ИРАН

Се урна воен хеликоптер во Иран, има загинати

Пилотот и копилотот загинаа утрово кога хеликоптер на Војска на Исламската Република Иран се урна во близина на пазар во провинцијата Исфахан, поради технички дефект.Според зборовите на локалниот функционер Мансур Шишефорош, несреќата се случила на околу осум километри од центарот на Исфахан, пренесе Tasnim.Спасувачки, противпожарни и екипи на итната медицинска помош веднаш биле упатени на местото на несреќата, каде што започнале со гаснење на пожарот предизвикан од падот на хеликоптерот.Подетални извештаи ќе бидат достапни по завршувањето на операцијата.

Свет | пред 1 месец

Аргачи: Ве интересира зошто не капитулиравме? Бидејќи сме Иранци

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи му одговори на специјалниот пратеник на претседателот на САД Доналд Трамп, Стив Виткоф, кој рече дека Трамп е љубопитен зошто Иран сè уште не капитулирал под притисок.„Ве интересира зошто не капитулиравме? Бидејќи сме ИРАНЦИ“, напиша шефот на иранската дипломатија во објава на Икс.Во неодамнешно интервју за Fox News, Виткоф вели дека Трамп го поставува прашањето зошто Техеран не „капитулирал“ и покрај тоа што тој го опишува како значајна американска поморска и морска сила распоредена во регионот.„Претседателот ме праша ова утрово и тој е – не сакам да го користам зборот фрустриран... бидејќи разбира дека има многу алтернативи, но... љубопитен е зошто не капитулираа.“Тој наведува дека Вашингтон очекува од Иран формално да изјави дека не тежнее кон нуклеарно оружје и да преземе конкретни чекори за да го докаже тоа.

Свет | пред 1 месец

Нова дипломатска понуда од Иран додека САД разгледуваат воена опција

Иран најави дека е подготвен на одредени отстапки во врска со својата нуклеарна програма во преговорите со САД, во замена за укинување на санкциите и признавање на правото на обогатување ураниум за мирољубиви цели, во обид да се избегне можен американски воен напад.Според висок ирански функционер, кој говорел за агенцијата „Ројтерс“, Техеран сериозно ќе ја разгледа можноста половина од највисоко обогатениот ураниум да биде испратен во странство, остатокот да биде разреден, а земјата да учествува во формирање регионален конзорциум за обогатување. Ова е првпат Иран да понуди нови отстапки по завршувањето на последната рунда преговори минатата недела, кога се создаде впечаток дека позициите на двете страни се сè пооддалечени.Иранските власти, според истиот извор, бараат САД да го признаат правото на Иран на „мирољубиво нуклеарно обогатување“ во рамки на евентуален договор што би предвидувал и постепено укинување на економските санкции. Клучна точка на несогласување, како што се наведува, остануваат опсегот и механизмот за укинување на санкциите, за кои двете страни имаат различни очекувања.Дополнително, Иран понудил американските компании да учествуваат како изведувачи во големи проекти во иранската нафтена и гасна индустрија, како дел од поширок економски пакет.„САД може да биде економски партнер на Иран, но ништо повеќе“, изјавил функционерот, нагласувајќи дека Техеран нема да се откаже од контролата врз своите нафтени и минерални ресурси.Вашингтон, пак, гледа на обогатувањето ураниум во рамки на Иран како на потенцијален пат кон развој на нуклеарно оружје. Иран категорично негира дека има такви намери и инсистира дека неговата програма е исклучиво за цивилни цели.Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, најави дека очекува средба во Женева со специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, додавајќи дека и понатаму постојат „добри можности“ за дипломатско решение.Во меѓувреме, претседателот Доналд Трамп изјави дека разгледува ограничени воени удари, додека американската страна бара и ограничувања на иранските балистички ракети со долг дострел и прекин на поддршката за регионалните сојузнички групи.Техеран ги отфрла разговорите за својата ракетна програма и сигнализира дека прашањето за регионалните сојузници не претставува „црвена линија“, но останува предмет на чувствителни преговори.Додека САД ја зголемуваат воената присутност на Блискиот Исток, иранските власти предупредија дека во случај на напад ќе одговорат со удари врз американски бази во регионот. Сепак, последните сигнали од Техеран упатуваат дека дипломатијата останува отворена како алтернатива на воена ескалација.

Свет | пред 1 месец

Врховниот лидер ја пренасочува моќта: Иран се подготвува за војна и наследување

Соочен со масовни протести и закани од американска воена интервенција, врховниот лидер на Иран Али Хаменеј управувањето со државата му го доверил на својот долгогодишен соработник Али Лариџани, кој во изминатите месеци значително го проширил своето влијание.Лариџани, 67-годишен политички ветеран, поранешен командант на Револуционерната гарда и актуелен челник на Врховниот совет за национална безбедност, ефективно ја координира безбедносната и надворешната политика на земјата. Неговиот подем, според ирански извори, довел до маргинализација на претседателот Масуд Пезешкијан, кој во јавноста и натаму се претставува како „лекар, а не политичар“.Според повеќе високи ирански функционери, Лариџани бил задолжен за справување со неодамнешните протести, а сега ги координира односите со Русија и регионалните актери како Катар и Оман, како и нуклеарните преговори со Вашингтон. Паралелно, се подготвуваат планови за управување со државата во случај на војна со САД.Извори блиски до власта наведуваат дека Хаменеј издал директиви за создавање повеќеслоен систем на наследување, со именување заменици на клучните позиции и пренесување дел од овластувањата на тесен круг доверливи соработници, во случај комуникацијата со него да биде прекината или да биде убиен.Во најтесниот круг околу врховниот лидер, покрај Лариџани, се и високи воени и политички функционери, меѓу кои и актуелниот претседател на парламентот и поранешни команданти на Револуционерната гарда.Иран, според тврдењата на повеќе извори, ги ставил вооружените сили во највисока состојба на готовност. Поставени се ракетни системи долж западната граница со Ирак и долж јужниот брег во Персискиот Залив, а во последните недели биле спроведени тестирања на ракети и воени вежби, вклучително и краткотрајно затворање на Ормускиот Теснец.Покрај воените подготовки, се разгледуваат и политички сценарија за опстанок на режимот во случај на елиминација на врвното раководство. Според дел од изворите, Лариџани се споменува како потенцијална клучна фигура во такво сценарио, заедно со други високи функционери.Аналитичари оценуваат дека Хаменеј се обидува да го заштити системот што го градел со децении, распределувајќи ја моќта и подготвувајќи ја државата за можен воен судир и сложен процес на наследување.Во меѓувреме, иако дипломатските контакти со САД продолжуваат, иранското раководство, според изворите, смета дека воената ескалација останува реална можност.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Студенти во Иран организираа антивладини протести

Студенти на неколку универзитети во Иран организираа антивладини протести, први од таков обем по минатомесечните насилни задушувања на демонстрациите и масовните апсења. Би-би-си ја потврди автентичноста на снимките на кои се гледа како студенти во саботата, на почетокот на новиот семестар, маршираат на Технолошкиот универзитет „Шариф“ во главниот град Техеран, додека сличен собир, според извештаите, бил одржан и во градот Машхад на североистокот на земјата.Снимките потврдени од Би-би-си прикажуваат стотици демонстранти кои мирно маршираат и извикуваат пароли на улица во близина на универзитетот. Студентите повикале и на нови собири во неделата. Се појавија и непотврдени видеа кои наводно покажуваат мирен седечки протест на Универзитетот „Бехешти“ во Техеран, а во текот на денот биле регистрирани демонстрации и на други локации. На интернет се објавени и снимки што наводно прикажуваат судири меѓу провладини и антивладини групи на еден универзитет во Техеран, но засега нема информации дали има уапсени.Американската организација за човекови права Храна кон крајот на јануари соопшти дека потврдила најмалку 6.159 загинати од почетокот на немирите, меѓу кои 5.804 демонстранти, 92 деца и 214 лица поврзани со властите, додавајќи дека се истражуваат извештаи за уште околу 17.000 смртни случаи. Иранските власти, пак, минатиот месец соопштија дека загинале повеќе од 3.100 лица, тврдејќи дека најголем дел биле припадници на безбедносните сили или случајни минувачи нападнати од, како што наведоа, „изгредници“.Протестите се одржуваат во период на зголемени тензии меѓу Иран и Соединетите Американски Држави, кои ја засилуваат воената присутност во близина на земјата. Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека се разгледува можноста за ограничен воен удар. САД и европските сојузници се сомневаат дека Иран развива нуклеарно оружје, што Техеран постојано го негира. Американски и ирански претставници оваа недела се сретнаа во Швајцарија и известија за напредок во разговорите за ограничување на иранската нуклеарна програма.И покрај тоа, Трамп подоцна изјави дека светот „веројатно во следните десет дена“ ќе дознае дали ќе биде постигнат договор или САД ќе преземат воена акција. Американскиот претседател и претходно изразуваше поддршка за демонстрантите, во еден момент навестувајќи дека „помошта е на пат“.Иранската опозиција во егзил го повикува Вашингтон да ги реализира заканите и да изврши напад, надевајќи се на брз пад на актуелната тврдолиниска власт, додека други опозициски групи се противат на странска интервенција. Спротивставените страни во меѓувреме водат кампањи на дезинформации на социјалните мрежи, обидувајќи се да го наметнат сопствениот наратив за тоа што навистина го сака иранскиот народ.

Свет | пред 1 месец

Нема фотографија

Трамп на работ на војна со Иран пред клучните избори, се соочува со голем политички ризик

Претседателот на Доналд Трамп ги доведе Соединетите Американски Држави на работ на воен судир со Иран, и покрај повиците од соработниците да се насочи кон економските проблеми на гласачите, објави Reuters. Воената ескалација носи сериозен политички ризик пред претстојните конгресни избори, а засиленото внимание кон Иран стана најјасен показател дека надворешната политика и сè почестата употреба на воена сила доминираат во неговиот втор мандат.Според извештајот, ова прашање ги засенува домашните теми како што се трошоците за живот, кои според анкетите се многу повисок приоритет за мнозинството Американци. Трамп нареди зголемено распоредување на воени сили на Блискиот Исток и подготовки за можни повеќедневни воздушни напади, но засега нема детално објаснување до јавноста зошто земјата би влегла во најагресивен конфликт со Исламската Република од револуцијата во 1979 година.Висок претставник на Белата куќа изјавил дека и покрај острата реторика, во администрацијата нема целосна согласност околу евентуален напад врз Иран. Советниците и раководителите на изборната кампања сметаат дека фокусот треба да биде ставен на економијата, што било нагласено и на неодамнешна средба со дел од кабинетот, на која Трамп не присуствувал.Изборите во ноември ќе одлучат дали Републиканската партија ќе ја задржи контролата врз двата дома на Конгресот. Стратегот Роб Годфри предупредува дека долготраен судир со Иран би претставувал значителен политички ризик, бидејќи дел од гласачката база на Трамп е скептична кон странски воени ангажмани и се повикува на неговото ветување за ставање крај на „бескрајните војни“.Во рамки на движењето „Направи ја Америка повторно голема“ постојат различни ставови, но дел од поддржувачите ја поздравија неодамнешната брза акција против венецуелскиот претседател Николас Мадуро. Сепак, евентуален судир со Иран, како посилен противник, би можел да предизвика поголем отпор.Трамп повеќепати предупреди дека Иран мора да постигне договор за својата нуклеарна програма, нагласувајќи дека Техеран не смее да поседува нуклеарно оружје ниту капацитет за негово производство. И покрај тоа, критичарите посочуваат дека аргументите за можен напад остануваат нејасни и променливи.Анкетите покажуваат ограничена поддршка за нова војна во странство, додека економските прашања и понатаму доминираат кај гласачите. Аналитичарите оценуваат дека начинот на кој претседателот ќе се справи со кризата со Иран може да има значајно влијание врз исходот од изборите и врз политичката стабилност во наредниот период.

Свет | пред 1 месец

Иран се подготвува за војна, покажале сателитски снимки

Додека САД го зголемуваат военото присуство на Блискиот Исток, Иран презема чекори што укажуваат на подготвеност за евентуален конфликт, вклучително и дополнително утврдување на нуклеарните постројки и обнова на производството на ракети.Ирански и американски претставници неделава одржаа индиректни разговори во Женева, кои траеја повеќе од три часа, но без конкретен напредок. И покрај дипломатските обиди, во Белата куќа било разгледувано сценарио според кое американската војска би можела да биде подготвена за напад веќе во наредните денови, по засиленото распоредување на воздушни и поморски сили во регионот. Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека размислува за ограничен воен удар со цел да изврши притисок врз Техеран да постигне договор, без да наведе дополнителни детали.По минатогодишниот израелски напад врз иранските нуклеарни и ракетни капацитети, сателитски снимки покажуваат дека Техеран ги обновува дел од оштетените бази. Во ракетната база „Имам Али“ кај Хорамабад, од повеќе уништени структури, неколку се обновени, а дел се во фаза на реконструкција. Обновени се и писти и поддржувачка инфраструктура во други воени комплекси, како и постројката за производство на ракети на цврсто гориво во Шахруд, која според анализи можеби функционира со поголем капацитет отколку пред конфликтот.Паралелно со тоа, Иран ги зајакнува и клучните нуклеарни локации. Снимки од подземниот комплекс во близина на Натанз покажуваат нови бетонски засилувања на влезовите во тунелите и дополнително закопување на објектите. Според меѓународни безбедносни аналитичари, некои од овие локации наскоро би можеле да станат исклучително тешко достапни за воздушни напади.Во внатрешнополитички план, врховниот лидер Али Хамнеи го засили влијанието на Советот за национална безбедност и формираше ново тело за управување во услови на воена закана. Истовремено, безбедносните структури спроведоа масовни апсења на опозициски фигури и демонстранти, во услови на зголемена репресија и страв од внатрешна дестабилизација.Воените вежби во Персискиот Залив дополнително ја зголемија напнатоста. Иранските Револуционерни гарди привремено затворија делови од Ормускиот теснец, низ кој минува значителен дел од светската нафта, додека САД распоредија дополнителни носачи на авиони во регионот. Во неколку наврати беа регистрирани блиски инциденти меѓу ирански и американски пловни објекти.Аналитичарите оценуваат дека Техеран испраќа порака дека евентуален конфликт би имал висока цена, додека Вашингтон сигнализира подготвеност за брза акција доколку преговорите пропаднат. Во вакви околности, Блискиот Исток повторно се наоѓа на раб на сериозна ескалација со можни глобални последици.

Свет | пред 1 месец

Аналитичар за можен напад на САД врз Иран: Трамп има трпение само кон Путин

Надворешнополитичкиот аналитичар Денис Авдагиќ во изјава за N1 Televizija оцени дека евентуален напад на Соединетите Американски Држави врз Иран денес не е невозможно сценарио, иако пред неколку години би било тешко замисливо.Тој потсети дека минатата година веќе бил изведен ограничен напад врз ирански нуклеарни постројки, што, според него, покажува дека постои подготвеност за таков чекор. „Ако се оди кон уништување на нуклеарниот и ракетниот потенцијал, тоа веројатно би траело со недели и би предизвикало голем хаос низ Блискиот Исток“, изјави Авдагиќ.Осврнувајќи се на улогата на американскиот претседател Доналд Трамп, тој нагласи дека доколку Трамп ги оствари поставените цели, прашањето може брзо да биде тргнато од дневен ред. Како пример ја посочи Панама, која, според него, престанала да биде тема откако биле постигнати посакуваните резултати. Во случајот со Иран, клучно прашање е запирањето на нуклеарната програма, а доколку на преговарачката маса не се отвори прашањето за опстанокот на режимот, можно е да се постигне договор.Авдагиќ оцени дека Иран има интерес за преговори, пред сè поради ослабената меѓународна и внатрешна позиција. Тој додаде дека Трамп нема многу трпение, „освен во случајот со Русија и Владимир Путин“, и дека кон останатите земји настапува поинаку. Како показател за зголемените тензии ја наведе и присутноста на американски воени бродови во близина на Иран.Во анализата се осврна и на испраќањето на медитеранската комесарка Дубравка Шуица на првиот формален состанок на Одборот за мир во Вашингтон, потег што наиде на критики, особено од Франција. Според него, најгласни ќе бидат земјите што не учествуваат на состанокот. Хрватска и Италија ќе имаат статус на набљудувачи, што, како што посочи, не е спорно и не претставува исто што и полноправно членство.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Нови протести во Иран, демонстрантите извикуваа „Смрт за Хамнеи“

Во западниот дел на Иран синоќа се одржа протест со кој учесниците одбележаа 40 дена од почетокот на смртоносната пресметка на иранските власти со антивладините демонстрации што ја зафатија земјата претходно оваа година. Според тврдењата на активисти, во задушувањето на протестите биле убиени најмалку 6.000 лица.BBC Verify ја потврди автентичноста на две видеоснимки од протестот во градот Абданан, во покраината Илам, недалеку од границата со Ирак. На снимките се гледаат околу стотина демонстранти собрани на кружен тек, кои ги креваат тупаниците во воздух и извикуваат „Смрт за Хамнеи“, алудирајќи на иранскиот врховен водач Али Хамнеи. Дел од возачите ги поздравиле со свирење од автомобилските сирени.Локацијата била утврдена преку споредба на деталите од снимките, како излозите на продавниците и распоредот на зградите, со јавно достапни фотографии. Анализата покажала дека станува збор за раскрсницата меѓу улиците „Ист Вали Аср“ и „Шахид Мотахари“, а според достапните информации протестот бил снимен синоќа.На една од видеоснимките се забележува воден жиг со вчерашниот датум според иранскиот соларен хиџретски календар. При пребарувањето не биле пронајдени траги дека материјалите претходно биле објавени на интернет, а сувите временски услови на снимките се совпаѓаат со локалните метеоролошки извештаи.BBC во изминатите недели анализирал голем број видеа поврзани со бранот антивладини протести што избувнаа и покрај привременото исклучување на интернетот и траеја повеќе од две недели. Меѓу нив има и снимки на кои се гледаат натрупани тела во болница, како и снајперисти распоредени на покривите на згради.

Свет | пред 1 месец

Иран подготвен за компромис со САД, но бара укинување на санкциите

Иран е подготвен да разгледа компромиси за постигнување нов нуклеарен договор со Соединетите Американски Држави, но само доколку Вашингтон покаже реална подготвеност за разговори за укинување на санкциите, изјави заменик-министерот за надворешни работи Маџид Тахт-Раванчи во интервју за Би-Би-Си.Американските претставници, пак, во повеќе наврати нагласија дека застојот во долгогодишните преговори не е поради Соединетите Држави, туку поради позициите на Техеран. Државниот секретар Марко Рубио неодамна изјави дека претседателот Доналд Трамп преферира договор, но дека постигнувањето компромис со Иран е исклучително тешко.Во интервјуто од Техеран, Тахт-Раванчи порача дека токму Соединетите Држави треба да докажат дека се искрено заинтересирани за договор.„Ако се искрени, уверен сум дека сме на пат кон договор“, рече тој, нагласувајќи дека разговорите мора да вклучуваат и прашање за санкциите.Во фокусот на преговорите останува нуклеарната програма на Иран, особено прашањето за збогатувањето ураниум. Техеран како гест на подготвеност за компромис ја посочува понудата да го разреди ураниумот збогатен до 60 проценти – ниво блиску до она потребно за изработка на нуклеарно оружје, што дополнително ги засили сомнежите на Западот. Иран постојано негира дека развива нуклеарно оружје.Според Тахт-Раванчи, Иран е подготвен да разговара за обемот на збогатување и за други аспекти од програмата, но само доколку се отвори прашањето за санкциите. Тој не прецизираше дали станува збор за целосно или делумно укинување. Во однос на можноста високо збогатениот ураниум повторно да биде испорачан во трета земја, како што беше предвидено со договорот од 2015 година, оцени дека е прерано за такви конкретни заклучоци.Техеран останува цврст во ставот дека преговорите треба да бидат ограничени исклучиво на нуклеарното прашање, одбивајќи да разговара за програмата за балистички ракети, што е едно од клучните барања на Израел. Иран го смета барањето за целосно запирање на збогатувањето како „црвена линија“ и повреда на неговите права според Договорот за неширење на нуклеарно оружје.Во меѓувреме, реториката од Вашингтон дополнително ја усложнува атмосферата. Претседателот Трамп повторно се осврна на можноста за промена на режимот во Иран, додека Техеран предупредува дека евентуален воен напад би предизвикал регионален хаос. Иранските власти повеќепати нагласија дека американските воени бази во регионот би ги сметале за легитимни цели во случај на конфликт.Вториот круг разговори, кој треба да се одржи во Женева, се дочекува со внимателен оптимизам. Иако скептицизмот останува висок, од Техеран порачуваат дека ќе вложат напори за договор, но дека и американската страна мора да ја покаже својата искреност и подготвеност за реален компромис.

Свет | пред 1 месец

Трамп: Имаме голема флота кај Иран, размислувам да испратам уште една

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека ја разгледува можноста за испраќање втора ударна група носачи на авиони на Блискиот Исток, како подготовка за можна воена акција доколку пропаднат преговорите со Иран. Изјавата ја даде во интервју за порталот „Аксиос“, во период кога САД и Иран ги обновија преговорите во Оман, првпат по 12-дневниот конфликт во јуни.Трамп порача дека изборот е јасен – или ќе се постигне договор, или ќе следува многу остра акција. Тој додаде дека веќе има значително американско воено присуство во регионот и дека е можна дополнителна ескалација. Американски функционер потврди дека се воделе разговори за испраќање уште една носачка група, покрај онаа предводена од носачот „Абрахам Линколн“.И покрај воениот притисок, Трамп изрази оптимизам дека е можен договор, оценувајќи дека Иран сега пристапува посериозно кон преговорите. Клучна точка на несогласување останува иранскиот став да се преговара исклучиво за нуклеарната програма, без откажување од збогатувањето ураниум.Во ваков контекст, во Вашингтон пристигнува израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, кој најави дека ќе ги претстави ставовите на Израел за преговорите со Иран, додека во исто време Иран ја засилува дипломатската активност преку контакти со Оман и Катар, клучни посредници меѓу Техеран и Вашингтон.

Свет | пред 1 месец

Пезешкијан: Иран не бара војна

Претседателот на Иран, Масуд Пезешкијан изјави дека Иран не бара војна, и покрај непријателството кон земјата, нагласувајќи дека целта на економскиот притисок е да „плева репутацијата“ на владата.На состанок со верски лидери по повод 47-годишнината од Исламската револуција, Пезешкијан истакна дека Иран се стреми кон мир, единство и служба на народот, пренесува „Press TV“.Тој посочи дека „непријателите на земјата“ користат економски санкции за да создадат перцепција за „неефикасност“ на исламскиот естаблишмент. Пезешкијан потсети дека Иран се соочил со обиди за странско мешање преку заговори, државни удари и војни, при што многу млади Иранци ги загубиле животите бранeјќи ја земјата и нејзиниот територијален интегритет.Тој нагласи дека сите божји религии промовираат воздржаност од конфликт и дека добродетелите се дефинирани преку добри мисли, зборови и дела.Пезешкијан исто така го критикуваше двојниот стандард на глобалните сили, тврдејќи дека поимите како „демократија“ и „човекови права“ често се користат за „оправдување на агресија и експлоатација на ресурси“, при што цивилното население, вклучувајќи деца и пациенти, е особено погодено.

Свет | пред 1 месец

Илјадници се собраа кај Бранденбуршката порта во поддршка на народот на Иран

Илјадници луѓе денеска демонстрираа во Берлин во знак на поддршка на иранското национално востание, на денот кога се одбележува годишнината од револуцијата во Иран од 1979 година, со која беше соборена монархијата. Собирот следува по националните протести во Иран што започнаа во декември поради економски тешкотии, а брзо добија политичка димензија и беа задушени во најжестокиот судир со безбедносните сили од Исламската револуција наваму.Според берлинската полиција, околу 8.000 луѓе се собрале кај Бранденбуршката порта, додека организаторите пријавиле учество на 20.000 лица. Шахин Гобади, член на Комитетот за надворешни работи на Националниот совет на отпорот на Иран, изјави дека на протестот имало околу 100.000 учесници и дека илјадници не успеале да допатуваат поради откажани летови предизвикани од временските услови.На собирот се обрати новоизбраната претседателка на Националниот совет на отпорот на Иран, а поранешниот американски државен секретар Мајк Помпео се приклучи онлајн откако неговиот лет беше откажан. Настанот, според организаторите, го поддржале 344 организации и политички личности, меѓу кои парламентарни групи за пријателство со Иран, синдикати и претставници на граѓанското општество од повеќе европски земји, како и 312 ирански здруженија во Европа.„Пораката на иранскиот народ и неговиот Отпор беше и останува иста: без отстапки, без војна или странска интервенција, промена на режимот и суверенитет на република на народот, од народот и со неговиот организиран отпор“, изјави Маријам Раџави на собирот во Берлин.

Свет | пред 1 месец

Иран во нов бран протести, отстапките на режимот не го смируваат народот

Нов бран народен гнев се шири во Иран, каде граѓаните, револтирани од масовните убиства на демонстранти минатиот месец, сè поотворено му пркосат на режимот и покрај заканите со одмазда. Ожалените семејства, студентите и здравствените работници учествуваат во протести и тивки акти на непослушност, додека властите продолжуваат со масовни апсења.Погреби и комеморации низ земјата се претворија во собири на отпор, на кои се извикуваат слогани против врховниот лидер Али Хамнеи. Протести и бојкоти се бележат и во училиштата и на универзитетите, а дел од јавните личности јавно го осудија насилството и повикаа на крај на режимот.Според организации за човекови права, од почетокот на протестите се убиени илјадници луѓе, а десетици илјади се уапсени, иако властите пријавуваат далеку помали бројки. Безбедносните сили упаѓале и во болници, приведувајќи повредени демонстранти и медицински персонал кој им укажувал помош.И покрај неколкуте најавени отстапки од властите, повиците за нови протести продолжуваат, а трговци од Техеран најавија масовни собири во февруари, со цел, како што наведуваат, да се оддаде почит на жртвите и да се продолжи народниот бунт.

Свет | пред 1 месец

Иран се заканува со напади врз американски бази на Блискиот Исток доколку биде нападнат

Иран ќе ги нападне американските воени бази на Блискиот Исток доколку биде нападнат од американските сили, кои во последниот период го зајакнаа своето присуство во регионот, изјави иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи. Тој нагласи дека евентуален одговор на Техеран не треба да се толкува како напад врз државите во кои се наоѓаат базите, туку исклучиво како насочена акција против американското воено присуство.Изјавата на Арагчи доаѓа ден по најавите од Техеран и Вашингтон дека ќе продолжат индиректните преговори за иранската нуклеарна програма, кои двете страни ги оценија како конструктивни. Во интервју за катарската телевизија „Ал Џезира“, иранскиот министер изјави дека датумот за следната рунда разговори сѐ уште не е утврден, но дека постои заедничка подготвеност тие да се одржат наскоро. Американскиот претседател Доналд Трамп, пак, изјави дека новиот круг разговори би можел да започне веќе на почетокот на наредната недела.Трамп во изминатиот период упати повеќе закани кон Иран, поврзани со зајакнатото американско воено присуство во регионот, барајќи Техеран да се откаже од збогатувањето ураниум, што може да води кон развој на нуклеарно оружје, како и да го запре развојот на балистички ракети и поддршката на вооружени групи во регионот. Иранските власти постојано негираат дека имаат намера да произведат нуклеарно оружје.Иако двете страни покажуваат подготвеност за продолжување на дипломатските напори околу долгогодишниот нуклеарен спор, Арагчи јасно порача дека Техеран не прифаќа проширување на преговорите на други теми. Според него, секој дијалог бара воздржаност од закани и притисоци, а разговорите со САД се ограничени исклучиво на нуклеарната програма. Иран инсистира на признавање на своето право на збогатување ураниум и смета дека ставањето на ракетниот програм на преговарачка маса би ја направило земјата поранлива на евентуални израелски напади.Потсетувајќи на настаните од минатата година, Арагчи посочи дека во јуни САД се приклучија на завршната фаза од дванаесетдневната израелска кампања на бомбардирање ирански нуклеарни објекти, по што Техеран возврати со ракетен напад врз американска база во Катар. Иранските власти тврдат дека по тие настани ги запреле активностите за збогатување ураниум.Во случај на нов американски напад, Иран ќе постапи на сличен начин, најави Арагчи, нагласувајќи дека цел ќе бидат исклучиво американските бази во регионот, а не земјите домаќини. Според него, постои јасна разлика меѓу напад врз американско воено присуство и напад врз соседните држави, разлика која, како што рече, Техеран јасно ја прави во своите пораки.

Свет | пред 1 месец

Иран објави снимка од досега невидена ракета еден ден пред преговорите: „Ја менуваме доктрината“

Иранската Револуционерна гарда соопшти дека го распоредила „Хорамшахр 4“, нов балистички проектил со среден дострел, кој државната агенција Фарс го опишува како најнапредниот ирански проектил досега. Според наводите, проектилот има дострел до 2.000 километри и носивост поголема од еден тон експлозив, што значи дека цели во Израел и американски бази во регионот на Персискиот Залив се во неговиот домет.Проектилот е наменет за демонстрација на способностите за силен прв или одмазднички удар. Техеран редовно објавува информации за ново оружје и тестирања што не можат независно да се потврдат.Истовремено, Револуционерната гарда објави снимки и фотографии од, како што тврди, нова подземна база за балистички проектили на непозната локација. Објавата доаѓа еден ден пред продолжувањето на нуклеарните преговори со САД, закажани за утре во Оман, во услови на зголемени тензии меѓу Техеран и Вашингтон.Началникот на Генералштабот на иранските вооружени сили, генерал Абдолрахим Мусави, најави промена на воената стратегија, наведувајќи дека по 12-дневниот конфликт со Израел и САД во јуни 2025 година, Иран преминал од одбранбена на офанзивна доктрина, со цел спроведување брзи и големи операции.Иранската балистичка програма беше клучна во нападите врз Израел минатото лето и претставува една од главните точки на судир со Вашингтон, кој бара ограничување на нејзиниот дострел. И покрај тоа, Техеран најави дека преговорите со САД во Маскат, со посредство на Оман, ќе се фокусираат исклучиво на нуклеарната програма, без отворање на прашањето за ракетните способности.

Свет | пред 1 месец

Трамп му се закани на Иран: „Ако нема договор, ќе се случат лоши работи“

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно упати остри пораки кон Иран, предупредувајќи дека доколку тековните преговори не вродат со успех, „најверојатно ќе се случат лоши работи“. И покрај заканувачкиот тон, Трамп потврди дека дипломатските разговори меѓу Вашингтон и Техеран се во тек и дека сè уште постои можност за договор.„Во моментов имаме бродови кои пловат кон Иран, големи, најголеми и најдобри. Разговараме со Иран и ќе видиме како ќе заврши сè“, изјави Трамп пред новинарите во Белата куќа. Тој додаде дека договорот би бил „одличен“, но предупреди дека во спротивно ќе следуваат последици, нагласувајќи дека неуспехот на преговорите може да доведе до сериозни настани.Во меѓувреме, дипломатските активности се интензивираат. Според информации објавени од американски медиуми, се очекува специјалниот пратеник на Трамп, Стив Виткоф, да се сретне со иранскиот министер за надворешни работи Аббас Арагчи во Истанбул, каде што би продолжиле разговорите за иранската нуклеарна програма. Иако подготовките се во тек, изворите наведуваат дека плановите сè уште не се конечни и остануваат подложни на промени.Во посредничката улога во изминатиот период се вклучени Турција, Египет и Катар, кои, според дипломатски извори, придонеле за олеснување на контактите меѓу САД и Иран. Арагчи веќе престојуваше во Истанбул, каде што оствари средби со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган и со шефот на турската дипломатија Хакан Фидан. Иако официјални соопштенија немаше, иранските медиуми објавија дека претседателот Масуд Пезешкијан дал налог преговорите со САД да продолжат.Острите изјави на Трамп доаѓаат по неговото неодамнешно тврдење дека кон Иран се движи голема „армада“, како и по повиците Техеран итно да седне на преговарачка маса. Американскиот претседател подоцна изјави дека Иран „сериозно разговара“ со САД, но истовремено не ја исклучи можноста за воена ескалација.Тензиите меѓу двете земји дополнително се влошија по настаните од минатата година, кога Израел, со поддршка на Вашингтон, започна повеќедневни напади врз цели во Иран, вклучувајќи воени и нуклеарни објекти, но и цивилна инфраструктура. Во тие напади загинаа високи воени команданти и научници. Иран возврати со ракетни и беспилотни напади врз израелски воени и разузнавачки цели, по што Соединетите Американски Држави изведоа воздушни удари врз ирански нуклеарни постројки.Во ваков контекст, Трамп и претходно се закануваше со директна воена интервенција, а ситуацијата дополнително се заостри и по антивладините протести во Иран, предизвикани од падот на вредноста на ријалот, високата инфлација и влошените животни услови. Иранските власти веќе предупредија дека секој евентуален американски напад би наишол на „брз и сеопфатен“ одговор, што дополнително ја држи меѓународната јавност во неизвесност околу исходот на актуелните преговори.

Свет | пред 1 месец

Техеран возвраќа на Брисел: Европските војски на иранската листа на терористи

Иран официјално ги прогласи армиите на европските земји за „терористички групи“, како одговор на одлуката на Европска унија да ја стави Иранската револуционерна гарда на листата на терористички организации. Одлуката ја соопшти претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, обраќајќи се пред пратениците во Техеран.„Во согласност со член 7 од Законот за контрамерки поврзани со прогласувањето на Корпусот на Исламската револуционерна гарда за терористичка организација, армиите на европските држави се сметаат за терористички групи“, изјави Галибаф. Тој додаде дека со обидот да ја нападнат Револуционерната гарда, „Европјаните всушност си пукаа во нога и донесоа одлука спротивна на интересите на сопствените народи, слепо потчинувајќи се на Американците“.За време на седницата, Галибаф и дел од пратениците се појавија облечени во униформи на Иранска револуционерна гарда, како симбол на солидарност со организацијата. Засега не се јасни непосредните практични последици од ваквата одлука на иранските власти.Одлуката на Европската унија, донесена во четвртокот, претставува значајна и симболична промена во европскиот пристап кон иранското раководство. Со неа, Револуционерната гарда беше ставена на истата листа со организации како Исламска држава и Ал Каеда, по најкрвавите пресметки со протестите во Исламската Република од нејзиното основање во 1979 година.Иако дел од земјите членки на ЕУ, предводени од Франција, долго време се спротивставуваа на ваков чекор, високата претставничка за надворешна и безбедносна политика на ЕУ, Каја Калас, соопшти дека „репресијата не смее да остане без одговор“ и дека министрите за надворешни работи донеле одлучна одлука со означувањето на ИРГК како терористичка организација.Галибаф најави и дека парламентарната комисија за национална безбедност ќе разгледува можност за протерување на воените аташеа на земјите членки на ЕУ од Иран и дека по ова прашање ќе биде воспоставена координација со иранското Министерство за надворешни работи.Иранската револуционерна гарда е формирана по Исламската револуција во 1979 година со цел заштита на шиитскиот клерикален систем на власт. Со текот на децениите, таа стекна огромно влијание во земјата, контролирајќи значителни сегменти од економијата и од вооружените сили, што ја прави еден од клучните столбови на иранскиот политички и безбедносен систем.

Свет | пред 1 месец

Две експлозии во Иран: најмалку пет загинати, режимот негира напад врз воен командант

Најмалку пет лица го загубија животот во две одделни експлозии што одекнаа во Иран, во време на засилени регионални тензии, јавуваат меѓународните медиуми. Иранските власти ги демантираа гласините дека цел на нападите бил висок воен командант, оценувајќи ги таквите тврдења како целосно неосновани.Првата експлозија се случила во јужното иранско пристаниште Бандар Абас, каде, според локалните медиуми, едно лице загинало, а најмалку 14 биле повредени. Втората експлозија е регистрирана во Ахваз, град оддалечен повеќе од илјада километри, при што животот го загубиле четири лица, потврдија локални официјални претставници.По инцидентите, полуслужбената новинска агенција Тасним соопшти дека наводите на социјалните мрежи, според кои мета на нападот бил командант на морнарицата на Револуционерната гарда, се „целосно лажни“.Според извештај на агенцијата Фарс, експлозијата во Бандар Абас погодила осумкатна зграда, при што биле предизвикани сериозни оштетувања на првите три ката. Радио „Персиски Залив“ информира дека биле оштетени и неколку автомобили и деловни објекти. На местото на настанот веднаш интервенирале спасувачки и противпожарни екипи, додека причината за експлозијата засега останува непозната. Објавените снимки прикажуваат расфрлано стакло и урнатини околу зградата.Пристаништето Бандар Абас се наоѓа на стратешки исклучително важниот Хормушки Теснец, клучен поморски премин меѓу Иран и Оман, низ кој минува околу една петтина од светската нафта. Инцидентите се случуваат во период на растечки тензии, во услови кога Соединетите Американски Држави ја засилуваат својата воена присутност во регионот.Иран во последниот период се соочува и со масовни протести предизвикани од економската состојба, кои, според властите, прераснале во обиди за уривање на режимот. Демонстрациите биле задушени од Иранската револуционерна гарда, а според проценките, загинале илјадници луѓе.Претходно оваа недела, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека „голема армада“ се движи кон Иран, предупредувајќи дека доколку двете земји не постигнат договор, „ќе видиме што ќе се случи“.

Свет | пред 1 месец

Ирански генерал му се закани на Трамп

Иранската армија издаде јавно предупредување дека секој нов чин на агресија против Иран ќе наиде на итен и решителен одговор, истакнувајќи дека искуствата од јунискиот дванаесетдневен судир суштински го промениле воениот пристап и правилата на дејствување. Според официјалните пораки од Техеран, повеќе нема простор за одложување доколку противникот повторно направи, како што беше оценето, „погрешна проценка“.Портпаролот на иранската армија, бригадниот генерал Мохамад Акрамнија, во телевизиска емисија изјави дека иранските вооружени сили сега постапуваат според јасни и недвосмислени насоки. Тој нагласи дека секој нов, неразумен потег од страна на противникот ќе биде дочекан со моментален одговор, потенцирајќи дека во последниот вооружен судир Иран научил дека колебањето и оставањето простор за маневрирање на противникот се апсолутно неприфатливи.Осврнувајќи се на дванаесетдневниот конфликт во јуни, кој вклучуваше директен судир со Израел и учество на Соединетите Американски Држави, Акрамнија оцени дека клучната грешка на Вашингтон и Тел Авив била погрешната проценка на иранските воени способности, националното единство и општествената кохезија. Според него, очекувањата дека со брза воена операција ќе се создаде хаос и ќе се дестабилизира државата целосно пропаднале, бидејќи наместо тоа, единството во Иран дополнително се зацврстило.Во своите изјави, портпаролот посвети значително внимание и на политиката на САД под водство на Доналд Трамп, оценувајќи ја како непредвидлива и заснована врз застарени доктрини на притисок. Тој изјави дека за време на конфликтот биле испратени пораки за капитулација на Иран, но дека по неколку дена бил направен обид за запирање на агресијата, откако станало јасно дека иранските сили располагаат со сериозна способност за одвраќање.Акрамнија оцени дека претставите за кратка и брза војна се илузорни и дека евентуален напад врз Иран би предизвикал широка регионална ескалација. Според неговите зборови, Техеран веќе ги има финализирано оперативните планови за различни сценарија и издал соодветни наредби, при што ниту еден, дури ни најмал удар врз Иран, нема да остане без одговор.Тој предупреди дека во случај на конфликт, опсегот на војната би се проширил на целата регија, вклучително и земјите каде што се наоѓаат американски воени бази, кои, според него, се целосно во домет на иранските ракети и беспилотни летала. Дополнително, беше посочено дека и американските носачи на авиони и поморската инфраструктура не се имуни, бидејќи, како што тврди Техеран, се ранливи на ракетните и хиперсоничните капацитети на Исламската Република Иран.

Свет | пред 1 месец

Руски амбасадор до Американците: „Трипати мери и не сечи“

Рускиот амбасадор при Обединетите нации, Василиј Небенџа, им даде совет на Американците во врска со можен американски напад врз Иран: „трипати мери и не сечи“.„Трипати мери и не сечи“, порача Небенџа, нагласувајќи дека Соединетите Американски Држави можат да го нападнат Иран, но дека Техеран сега е подобро подготвен за тоа отколку што беше во јуни 2025 година.Небенџа истакна дека реториката на американскиот претседател Доналд Трамп за Иран во извесна мера се смирила откако завршија протестите во таа земја, но ситуацијата сепак е загрижувачка.„Нападот може да се изведе, но Иран овојпат е подобро подготвен за таков развој на ситуацијата отколку што беше во јуни“, рече Небенџа за руските медиуми.Американските медиуми пренесоа дека Трамп размислува за нов голем удар врз Иран откако претходните разговори меѓу Вашингтон и Техеран за ограничување на иранскиот нуклеарен програм и производство на балистички ракети не напредуваа.Опциите што Трамп сега ги разгледува, вклучуваат американски воздушни напади насочени кон иранските лидери и безбедносни функционери за кои се верува дека се одговорни за убиства за време на протестите во земјата, како и напади врз иранските нуклеарни објекти и владините институции, изјавија извори за Си-Ен-Ен.Ударната група носачи на авиони „USS Abraham Lincoln“ влезе во Индискиот Океан пред три дена и продолжува да се приближува кон Иран.

Свет | пред 2 месеци

Министерот за одбрана до Трамп: Подготвени сме за Иран

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека армијата е подготвена да го спроведе секое решение на претседателот Доналд Трамп во врска со Иран, со цел да се спречи Техеран да продолжи со развојот на нуклеарно оружје.Со оглед на големите американски сили распоредени во регионот, Трамп на состанок со кабинетот побара од Хегсет да даде коментар за ситуацијата. „Тие не треба да тежнеат кон нуклеарни способности. Ќе бидеме подготвени да го извршиме сè што овој претседател очекува од Министерството за војна“, рече Хегсет, сугерирајќи на неофицијалното преименување на Министерството за одбрана во администрацијата на Трамп.Американските официјални лица наведуваат дека Трамп сè уште разгледува опции и не донел одлука дали ќе изврши напад врз Иран. Тензии меѓу САД и Иран нагло се зголемија по крвавото гушење на протестите низ земјата, додека Трамп повеќе пати закануваше интервенција ако Иран продолжи со насилство врз демонстрантите.Трамп истакна дека САД ќе дејствуваат доколку Техеран продолжи со развојот на нуклеарниот програм, особено по воздушните удари на израелски и американски сили врз клучни ирански нуклеарни објекти во јуни минатата година.

Свет | пред 2 месеци

Трамп има три воени опции против Иран

По недели протести низ Иран, врховниот лидер нареди насилно гушење кое резултираше со илјадници загинати. Претседателот Доналд Трамп, кој ги охрабруваше демонстрантите да останат на улиците, не интервенираше војно, но сега големи американски сили се распоредени во регионот, подготвени за напад ако биде издадена наредба.САД имаат три можни воени опции:Опција А – Економски притисок: Применување на економски ембарго и блокада со цел да се ослабне иранската економија и да се натера земјата да се откаже од нуклеарниот програм, ограничува дострелот на проектилите и поддршката на милитантни групи. Иран, сепак, ретко се покорува на санкции и има ресурси да ги избегне.Опција Б – Казнени удари: Ограничени воздушни и воени напади на објекти и единици на иранскиот режим, како што беа удари во Сирија 2017, со цел одвраќање без промена на режимот. Ризикот од одмазда на Иран е значителен, вклучувајќи лансирање проектили кон американските позиции и Израел.Опција Ц – Удар врз врвот на режимот: Најагресивна опција вклучува директни напади врз лидерите на Иран со цел промена на власта или обезглавување на режимот. Ова носи најголеми ризици и неизвесен исход поради религиозниот авторитет на Али Хамнеи и силната контрола на оружјето во земјата.Без јасен дипломатски пат, Трамп сега се соочува со тешки одлуки, додека распоредувањето на „големата армија“ во регионот го зголемува ризикот од воена конфронтација со Иран.

Свет | пред 2 месеци

Иран го погуби обвинетиот за шпионажа за Израел

Иранскиот правосуден портал Мизан денес соопшти дека Хамидреза Сабет Есмаелипур е погубен поради шпионажа и соработка со израелската разузнавачка служба Мосад.„Хамидреза Сабет Есмаелипур е обесен за злосторства шпионажа и пренесување доверливи документи и информации на непријателска разузнавачка служба, откако беа спроведени сите правни процедури“, наведува порталот Мизан.Есмаелипур беше уапсен на 29 април 2025 година, а неговата пресуда ја потврди и Врховниот суд на Иран. Ова е едно од повеќето погубувања на лица обвинети за соработка со Мосад, кои значително се зголемија по конфликтите меѓу Иран и Израел минатата година.

Свет | пред 2 месеци

Во Иран погубени двајца мажи поврзани со Исламска држава

Во Иран се погубени двајца мажи поради поставување бомба во автобус кој превезувал аџии во 2023 година, а кои биле поврзани со Исламската држава (ИСИС), соопшти денеска иранската правосудна новинска агенција „Мизан“.Како што потсетува агенцијата, во нападот било убиено едно дете, а неколку други патници биле повредени во автобусот кој патувал од Техеран кон Илам, провинција во западниот дел на земјата, на границата со Ирак.Според „Мизан“, двајцата мажи биле директно инволвирани во поставувањето на експлозивната направа во автобусот, пренесува Ројтерс.

Свет | пред 2 месеци