската заштита.

Македонија | пред 1 месец

Жерновски: Советник на премиер за уставен судија е сигнал за потчинување на институциите

Членот на Централниот одбор на СДСМ, Андреј Жерновски, остро реагира на одлуката на премиерот Христијан Мицкоски да предложи свој советник за уставен судија, оценувајќи дека станува збор за политички сигнал, а не за административен потег.Според Жерновски, наместо јакнење на институционалните баланси, државата се соочува со обиди за нивно потчинување. Тој посочува дека Уставен суд на Република Северна Македонија има клучна улога во заштитата на уставноста и законитоста, како и во контролата на законите и одлуките на извршната и законодавната власт.„Кога премиер предлага човек од својот најтесен советнички круг за уставен судија, се отвора сериозен институционален проблем. Не станува збор за личниот квалитет на кандидатот, туку за принципот на поделба на власта“, наведува Жерновски, прашувајќи како ќе одлучува за уставноста на владините политики лице што до неодамна било дел од тимот што ги креирал.Дополнително, тој предупредува дека ваквите потези испраќаат загрижувачки сигнал кон европските партнери во момент кога внимателно се следи состојбата со владеењето на правото. Според него, наместо демонстрација на институционална зрелост и посветеност на реформите, се создава впечаток на ерозија на контролните механизми.„Кога контролорот ќе стане дел од контролираниот, демократијата престанува да биде систем – и станува фасада“, порачува Жерновски.

Коментари | пред 1 месец

Сомнеж за повреда на владеењето на правото: Уставниот суд го отвори случајот со извршувањето над јавните институции

Уставниот суд на Република Македонија на седница одржана на 21 јануари 2026 година поведе постапка за оценување на уставноста на член 218 од Законот за извршување, поради сомнеж дека одредбата е нејасна, непрецизна и спротивна на уставните начела на владеење на правото и заштита на сопственоста.Според Судот, со оспорениот член се воведува општа и недоволно дефинирана забрана за извршување врз предмети и права на државата, органите на јавната власт, единиците на локалната самоуправа и јавните претпријатија, доколку тие се сметаат за неопходни за вршење на нивната дејност. При тоа, законодавецот не утврдил јасни правни стандарди ниту прецизирал кои конкретни предмети и права се опфатени со ова ограничување.Уставниот суд изрази сомнеж дека ваквото законско решение доведува до ситуација во која правосилните судски пресуди и извршните решенија во корист на граѓаните и правните лица остануваат само формално признати, но во практика неизводливи. Како што беше посочено, доверителите можат да добијат пресуда во своја корист, но да не можат да ја реализираат, бидејќи не е јасно што точно може, а што не може да биде предмет на извршување.Дополнително, Судот го проблематизираше и вториот став од членот 218, кој му дава дискреционо право на претседателот на надлежниот суд да утврди кои предмети и права се неопходни за вршење на дејноста на должникот. Според оценката на Судот, ваквото решение создава правна непредвидливост и отвора простор за произволно одлучување, што директно ја нарушува правната сигурност како темелна уставна вредност.Во образложението беше нагласено дека ограничувањето на можноста за ефективна наплата на парични побарувања може да значи и повреда на уставно загарантираното право на сопственост, бидејќи доверителите, и покрај добиената пресуда, фактички остануваат без заштита.Иако подносителот на иницијативата, Николче Митевски, ја оспорил само содржината на првиот став од членот 218, Уставниот суд по сопствена иницијатива одлучи постапката да ја прошири и на вториот став, оценувајќи дека тие се меѓусебно поврзани и не можат одвоено да опстојуваат во правниот поредок.Во иницијативата е наведен и конкретен пример од судската пракса, каде лице вработено во комунално претпријатие, со наполнети 15 години работен стаж, не можело да го оствари правото на пензија поради неисплатени придонеси. Иако лицето добило правосилна судска пресуда во своја корист, извршување не било можно, бидејќи извршителот не можел да преземе дејствија против јавното претпријатие токму поради непрецизноста на спорната законска одредба.Уставниот суд најави дека при донесувањето на конечната одлука ќе го земе предвид и правното дејство што евентуалното укинување или поништување на членот 218 би го имало врз државните органи, јавните претпријатија и општините кои се соочуваат со извршни постапки, и согласно тоа ќе ја цени конечната одлука.

Македонија | пред 1 месец

Костадиновски: Предметот за Законот за јазиците го следи „чуден сплет на околности“, решение се очекува следната година

Претседателот на Уставниот суд, Дарко Костадиновски, изјави дека предметот за Законот за употреба на јазиците се очекува да биде решен во текот на следната година, нагласувајќи дека процесот не треба да се гледа како закана, туку како усогласување со Уставот – највисокиот правен акт во државата.На денешната годишна прес-конференција, Костадиновски истакна дека улогата на Уставниот суд е да дејствува како „пријател“ на правниот систем, укажувајќи на неусогласеностите со Уставот кои пратениците треба да ги преточат во соодветни законски решенија.„Нашата должност е да одговориме како Уставен суд и никој не треба да ги гледа нашите одлуки како закана или како одземање или давање права. Тие треба да се сфатат како можност да се врати состојбата на уставност и да се укаже каде постојат неусогласености“, рече Костадиновски.Според него, крајниот резултат ќе биде значително подобар закон од постојниот, целосно усогласен со Уставот, од што директен бенефит ќе имаат граѓаните.Костадиновски појасни дека целиот предмет го следи „неверојатен сплет на околности“, при што две подготвителни седници биле одложени од објективни причини. Првото одложување, како што рече, се случило неколку дена по пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани, а второто по одлуката на Управниот суд со која бил изземен судијата известител по предметот.„Во такви околности предметот оди кај друг судија известител, кој има рок од шест месеци. Рокот истече минатиот месец, а судијата побара уште еден месец за да го доработи предметот“, изјави Костадиновски.Тој очекува предметот да го добие во текот на јануари, по што ќе инсистира на одржување подготвителна седница.Во однос на одлуката на Управниот суд и можната политичка позадина, Костадиновски оцени дека таа отвора простор за сомнеж.„Да беше донесена во рок од неколку дена или месеци по изборот на судијата известител, немаше да има никакви реакции. Но, по две години, природно е да се сомневаме. Здравата логика налага да имаме основ за сомнеж“, рече тој.Претседателот на Уставниот суд нагласи дека мора да постои судска инстанца која ги оценува одлуките на државните органи, бидејќи во спротивно, како што рече, „би не свело на султанат“.Тој не навлезе во суштината на пресудата на Управниот суд, но повтори дека целиот процес го следи „чуден сплет на околности“, потсетувајќи дека уште пред неколку месеци јавно го повикал законодавецот веднаш да ја поправи постојната законска празнина.

Македонија | пред 2 месеци

Уставните судии отворија пат нивните плати и платите на сите судии и обвинители да бидат повисоки

Уставните судии на денешната седница одлучија да поведат постапка за оценување на уставноста и законитоста на измените на Законот за платите на судиите и обвинителите. По познатото и критикувано решение во 2023 година платите на сите избрани и именувани лица да се зголемат за цели 78 проценти, по бурата реакции, во 2024 година со закон на сите избрани лица им се намали коефициентот за определување на платите за 0,5 проценти. Ова особено ги погоди судиите и обвинителите кои се побунија бидејќи, како што велеа, според закон никој нема право да им ги намали платите.Претседателот на Уставниот суд, Дарко Костадиновски рече дека денешната одлука е во насока на заштита на судската независност од извршната и законодавната власт.Уставните судии биле согласни дека ваквите законски интервенции претставуваат директен упад во финансиската независност на судската власт и се во спротивност со меѓународните стандарди.„Општоприфатените норми на меѓународното право се применуваат на различен начин, дали се разработени во конвенции, дали во мислења и ставови на Советот на Европа или преку практиката на Европскиот суд за човекови права, или преку мислењата на Венецијанската комисија, тие создаваат стандарди. Кога тие ќе создадат стандарди, ние како Суд сме должни да ги почитуваме. Во конкретниот случај, за намалување на платите на судиите, постојат меѓународно прифатени стандарди. Сумирано, овие стандарди аплицирани на конкретниот случај значат гаранција против намалувањето на платите на судиите, но ова е уште поважно: сите овие меѓународни стандарди упатуваат дека платата на судиите не е техничко прашање, туку е статусно прашање нераскинливо врзано со нивната независност и самостојност. Значи, ако се допре во платата, според меѓународните стандарди, тоа значи навлегување во независноста и самостојноста на судиите“, рече Костадиновски.Сооред него одлуката за платите на судиите не значи нивно зголемување, туку спречување понатамошно намалување и заштита на уставно поставената власт и уставните прерогативи за независност и самостојност.Сепак според пресметките, ако помине ова барање за враќање на претходниот коефициент за пресметка на плата, судиите и обвинителите би добивале дополнително околу 250 евра месечно.

Македонија | пред 2 месеци

СДСМ поднесе иницијатива до Уставниот суд за Резолуцијата против нелегалната миграција

Социјалдемократскиот сојуз на Македонија денеска достави иницијатива до Уставниот суд со која бара оценка на уставноста на Резолуцијата за потврда на политиките против нелегалната миграција, усвоена по предлог на актуелната власт.Од СДСМ сметаат дека со Резолуцијата се нарушуваат темелните демократски принципи и дека документот отвора сериозни уставни дилеми. Според партијата, актот предвидува ограничувања кои задираат во основните човекови слободи, меѓу кои слободата на изразување, правото на јавно дејствување и слободата на лично уверување.Премиерот Христијан Мицкоски, коментирајќи ја иницијативата на опозицијата, порача дека Уставниот суд е институцијата која треба да ја даде конечната оценка за законитоста и уставната основаност на Резолуцијата. Воедно, тој ја критикуваше СДСМ поради тоа што не учествувала на собраниската расправа.„Останува жал што СДСМ не беше присутна на седницата на која сите парламентарни партии можеа заеднички да заземат став против изградба на мигрантски кампови и против прифаќање мигранти или азиланти врз основа на какви било договори“, изјави Мицкоски.Резолуцијата беше изгласана во Собранието во текот на оваа недела, а опозициските пратеници не присуствуваа во салата за време на гласањето.

Македонија | пред 2 месеци

Јадранка Дабовиќ Анастасовска заминува од Уставен суд

Уставниот суд остана само со седум судии. Уставната судијка Јадранка Дабовиќ Анастасовска поднесе оставка од функцијата и се враќа како професор на Правниот факултет.Таа во оставката на образложението доставено до Собранието, вели дека оставката е поради лични причини, конкретно поради промени кои настанале во втората половина од годинава, а кои се од лична и семејна природа.,,Вршењето на функцијата судија на Уставен судија во изминатиов период за мене беше голема чест и одговорност и се трудев функцијата во овој период да ја извршувам одговорно, со голема посветеност и максимално професионлано. Но како одговорен човек по настанатите непредвидени околности сметам дека нема да можам да работам на предмети со целиот свој капацитет, кои најчесто не се од мојата потесна професионална определба на која сум се усовршувала цели 40 години”, напиша Дабовиќ.Таа за уставен судија беше избрана на 12 декември 2023 година и на местото доаѓа како професор на Правниот факултет „Јустинијан Први“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.

Македонија | пред 3 месеци

Пензионерите излегоа на протест пред Уставниот суд – бараат да остане линеарното зголемување на пензиите

Групи пензионери од различни делови на државата денеска се собраа пред Уставниот суд во Скопје, изразувајќи го својот став дека моделот на линеарно зголемување на пензиите мора да се задржи. Според нив, токму овој принцип обезбедува поголема правичност за оние со најниски примања.Пред присутните се обрати Зоран Трајков, претседател на иницијативниот одбор што ја организира акцијата.„Нашата борба е за сите идни пензионери, за корка леб и лекови. Не го збориме ова против власта. Ова го збориме за Македонија еднаш да биде обединета. Доста е со поделби. Не за џабе викаат ситиот не му верува на гладниот. Нашиот глас допрва ќе биде чуен“, изјави Трајков.Тој додаде дека протестите нема да запрат тука и најави дека следната нивна локација ќе биде Канцеларијата на Европската Унија на 10 декември.Трајков потсети дека досега пензиите најчесто се зголемувале процентуално, што значело покачувања од 600 до 700 денари – сума што, како што рече, не обезбедува ни основни потреби. Според него, јазот меѓу најниската и највисоката пензија порано бил сооднос 1:4, а денес достигнал 1:7, што, како што предупреди, ќе продолжи да се продлабочува доколку не се задржи линеарниот модел.Пензионерите порачаа дека ќе продолжат со своите активности сè додека, како што велат, не се обезбеди фер и одржлива формула за зголемување на пензиите.

Македонија | пред 3 месеци

Мицкоски: Покачувањето на пензиите го подига животниот стандард, Уставниот суд ќе покаже дали има поинакви намери

„Ќе кажам дека вчера за време на пратеничките прашања бев многу прецизен и кажав дека имам информации дека е отпочната постапка и оти судијата известител ставил потпис на конечниот извештај со кој се укинува линеарното зголемување на покачувањето на пензиите за пензионерите од следниот месец“, вели премиерот Христијан Мицкоски. Премиерот Мицкоски потенцираше дека со линеарното зголемување на пензиите како Влада сакале да го подобрат животниот стандард на околу 330.000 пензионери, но како што рече Уставниот суд ќе покаже дали има поинакви намери.„Дали тоа ќе се случи ќе видиме наскоро, дали сум бил во право, дали информацијата била точна или не. Многу скоро ќе добиеме одговор. Јас би сакал да не сум во право. Еве посакувам да не сум во право, но што ако сум во право? Тогаш кој е тој што прави хаос и кој свесно удира по стандардот на пензионерите. Владата со тие мерки сакаше да го подобри стандардот на повеќе од 330 до 350 илјади пензионери. Некој друг има поинакви намери“, дециден е премиерот Мицкоски.

Македонија | пред 3 месеци

Уставен го демантира Мицкоски: Нема конечна одлука за линеарното зголемување на пензиите

Уставниот суд, по денешните изјави во Собранието и тврдењето на премиерот Мицкоски дека одлуката за укинување на линеарното зголемување на пензиите и дека во декември ќе добијат пониски пензии излезе со официјално соопштение:„Уставниот суд информира дека не е донесена конечна одлука за предметот У.бр.13/2025, за членот 2 од Законот за изменување и дополнување на Законот за пензиското и инвалидското осигурување со кој се зголемуваат пензиите (во јавноста познато како линеарно зголемување).Судот укажува дека на 24. седница одржана на 19.11.2025 година со мнозинство гласови, изрази сомнеж во уставноста на членот 2 од Законот. Во тек е втората фаза од постапката во која се бараат мислења од доносителот и од предлагачите на Законот, по што ќе следува конечна одлука.Јавноста ќе биде известена кога овој предмет ќе биде ставен на седница за гласање.Во однос на прашањата, дали Уставниот суд поведе постапка за сите линеарни покачувања кои досега беа исплатени на пензионерите, Судот информира дека нема да ги преиспитува одредбите кои го опфаќаат зголемувањето на пензиите по 2500 денари (исплатени во септември 2024 и март 2025 година) бидејќи на седницата која се одржа на 19 ноември Судот ја отфрли иницијативата за преиспитување на членовите 3 и 18 кои го регулираа тоа прашање, поради фактот што истите беа од темпорален карактер и не се повеќе дел од правниот промет”, стои во соопштението.

Македонија | пред 3 месеци

Мицкоски тврди: Од декември помали пензии, Уставен веќе одлучил да го укине линеарното зголемување

Уставен суд веќе донел одлука за укинување на законската одредба за линеарно зголемување на пензиите и веќе од наредниот месец најголемиот број од пензионерите ќе добиваат помали пензии, ова на собраниска говорница го изјави премиерот Христијан Мицкоски.Мицкоски рече дека наводно, Уставниот суд ќе ја укине и одредбата за платите на судиите и обвинителите, со што нивните примања енормно ќе се зголемат.Што се однесува до линеарнот зголемување на пензиите, Мицкоски рече дека одлуката веќе била донесена и потпишана, и ја нападна уставната судијка Добрила Кацарска, иако не го спомена нејзинот име, но таа пред Уставниот суд ја иницираше постапка за оцена на уставноста на последните законски измени со кои пензионерите добија по илјада денари линеарно зголемување во септемри, а исто толку треба и во март идната година. Мицкоски „таа судијка“ ја нарече „пример на неправдата“.„Последните информации се дека веќе одлуката е донесена и потпишана од нејзина страна и дека пензионерите веќе нема да добиваат линеарно зголемување на пензиите, туку согласно процентите утврдени по законот. И тоа само за информација значеше дека 70 проценти од пензионерите ќе добиваат помала пензија од следниот месец, поради оваа иницијатива на оваа судијка која е дел од Уставниот суд“, рече тој.Мицкоски истакна дека ваквата одлука не е фер, бидејќи Уставниот суд ја укинува одлуката, а нема да се зачуди доколку истата судијка во Уставниот суд донесе одлука за одмрзнување на платите на судиите и обвинителите.„Од аспект на фискален товар, помалку пари ќе даде Буџетот, но од аспект дали е тоа фер, не е фер затоа што во време на транзиција кога малкумина олигарски го приватизираа и разграбаа македонското стопанство или поголем дел го уништија, најголем дел од овие пензионери со ниски примања, 8.000, 9.000, 10.000 или 12.000 денари се резултат на тој процес во времето на транзицијата. И затоа тие добиваат така ниски пензии.Целта на линеарното зголемување беше да се намали ХДИндексот, а да се зголеми стандардот на пензионерите и на тој начин да се намали степенот на сиромаштија“, нагласи Мицкоски и додаде:„Замислете истовремено најверојатно следната одлука којашто ќе дојде од истиот суд е да ги одмрзнеме платите на судиите и обвинителите. Значи на пензионерите им се укинува правото, но затоа пак на овие обвинители и судии бидејќи се незадоволни со 2.500, 3000, 4.000 евра ќе треба да им се одмрзнат платите, а пензионерите со 10.000, 12.000 денари коишто треба да добијат 1000 денари зголемување сега овој месец, тие се побогати од овие малкумина судии и обвинители коишто ја контаминираат оваа професија“.Според премиерот Мицкоски, ваквата одлука е неправда за пензионерите.„Со ова ќе се нанесе неправда на пензионерите“, дециден е Мицкоски.

Македонија | пред 3 месеци