Заврши напнатата прва рунда преговори меѓу САД и Иран

Преговорите на високо ниво меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, кои се одржуваат во Швајцарија, продолжуваат и покрај тензичниот почеток и сериозните несогласувања меѓу двете страни. Иранската делегација накратко го напуштила состанокот во знак на протест поради заканите што американскиот претседател Доналд Трамп ги упатил преку социјалните мрежи, но по посредување на Катар и Пакистан разговорите повторно биле обновени.

Разговорите следуваат откако двете земји минатата недела потпишаа меморандум за разбирање со цел деблокада на Ормускиот теснец и почеток на 60-дневни преговори за иранската цивилна нуклеарна програма.

Трамп во серија објави на социјалните мрежи и телевизиски интервјуа се закани со бомбардирање на Иран, а индиректно спомена и можност за преземање на Ормускиот теснец доколку не биде постигнат договор.

— реклама —

Овие изјави предизвикале остри реакции кај иранскиот преговарачки тим, кој оценил дека станува збор за неприфатливи закани и нарушување на договорениот пакт за ненапаѓање. Иранските државни медиуми објавија дека преговорите влегле во „тешка фаза“ и привремено биле прекинати.

Главниот ирански преговарач Мохамад Багер Галибаф ги отфрли американските закани, истакнувајќи дека Техеран не им придава значење.

— реклама —

По реакцијата на Иран, Катар и Пакистан интензивно посредувале за да се спречи целосен прекин на разговорите. Благодарение на нивната дипломатска активност, преговорите продолжиле во раните утрински часови, а техничките разговори се очекува да траат до крајот на неделата.

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека е постигнат значителен напредок и ја пофали улогата на посредниците. Според заедничкото соопштение на Катар и Пакистан, САД и Иран се согласиле да воспостават директен комуникациски канал за избегнување инциденти во Ормускиот теснец.

Покрај тоа, договорено е формирање механизам за деескалација на состојбата во Либан, со цел да се обезбеди почитување на прекинот на воените операции.

— реклама —

Иран, меѓутоа, повторно ја услови деблокадата на Ормускиот теснец со прекин на израелските напади во Либан, обвинувајќи го Вашингтон дека му дозволува на Израел да го прекршува меморандумот за прекин на огнот.

Во меѓувреме, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изјави дека Израел ќе остане во безбедносната зона во јужен Либан „онолку долго колку што е потребно“ и повтори дека нема да дозволи Иран да се здобие со нуклеарно оружје.

Во американската администрација се забележуваат и различни тонови околу преговорите. Додека Трамп испраќа остри пораки, американскиот потпретседател Џеј Ди Венс зазеде значително помирлив став, оценувајќи дека постои реална можност за нов почеток во односите меѓу двете земји.

Иран инсистира разговорите да бидат насочени кон прекин на огнот во Либан, укинување на американските санкции, повторно отворање на Ормускиот теснец и одмрзнување на иранските средства во странство.

И покрај длабоките разлики, дипломатските напори продолжуваат, а иднината на преговорите ќе зависи од тоа дали двете страни ќе успеат да ги надминат безбедносните и политичките несогласувања.