Европската комисија распиша повик за финансирање на изградба на најмногу седум гигацентри за вештачка интелигенција, со што Европската Унија сака да го забрза развојот на сопствената AI-инфраструктура и да го намали технолошкото заостанување зад САД и Кина.
Станува збор за големи центри за обработка на податоци, опремени со најсовремени специјализирани чипови, наменети за тренирање напредни модели на вештачка интелигенција. Проектот е дел од пошироката стратегија на ЕУ за постигнување технолошка независност и намалување на зависноста од странски производители на чипови и облачни услуги.
Иницијативата, која ја најави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во февруари 2025 година, предизвика голем интерес, при што 76 кандидати веќе изразиле интерес за учество. Поради тоа, првичниот план за четири или пет центри е проширен на седум.
Проектот ќе се реализира во две фази во следните шест и пол години. Иако првично се споменуваше инвестиција од 20 милијарди евра, јавниот удел сега е намален на околу една третина од вкупната вредност, додека остатокот треба да го обезбедат приватни партнери.
Според планот, околу пет милијарди евра ќе обезбеди Европската комисија, уште толку земјите членки, а околу 20 милијарди евра се очекуваат од приватниот сектор. Сепак, Брисел во моментов располага со само една милијарда евра, а остатокот ќе зависи од новата повеќегодишна финансиска рамка, за која сè уште се преговара.
Досега интерес за изградба на гигацентри за вештачка интелигенција покажаа Германија, Италија, Франција, Полска, Чешка, Данска, Финска, Грција, Португалија и Шпанија, при што Франција веќе најави дека ќе настапи со самостоен проект.
И покрај изградбата на сопствената инфраструктура, ЕУ и понатаму ќе зависи од странски производители на AI-чипови. Поради тоа, Европската комисија веќе потпиша меморандуми за соработка со компаниите Nvidia, AMD и Qualcomm.
Изградбата на првите гигацентри за вештачка интелигенција треба да започне на почетокот на 2027 година, а тие да бидат пуштени во употреба до средината на 2028 година.
