Американски конгресмени сакаат поголем притисок врз Вучиќ, предложен „SRBIJA Act“

Група американски сенатори и конгресмени од Републиканската и Демократската партија предложија нов закон со кој би се вовеле построги мерки кон Србија, вклучително и условување на дополнителната американска помош со напредок во владеењето на правото, независноста на правосудството и слободата на медиумите.

Сенаторите Чак Грасли и Ричард Блументал, заедно со конгресмените Џо Вилсон и Вилијам Китинг, го претставија „SRBIJA Act“ – предлог-закон за поддршка на владеењето на правото, институционалната правда и одговорноста.

Според предлогот, дополнителната американска помош за Србија би била условена со потврда од американскиот претседател дека Белград постигнал „значителен и траен напредок“ во одговорноста на правосудството, слободата на медиумите и усогласувањето со Европската Унија и НАТО.

— реклама —

Законот предвидува и поддршка за воведување санкции против лица вмешани во корупција, сериозни прекршувања на човековите права или активности насочени кон поткопување на демократските институции и регионалната стабилност.

Иницијативата доаѓа во пресрет на вонредните парламентарни избори во Србија, закажани за 25 октомври, по повеќегодишни студентски и граѓански протести и во услови на критики поврзани со владеењето на правото, независноста на правосудството, слободата на медиумите и корупцијата.

— реклама —

Во предлог-законот посебно се споменува реакцијата на српските власти на протестите, како и уривањето на натстрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година.

Предлогот внимание посветува и на односите на Србија со Русија, Кина и Иран. Од американската страна се бара детална проценка на политичките, економските, енергетските и безбедносните врски на Белград со овие земји.

Сенаторот Грасли оцени дека Србија има важна улога за мирот и безбедноста на Западен Балкан и дека е потребно да се спречи, како што наведе, Русија, Кина или Иран да влијаат врз Србија и да придонесат за дестабилизација на регионот.

— реклама —

Блументал изјави дека односите меѓу САД и Србија треба да се темелат на заеднички демократски вредности и спротивставување на авторитаризмот. Тој, исто така, го обвини актуелното српско раководство дека ги продлабочило врските со Русија и Кина.

Конгресменот Вилсон порача дека Србија е стратешки и културно значајна земја и дека, според него, обновувањето на демократијата и владеењето на правото е предуслов за нејзин поголем придонес кон регионалната стабилност.

Предлог-законот би го обврзал и американскиот Стејт департмент да продолжи со Стратешкиот дијалог меѓу САД и Србија и да развие поширока стратегија за американскиот ангажман со Белград. Законот би престанал да важи пет години по неговото стапување во сила.

Аналитичари цитирани од „Радио Слободна Европа“ сметаат дека не е извесно дали иницијативата веднаш би влијаела врз политиката на српските власти. Истовремено, тие оценуваат дека фактот што предлогот има двопартиска поддршка испраќа порака дека состојбите во Србија се следат во Вашингтон независно од ставот на Белата куќа.

Во предлог-законот се предвидува и можност за санкции против лица за кои американските власти ќе утврдат дека придонесуваат кон корупција, поткопување на демократските институции или регионална дестабилизација.