сад

САД: Напаѓачот од Вашингтон радикализиран по доаѓањето во земјата?

Американските власти веруваат дека авганистанскиот имигрант обвинет за смртоносниот напад врз припадници на Националната гарда во Вашингтон бил радикализиран дури по неговото доаѓање во земјата. Ова го изјави министерката за домашна безбедност, Кристи Ноем, во интервјуа за NBC и ABC.Според надлежните, 29-годишниот Рахманулах Лаканвал, кој во средата пукаше врз двајца припадници на Националната гарда недалеку од Белата куќа – при што загина 20-годишната Сара Бекстром, а тешко беше ранет друг гардист – живеел во Вашингтон кога бил изложен на радикални влијанија. Ноем додаде дека истражителите бараат дополнителни информации од неговото семејство и пошироката заедница.Иако администрацијата на претседателот Доналд Трамп веднаш по нападот ја обвини политиката на неговиот претходник Џо Бајден за недоволна проверка на авганистанските бегалци, документите покажуваат дека Лаканвал добил азил токму во мандатот на Трамп, во април оваа година. Во САД пристигнал во 2021 година, како дел од масовната евакуација на Авганистанците што соработувале со американските сили по падот на Кабул.Ноем предупреди дека првичните сознанија укажуваат на радикализација во САД.„Веруваме дека тоа се случило откако пристигнал тука, преку контакти во неговата заедница,“ изјави таа. „Ќе разговараме со секој што бил во контакт со него. Секој што знае нешто – ќе биде пронајден и ќе одговара.“По нападот, Белата куќа најави низа рестрикции во имиграциската политика. Државниот секретаријат веќе го стопира издавањето визи за лица со авганистански пасоши, а претседателот Трамп изјави дека САД би можеле целосно да запрат со доделување на азил.„Нема рок. Може да трае долго. Имаме доволно проблеми – не ни требаат вакви луѓе,“ изјави Трамп во Air Force One.Покрај тоа, администрацијата замрзна и целата обработка на нови азилски барања, а се разгледува и можноста за депортација на лицата што веќе чекаат одлука.„Го проверуваме секој поединечен случај,“ предупреди Ноем. „Ако треба, ќе преземеме мерки.“Нападот, кој ФБИ го истражува како потенцијален терористички чин, повторно ја отвори дебатата околу федералните процедури за скрининг на мигранти и политичката злоупотреба на инциденти од ваков тип во предизборни и кризни периоди.

Свет | пред 1 месец

Најмалку четворица убиени на детска роденденска забава во Калифорнија

Во пукање на семејна детска роденденска прослава во Стоктон, во Централната долина на Калифорнија, има најмалки четворица загинати и 14 повредени, соопшти канцеларијата на шерифот на округот Сан Хоакин. Осомничениот сè уште е во бегство.„Пукањето се случило во свечена сала зад Dairy Queen, каде што во моментот се одвивала семејна прослава”, изјави портпаролката на канцеларијата на шерифот, Хедер Брент, пренесува CNN.Малолетни и возрасни лица се пренесени веднаш во локалните болници.„Првичните индиции упатуваат на тоа дека можеби станува збор за целно изведен напад“, рече Брент.Канцеларијата на шерифот на округот Сан Хоакин ја води истрагата.

Свет | пред 1 месец

Драстични мерки по убиството на гардистка: стопирани азили, визи и ревизија на зелени карти

Американската Служба за државјанство и имиграција (USCIS) соопшти дека ги стопира сите одлуки за азил, само два дена по вооружениот напад во близина на Белата куќа во кој загина 20-годишната припадничка на Националната гарда Сара Бекстрам. Директорот на USCIS, Џозеф Едлоу, објави дека суспензијата останува на сила додека не биде осигуран „највисок можен степен на безбедносни проверки“ за секој странски државјанин кој аплицира за престој во САД.Американскиот Стејт департмент дополнително ги замрзна сите визи за лица кои патуваат со авганистански пасоши, соопшти државниот секретар Марко Рубио. Паралелно, претседателот Доналд Трамп најави целосна забрана за прием во САД на лица од, како што рече, „земји од третиот свет“, без образложение кои држави ги опфаќа мерката и кога би стапила во сила.Администрацијата соопшти и дека ќе ги ревидира сите зелени карти издадени на државјани од „земји што предизвикуваат безбедносни грижи“, меѓу кои Авганистан, Иран, Либија, Сомалија, Јемен, Куба, Венецуела и уште дванаесет други држави. Мерката предизвика остри реакции кај организациите за човекови права, кои предупредуваат дека трагедијата се користи за политички цели и за заострување на имиграциската политика.Нападот се случи во среда, кога вооружен напаѓач – авганистански државјанин кој влегол во САД во 2021 година – отвори оган само неколку блокови од Белата куќа. Бекстрам подоцна им подлегна на повредите, додека вториот гардист останува во критична состојба. Осомничениот е притворен, а мотивите за нападот засега не се познати. Претседателот Трамп ја искористи трагедијата за да ја критикува досегашната политика кон бегалците, обвинувајќи ја администрацијата на Бајден дека дозволила „опасни луѓе“ да влезат во земјата.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Инцидент на прес-конференција: Трамп ја навреди новинарката по прашање за нападот кај Белата куќа

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно предизвика контроверзии со навредлив однос кон медиумите, откако на прес-конференција по повод Денот на благодарноста ја нарече новинарката на CBS, Ненси Кордес, „глупа личност“. Инцидентот се случи веднаш по неговиот разговор со припадници на американските вооружени сили, а повод беше прашањето за неодамнешната вооружена пресметка во близина на Белата куќа, во која загина припадничка на Националната гарда, а друг војник беше тешко повреден.Кордес го праша Трамп зошто ја обвинува администрацијата на Џо Бајден за нападот, кога осомничениот – авганистански државјанин Рахманулах Лаканвал – според внатрешните извештаи поминал безбедносни проверки и не покажувал ризични елементи. Претседателот реагираше бурно, велејќи: „Затоа што го пуштија внатре, дали сте глупи? Дали сте глупа личност? Доаѓале со илјадници други кои не треба да бидат тука.“Осомничениот Лаканвал, на возраст од 29 години, пристигнал во САД во 2021 година преку програмата „Добредојдовте сојузници“, наменета за Авганистанци кои соработувале со американските сили. Во нападот загина 20-годишната гардијка Сара Бекстрам, додека 24-годишниот наредник Ендру Волф останува во критична состојба. Напаѓачот исто така е хоспитализиран, а ФБИ случајот го истражува како можен терористички акт.По инцидентот, администрацијата на Трамп ги стопираше имиграциските постапки за авганистански државјани и најави ревизија на сите азилски предмети одобрени под администрацијата на Бајден, како и дополнителни безбедносни проверки за носители на „зелена карта“ од 19 високо ризични држави.Ова е втор инцидент за само две недели во кој Трамп навредува новинарка. На 14 ноември, во авионот Air Force One, на репортерка која постави дополнително прашање за случајот Џефри Епстин, тој и одговори со зборовите: „тишина, прасице“.

Свет | пред 1 месец

Пукање во трговски центар во Калифорнија на ‘Црн петок’, две лица ранети

Две лица се здобиле со прострелни рани во пукање што се случило во трговскиот центар „Вали Фер“ во Санта Клара, Калифорнија, за време на „црниот петок“ – еден од најпрометните денови за купување во текот на годината. Локалната полиција соопшти дека објектот бил веднаш евакуиран и целосно испразнет за да се утврди дека нема дополнителна закана по јавната безбедност.Полициската управа на Сан Хозе наведе на платформата Икс дека пукањето било изолиран инцидент и дека нема информации за поголема опасност. Во тек е истрага за околностите под кои дошло до вооружениот напад.Полицијата и спасувачките екипи интервенираа веднаш по пријавата, додека посетителите на тржниот центар беа изведувани во групи. Американските медиуми јавуваат дека вакви инциденти на денот на големите попусти дополнително ја нагласуваат загриженоста за јавната безбедност во периoди кога трговските центри се преполни.

Свет | пред 1 месец

Администрацијата на Трамп најави масовна ревизија на „зелените карти“ за имигранти од 19 земји – по нападот во Вашингтон

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ќе спроведе повторна, детална проверка на сите зелени карти издадени на имигранти од 19 земји, јавува BBC. Одлуката доаѓа непосредно по вооружениот напад во Вашингтон, во кој афганистански државјанин тешко рани двајца припадници на Националната гарда.Директорот на Службата за државјанство и имиграција на САД (USCIS), Џозеф Едлоу, соопшти дека Трамп наредил „целосна и ригорозна повторна проверка на секоја зелена карта за секој странец од секоја земја од интерес“.Нападот го извршил 29-годишниот Рахманулах Лаканвал, кој во САД пристигнал во 2021 година преку специјален програма за заштита на Авганистанци по повлекувањето на американската армија од Авганистан. Според американските власти, тој со огнено оружје ги нападнал припадниците на Националната гарда во центарот на Вашингтон.Трамп изјави дека случајот ја демонстрира „најголемата закана за националната безбедност“.„Претходната администрација пушти 20 милиони непознати и непроверени странци. Ниту една земја не може да го толерира тој ризик,“ порача Трамп.Кои земји ќе бидат опфатени?USCIS упати на претседателскиот документ од јуни, според кој под „земји од интерес“ се наоѓаат:АвганистанКубаХаитиИранСомалијаВенецуелаДруги земји опфатени со ревизијата се Бурма, Чад, Република Конго, Либија и уште неколку други држави со високи безбедносни ризици или со голем број прекршувања на визниот режим.Во документот се наведува дека Авганистан е целосно под контрола на Талибанците – група означена како глобална терористичка организација – и дека земјата не може да обезбеди валидни патни или граѓански документи.Едлоу нагласи дека ревизијата е дел од новиот приоритет на администрацијата за национална безбедност.„Американскиот народ нема да ги плаќа трошоците на непромислените политики за преселување на претходната администрација,“ додаде тој.Сѐ уште не е познато како точно ќе изгледа процесот на повторната проверка, ниту дали одредени групи имигранти би можеле да го изгубат статусот.Одлуката следи по уште една мерка од минатата недела – ревизија на статусот на сите бегалци примени во САД во периодот на администрацијата на Џо Бајден.Администрацијата на Трамп со ова отвора нов фронт во имиграционата политика – со директни последици за илјадници имигранти кои веќе долги години живеат и работат во САД.

Свет | пред 1 месец

Почина Сара Бекстром, припадничката на Националната гарда ранета во нападот близу Белата куќа

Припадничката на Националната гарда Сара Бекстром од Западна Вирџинија им подлегна на тешките повреди по вооружениот напад што во средата се случи во центарот на Вашингтон, само еден блок од Белата куќа. Веста ја соопшти американскиот претседател Доналд Трамп во своето прво јавно обраќање по инцидентот.„Сара Бекстром од Западна Вирџинија, една од припадничките на Националната гарда за кои зборувавме, многу ценета, млада и величествена личност… штотуку почина. Повеќе не е со нас“, изјави Трамп, пренесувајќи дека семејството е известено.Во нападот беа застрелани две припаднички на Националната гарда кои патролирале во близина на метро-станицата Фарагут Вест, неколку стотици метри од Белата куќа. Осомничениот напаѓач, кој според полицијата дејствувал од заседа, исто така е тешко повреден и уапсен на лице место. Трамп порача дека „ќе плати скапо“ за нападот.По инцидентот, во Белата куќа беа воведени најстроги безбедносни мерки. Полицијата соопшти дека нема докази за постоење други осомничени и дека нападот засега се води како изолиран случај.Трагедијата ја потресе американската јавност, особено со оглед на тоа што припадниците на Националната гарда во последните месеци се дел од засилената безбедносна мисија во главниот град.

Свет | пред 1 месец

Трамп: Нападот врз Националната гарда е „чин на терор“

Американскиот претседател Доналд Трамп го оцени вчерашниот вооружен напад врз двајца припадници на Националната гарда во центарот на Вашингтон како „чин на терор“, „чин на зло“ и „злосторство против целата нација“. Двајцата војници беа застрелани од непосредна близина во заседа, само неколку улици од Белата куќа, во близина на метро-станицата Farragut West. Напаѓачот – 29-годишниот афганистански државјанин Рахманулах Лаканвал – бил совладан од трети припадник на Гардермата и префрлен во болница.Полицијата соопшти дека војниците се во критична состојба, а мотивот сè уште не е познат. Според Министерството за внатрешна безбедност, Лаканвал дошол во САД во 2021 година по падот на Авганистан, како дел од хуманитарната програма за преселување на Авганистанци кои соработувале со американската армија. Минатата година поднел барање за азил, кое било одобрено во април 2025 година.Трамп во видео-обраќање повторно ја обвини администрацијата на Џо Бајден за „дозволување опасни странци да влезат во Америка“, тврдејќи дека Лаканвал бил „доставен со авион во 2021 година“ и дека неговиот статус бил продолжен „според закон потпишан од Бајден“. Трамп порача дека „секој Авганистанец кој под Бајден влегол во земјата мора повторно да биде испитан“ и дека САД мора да ги отстранат сите странци „кои не придонесуваат за државата“.Инцидентот се случува во период кога повеќе од 2.000 припадници на Националната гарда се распоредени во Вашингтон по наредба на Трамп, кој тврди дека во градот има „експлозија на криминал“, иако официјалните статистики не го потврдуваат тоа. Распоредувањето е предмет на правна битка – федерален судија го прогласи за незаконско и нареди повлекување, но одлуката е суспендирана на три недели по жалба на администрацијата. По нападот, Трамп побара дополнителни 500 војници да бидат испратени во главниот град.Американската агенција за државјанство и имиграција доцна синоќа соопшти дека ги запира сите имиграциски постапки поврзани со авганистански државјани, додека трае истрагата за нападот.

Свет | пред 1 месец

Пукање во близина на Белата куќа: Двајца припадници на Националната гарда во критична состојба

Во тешка вооружена пресметка што се случи во средата попладне во центарот на Вашингтон, двајца припадници на Националната гарда од Западна Вирџинија беа критично повредени откако вооружен напаѓач отвори оган врз нив.Американскиот претседател Доналд Трамп го оцени нападот како „чин на зло, омраза и терор“, нагласувајќи дека станува збор за „злосторство против целата нација“.Во првичните изјави Трамп тврдеше дека напаѓачот влегол во САД од Авганистан во 2021 година, критикувајќи ја администрацијата на неговиот претходник Џо Бајден.Сепак, според податоци на повеќе извори за ABC News, осомничениот е идентификуван како 29-годишниот Рахманулах Лаканвал – кој поднел барање за азил во 2024 година и го добил азилот во април 2025 година, токму во време на администрацијата на Трамп.По објавите на претседателот, Американската служба за државјанство и имиграција (USCIS) соопшти дека ја запира обработката на сите имиграциски барања поврзани со државјани на Авганистан „до понатамошно безбедносно преиспитување“.ФБИ го води случајот како потенцијален акт на меѓународен тероризам и испитува дали напаѓачот бил инспириран од странска терористичка група.Нападот се случил околу 14:15 часот, во близина на метро-станицата Farragut West, само неколку блокови од Белата куќа. Според полицијата, напаѓачот се појавил зад аголот, подигнал оружје и од заседа пукал кон припадниците на Гардената.Командантот Џефри Керол од полицијата во Вашингтон изјави дека други припадници на Гардената веднаш реагирале:„Ги слушнале пукотниците, го совладале осомничениот и го држеле на земја откако бил погоден.“Покрај тешко повредените припадници на Националната гарда, и осомничениот е ранет и хоспитализиран во критична состојба.Белата куќа накратко беше блокирана како мерка на претпазливост, но мерката беше укината околу 17 часот. Трамп, кој традиционално го минува Денот на благодарноста во Мар-а-Лаго на Флорида, веднаш реагираше и на социјалните мрежи:„Животно кое пукаше врз двајца припадници на Националната гарда… ќе плати многу висока цена,“ напиша претседателот.Министерот за одбрана Пит Хегсет соопшти дека, по налог на Трамп, во Вашингтон ќе бидат испратени дополнителни 500 припадници на Националната гарда.Тој го нарече нападот „кукави чен и подмолен чин“, а генерал-мајор Тим Сјуард од Националната гарда на Западна Вирџинија ги пофали колегите кои „го неутрализирале напаѓачот и спасиле животи“.Во моментов во Вашингтон се распоредени 2.188 припадници на Гардената како дел од федералното преземање на контролата врз безбедноста во градот.Градоначалничката на Вашингтон Муриел Баузер изјави дека нападот „изгледа како целен чин“.Потпретседателот Џеј Ди Венс, кој во моментот се наоѓа во воена база во Кентаки, порача:„Ова е тажен потсетник дека војниците – било активни, резервисти или Национална гарда – се меч и штит на САД.“Повеќе информации за мотивите и идентитетот на напаѓачот се очекуваат на прес-конференција најавена за четврток.

Свет | пред 1 месец

Трамп најавува „огромен напредок“, но вистинските преговори за Украина се далеку од договор – три „црвени линии“ што можат да го урнат планот

Американската администрација повторно со оптимистички тонови ја претставува состојбата во мировните разговори за завршување на војната во Украина. Претседателот Доналд Трамп зборува за „огромен напредок“, а шефот на дипломатијата Марко Рубио ги опиша разговорите во Женева како „многу позитивни“, уверувајќи дека преостанатите разлики „не се непребродливи“.Вашингтон дури соопшти дека „Украинците се согласиле со мировниот договор“, иако постојат „мали детали што треба да се доработат“. Но, според Киев – вистината е многу покомплицирана.Висок украински извор со директни сознанија за преговорите за CNN вели дека американската администрација создава премногу розова слика.Иако е постигната согласност за „голем дел“ од точките на предлогот што протече минатата недела, три клучни прашања остануваат нерешени – и токму тие можат да го урнат целиот процес.Првата и најболна точка е предлогот Украина да се откаже од делови од Донбас кои Русија ги анектираше, но не ги освои целосно.Станува збор за серија силно утврдени градови од огромна воена важност, опишани како „појас на тврдини“.Првичните американски предлози предвидуваа:создавање демилитаризирана зона,под де факто руска контрола.Украина признава „одреден напредок“, но конечна согласност нема.„Би било многу погрешно да се каже дека сега постои верзија што Украина ја прифатила“, предупредува изворот.Втората жестока расправија се однесува на американскиот предлог за ограничување на украинските вооружени сили на 600.000 војници.Киев преговара за поголема бројка – и наведува дека такво ограничување, сред војна, може да ја доведе земјата во директна опасност.Најчувствителната тема е барањето Украина трајно да се откаже од членство во НАТО.Украинскиот извор за CNN рече дека тоа е:неприфатливо,создава „лош преседан“,ѝ дава на Русија право на вето врз НАТО – алијанса во која Москва не членува.Оваа точка е една од главните причини поради кои Киев и Москва влегоа во војна, а милиони Украинци го сметаат НАТО за гаранција за сопствен опстанок.Иако Трамп последните денови повлече од „крајниот рок“ поставен за Денот на благодарноста, неговата администрација и понатаму тврди дека напредокот е огромен.Но, CNN укажува дека:предавање територија,намалување на армијата,и трајно одрекување од НАТОне се „мали детали“ – туку фундаментални прашања за кои досега загинале десетици илјади украински војници.Овие три точки се најголемите „црвени линии“ за Украина и секој потег што личи на отстапување може да предизвика политичка криза во Киев.Затоа, иако Вашингтон зборува за „финални пречки“, аналитичарите предупредуваат дека разликите се далеку од мали – и дека мировниот процес може брзо да пропадне ако не се најде фино избалансирано решение.Колку и да звучи оптимистички американската реторика – договорот е сè уште далеку од реалноста.

Свет | пред 1 месец

Што навистина се договарало? Транскрипт што ги тресе Киев и Брисел

Американската медиумска куќа „Блумберг“ објави аудио-снимка и целосен транскрипт од телефонски разговор воден на 14 октомври меѓу Стив Виткоф – специјален претставник на американскиот претседател Доналд Трамп за мировни мисии – и Јуриј Ушаков, главен советник на рускиот претседател Владимир Путин за надворешна политика.Разговорот, кој траел нешто повеќе од пет минути, открива како претставникот на Трамп му дава упатства на Кремљ за тоа како да му се доближи на американскиот претседател во обид да се креира заеднички мировен план за Украина, по моделот што неодамна беше применет во Газа.Она што дополнително привлече внимание е делот во кој Виткоф признава дека, според него, решението за конфликтот ќе бара отстапки од Украина, вклучително и „Донецк и можеби размена на територии“.Пренесуваме целосен транскрипт, како што го објави „Блумберг“, без измени и без кратење.Стив Виткоф: Здраво, Јуриј.Јуриј Ушаков: Да, Стив, здраво, како си?Виткоф: Добро сум, Јуриј. А ти?Ушаков: Добро сум. Честитки, пријателе.Виткоф: Благодарам.Ушаков: Одлична работа направи. Навистина одлична работа. Ти благодарам многу. Благодарам, благодарам.Виткоф: Благодарам, Јуриј, и благодарам за твојата поддршка. Знам дека вашата земја го поддржа тоа и сум благодарен.Ушаков: Да, да, да. Да. Знаеш, затоа и ја прекинавме подготовката за првиот руско–арапски самит.Виткоф: Да.Ушаков: Да, бидејќи сметаме дека таму во регионот работиш вистинска работа.Виткоф: Слушај, ќе ти кажам нешто. Мислам… мислам дека ако успееме да го решиме ова со Русија и Украина, сите ќе скокаат од среќа.Ушаков: Да, да, да. Да, треба да решите само еден проблем. (се смее)Виткоф: Кој?Ушаков: Руско–украинската војна.Виткоф: Знам! И како да го решиме тоа?Ушаков: Пријателе, сакам само твој совет. Дали мислиш дека би било корисно нашите двајца лидери да разговараат телефонски?Виткоф: Да, мислам дека би било корисно.Ушаков: Мислиш дека би било. А кога мислиш дека тоа би можело да се случи?Виткоф: Мислам дека штом вие предложите, мојот човек е подготвен веднаш да го направи тоа.Ушаков: Во ред, во ред.Виткоф: Јуриј, Јуриј… јас би вака. Мој предлог.Ушаков: Да, кажи.Виткоф: Би се јавил и само би повторил дека му честитате на претседателот за постигнувањето, дека го поддржувате тоа, дека го почитувате затоа што е човек на мирот, и дека навистина ви е драго што го гледате тоа. Тоа би го кажал. Мислам дека поради тоа разговорот би бил многу добар.Ќе ти кажам што му реков на претседателот. Му реков дека Руската Федерација од секогаш сакала мировен договор. Тоа е моето верување. Му кажав дека навистина верувам во тоа. И сметам дека проблемот е во тоа што имаме две држави кои тешко постигнуваат компромис, и кога ќе успееме — ќе имаме мировен договор. Размислувам дури да составиме некаков мировен предлог од 20 точки, како што направивме во Газа. Го составивме Трамповиот план од 20 точки за мир, и мислам дека би можеле исто и со вас. Поентата е следнава…Ушаков: Во ред, во ред, пријателе. Мислам дека за тоа нашите лидери можат да разговараат. Стив, се согласувам со тебе дека ќе му честита, дека ќе каже дека Трамп е вистински човек на мирот и така натаму. Тоа ќе го каже.Виткоф: Но слушај што мислам дека би било феноменално.Ушаков: Во ред, слушам.Виткоф: Што ако… што ако… само сослушај ме…Ушаков: Ќе разговарам за тоа со мојот шеф и ќе ти се јавам. Во ред?Виткоф: Да, но слушај ме. Сакам само да можеш тоа да му го кажеш на претседателот Путин, затоа што знаеш дека имам огромна почит кон него.Ушаков: Да, да.Виткоф: Можеби тој да му каже на претседателот Трамп: „Знаеш, Стив и Јуриј разговараа за сличен план од 20 точки за мир, и тоа би можело да биде нешто што ќе ги придвижи работите напред. Отворени сме да разгледаме што е потребно за да се постигне мировен договор.“А сега, меѓу нас… јас знам што ќе биде потребно договорот да успее: Донецк и можеби некаква размена на територии некаде. Но наместо да го кажеме тоа така, да зборуваме со повеќе надеж, затоа што мислам дека ќе стигнеме до договор. И мислам, Јуриј, дека претседателот ќе ми даде многу простор и слобода да го постигнам тој договор.Ушаков: Разбирам…Виткоф: …и ако можеме да создадеме таква можност, потоа ќе можеме да кажеме: „Разговарав со Јуриј и имавме разговор кој може да доведе до големи работи.“Ушаков: Во ред. Звучи добро. Навистина добро звучи.Виткоф: И уште нешто: Зеленски доаѓа во Белата куќа во петок.Ушаков: Знам. (се смее)Виткоф: И јас ќе бидам на тој состанок затоа што сакаат да бидам таму. Но мислам дека, ако е можно, треба да има повик со вашиот лидер пред тој состанок во петок.Ушаков: Пред, пред — да?Виткоф: Точно така.Ушаков: Во ред, разбирам. Ќе разговарам со мојот шеф и ќе ти се јавам.Виткоф: Во ред, Јуриј, ќе се слушнеме наскоро.Ушаков: Одлично, одлично. Благодарам многу.Виткоф: Чао.Ушаков: Чао.(повикот завршува)Објавата на транскриптите може да ги продлабочи сомнежите околу тоа колку Русија била вклучена во обликувањето на иницијалниот американски предлог. Украинските власти веќе предупредуваат дека под условите од иницијалната верзија државата би била принудена да се откаже од делови од територијата, што за официјален Киев е неприфатливо.Сега, кога деталите излегуваат на површина, станува јасно дека зад кулисите се воделе разговори со сериозни импликации за суверенитетот на Украина – разговори во кои Москва и Вашингтон на моменти звучеле многу поблиску отколку што официјалните изјави го прикажуваат.

Свет | пред 1 месец

Зошто Украина ќе продолжи да се бори дури и ако Трамп ја напушти

Минатонеделниот притисок од американскиот претседател Доналд Трамп врз Киев – да го прифати ненадејниот мировен план на Вашингтон или да ризикува да остане без американско оружје и разузнавачки податоци – предизвика шок во европските престолнини. Иако документот потоа беше преработен со учество на Украина и европските партнери, а Трамп изјави дека „рокот е кога ќе заврши“, заканата и натаму тежи врз Киев.Ова го отвора клучното прашање: може ли Европа да ја замени американската воена помош, и може ли Украина да продолжи да се брани без неа? Според анализата на Политико, одговорот е – Европа не може, но Украина ќе продолжи да се бори.Според експертите, Европа засега нема капацитет да го исполни она што го нудат САД. Најголемиот проблем се ракетно-противвоздушните системи. Украинската способност да ги пресретне руските балистички проектили речиси целосно зависи од американските системи „Патриот“ и ракетите PAC-3, кои исклучиво ги произведуваат САД.И покрај тоа што европските држави испраќаат тенкови, муниција и авиони, Молинг од Европскиот центар за политика нагласува дека достигнување на актуелното ниво на американска поддршка е „едвај возможно“.Важен елемент се и разузнавачките информации. Раното откривање на ракетни напади се темели на густата мрежа американски сателити и системи за набљудување, што Европа ги нема. Без нив, Украина многу потешко би извршувала противудари, особено врз руските системи за противвоздушна одбрана и инфраструктурата во позадина.Иако Европа сега трошел повеќе од САД, тоа не значи дека ја презела водечката улога. Американската поддршка речиси запре откако Трамп стапи на должност, додека европските држави ја зголемија финансиската помош, најчесто со плаќање на американско оружје преку системот PURL – „листа на приоритетни украински потреби“.Но, Вашингтон може едноставно да го стопира извозот, независно од комерцијалните интереси на компаниите. „Доволна е една политичка одлука“, предупредува Молинг.Ако САД навистина престанат да помагаат, Украина би продолжила да се брани, но во многу поопасни услови. Иако земјата денес има една од најсилните одбранбени индустрии во Европа и произведува повеќе дронови, ракети и муниција од кога било, сè уште нема можност самостојно да пресретнува балистички проектили.Заменик-министерката за одбрана Хана Гвоздиар истакна дека Украина веќе произведува околу 60% од потребното вооружување, но преостанатите 40% вклучуваат високотехнолошки системи кои не може да ги надомести без странска помош.Експертите предупредуваат дека без американските ракетни системи и разузнавачка поддршка, Украина ќе мора да се бори со „значително поголем ризик“. Но украинската отпорност не е спорна. Војската издржа и во периоди на екстремни недостатоци и под постојани руски напади.„Украина не капитулираше ниту падна. Ќе продолжи да се бори – со или без Трамп“, оценува Скриченко од Центарот за трансатлантски дијалог.

Свет | пред 1 месец

Украина и САД постигнаа договор за условите за мировен договор со Русија

БТА повикувајќи се на американските телевизиски мрежи „ABC“, „CBS“ и „CNN“ кои имаат и формации од претставници на американската влада, извести дека Украинска делегација постигнала договор со САД за условите за можен мировен договор со Русија.Ден Дрискол, министерот за одбрана на САД, вчера според медиумски информации одржал тајни разговори со руската делегација во Абу Даби, како продолжение на разговорите со Украина во Женева.Според него, Украина се согласила со мировниот договор.

Свет | пред 1 месец

Политико: Европската унија во паника по руското одбивање на ревидираниот договор за Украина

Европските функционери вчера накратко воздивнаа, убедени дека преговорите во Женева донеле напредок и дека Доналд Трамп ќе ја сослуша нивната порака: Украина не смее да биде притисната да прифати лош мировен договор. Но оптимизмот траеше само неколку часа. Русија уште истата вечер ја отфрли ревидираната верзија на документот, јавува „Политико“.Европската радост првично беше поттикната од изјавата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која го поздрави „добриот напредок“ постигнат благодарение на „силното европско присуство“ во преговорите. За првпат во процесот, европските и британските советници беа поканети на разговорите – нешто што изостана во оригиналниот американско-руски предлог од 28 точки, кој во Брисел предизвика вознемиреност поради прекумерната наклонетост кон Москва.Откако Русија ја отфрли ревидираната верзија, Украина се соочува со ризик Владимир Путин да ги врати преговорите на почеток – на спорниот договор за прекин на огнот што од Киев бара да отстапи дел од територијата, да се откаже од членството во НАТО и да ја намали армијата од речиси еден милион војници на околу 600.000.Во таква поставеност, претседателот Володимир Зеленски би се нашол пред драматичен избор: да го прифати договорот скроен од Трамп и Путин или да ризикува долгорочна иднина на Украина надевајќи се дека Европа конечно ќе одлучи да преземе поголем товар. Истата Европа која по четири години војна сè уште не испраќа свои сили, не го обезбедува оружјето што го бара Киев и не ги активира замрзнатите руски средства во европските банки.Американски републиканци, како Грег Свенсон од Republicans Overseas, сметаат дека Европејците се занесуваат: „Која е алтернативата? Можете да зборувате убаво, да присуствувате на дипломатски средби, но единствениот начин да се порази Путин е борба – а тие не се подготвени за тоа“, изјави Свенсон.Европските држави, пак, потсетуваат на огромната финансиска и воена помош што ја испратија во Украина, како и на економските последици од прекинот на соработката со Русија, особено во енергетиката. Но останува фактот: првиот предлог на Трамп предизвика паника во Брисел затоа што Зеленски не може да се потпира само на Европа.Тоа стана видливо на последниот самит во Брисел, кога лидерите на ЕУ беа уверени дека ќе го одобрат планот за користење на 140 милијарди евра замрзнат руски имот како „репарациски заем“ за Украина. Тој договор се распадна по неочекуваниот отпор на Белгија. Разговорите се интензивираат, но решение сè уште нема – а дел од дипломатите стравуваат дека идејата за заем ќе пропадне ако мировниот договор ја вклучи таа ставка. Првичниот американски предлог предвидуваше половина од приходите од инвестициите во Украина да одат во САД, што Европа го оцени како „скандалозно“.Дополнителен ризик е што финансискиот депозитар Euroclear – лоциран во Белгија – би можел да биде обврзан да ги врати средствата во Москва по укинувањето на санкциите, што би ги изложило европските даночни обврзници на огромни финансиски трошоци.Освен финансиските дилеми, отворено е и прашањето за безбедноста. Францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Киер Стармер на почетокот на годинава зборуваа за меѓународни мировни сили составени од доброволни држави, па дури и за праќање војници во Украина. Но тонот се смени – и во Париз и во Лондон. Сериозноста на темата ја покажа и бурната реакција во Франција по изјавите на новиот началник на Генералштабот, Фабиен Мандон, кој ги повика локалните власти да се подготват за можен судир со Русија.Во Германија, министерот за надворешни работи Јохан Вадепфул истакна дека Берлин веќе испраќа силна поддршка со стационирање бригада во Литванија. Но за Украина тоа не е доволно: Киев бара конкретна, силна поддршка на своја територија, што европските влади сè уште не се подготвени да ја дадат.„Барем Трамп е искрен“, вели Свенсон. „Можеме да ја победиме Русија – и брзо, доколку не се употреби нуклеарно оружје. Но тоа би значело многу мртви.“Меѓу таа искреност, европската воздржаност и руската агресија – Украина повторно стои сама на средина.

Свет | пред 1 месец

Скандал во Вашингтон: сенаторот Кели под закана од воен суд поради видео со порака до војниците

Пентагон соопшти дека отвора истрага против сенаторот од Аризона, Марк Кели, поради можни прекршувања на воениот закон – необичен и речиси преседански потег во американската политика. Кели, поранешен воен пилот и астронаут, се најде под лупа откако се појави во видео во кое, заедно со други демократи со воено искуство, ги повикува припадниците на армијата да ги одбијат незаконските наредби. Информацијата првично ја објави „Гардијан“.Во соопштението објавено на социјалните мрежи, Пентагон се повика на федерален закон што дозволува пензионирани воени лица, по наредба на министерот за одбрана, да бидат вратени во активна служба за да им се суди воен суд. Кели е пензиониран со чин капетан, по служба во американската морнарица како пилот на ловечки авиони.Според Пентагон, неговите изјави во видеото можеле да го нарушат „моралот, редот и дисциплината“ во вооружените сили. Во соопштението се наведува дека е започната „темелна проверка“ која може да резултира со повикување на Кели во активна служба и поведување воена постапка, или со административни мерки.Снимката, објавена минатиот вторник, го покажува Кели како им се обраќа директно на војниците, потсетувајќи ги дека „имаат право да одбијат незаконска наредба“. Други законодавци во видеото порачаа дека „воените лица мора да застанат во одбрана на законите и уставот“.Министерот за одбрана Пит Хегсет, кој во вториот мандат на Доналд Трамп ја води институцијата што сега е преименувана во Министерство за војна, остро го осуди видеото. Тој го нарече „гнасно, непромислено и неточно“, тврдејќи дека Кели го поткопува „секој аспект на добриот ред и дисциплина“. Трамп, пак, реагираше со уште поголема жестина – на својата мрежа Truth Social напиша дека Кели и другите учесници се впуштиле во „бунтовно однесување казниво со смрт“, а потоа сподели објава со порака „Обесете ги“.Кели возврати дека за истрагата дознал преку објавата на Пентагон на социјалните мрежи. Порача дека обидите да се исплашат законодавците нема да успеат: „Предолго сум му служел на оваа земја за да молчам пред насилници кои се грижат само за сопствената моќ.“ Потсети и на својата воена и астронаутска кариера, вклучувајќи ги и мисиите во кои преживеал експлозија покрај својот авион и учествувал во враќањето на телата на астронаутите загинати во несреќата на шатлот „Колумбија“.Сенаторот изрази и загриженост за безбедноста на своето семејство, особено имајќи предвид дека неговата сопруга, поранешната конгресменка Габриел Гифордс, едвај преживеа вооружен напад во 2011 година. Кели предупреди дека реториката на Трамп е опасна и дека тишината на дел од републиканците дополнително го поттикнува ризикот.Откако Пентагон ја објави истрагата, голем број демократи застанаа зад Кели. Сенаторот од Аризона Рубен Гаљего му порача на Пентагон: „Срам да ви е и вам и на вашата истрага“, предупредувајќи дека администрацијата на Трамп се однесува „како авторитарен режим“. Сенаторот Крис Марфи го нарече Кели „вистински Американец“, а Пети Мареј истакна дека „на земјата ѝ требаат повеќе патриоти како него, а помалку кукавици како Трамп и Хегсет“.Адам Шиф порача дека Трамп и Хегсет „имаат што да научат за службената должност“ од ветерани како Кели. Лидерот на демократите во Сенатот, Чак Шумер, предупреди дека Трамп се обидува да го претвори Пентагон во „свој личен јуришен инструмент“ и додаде: „Ова е однесување на диктатори. Стојам зад сенаторот Кели – така треба да постапи секој Американец што не сака да му владее крал.“Случајот се смета за еден од најсилните судири меѓу Пентагон, Конгресот и Белата куќа во последните години, со потенцијал да го отвори прашањето за политичката вмешаност во американската војска – тема што ја потресува земјата откако Трамп повторно ја презеде власта.

Свет | пред 1 месец