КОЧАНИ

Таткото на загинатата Надица со остра порака до адвокатката нa Деко: Кога кажавте дека тој е човек а не монструм беше најболна реченица досега

Александар Наунов, татко на загинатата Надица во трагедијата во „Пулс“, остро реагираше на јавната изјава на адвокатката на обвинетиот сопственик на објектот, Дејан Јованов-Деко, оценувајќи дека повикувањето на сочувство и емпатија е во целосна спротивност со зборовите што таа претходно ги упатила пред родителите на жртвите.Наунов потсети на изјави дадени за време на судењето, кога, како што наведе, адвокатката јавно тврдела дека обвинетиот требало да одговара за небрежност, а не за тешки кривични дела, дека немал свест за своите обврски, како и на, за родителите, најболната реченица: „За вас тој е монструм, а за мене е обичен човек“.„Тоа беше кажано директно пред нас – родители кои ги погребаа своите деца. Тоа не е емпатија, тоа е суровост“, истакна Наунов, оценувајќи дека денешните тврдења за злоупотреба на ликот на адвокатката претставуваат не само неточност, туку и потценување на интелигенцијата на семејствата на жртвите.Тој нагласи дека на транспарентите од протестот не била препознаена само една личност и дека повеќе луѓе имале физичка сличност со прикажаниот лик, но никој друг не реагирал ниту ја толкувал пораката како личен напад. „Ние семејствата никого не спомнавме по име, ниту напаѓаме. Се бориме за вистината и за животите што ги загубивме“, порача Наунов.Во својата реакција, тој се осврна и на обидите, како што рече, да се заштити угледот на правната професија, истакнувајќи дека истиот не го нарушуваат родители кои бараат правда, туку релативизирањето на одговорноста на лице кое, според обвинението и досега изнесените докази, стои во центарот на нелегален, небезбеден и финансиски нерегулиран објект. „Се работи за лице кое поради профит ги игнорирало безбедносните стандарди, го заобиколувало законот преку мито и корупција, а денес се прикажува како некој што немал свест. Дали сте свесни колку е тоа сурово за родители чии деца таа вечер беа изгорени, задушени, згмечени и отруени?“, рече Наунов.Претходно, адвокатката Ивана Коцевска, бранител на прво и третообвинетиот во предметот „Пулс“, излезе со јавно соопштение поради, како што наведе, употребата на нејзиниот лик на транспарентите што ги носеа учесниците на денешниот „Марш на ангелите“ во Кочани.Во реакцијата, Коцевска наведува дека досега се воздржувала од јавни настапи од почит кон болката на родителите, но дека по поднесувањето кривична пријава за настани кои ги оцени како вандализам од 17 март 2025 година, повеќе немала простор за молк. Таа тврди дека нејзиниот лик бил злоупотребен и фотомонтиран на начин што, според неа, го нарушува не само нејзиниот личен углед, туку и угледот на адвокатската професија во целина, поради што апелира до надлежните институции да реагираат во заштита на професионалниот и личниот интегритет.

Македонија | пред 4 месеци

Адвокатката на газдата Деко: Родителите си дозволија штрајк фотошопирајќи го мојот лик, го нарушуваат угледот на секој адвокат

Адвокатката Ивана Коцевска, бранител на обвинетиот Дејан Јованов-Деко и неговиот син, во кривичниот предмет за трагичниот настан во Кочани, денеска излезе со јавен став по протестот на родителите на загинатите, посочувајќи дека досега свесно се воздржувала од јавни реакции од почит кон болката и тагата на семејствата.Во своето обраќање, Коцевска наведува дека молкот бил израз на емпатија и човечко сочувство, но дека по последните настани, смета оти повеќе нема простор за воздржаност.„Во својство на бранител на дел од обвинетите во кривичниот предмет за трагичниот настан во Кочани, досега се воздржував од секакви напади во име на емпатичноста и сочувството со болката на родителите на починатите. Меѓутоа, откако јавно се изложи револт за мојата покрената кривична постапка за вандализмот што се случи на 17.03.2025год од одредени НН лица кои родителите ги оправдуваат, а согласно законот се подложни на одговорност, повеќе немам простор да се воздржувам. Имено, родителите си дозволија да организираат штрајк во кој мојот лик е злоупотребен и фотошопиран во небулозна форма која не само мојот, туку го нарушува угледот на секој еден адвокат и за ова треба и апелирам да реагираат сите надлежни органи на РМ во заштита на нашата професионална должност пред се, а потоа и во насока на заштита на нашиот интегритет и достоинство како носители на правната заштита и владеење на правото“, посочува Коцевска во реакцијата.Според Коцевска, емпатијата кон жртвите и нивните семејства не смее да биде изговор за оправдување на незаконити дејствија или за јавни дискредитации кои ја поткопуваат правната држава.

Македонија | пред 4 месеци

(Видео) Семејствата на загинатите бараат рок, одлука и одговорност: „Правдата што доцни не е правда“

„Правдата што доцни не е правда“ – ова беше пораката што денеска повторно одекна во Кочани, од устите на родителите и блиските на загинатите во пожарот во т.н. кабаре „Пулс“, на 36. по ред „Марш за ангелите“. Со маршот, семејствата уште еднаш ги потсетија институциите дека трагедијата во која загинаа 63 лица, а над 200 беа повредени, не смее да заврши во тишина, одолговлекување и заборав.Маршот се одвиваше по веќе воспоставената рута, од „Паркот на револуцијата“ до зградите на Основното јавно обвинителство Кочани и Судот, каде што родителите јавно ги поставија своите прашања и упатија директни пораки до надлежните. Тие изразија поддршка и за лицата против кои е поднесена тужба од страна на синот на сопственикот на „Пулс“, поради демолирањето на кафулето „Класик“ во трговскиот центар во Кочани, ден по трагичниот пожар, при што се бара отштета од 1,2 милиони денари.Семејствата повторно потсетија дека сопственикот на „Пулс“, Дејан Јованов – Деко, и неговиот син Михајло Јованов се меѓу првообвинетите во предметот за пожарот, за кој судската постапка е во тек. Во таа насока, тие побараа одговор и за тоа до каде е истрагата против полициските службеници кои биле присутни во објектот кобната вечер.На почетокот на маршот, со едноминутен молк беше оддадена почит и на Фросина Кулакова, млада дизајнерка која пред една година го загуби животот на пешачки премин во Скопје. Родителите нагласија дека „Маршот за ангелите“ е борба за правда за сите млади животи изгубени поради системски пропусти, неодговорност и незаконско работење.Во меѓувреме, граѓанската иницијатива „Сапорт Кочани“ информираше дека од донациите собрани за помош на настраданите во пожарот, државата наплатила над 2,2 милиони денари персонален данок. Со цел средствата да стигнат до оние на кои им се најпотребни, одлучено е 123 лица да добијат по 15.968 денари, а 19 лица по 45.992 денари.Судењето за пожарот во „Пулс“ се наоѓа во доказна постапка и треба да продолжи в понеделник, на 26 јануари, со искази на петмина сведоци на Обвинителството. За трагедијата се обвинети 35 физички и три правни лица, меѓу кои сопственикот на објектот, негови блиски, инспектори од државни институции, поранешни министри и лица од агенцијата за обезбедување. Сите обвинети на почетокот на постапката се изјаснија дека не се чувствуваат виновни.Родителите и блиските на загинатите порачуваат дека Кочани нема да престане да маршира сè додека правдата не биде целосна, навремена и неселективна. „Правдата што доцни не е правда“, повторија уште еднаш, најавувајќи дека нема да се повлечат.

Студио | пред 4 месеци

Мојсоска до Дурмиши: Десет месеци по трагедијата во Кочани, Законот за угостителство остана само ветување

На денешната седница за пратенички прашања од опозицијата, Јована Мојсоска од Левица упати прашање и до министерот за економија, Бесар Дурмиши, барајќи одговор кога ќе бидат доставени измените на законот за угостителска дејност кои беа најавени минатата година, по трагедијата во Кочани.„После незамисливата трагедија во Кочани еден од клучните системски пропусти за работата на дискотеката на смртта беше лоциран во недореченостите во законот за угостителска дејност. Лиценцата за работа на дискотека кој се однесува на исполнувањето на техничките услови на еден објект, како излези, заштита од пожари, вентилација и сѐ останато го пополнува самиот барател. Апсурдот во ова законско решение е во тоа што никој не проверува на терен пред да ја добие лиценцата дали изјавата на сопсвеникот е вистинита“, рече Мојсоска. Таа посочи дека ваквиот законски модел е како „да ви регистрираат кола само со изјава дека ви е технички исправна“ и дека ревизорите во извештајот за 2024 година констатирале дека издавањето лиценци за угостителски објекти се врши „без да има законска обврска за задолжителна проверка на исполнување на минималните технички услови“.„И по десет месеци по трагедијата, ако некој сака да добие лиценца за угостител тоа ќе може да го направи преку истиот Закон за угостителска дејност кој беше во правна сила и кога се случи трагедијата во Кочани. Јасно е дека позади ваквото лошо законско решение стојат профит интересите на одредени моќници од угостителскиот сектор, кои често се блиски и со самата власт“, додаде Мојсоска.Таа потсети дека министерот Дурмиши на 25 март минатата година најавил дека работна група веќе работи на измени на Законот за угостителска дејност, со зголемување на казните и забрана за работа по одземање на лиценците, доколку се утврди дека законските одредби не се почитуваат.„Моето пратеничко прашање е: дали до 25 март 2026 година, односно точно една година откако најавивте измени на законот, до нас како пратеници конечно ќе пристигне изменетиот Закон за угостителка дејност, со цел во иднина да спречиме, а да не констатираме системски трагедии, како што за жал ни се случува постојано во минатото?“, заврши Мојсоска.

Македонија | пред 4 месеци

Пожарот во Кочани – трагичен симбол на корупцијата и институционалниот распад, според „Барометарот на корупцијата 2025“

Транспаренси Интернешнл-Македонија продолжува да ја спроведува редовната месечна активност за следење на случаи и дејствија поврзани со коруптивни однесувања и борбата против корупцијата, што ја нарековме „Бистро-Матно“. Следењето на овие случаи има голем одзив, како во јавноста, така и меѓу домашните и странските чинители и со текот на времето прерасна во релевантен показател на корупцијата и на волјата на државата да се справува со овој проблем. На овој начин, сите заедно придонесуваме за поголема свест за овој проблем во општеството во целина, велат од Транспаренси Интернешнл Македонија.„Овој годишен Извештај е преглед на сите дванаесет изданија на „Бистро-Матно“ коишто беа објавени во изминатата 2025 година.Во изминатата година со сигурност можеме да кажеме дека ја обележа катастрофалниот пожар во дискотеката „Пулс“ во Кочани и сите понатамошни коруптивни случувања кои беа откриени како последица од истиот. Институционални пропусти, затајување на системот за превенција како и недостаток на колективна свест за сериозноста на последиците кои се предизвикани од корупција, почнувајќи од најниските слоеви во државната управа. Отворањето на истрагата како и поднесувањето на обвинението беше спроведено во предвидениот законски рок, но „ќе се кршат копјата“ во потрага на правдата во судската постапка која ни претстои.Случувањата во Државната Комисија за спречување на корупција со поднесувањето на обвинение на тогашната Претседателка поради оддавање на службени тајни го иницира прашањето на кредибилитетот на институцијата.Не остана незабележано и поднесувањето на обвинението за предметот „Онкологија“ којшто во јавноста иницира сомнеж во функционирањето на целокупниот здравствен систем во нашата држава. Областа од здравствениот систем годинава уште еднаш беше во центар на случувања кога Комисија од страна на Министерствот за здравство откри дека од вкупно 19 случаи на кардиохируршки зафати што биле разгледани, речиси половина биле оценети како непотребни. Реакцијата на здравствените власти доаѓа по претходни укажувања  дека во приватни клиники се прават непотребни операции за профит.Од исклучително значење е да се спомене дека ниту во изминатата година не беше донесен новиот Кривичен Законик којшто долго се очекува. Скандалозните измени на Кривичниот Законик кои беа донесени во 2023 година предизвикаа сериозна штета во високопрофилираните коруптивни истраги и судски предмети којашто продолжува да се продлабочува со неносењето на нов КЗ.Очекувано и од значење е да се спомене дека во скоро секое издание на „Бистро-Матно“ беа забележани настани, односно извршени ревизии објавени од страна на Државниот Завод за Ревизија. Неповолни ревизии и утврдени системски слабости во функционирањето на институциите.На штета на граѓаните, а поради немање на политичка воља институцијата Народен Правобранител која треба да се грижи за уставните и законските права на граѓаните останува “обезглавена“. Загрижувачки и некоректно е ваквиот однос спрема институција чија главна задача и е заштита на човековите слободи и права, а воедно е и механизам за надзор и следење на законитото работење на институциите.Од овогодинешниот преглед на настани се забележуваат повеќе случувања со давање или примање на поткуп како: Истражна постапка за поранешниот Дирекот на Службата за општи и заеднички работи на Владата на РСМ; побарано мито за дозвола за проект за градење на апартмани во Маврово и Ростуше како и мито за изготвување на документација за наводни прегледи, контрола и извештаи за издавање инвалидска пензија и туѓа нега за лице; Поткупот на директорот на Геријатрија за да смести неподвижно лице и Директорот на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и рурален развој и Поранешниот државен правобранител кој примил 50.000 евра за да влијае врз судија во апелацискиот суд.Иако во сенка од таканаречените матни настани не изостанаа и бистрите настани.Во духот на минатогодинешниот Индекс на перцепција на корупцијата на Транспаренси Интернешнл кој ја нагласува потребата за итна акција против корупцијата и предупредување за критична глобална пречка за спроведување на успешни мерки за заштита на климата и климатските промени, во текот на изминатата година кај нас особено активни и гласни беа граѓанските организации кои делуваат во областа на заштитата на животната средина, климатските промени и глобалното затоплување, придонесувајќи кон зголемена јавна свест и опшествен дијалог по овие прашања. Ваквите активности придонесоа со донесување одлука на Советот на Град Скопје за дислокација на еден од најголемите загадувачи на Скопје цементарница „Усје“ по предлог на „Зелен хуман град“.Позитивен потег е и воведувањето на софтверски систем од страна на Управниот суд да воспостави дигитална врска со сите јавни институции како и со Вишиот Управен суд, со што директно се влијае на поефикасно и побрзо функционирање на судскиот систем.За крај како еден од бистрите настани е посветен на младите. Седум млади студенти од Македонија се автори на едукативна електронска игра „Сива зона“, наменета за средношколци, чија цел е да ја подигне свеста за корупцијата и последиците од неетичките одлуки“, се вели во соопштението.

Македонија | пред 4 месеци

(Видео) Кочани со тишина и 40 бели балони им оддаде почит на жртвите од Кран-Монтана

Со тишина, запалени свеќи и 40 бели балони испратени кон небото, Кочани попладнево им оддаде почит на 40-те млади животи загинати во пожарот во швајцарскиот ски-центар Кран-Монтана. Мирниот собир, организиран под мотото „Два града – иста болка“, обедини граѓани од сите генерации во заедничко сочувство и солидарност.Без говори и без транспаренти, присутните стоеја во тивка, достоинствена атмосфера, испраќајќи порака дека болката не познава граници. Белите балони, пуштени во небото, симболично ја означија младоста што прерано згасна.Особено емотивен беше моментот кога на собирот присуствуваа и родители на децата загинати во пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани. Тие порачаа дека ја препознаваат болката на семејствата во Швајцарија, нагласувајќи дека загубата на дете е иста, без разлика каде се случила трагедијата.„Понекогаш тишината зборува повеќе од зборовите“, беше пораката што ненаметливо ја одбележа целата вечер.Собирот помина мирно и достоинствено, како симболичен чин на заедништво меѓу два града поврзани од трагедии што оставија длабоки и трајни лузни.

Настани | пред 4 месеци

Од Кочани до Кран-Монтана: Свеќи и тишина наместо марш

Здружението на граѓани „16-ти Март 2025“, основано од дел од родителите на загинатите деца во пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани, упати јавен повик до граѓаните за тивка и достоинствена почит кон жртвите од трагичниот пожар во Кран-Монтана, Швајцарија, каде загина и Македонецот Стив Ивановски.Од Здружението информираат дека оваа сабота нема да се одржи традиционалниот „Марш на ангелите“, со цел, како што наведуваат, болката да се сподели со семејствата кои денес ја живеат истата тишина и загуба по трагедијата во Швајцарија. Наместо марш, граѓаните се повикуваат да се соберат во знак на солидарност, сочувство и човечка поддршка.Тивката почит ќе се одржи на 10 јануари 2026 година, со почеток во 16:40 часот, во Паркот на Револуцијата во Кочани. Граѓаните се повикуваат да запалат свеќа и без зборови да оддадат почит, со тишина што, како што порачуваат од Здружението, понекогаш зборува погласно од сите зборови.„Од град што ја носи болката во себе, до мајки и семејства што денес ја живеат истата тишина – да застанеме заедно, со срце што знае да сочувствува“, се наведува во пораката.

Македонија | пред 4 месеци

Родителите на дел од загинатите во „Пулс“: Спомен-обележјето не е за оплакување, туку за почит и сеќавање кон децата

Здружението на граѓани „16-ти Март 2025“ – Кочани, основано од родителите и семејствата на трагично загинатите деца во пожарот во дискотеката „Пулс“, јавно реагира на петицијата што деновиве се промовира преку социјалните мрежи и дел од медиумите, а која се однесува на предложената локација за спомен-обележје на улиците „Браќа Ставреви“ и „Кеј на Револуцијата“.Од здружението посочуваат дека имаат обврска јасно да укажат на неколку клучни факти кои, како што наведуваат, се во директна спротивност со пораките што се пласираат во петицијата поднесена од 17 граѓани.Прво, потенцираат дека станува збор за јавно зеленило – парк во државна сопственост, наменет за сите граѓани на Кочани, а не за приватен имот или „ничиј двор“, како што се обидува да се прикаже во дел од јавните реакции. Таквото претставување, според нив, создава погрешна и манипулативна перцепција.Второ, родителите нагласуваат дека со поставувањето на спомен-обележјето не се менува намената на просторот. Меморијалниот белег, како што велат, нема да биде масивна градба ниту објект со нова функција, туку дискретен и достоинствен знак на сеќавање, каков што постои во бројни градови во светот.Трето, тие отфрлаат тврдења дека спомен-обележјето ќе биде место за секојдневно оплакување.„Нашата болка е во нашите домови и на вечните почивалишта на нашите деца“, наведуваат од здружението, додавајќи дека меморијалот е предвиден како место за тивко оддавање почит и колективно сеќавање, а не како закана за ничиј мир или јавен ред.Во однос на самата петиција, од здружението потсетуваат дека таа нема правна тежина во процесот на одлучување. Јавната дебата е легитимна и добредојдена, но конечната одлука за локацијата, согласно законските процедури, ја носи Советот на Општина Кочани. Според нив, медиумскиот притисок и едностраните кампањи не можат да ја заменат институционалната одлука.Родителите укажуваат и дека правата на жителите не се ексклузивни.„Сите сме жители на Кочани – и тие што реагираат, и ние, и нашите деца кои трагично ги загубивме“, наведуваат, оценувајќи дека условувањата и обвинувањата за самоволие се непримерни.Додаваат дека, доколку мнозинството граѓани на Кочани смета дека предложената локација не е соодветна, тие ќе ја почитуваат таквата волја, но истовремено го поставуваат прашањето дали загинатите деца заслужуваат трајно спомен-обележје на видливо и достапно место или треба да бидат оттурнати на периферијата, и во просторот и во сеќавањето.Според здружението, иницијативата за спомен-обележје не е приватна желба, туку прашање од јавен интерес и чин на колективна меморија за трагедија што го обележа целиот град и државата. Загрижувачки го оценуваат фактот што петицијата се претставува како „глас на граѓаните“, иако зад неа стои ограничен број поединци, што, како што велат, дополнително ја продлабочува болката на семејствата.„Ова не е прашање на комодитет или навика, туку прашање на достоинство, меморија и совест“, порачуваат од здружението, апелирајќи до медиумите да информираат одговорно и до јавноста да не дозволи болката на семејствата да биде користена за сензационализам или притисоци.Граѓаните на Кочани можат да се произнесат по иницијативата за поставување спомен-обележје преку дигиталната алатка за комуникација „мЗаедница“, каде што е активна анкета на оваа тема.

Македонија | пред 4 месеци

Провалил во Центар за дијализа и украл картички, со помошник подигнал 40.300 денари

Полицијата поднесе кривична пријава против две лица поради кражба и неовластена злоупотреба на банкарски платежни картички во Центарот за дијализа во Кочани, при што биле подигнати над 40 илјади денари.Како што соопшти Министерството за внатрешни работи, Одделението за внатрешни работи Кочани поднело кривична пријава против О.С.А. (42) од Штип поради сомнение дека сторил кривично дело „кражба“, како и две кривични дела „оштетување и неовластено навлегување во компјутерски систем“. Дополнително, кривична пријава е поднесена и против Д.Т. (39) од Кочани за продолжено кривично дело „помагање“ во врска со неовластеното навлегување во компјутерски систем.Според наводите од пријавата, на 4 октомври 2024 година, првопријавениот неовластено влегол во просториите на Центарот за дијализа во Кочани и од заклучен шкаф одзел паричник со пари, две банкарски платежни картички и лични документи кои им припаѓале на две вработени лица.Истата вечер, второпријавениот, со помош на украдените платежни картички, извршил повеќе трансакции и подигнал парични средства во вкупен износ од 40.300 денари, со што им овозможил корист за себе и за првопријавениот.Од Министерството за внатрешни работи информираат дека против лицата се преземени законски мерки и дека случајот е целосно документиран и процесуиран до надлежното јавно обвинителство.

Македонија | пред 5 месеци

„Ќе те убијам” закани за инспектор кој обвини родители дека и тие треба да се на обвинителна клупа бидејќи пуштиле малолетни деца во „Пулс”

Тензично во судницата и по рочиштето за трагедијата во дискотеката „Пулс во Кочани”. До судир дојде меѓу родители на загинати деца и обвинетиот градежен инспектор, Огњан Ѓорѓиев.Тој бесно изреагира на сведочењето на Габриела Наунова, мајка на загинатата Надица Наунова.Таа изјави дека го видела инспекторот Николчо во дискотеката.„Ова е срамота. Ајде стрелајте ме веднаш, што ме судите. Па и ти си виновна за случката, треба и вие овде да седите, малолетно дете сте пуштиле”, ја обвини мајката обвинетиот градежен инспектор Георгиев.Веднаш се слушнаа пцости и закани кон Ѓорѓиев.„Ќе те видам во Кочани ќе те убијам. Ќе летнат глави на некој пешачки премин“, се заканија револтираните родители, а судското обезбедување ги замоли родителите да бидат тивки.Мајката на загинатото девојче рече дека не видела пожарникари да изнесуваат деца надвор. Ималл само полицајци, кои стоеле со скрстени раце и не помагале.

Македонија | пред 5 месеци

„Среќна небесна Нова година, ангели наши“: Потресно писмо од мајка на жртва од „Пулс“

Во пресрет на новогодишните празници, кога градовите се украсени и владее празнична атмосфера, тагата на семејствата кои ги загубија своите најмили во трагедијата во дискотеката „Пулс“ станува уште потешка.Мајка на едно од загинатите момчиња преку социјалните мрежи објави потресно писмо посветено на својот син и на неговите пријатели, кои, како што пишува, својата прва Нова година наместо со семејствата, ја дочекуваат „на небото“.Во емотивната порака, таа се присетува дека овие денови требало да бидат исполнети со планови, смеа и договори за новогодишната ноќ. Наместо радост, останале тишината и болката од спомените.„Требаше овде да се слуша вашиот глас, вашата смеа и љубов. Но, наместо тоа, остана само тишина, крик, болка и солзи. Среќна ви прва небесна Нова година, ангели наши“, пишува мајката.Таа нагласува дека најтешката реалност за родителите е празниците да ги минуваат на вечните почивалишта на своите деца, наместо околу заедничка празнична трпеза. Свесна дека повторната средба и прегратка е невозможна, мајката упатува апел за правда.„Имаме уште една желба – правдата да пресуди за вашето прерано заминување. Ако таа се исполни, ќе знаеме дека постои правда“, стои во пораката, која повторно ја отвори болката и го засили јавниот повик за правно и морално разрешување на трагедијата што засекогаш го промени животот на многу семејства.

Македонија | пред 5 месеци

(Видео) Таткото на загинатата Надица од „Пулс“: Ќе се борам додека не дојде правдата за моето дете

Александар Наунов, татко на Надица која го загуби животот во трагичниот настан во дискотеката „Пулс“ во Кочани, денеска се обрати пред јавноста, испраќајќи емотивна порака за загубата на својата ќерка и барањето одговорност за, како што рече, системските пропусти што довеле до трагедијата.Наунов истакна дека маршот е посветен на „ангелите“ кои ги загубија животите, а неговото обраќање дојде еден ден пред 28 декември, датумот кога неговата ќерка Надица требаше да го прослави својот 18-ти роденден.Тој се присети на последните моменти поминати со своето дете, кога семејството заедно ручало и зборувало за подготовките за роденденската прослава – музиката, гостите, фустанот и соништата што Надица ги имала за иднината.„Тоа не беа само планови, тоа беше живот што го очекувавме. Но на 16 март сè згасна“, рече Наунов, додавајќи дека со загубата на ќерката, нивниот дом бил исполнет со тишина која, како што рече, боли повеќе од секој крик.Во своето обраќање, таткото на Надица директно ја посочи корупцијата, немарот и институционалните пропусти како причини за трагедијата, нагласувајќи дека неговата ќерка „не заминала по Божја волја“, туку, како што рече, била „земена од систем што требало да штити, а не да убива“.Наунов истакна дека од денот на трагедијата неговиот живот е борба за правда и дека нема да престане да зборува и да се бори додека одговорните не сносат последици.„Сакам правдата да биде гласна, колку што беше тивка нивната совест“, порача тој, додавајќи дека единствената негова молба е да има сила да го дочека денот кога ќе може да каже дека правдата е задоволена – не само за неговото дете, туку и за сите деца кои ги загубија животите.Маршот за правда продолжува како симбол на барањето одговорност и вистина за трагедијата во Кочани, а семејствата на загинатите најавуваат дека нема да се откажат од својата борба сè додека, како што велат, љубовта кон нивните деца не се претвори во праведна разрешница.

Македонија | пред 5 месеци

Сопственикот на „Рубикон“: Цел сум на политизирани клевети на кои може да позавиди и Орвел

На денешното рочиште за катастрофалниот пожар во дискотеката ,,Пулс“, воведен збор имаше обвинетиот Александар Нацев, сопственик на Агенцијата за обезбедување „Рубикон”.Тој ги отфрли обвиненијата и се пожали дека девет месеци е жртва на јавен линч. Според него обвинението е „брутално силување“ на законите.Според неговата одбрана тој не бил ниту одговорно лице, ниту реален сопственик на агенцијата за обезбедување „Рубикон“, туку само вработен како консултант поради неговата експертиза во безбедноста.„Дури и Џорџ Орвел би можел да позавиди на ваквата конструкција. Со непобитни докази ќе го укажеме отсуството на каква било вина кај мене. Во време на трагичниот настан, јас воопшто не бев во државата“, рече Нацев.Тој кажа дека не бил во земјата кога се случи пожарот во „Пулс“.

Македонија | пред 5 месеци

Родителите на загинатите во „Пулс“ се сомневаат дека токсиколошките анализи за смртта се нецелосни

Родителите на загинате во дискотекат,,Пулс“ се сомневаат дека токсиколошките анализи за причините за смрт на нивните деца не се целосни и бараат дополнителни вештачења.Александар Наунов, татко на загинато девојче кој е и претседател на Здружението „16 Март 2025 се сомнева дека причина за смрт е и присуството на цијанид во телата на загинатите, но тоа, како што рече не е утврдено со форензичките анализи на МВР, иако било оставено како можност.„Цијанид можен, анализи нема. Сериозен јаз меѓу институционалните тврдења и обдукциската документација отвора прашање за вистинската причина за смртта на нашите најмили. Иако во одговорот во ОЈО се наведува дека вештачењата на Институтот за хемија и анализите на МВР-ОФИ ја потврдиле веројатноста дека испуштање на цијанидни гасови како последица на согорување на материјалите во клубот, е клучното прашање кое останува неодговорено. Дали при обдукциите е направена конкретна токсиколошка анализа за цијанид и други отровни гасови во телата на нашите починати деца. Во обдукциските наоди како причина за смрт е наведено задушување од јаглерод моноксид меѓутоа во самиот обдукциски наод јасно се наведува дека од телата се земени и крв и урина за одредување на јаглерод моноксид, како и за токсиколошката анализа при што изрично стои дека останатите токсиколошки анализи ќе бидат дополнително доставени на семејствата“, праша Наунов.Ова, посочи не е содржано во конечните обдукциски наоди и отвора сериозен сомнеж.Според Наунов, додека не се објават и документираат резултатите од сите дополнителни токсиколошки анализи не може со сигурност да се тврди дека причината за смрт е целосно и точно утврдена.На денешното рочиште воведни зборови треба да даде одбраната на обвинетиот сопственик на агенцијата за обезбедување „Рубикон секјурити солушнс“, Александар Нацев, како и правните застапници на трите обвинети фирми за трагедијата.

Македонија | пред 5 месеци

Продолжува судењето за пожарот во „Пулс“

Во судницата во Идризово при Основниот кривичен суд Скопје денеска продолжува судењето за трагичниот пожар во дискотеката „Пулс“ во Кочани. На денешното рочиште се предвидени воведни зборови на одбраната на Александар Нацев, кого Обвинителството го посочува како неформален, односно реален сопственик на агенцијата за обезбедување „Рубикон“, задолжена за обезбедувањето на клубот, како и на одбраната на обвинетите правни лица „ММММ Кафе“ ДООЕЛ Кочани и „Рубикон секјурити солушнс“.Во претходното воведно излагање, обвинителот Борче Јанев истакна дека судењето претставува чекор кон утврдување на лична и институционална одговорност, нагласувајќи дека општеството мора да се соочи со прашањата кој дозволил, кој молчел и кој не ја спречил трагедијата. Тој посочи дека пожарот не е последица само на употребата на пиротехника, туку на долгогодишни системски пропусти, институционален молк и недостиг на контрола, кои објектот го претвориле во „смртоносна стапица“.Сите обвинети на почетокот од судењето изјавија дека не се чувствуваат виновни за „тешки дела против општата сигурност“. Дел од нив изразија сочувство до семејствата на жртвите, но преку своите адвокати ја оспорија основаноста на обвинението, тврдејќи дека не презеле дејствија што би довеле до пожарот и дека трагедијата е резултат на институционални пропусти, а не на индивидуална вина.Во досегашните воведни обраќања своја одбрана изнесоа и сопственикот на дискотеката „Пулс“ Дејан Јованов, сопственикот на „ММММ Кафе“ Митко Стојанов, како и други обвинети. Јованов изјави дека и по девет месеци во притвор не може да поверува во трагедијата и дека никогаш не би дозволил небезбедни услови во клубот, додека неговиот син Михаил Јованов тврди дека против него нема докази. Одбраните на другите обвинети, вклучително и поранешни функционери и инспектори, посочија дека постапувале согласно закон и дека немале надлежност или можност да ја спречат трагедијата.Пожарот избувна на 16 март 2025 година за време на настап на групата „ДНК“, при што загинаа 63 лица, а над 200 беа повредени. Според обвинението, дискотеката работела незаконски со години, со над дозволениот број посетители, без соодветни дозволи и без систем за противпожарна заштита.

Македонија | пред 5 месеци

(Видео) На роденденот на загинатиот Адријан Живков од „Пулс“, пријателите основаа фондација со неговото име и донираа 500 пакетчиња во Чешиново-Облешево

Преку Фондацијата „Адријан Живков“, денеска беа донирани 500 новогодишни пакетчиња за сите деца на територијата на Општина Чешиново-Облешево, во училишта и градинки во повеќе населени места. Донацијата е реализирана на денот кога Адријан Живков, загинат во трагедијата во „Пулс“, ќе го славеше својот роденден, а неговите пријатели одлучија токму преку хуман гест да го одбележат овој датум.Пакетчињата беа поделени во основните училишта „Страшо Пинџур“ во Соколарци и „Климент Охридски“ во Облешево, како и во подрачните училишта во Чешиново, Уларци, Спанчево, Бања, Кучичино, Теранци и Чифлик. Донацијата опфати и три градинки – „Ѕвездички“ во Чешиново и Облешево, како и градинката „Штркче“ во Спанчево.Адријан Живков е еден од трагично загинатите во пожарот во дискотеката „Пулс“, најголемата трагедија што ја погоди Македонија, во која животот го загубија 63 лица. Според сведоштвата, во кобните моменти Адријан покажал исклучителна храброст и човечност, обидувајќи се да спаси што е можно повеќе луѓе, при што го жртвувал сопствениот живот.Во негова чест, пријателите ја основале Фондацијата „Адријан Живков“, со цел неговото име да остане симбол на солидарност, емпатија и несебичност. Од Фондацијата истакнуваат дека нивната мисија е да обезбедуваат поддршка и помош за оние на кои им е најпотребна, водејќи се од вредностите што Адријан ги живеел и ги оставил како морално наследство.„Фондацијата ќе продолжи активно да работи и во иднина, реализирајќи донации и хуманитарни активности во негова чест, со цел да помага и да носи надеж таму каде што е најпотребно“, порачуваат неговите пријатели, нагласувајќи дека оваа донација е само почеток на поширока хуманитарна мисија.

Настани | пред 5 месеци

Собраниски заклучоци за Кочани: Апасиев повикува на правда, институционална одговорност и обесштетување

Пратеникот и претседател на Постојаната анкетна комисија за слободата и правата на граѓанинот, Димитар Апасиев, информира дека до сите пратенички групи во Собранието доставил Предлог-заклучоци од одржаната седница на Комисијата, поврзана со претставката на родителите на загинатите деца во трагедијата во Кочани.„Очекувам предложените заклучоци да бидат едногласно усвоени на првото продолжение на V-та седница на Постојаната анкетна комисија“, соопшти Апасиев преку социјалните мрежи.Со Предлог-заклучоците најостро се осудува институционалната нефункционалност која доведе до трагедијата од 16 март во дискотеката „Пулс“ во Кочани, при што се изразува и најдлабоко сочувство до семејствата на жртвите и до повредените. Во документот се укажува на сериозни институционални слабости, системско непочитување на законите и можни обиди за прикривање на одговорноста, што, како што се наведува, наметнува итна и решителна реакција од сите државни институции.Комисијата бара спроведување независна, транспарентна и темелна кривична постапка со која ќе се утврдат сите одговорни лица и институции, при што одговорност мора да понесат и носителите на јавни функции, без какви било исклучоци.Во заклучоците се потсетува дека правото на живот е највисока вредност во уставниот поредок на државата, поради што се упатува повик до Јавното обвинителство да постапува непристрасно, навремено и неселективно, со цел да се обезбеди правда за жртвите и нивните семејства.Дополнително, се изразува загриженост за наводите за корупција во постапките за издавање дозволи и во инспекцискиот надзор. Во таа насока се препорачува Собранието да усвои итни законски измени за унапредување на регулаторниот и инспекцискиот надзор врз угостителските и другите објекти наменети за одржување јавни настани, како и за заострување на кривичната одговорност на службените лица кои не постапуваат согласно закон.Се поддржува и одржување надзорна расправа во Собранието за утврдување на институционалната одговорност и предлагање конкретни мерки за превенција, при што се нагласува потребата од ефикасен и независен правосуден систем и целосно искоренување на корупцијата.На крајот, Апасиев упатува апел до пратениците од власта и опозицијата да постигнат консензус и да донесат посебен закон за обесштетување на семејствата на жртвите од трагедијата во Кочани, а усвоените заклучоци да бидат доставени до Владата и до Јавното обвинителство.

Македонија | пред 5 месеци

Сиљановска пред пратениците: Кочани ја доведе државата на ѕидот на срамот

Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова денеска го имаше своето редовно годишно обраќање пред пратениците.Иако ветуваше дека нема да го лека новогодишното обраќање за да и ги соопшти своите ставови на јавноста од собраниската говорница, сепак и оваа година го чекаше декември и празниците.А обеаќањето и беше едно од најдолгите од сите претседатели, говореше за се повеќе од еден час. Ги нотираше и трагедијата во Кочани, состојбата во правосудството, евроинтеграцијата, но изнесе ставови и за стопанството, енергетиката па дури и за дрвокрадците.,,Потребна е политичка волја, наша и на Унијата за да продолжат преговорите.Ние сме предложиле повеќе политички решенија, а ЕУ треба да избере едно од нив или да најде решение самата. Ако можеше да го направи тоа за Украина, може и за нашата држава“, рече претседателката.Говорејќи за трагедијата во Кочани, таа истакн дека сите ќе ја носиме траумата, а со пожарот во кој загинаа 63 лица, на површина излегоа стихијното одлучување недостигот на системска култура и неказнивост.,,Кочани не доведе до ѕидот на срамот. Трагедијаа не беше само несреќен случај, туку резултат на системски пропусти, корупција и институционална неодговорност кои државата ја доведо до ѕидот на срамот”, рече Давкова.Претседателката побара од политичките партии и политичарите да ги прекинат препукувањата на дневна основа на сметка на Кочани. Со овој судски процес, посочи ќе се види дали судството ќе ја стекне или трајно ќе ја изгуби довербата кај граѓаните.

Македонија | пред 5 месеци

(Видео) 34-ти „Марш за ангелите“ во Кочани: Родителите бараат правда и одговорност за трагедијата во „Пулс“

Денеска во Кочани, со почеток во 14:05 часот, се одржа 34-тиот протестен „Марш за ангелите“, на кој родителите на загинатите и бројни граѓани ја изразија својата болка и незадоволство поради, како што велат, недоволната одговорност за трагедијата во дискотеката „Пулс“.Во обраќањето пред присутните, родител на едно од загинатите деца истакна дека маршот не е израз на навика или инает, туку повик против молкот. „Чекориме за нашите деца, за 63 ангели чии животи згаснаа прерано. Овој марш не е само марш на тишината, ова е тишина што вреска“, рече тој.Родителите порачаа дека болката од загубата не поминува со време, а уште потешко е чувството дека правдата доцни. Според нив, и покрај јасните законски обврски, одредени службени лица од Министерството за внатрешни работи сè уште не се соочиле со обвиненија.„Селективната правда не е правда, молкот не е неутрален, а одолговлекувањето не е случајност. Нашето барање е јасно и легитимно – правда за нив и одговорност сега“, беше порачано на маршот.Настанот помина со голем број учесници кои носеа свеќи и транспаренти, симболично оддавајќи почит на загинатите и упатувајќи повик до надлежните институции за целосна и навремена правда.

Македонија | пред 5 месеци

„Молчењето не е опција“ – 34-ти протестен марш за жртвите од „Пулс“

И оваа сабота, 20 декември, во Кочани ќе се одржи 34-тиот по ред протестен „Марш за ангелите“, посветен на жртвите од трагедијата во објектот „Пулс“. Маршот ќе започне во 14:05 часот.Настанот го организира здружението „16 Март 2025“, кое повторно упати јавен повик до граѓаните од Кочани и од целата држава да се приклучат и заеднички да побараат правда.„Ги повикуваме сите граѓани да чекорат со нас за вистинска правда – за нашите деца кои ги нема и за иднината на сите деца што доаѓаат. Да одиме заедно, во тишината што вреска по правда. Молчењето не е опција, правдата мора да се избори заедно“, се наведува во писменото соопштение на организаторите.Од здружението потенцираат дека секој нов марш е потсетник дека одговорноста за трагедијата сè уште не е целосно утврдена и дека болката на семејствата не стивнува.„Секој чекор, секој поглед и секое присуство е повик за правда“, порачуваат организаторите, нагласувајќи дека маршот е мирен, достоинствен и посветен на сеќавањето на жртвите.

Македонија | пред 5 месеци

Најмалку петмина обвинители не се согласуваат со обвинението за „Пулс“ кое го застапуваат, тврди Туфегџиќ

Обвинението за трагичниот пожар во кочанската дискотека „Пулс“ е сериозно проблематично и содржи суштински правни слабости, оценија адвокатите Владимир Туфегџиќ и Еленко Миланов во гостување на ТВ21. Според нив, концептот на обвинението е преширок и неправилно ги третира сите опфатени лица како соучесници, иако голем дел од нив во моментот на трагедијата немале ниту директна, ниту индиректна поврзаност со објектот во кој изби пожарот.Адвокатите сметаат дека ваквиот пристап не кореспондира со основните принципи на кривичното право, особено во делот на утврдување на индивидуална вина, причинско-последична врска и реална можност за влијание врз настанот. Според нив, невозможно е сите опфатени со обвинението автоматски да се третираат како дел од исто кривично дејствие, без прецизна и јасна правна аргументација за секој поединечно.Владимир Туфегџиќ посочи дека бројот на обвинители ангажирани во предметот е симптоматичен и, според него, не е показател за квалитет, туку за внатрешна несигурност во самиот обвинителен концепт. Тој направи споредба со Нирнбершкиот процес, каде што, како што рече, за судење за злосторства од светски размери биле ангажирани само четворица обвинители.„Во овој предмет имате 15 обвинители. Јас лично ги познавам сите и со целосна одговорност тврдам дека најмалку петмина од нив не се согласуваат со ваквиот концепт на обвинението. Тоа го знам, сигурен сум и стојам зад тоа. Но тие го чуваат тоа за себе“, изјави Туфегџиќ.И Еленко Миланов се согласи дека обвинението е поставено на климави правни основи, предупредувајќи дека ваквиот пристап може да доведе до сериозни последици не само за обвинетите, туку и за довербата на јавноста во правосудниот систем. Според него, доколку судот прифати обвинение без јасно утврдена индивидуална одговорност, тоа ќе претставува опасен преседан во македонската судска пракса.Двајцата адвокати оценија дека предмет од ваков обем и тежина бара максимална правна прецизност, а не обид преку масовност и политичко-јавен притисок да се надоместат слабостите во истрагата.

Македонија | пред 5 месеци

(Видео) „Срам ми е што сум дел од оваа држава“ – потреснен говор на мајката на загинатата Надица во Собранието

Габриела Наунова, мајка на загинатата Надица Наунова, остро им се обрати на пратениците за време на Анкетната комисија во Собранието, обвинувајќи ги за манипулации, незаинтересираност и децениски системски пропусти.„Прво сакавте да манипулирате со нас родителите, тоа беше срамно од ваша страна. И од државата... Девет месеци никој од вас не се појави во Кочани да подаде рака на нас, да ни изрази сочувство, особено само писменото обраќање... Кај некој отидовме и лично да се видиме и не ни оставија убав впечаток“, рече Наунова.Таа нагласи дека борбата за вистинска правда не е само за нивните деца, туку и за сите други.„Велам ние бараме вистинска правда за нашите деца, но и за вашите деца... Дали сте се запрашале некогаш дали треба да го смениме системот од корен? Да, треба. Ние како обични граѓани стоиме пред вас, не само родители. 35 години гледаме дека системот не функционира.“Во своето излагање Наунова остро го критикуваше односот на институциите и предупреди на последиците од трајната неефикасност.„Ако не го смениме системот, нашите деца ќе се иселат како и ние. Срам ми е што сум дел од оваа држава. Дозволуваме секој ден да гледаме убиства, дозволуваме секој ден да гинат млади личности. Да се иселуваат... а од што? Не е од нас! Од вас е!“, им порача таа на пратениците.

Македонија | пред 5 месеци

(Видео) Си седите на телефони, си шушкате, замачкувате очи“ - Павловска од „Кој е следен“ разочарана од пратениците на анкетката за „Пулс“

Анастасија Павловска од граѓанската иницијатива „Кој е следен?“ остро реагираше на однесувањето на дел од пратениците за време на седницата на Анкетната комисија, опишувајќи го како понижувачко и целосно непочитувачко кон родителите на жртвите од трагедијата во Кочани.„Оваа страна покажа нула заинтересираност за целата дискусија која се одвиваше. Ве гледам, си седите на вашите мобилни телефони, си шушкате меѓусебно. Кога се прибраа членовите на медиумите, а голем дел си заминаа – како мислите дека мене, како млад човек во државава, каква слика ми создава? Дека вие ќе можете да соработувате и вистински да се изборите за правда за овие луѓе што собрале храброст да дојдат да се обратат?“, рече Павловска.Таа праша дали навистина некој очекува по вакво однесување младите да стекнат доверба во институциите:„Дали сметате дека јас по денеска ќе излезам од тука и ќе речам: ‘Да, соработуваат пратеничките групи, гледаме дека покажаа емпатија и дека им е важно што имаат да кажат овие родители’? Не. Мене ова ми личи дека е само некоја процедура, само да се замачкаат очите дека ‘еве, конечно ви дадовме Анкетна комисија’. Навистина е многу разочарувачки.“Павловска истакна дека внимателно ги следела емоциите на пратениците, особено во моментите кога зборуваа двете мајки од Кочани, и додаде дека однесувањето е „засрамувачко“.На крајот, упати директен повик:„Ве молам, пишете им на сите ваши колеги да се вратат назад во оваа сала!“

Македонија | пред 5 месеци

Спасовски: Игнорирањето е најлош можен пристап кон семејствата на загинатите

„Ова е навистина тешка дебата во којашто се мешаат разумот и емоциите, меѓутоа во моменти кога родителите собираат најголема сила за да учествуваат во дебатата, на нас не треба да ни биде тешко ништо. Треба да бидеме потрезени и поразумни во дебатата ако сакаме да допринесеме барем малку да се смени системот“, рече координаторот на пратеничката група на СДСМ, Оливер Спасовски, на денешната дебата пред анкетната комисија за пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани.Спасовски нагласи дека трагедијата ги погоди не само семејствата на жртвите, туку и целата заедница: „Загуба има и градот Кочани, државата, изгубени се цели генерации, не само на починатите, туку и на оние кои преживеаја и кои останаа со сериозни повреди“, потенцираше Спасовски.Тој нагласи дека анкетната комисија има задача да го испита функционирањето на системот и институциите, но дека кривичниот прогон останува во надлежност на Јавното обвинителство.Спасовски повика на анализа на законските решенија и сите системски пропусти: „Од 16 март до денеска, најлесно ни е да кажеме ‚системот не функционира‘, но не одговараме на прашањето што направивме за да почнеме да го менуваме системот кој не ни функционира“.Тој потенцираше дека е неопходно да се ревидираат закони и правила кои оставиле простор за манипулација: „Сè што не го дефинираме во законска рамка остава простор за манипулација и различни толкувања, што нè доведува во сериозен системски проблем. Временската рамка сè уште овозможува конкретни акции. Сè уште има време декларативното да го претвориме во дела“, додаде тој.Спасовски истакна дека барањата на родителите и семејствата мора да бидат разгледани и аргументирано образложени:„Игнорирањето е најлош можен пристап, особено кон семејствата на загинатите. Системот ќе го градиме со заедништво и солидарност. Комисијата и секоја друга расправа не смеат да бидат политизирани. Ова е настан во кој нема и не треба да има политика“, истакна Спасовски.Тој потврди дека поддршката на пратеничката група на СДСМ и коалицијата ќе биде целосна во процесот:„Поддршката на пратеничката група на СДСМ и коалицијата ќе ја имате во целиот процес, заедно со законодавниот дом и парламентарното мнозинство, доколку навистина сакаме да направиме промени. Повикувам по завршување на дебатата да седнеме заедно со родителите и заеднички да ги напишеме заклучоците и едногласно да ги усвоиме, за да знаеме како да постапуваме во идниот период“, рече координаторот на пратеничката група на СДСМ.

Македонија | пред 5 месеци

Мојсоска: Трагедијата во Кочани е системски колапс, не несреќа

Пратеничката Јована Мојсоска од Левица оцени дека трагедијата во Кочани не може да се нарече „несреќа“, туку последица на децениски системски пропусти.„Кога една мајка го губи своето дете, тоа не е несреќа. Несреќа е нешто што не зависи од нас. Ова е трагедија создадена од систем кој 35 години функционира со очигледни пропусти: дивоградби, фиктивни инспекции, корупција и институции кои молчат кога треба да штитат. Да не беше упорноста на родителите, Собранието немаше ниту денес да разговара за Кочани. И тоа е најголемиот срам – што жртвите мора да го креваат гласот за да ги натераат институциите да работат“, рече Мојсоска.Таа потсети дека девет месеци по пожарот нема ниту една законска измена која би спречила слична трагедија. „Законот за угостителска дејност се најавува со месеци, инспекциските надзори завршуваат со празни одговори, а институциите сè уште се кријат зад формалности наместо да покажат одговорност. Не е злоупотреба да бараш одговори. Злоупотреба е кога со години се дозволува да работи ‘дискотека на смртта’, кога инспектори земаат мито, кога началници игнорираат прекршоци, кога министер доаѓа на рочишта со службени возила, а политичка одговорност – никаде“, нагласи таа.Мојсоска во своето излагање пред Анкетната комисија порача дека станува збор за системска, а не индивидуална вина, и дека гласот на родителите мора да биде слушнат. „Македонија има изгубено повеќе деца во системски трагедии отколку што губи една држава во војна. Тоа мора да престане“, заклучи таа.

Македонија | пред 5 месеци