Светските цени на храната во август достигнаа највисоко ниво од крајот на 2022 година, поттикнати од неповолните временски услови, нарушувањата во снабдувањето и воените конфликти, соопшти Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (FAO).
Индексот на цените на храната на FAO, кој ги следи месечните промени на цените на група прехранбени производи со кои се тргува на меѓународниот пазар, во август во просек изнесувал 133,3 поени, наспроти ревидираните 130,8 поени во јули. Тоа е највисока вредност од ноември 2022 година.
Сепак, индексот сè уште е речиси 17 отсто под рекордот од март 2022 година, забележан по почетокот на руската инвазија врз Украина.
Екстремните горештини и сушата во Европа, заканата од силен феномен „Ел Нињо“, како и нарушувањата во трговијата предизвикани од воените конфликти во Украина и меѓу САД и Иран, создаваат дополнителен притисок врз земјоделските пазари.
„Растот на глобалните цени на храната во август е предупредување дека ризиците повторно се прелеваат на прехранбените пазари – климатските шокови, геополитичките тензии и нарушувањата во трговијата истовремено ја зголемуваат загриженоста за снабдувањето“, изјави главниот економист на FAO, Максимо Тореро.
Во август пораснале референтните индекси на FAO за житарките, растителните масла, шеќерот, месото и млечните производи.
Екстремните временски услови во Европа ги влошиле очекувањата за производството на пченка и шеќерна репка, како и за сточарското производство. Очекуваниот феномен „Ел Нињо“ дополнително ги загрозил изгледите за производство на палмино масло и шеќер во Азија.
Индексот на цените на житарките во август пораснал за 2,2 отсто на месечно ниво, достигнувајќи ја највисоката вредност од мај 2024 година. Индексот на растителните масла пораснал за 0,6 отсто, достигнувајќи највисоко ниво од јуни 2022 година.
Најголем раст е забележан кај шеќерот – неговата цена се зголемила за 11,9 отсто, достигнувајќи највисоко ниво од јуни 2025 година. Дополнителна загриженост предизвикало послабото производство во важниот земјоделски регион Централно-Јужен во Бразил, во услови на неповолни временски услови во Европа и Азија.
Во меѓувреме, сè поинтензивните напади во Црното Море го ограничиле транспортот на жито од Русија и Украина. Војната меѓу САД и Иран, пак, дополнително го отежнала снабдувањето со ѓубрива неопходни за земјоделското производство.
FAO во одделен извештај ја намалил и прогнозата за светското производство на житарки во 2026 година за 3,4 милиони тони во однос на јулската проценка. Сега се очекува вкупното производство да изнесува 2,98 милијарди тони.
Новата прогноза значи дека производството би било околу два отсто помало од она во 2025 година, што би претставувало најголем годишен пад од 2018 година. И покрај намалувањето, годинашното производство сепак би било второ највисоко досега.
Проценката за светските залихи на житарки на крајот на сезоната 2026/2027 е намалена за 1,1 отсто, на 947,2 милиони тони. Тоа е само малку повеќе во споредба со претходната сезона.
Намалувањето на проценетите залихи на крупните житарки е поголемо од зголемената проценка за резервите на пченица, што се поврзува со очекуваното зголемување на руските и украинските залихи поради нарушувањата во поморскиот транспорт.
