Министерката за образование и наука Весна Јаневска вели дека намалувањето на бројот на првачиња и затворањето на дел од подрачните училишта е реалност со која државата мора да се соочи, иако мерките се непопуларни.
„Нашата работа е отворено и транспарентно да зборуваме за проблемите со кои што се соочуваме. Факт е дека бројот на првачиња во земјата е намален и факт е дека по природен пат некои училишта се затвораат“, изјави Јаневска по посетата на ОУ „Љубен Лапе“ во Општина Аеродром.
Од МОН претходно информираа дека годинава се запишани околу 3.000 првачиња помалку во споредба со минатата година. Поради тоа што немаат запишани ученици, од 1 септември привремено се затвораат 26 подрачни училишта, додека во државата има вкупно 148 празни училишни објекти, главно во руралните средини.
Во учебната 2026/2027 година ќе има 433 паралелки помалку – 222 во основното и 211 во средното образование. Причината е спојување на паралелки со мал број ученици и реорганизација на наставата.
Јаневска вели дека иако станува збор за непопуларна мерка, Владата и Министерството за образование и наука ја преземаат со цел да се создадат подобри услови за учениците.
„Преземавме мерки да ги социјализираме и обединуваме децата, па на тој начин, обединувајќи паралелки, некаде над 400 паралелки де факто се на некој начин затворени“, рече министерката.
Таа повтори дека не смета оти е во интерес на децата групи од само неколку ученици, на возраст од пет до девет години, изолирано да посетуваат настава во мали подрачни училишта.
„Во корист на децата е да се во поголема група, во корист на децата е да развиваат емпатија, да учат како се решаваат проблеми, да видат подобри училишни услови, да видат паметна табла, да добијат таблет, да се дружат со други дечиња кои се различни од нив, да научат да се почитуваат“, истакна Јаневска.
Таа признава дека станува збор за болни реформи и дека министерот што ги спроведува можеби нема да биде популарен, но нагласува дека приоритет се интересите на децата.
„Сме требале овој процес да го почнеме многу порано за да не бидеме во ваква критична ситуација. Ние во моментов сме во критична ситуација. Правиме сѐ да ја решиме на мирен и безболен начин и на истиот начин ќе продолжиме да го правиме тоа“, рече Јаневска.
Според неа, промените се спроведуваат во договор со градоначалниците и директорите на училиштата, со цел да се најдат најсоодветни решенија за секоја средина. Таа нагласи дека е отворена за сугестии и дека во некои случаи паралелките се спојуваат, додека во други, поради различни причини, тоа не е можно.
Јаневска посочи и на мерките за модернизација на образованието, меѓу кои промени во наставните програми и капитални инвестиции за подобрување на условите во училиштата.
„Не можеме од денес до утре да ги чекаме резултатите. Резултатите од ова што денес го работиме во образованието ќе дојдат најрано по пет-шест години, а оптимално по девет до десет години“, рече министерката.
Во однос на платите на наставниците, Јаневска повтори дека ново зголемување е предвидено во март 2027 година, согласно договореното со СОНК.
„Во овој случај тие се безбедни, не треба да мислат на платите, платите ќе се покачуваат секоја година. Следната година во март повторно ќе бидат покачени платите на наставниците“, додаде Јаневска.
