Русија регрутира криминалци за саботажни акции низ Европа
За потребите на својата хибридна војна против Европа, Русија создала мрежа на агенти во која државните институции се тесно поврзани со криминалното подземје, пишува „Дојче веле“ (DW). Според заедничката студија на невладината организација „Глобсек“ (GLOBSEC) и Меѓународниот центар за борба против тероризмот (ICCT), се регрутираат и лица со криминално минато кои зборуваат руски јазик, за изведување саботажи низ цела Европа.Резултатите биле претставени во Брисел, на седницата на Посебниот комитет на Европскиот парламент за заштита на демократијата (EUDS). Студијата ја поврзува оваа тактика со војната против Украина, истакнувајќи дека „хибридните операции не се спореден, туку клучен столб на руската стратегија“. Истражувачите ја споредуваат оваа тактика со методите на Исламската држава (IS), која порано регрутирала криминалци во Европа. „Овојпат не станува збор за терористичка организација, туку за државен актер кој ја води регрутацијата и операциите“, се наведува во студијата.Криминалците како саботериОд јануари 2022 до јули 2025 година во Европа се забележани 110 обиди за саботажи и напади поврзани со Русија, најмногу во Полска и Франција. Од нив 89 биле успешни, а 21 напад бил спречен. Авторите на студијата сметаат дека бројот на спречени напади веројатно е поголем, бидејќи разузнавачките служби не ги објавуваат сите податоци.Идентификувани се 131 лица поврзани со инцидентите, од кои најмалку 35 претходно биле осудувани и регрутирани во затвори или преку криминални организации. Кремљ најчесто регрутира мажи на возраст од околу 30 години, од постсоветски земји, кои зборуваат руски и се наоѓаат во тешки животни околности. Регрутацијата често се одвива преку интернет, преку „Телеграм“, но и со помош на роднини и пријатели.Главен мотив за учество во саботажите е паричната корист — од неколку евра за делење проруски летоци, до значителни суми за напади врз критична инфраструктура.Одмазда кон Европската унија поради поддршката за УкраинаЗа финансирање на овие активности Москва користи и незаконски методи за да ги заобиколи санкциите на Западот. „Тие канали му овозможуваат на Кремљ да ги избегне ограничувањата и подлабоко да ги вклучи криминалните мрежи во стратегијата на хибридно војување“, се наведува во студијата.„Незаконските парични текови, криминалот и хибридните операции не се одвоени, туку делови од единствен план на дејствување.“ Дополнително: „Руската воена кампања, бомбашките напади, подметнувањата пожари и обидите за атентати треба да се гледаат како казна за поддршката што Европската унија ѝ ја дава на Украина, но и како подготовка за можен поголем судир.“Доминика Хајду од „Глобсек“ објаснува дека користењето на криминалци од страна на руските власти не е новост. Граѓаните кои живееле „источно од Железната завеса“ се сеќаваат дека недостигот на стоки во СССР создал зависност од сивата економија. По распадот на Советскиот Сојуз, за разлика од другите посткомунистички земји, борбата против корупцијата во Русија не била приоритет. Наместо тоа, корупцијата станала норма и метод на работа на државните институции.Според Хајду, во 1994 година во Русија биле активни повеќе од 500 криминални групи кои контролирале околу 40.000 претпријатија. На почетокот на 2000-тите, поранешни припадници на КГБ ја зацврстиле контролата врз државата, а нивните врски со подземјето станале дел од државниот систем.Европската унија мора да реагираПолскиот политичар Бартломеј Сенкевич, пратеник во Европскиот парламент од редовите на Европската народна партија (EPP), смета дека Кремљ одамна ги користи криминалните методи и подземјето за регрутација на агенти во Европа.„Проблемот е како да се реагира“, изјавил тој за „Дојче веле“, наведувајќи го примерот со дроновите кои ги парализираа аеродромите. „Ниту еден не беше соборен. Сакаме да дејствуваме против регрутираните лица, но активностите на Телеграм сè уште не се запрени, иако Европската унија треба да ги контролира таквите платформи“, предупредува Сенкевич.Авторите на студијата предлагаат низа мерки за одговор на Европската унија, меѓу кои подобар надзор на интернет-платформите, особено „Телеграм“. Исто така, предлагаат проширување на дефиницијата за „хибридни закани“, бидејќи многу национални стратегии не ја земаат доволно предвид улогата на „неформалните актери, како што се криминалните групи, идеолошките посредници или поединци кои дејствуваат од лични интереси“.Токму таа правна празнина ѝ овозможува на Русија да ја негира одговорноста за нападите и саботажите.Доминика Хајду ја нагласува важноста на соработката меѓу јавниот и приватниот сектор: „Тие мора да бидат партнери, бидејќи приватните компании во Европа имаат пософистицирани механизми за откривање руски криминални активности.“ Поради тоа, таа се залага за создавање координациска платформа за спречување на руските хибридни напади врз европските земји.
Свет
|
пред 2 месеци