Војната меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, која започна со цел да се спречи Техеран да дојде до нуклеарно оружје, според дел од аналитичарите, покажа дека Иран веќе располага со моќно средство за притисок – контролата врз Ормускиот Теснец.
Ормускиот Теснец претставува една од најважните светски поморски рути, преку која минува околу една петтина од глобалната трговија со нафта, како и значителен дел од светската трговија со течен природен гас.
Според меморандумот со кој беше ставен крај на конфликтот, САД привремено ги олеснија санкциите кон Иран, дозволувајќи повторно производство и извоз на иранска нафта, пристап до дел од замрзнатите средства и почеток на процесот на укинување на долгогодишните економски санкции.
За возврат, Иран се обврза во наредните 60 дена да не го попречува поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец и да обезбеди безбедна пловидба.
Во текот на конфликтот, американскиот претседател Доналд Трамп првично тврдеше дека целта е поддршка на иранскиот народ и евентуална промена на режимот во Техеран. Подоцна, фокусот беше ставен на иранската нуклеарна програма и балистичките ракети, за на крајот главната цел да остане спречувањето на Иран да развие нуклеарно оружје.
Иако во договорот е предвидено Иран да ги разреди постојните залихи на високо збогатен ураниум под надзор на Меѓународната агенција за атомска енергија, иранските власти засега не потврдуваат дека е постигнат договор за нови инспекции.
Аналитичарите посочуваат дека затворањето на Ормускиот Теснец за краток период предизвика сериозни нарушувања на светските енергетски пазари. Поморскиот сообраќај значително се намали, додека цената на суровата нафта порасна над 100 долари за барел.
Според дел од експертите, токму способноста на Иран да ја доведе во прашање безбедноста на пловидбата низ Ормускиот Теснец претставува негово најсилно средство за одвраќање.
Колумнистот Боби Гош оценува дека Иран од конфликтот извлекол важна лекција – дека располага со едно од најефикасните економски оружја во светот, без потреба да поседува нуклеарно оружје.
„Ормускиот Теснец не може да биде уништен со бомбардирање, ниту може да биде ставен под санкции“, наведува Гош, додавајќи дека токму тоа може да стане главното средство за влијание на Техеран во иднина.
