Како е можно патнички млазен авион тежок 30 тони и долг речиси 30 метри едноставно да „исчезне“ повеќе од една деценија? Во време на висока технологија, строг надзор и детална авијациска бирократија, вакво сценарио изгледа невозможно. Сепак, случајот со индиската авиокомпанија Ер Индија покажува дека и тоа може да се случи, пишува „Телеграф“.
Компанијата открила дека еден од нејзините авиони – Боинг 737-200 со регистрација VT-EHH – цели 13 години стоел заборавен на аеродромот во Колката (поранешна Калкута), каде што буквално собирал прашина.
Кога аеродромските власти ја контактирале Ер Индија поради неплатени такси за паркирање, од компанијата првично негирале дека авионот е нивен. Подоцна, сепак, признале дека навистина го изгубиле од евиденција и дека мора да платат околу 10 милиони рупии, односно приближно 100.000 евра, за долгогодишното паркирање.
Вакви пропусти се исклучително ретки во авијацијата. Авиокомпаниите вложуваат стотици милиони евра во летала со цел тие да бидат што повеќе во воздух. Приземјувањето на авион значи трошоци, ризик од дефекти и губење вредност.
Вообичаено, патничките авиони служат најмалку една деценија кај матичниот превозник, по што се продаваат, пренаменуваат во карго-авиони или се расклопуваат за резервни делови. Затоа е речиси незамисливо авион со години да биде оставен без намена.
Авијациските експерти сметаат дека проблемот настанал поради комплицираната историја на леталото. Авионот првично бил во сопственост на Indian Airlines, која во 2007 година се споила со Ер Индија. Подоцна бил изнајмен на индиската пошта како карго-авион, по што документацијата, најверојатно, се изгубила во административниот лавиринт.
Извршниот директор на Ер Индија, Кемпбел Вилсон, изјавил дека авионот воопшто не бил внесен во деловните книги при приватизацијата на компанијата во 2022 година. Поради тоа, новото раководство не знаело дека го поседува и ги игнорирало дописите од аеродромот во Колката.
Иако авионот можел да се искористи за карго-летови или барем да се продаде за делови, неговата пазарна вредност денес е минимална. „Станува збор за стар авион со речиси никаква вредност“, вели авијацискиот аналитичар Џон Стрикланд.
Сепак, случајот отвори пошироко прашање – дали ова е изолиран инцидент или симптом на подлабок проблем. Од аеродромот во Колката тврдат дека во изминатите години пронашле и други „напуштени“ авиони.
Приказната за заборавениот Боинг на Ер Индија можеби е екстремна, но таа е и сериозно предупредување колку скапо може да чини институционалната небрежност – дури и во индустрија каде секој детал обично се мери до последен завртка.
