Венецуела

Сомерс: Американските нафтени компании побрзо би влегле во Иран, отколку во нестабилната Венецуела

Американската нафтена индустрија прави јасна разлика меѓу Иран и Венецуела кога станува збор за можни идни инвестиции по евентуални политички промени. Според проценките на водечки претставници од секторот, Иран има далеку поголем потенцијал за брзо рестартирање на производството отколку Венецуела, каде што состојбата се смета за долгорочно ризична.Американските нафтени компании би реагирале многу побрзо во Иран отколку во Венецуела доколку дојде до политички пресврти, смета Мајк Сомерс, извршен директор на Американски институт за нафта.Според Сомерс, иранскиот енергетски сектор, и покрај долгогодишните санкции, останал во функција и не доживеал институционален распад. Тоа, како што вели, ѝ дава на индустријата реална можност за брзо зголемување на производството доколку се отворат политички и регулаторни услови.Тој нагласува дека ситуацијата во Венецуела е суштински поинаква. Освен безбедносните ризици, клучен проблем се слабите институции, правната несигурност и долгогодишното запоставување на нафтената инфраструктура, што значително го обесхрабрува странскиот капитал.Сомерс дополнително истакнува дека американската нафтена индустрија не поддржува сценарија во кои државата би имала сопственички удели во компании што би инвестирале во Венецуела, оценувајќи дека таквиот пристап би создал дополнителни ризици наместо стабилност.Неговите ставови беа изнесени во Вашингтон, во контекст на дискусиите за иднината на глобалното снабдување со енергија и можните последици од политичките турбуленции во земјите производители на нафта.

Свет | пред 7 часа

Франција разработува план за одговор ако САД тргнат кон Гренланд

Франција заедно со своите партнери работи на план за реакција во случај САД да почнат со реализирање на заканата за преземање на Гренланд, изјави денеска францускиот министер за надворешни работи, додека Европа се обидува да се соочи со амбициите на американскиот претседател Доналд Трамп во регионот.Американско воено преземање на Гренланд од долгогодишниот сојузник Данска би предизвикало сериозни потреси во односите преку Атлантикот, би предизвикало силни бранови во рамките на НАТО и дополнително би го продлабочило јазот меѓу Трамп и европските лидери. Министерот за надворешни работи Жан-Ноел Баро изјави дека ова прашање ќе биде покренато на денешната средба со министрите за надворешни работи на Германија и Полска.„Сакаме да преземеме чекори, но сакаме тоа да го направиме заедно со нашите европски партнери“, рече тој во изјава за „Франс Интер“. Лидерите на европските сили и Канада оваа недела застанаа зад Гренланд, нагласувајќи дека овој арктички остров ѝ припаѓа на неговата популација.

Свет | пред 1 седмица

Итен состанок во Данска за Гренланд: „Никој нема ни со прст да мрдне за да ни помогне“

Синоќа, на празникот Богојавление по католичкиот календар, под необично строги безбедносни и тајни мерки, во Копенхаген се состана државниот врв на Данска за да ја утврди стратегијата во кризата околу Гренланд. По околу два часа пред новинарите излезе министерот за надворешни работи Ларс Леке Расмусен и рече дека ќе побара средба со неговиот американски колега Марко Рубио за да се „разјасни недоразбирањето“.„Мораме да разјасниме одредени недоразбирања што настанаа. Веруваме дека ситуацијава е последица на погрешно толкување. На пример, неточно е дека руски и кинески бродови пловат во близина на Нуук, на Гренланд“, рече Расмусен, додавајќи дека заедно со министерската за надворешни работи на Гренланд, Вивиан Мотсфелд, ќе отпатуваат во Вашингтон, но дека засега не знае кога.Станува збор за очигледен обид да се смири тензијата и за многу поблага реторика од онаа на данската премиерка Метe Фредериксен последниве денови, која поради состанокот на Коалицијата на подготвени во Париз не присуствуваше на средбата во Копенхаген.Расмусен нагласи дека „САД не можат едноставно да го добијат Гренланд“, но веднаш додаде дека се согласува со американскиот претседател Доналд Трамп дека на Арктикот постојат одредени безбедносни предизвици.Соработка – да, предавање суверенитет – неТој изрази подготвеност за соработка и за зголемување на американското присуство на Гренланд, но не и за откажување од суверенитетот над најголемиот остров во светот. Не доаѓа предвид ниту продажба на Гренланд, за што изминативе 24 часа се зборува во Вашингтон, нагласи Расмусен.Но состанокот во Копенхаген не беше најдобро применет на самиот Гренланд. Пипалук Линге, претседателка на Комисијата за надворешна и безбедносна политика во парламентот на Гренланд, изрази незадоволство што ниту еден претставник од островот не бил поканет. Данските политичари веднаш одговорија дека поради чувствителноста на темата сите учесници морале физички да бидат присутни во Копенхаген.„Значи, тие одржуваат состанок за нас – историски состанок за нас – без нас. Тоа е неоколонијалистички пристап. Оваа фрустрација постои меѓу населението на Гренланд со години. Затоа сакаме независност, бидејќи немаме чувство дека сме рамноправни. Не сакаме да бидеме граѓани од втор ред“, изјави Линге за данската јавна телевизија ДР.И додека анкетите по улиците на данските градови покажуваат извесно незадоволство и разочараност од реакцијата на владата на американските претензии, данските експерти за меѓународни односи немаат никакви илузии што би се случило со Гренланд доколку Трамп истрае и стане поагресивен во своите намери.„Американската воена машина е пресилна“„Ако САД одлучат да го нападнат Гренланд, што засега е тешко замисливо, ќе останеме сами. Никој нема ни со прст да мрдне – во строго воена смисла. Никој нема да ни помогне“, изјави за ДР Петер Вигo Јакобсен, доцент на Институтот за стратегија и воени студии при Данската одбранбена академија.Според прописите, данската војска би морала да реагира во случај на напад без да чека наредба од Копенхаген, но Јакобсен смета дека секоја борба би била „целосно бесмислена“:„Гренланд е многу далеку, многу е студено и условите за борба се ужасни. Американската воена машина е едноставно преголема и пресилна за воопшто да може нешто да се направи.“На прашањето на ДР дали тогаш поддршката од европските сојузници се сведува само на убави зборови, Јакобсен заклучува:„Се разбира, никој нема да гине за Гренланд. Како што ни ние не планираме да гинеме за Украина. Даваме пари и оружје, но нема да гинеме. Ако Американците нападнат – играта е завршена. А Гренланѓаните ќе мора да се помират со тоа дека имаат нов газда.“„САД нема да го освојат Гренланд со воена сила“Со тоа се согласува и Јакоб Линет Шмид, докторанд во Данскиот институт за меѓународни студии и експерт за одбранбена политика, кој исто така не верува дека САД би го окупирале Гренланд воено, но доколку тоа се случи, не гледа никаква надеж за Данска.„Би било самоубиствено да се влезе во воен судир со САД на Гренланд. Дури и со помош на европските сојузници. Секако, Данска има поголеми воени капацитети отколку што Трамп признава кога се потсмева со коментарите за санки со кучиња – но тоа сепак не е доволно“, изјави Шмид за ДР.

Свет | пред 1 седмица

И најрадикалната опција не ја исклучува Трамп - воено преземање на стратешкиот Гренланд

Трамп не ја исклучува можноста и воено да го преземе стратешкиот остров Гренланд, соопшти Белата куќа, иако тој формално е дел од Кралството Данска, а мнозинството жители не сакаат да станат дел од Соединетите Американски Држави. Европски дипломатски извори и безбедносни аналитичари предупредуваат дека во американските политички кругови се разгледуваат и многу порадикални сценарија околу идниот статус на островот.Според тие проценки, можно е новата администрација во Вашингтон да се обиде да влијае врз јавното мислење во Гренланд и да го охрабри локалниот стремеж кон поголема самостојност од Данска. Анкетите покажуваат дека значителен дел од населението би поддржало независност, што отвора простор за алтернативни модели на соработка со САД.Како потенцијален пример се наведуваат договорите што Вашингтон веќе ги има со Микронезија, Маршалските Острови и Палау — рамка што би овозможила американско безбедносно и економско присуство, без формално припојување кон САД. Истовремено, европски дипломати очекуваат силен отпор од Копенхаген, а можно е САД да ја користат својата улога во други меѓународни кризи како преговарачки адут.Најспорната и најрадикална опција, која експертите ја сметаат за правно неиздржана и политички крајно ризична, е можноста за директна воена интервенција доколку Гренланд или Данска одбијат соработка. Со оглед на тоа што островот нема сопствени вооружени сили, а данското воено присуство е ограничено, таков потег би можел брзо да доведе до преземање на контролата од страна на САД, со сериозни последици за НАТО и меѓународното право.Иако сценариото за окупација во овој момент се смета за малку веројатно, европските партнери внимателно ја следат состојбата — предупредувајќи дека новата геополитичка реалност може да ги помести и границите на прифатливото.

Свет | пред 1 седмица

Познатата историчарка Ен Еплбаум за „Атлантик“: Ова е визијата за светот на Трамп, Си и Путин

Светот од дистопискиот роман „1984“ на Џорџ Орвел е поделен на три сфери на влијание – Океанија, Евроазија и Источна Азија – кои постојано водат војна. Понекогаш две држави склучуваат сојуз против третата, а понекогаш одеднаш ги менуваат страните без никакво објаснување. Наместо тоа, Партијата му порачува на народот: „Отсекогаш сме биле во војна со Источна Азија.“ Весниците и историјата веднаш се корегираат за тоа тврдење да изгледа вистинито, пишува историчарката Ен Еплбаум за „Атлантик“.Орвеловиот свет е фикција, но некои би сакале да го претворат во реалност. Многу пред вториот мандат на претседателот Доналд Трамп, идејата за свет со три сфери на влијание – Азија под доминација на Кина, Европа под доминација на Русија и Западната хемисфера под доминација на САД – повремено се појавуваше на интернет.Главно ја промовираа Руси кои сакаат контрола врз она што го нарекуваат „блиско соседство“, или едноставно оние што сакаат нивната земја, со слаба економија да се споменува во ист контекст со САД и Кина.„Ние вам Венецуела, вие нам Украина“Уште во 2019 година, Фиона Хил, тогашна функционерка во Советот за национална безбедност во првата администрација на Трамп, сведочеше пред Конгресот дека Русите, туркајќи ја идејата за сфери на влијание, нуделе некаква „размена“ – Венецуела, нивниот најблизок сојузник во Латинска Америка, за Украина.Оттогаш идејата дека меѓународните односи треба да ја промовираат доминацијата на големите сили, наместо универзалните вредности, се прошири од Москва до Вашингтон. Новата Стратегија за национална безбедност на администрацијата на Трамп ја опишува амбицијата за доминација над американскиот континент, потценувајќи ги заканите од Кина и Русија, а Трамп упати и закани кон сојузници како Данска, Панама и Канада, доведувајќи го нивниот суверенитет во прашање.Извитоперена Монроова доктринаВоената акција за апсење на венецуелскиот диктатор Николас Мадуро на некој начин потсетува на претходните американски интервенции, како соборувањето на панамскиот лидер Мануел Нориега во 1989 година. Но новиот наратив со кој се оправдува оваа акција ја менува целата слика. На прес-конференцијата во саботата, Трамп не го употреби зборот демократија.Не се повика на меѓународното право. Наместо тоа, претстави изопачена верзија на Монроовата доктрина од 1823 година, политика првично замислена да ги држи странските империи подалеку од Америка. „Според нашата нова Стратегија за национална безбедност“, рече читајќи подготвена изјава, „американската доминација во Западната хемисфера никогаш повеќе нема да биде доведена во прашање.“Во таа насока најави дека САД ќе ја „водат“ Венецуела, иако не објасни кој точно ќе биде на чело. Поткрал Марко Рубио? Генерален гувернер Пит Хегсет? На прашањето за Марија Корина Мачадо, лидер на венецуелската опозиција, Трамп одговори потценувачки: „Таа е многу мила жена, но нема почит во земјата.“Мачадо, која минатата година ја доби Нобеловата награда за мир, го предводи движењето чиј претседателски кандидат, Едмундо Гонзалес Урутија, освои две третини од гласовите на изборите во 2024 година.И покрај поддршката на државните медиуми за Мадуро и заплашувањето, апсењата и убиствата на нивните поддржувачи, Мачадо и Гонзалес не само што победија, туку и прибраа документација од избирачките места што го докажува тоа. Мадуро никогаш не приложи такви докази, но сепак се прогласи за победник.Силата како единствен аргументВо моментов Трамп не се занимава со тоа кој е легитимниот лидер на Венецуела. Неговата администрација наместо тоа сигнализира дека би можела да соработува со потпретседателката Делси Родригес, која веројатно би го задржала режимот непроменет – односно не промена на режим, туку само замена на диктаторот. Трамп, притоа, не се труди да им даде легитимитет ни на сопствените потези.Пред киднапирањето на Мадуро, тој не се консултирал со Конгресот, сојузниците или соседите на Венецуела. Иако акцијата се опишува како апсење оправдано со обвинение за трговија со дрога, тоа не е дел од доследна политика. Трамп, всушност, штотуку го помилува поранешниот претседател на Хондурас, кој пред шест години беше легитимно обвинет за трговија со дрога.Нема логика – но тоа не е ни целтаНишто од ова нема посебна логика, но тоа и не е поентата. Како Партијата во „1984“, така и потенцијалните доминатори на Западната хемисфера не чувствуваат потреба од доследност.Ако силата е право, ако САД можат да прават што сакаат во својата сфера, тогаш нема потреба од транспарентност, демократија или легитимитет. Грижите на луѓето од помалите држави стануваат небитни, бидејќи ним не им се признава право на глас. Нивните интереси не се важни за империјалните сили што ги сакаат нивните ресурси.Реакциите од Русија и Кина на чекорите на Трамп беа изненадувачки благи, иако тие вложија милијарди во Венецуела. Можеби затоа што наративот со кој Трамп го оправдува киднапирањето на Мадуро одговара на нивните сопствени наративи.„Украина припаѓа на руската сфера“ е главниот аргумент на Владимир Путин. „Тајван е дел од кинеската сфера“ ќе биде оправдувањето на Си Џинпинг ако реши да го нападне островот. Тоа не значи дека Москва реално ја контролира Европа, ниту дека Кина ја контролира Азија: вкупниот БДП на Европската унија е речиси десет пати поголем од рускиот, а ниту една земја не посакува да стане кинеска колонија.Илузија на контролаИ покрај самоуверените изјави на Трамп, ни Американците не ја контролираат „својата“ сфера на влијание. Два дена по апсењето на Мадуро, Трамп веќе ризикува да стане жртва на сопствената пропаганда, исто како и Путин. Венецуела, како што забележува еден поранешен американски амбасадор, е „пропадната држава преплавена со нелегални вооружени групи и странски терористички организации“.Режимот не е срушен. Армијата и паравоените формации и натаму се активни. Дали Американците ќе ја „водат“ Венецуела преку закани и повремени воени интервенции? Можеби администрацијата постигнала некаков договор со дел од режимот, но нема гаранција дека тоа ќе донесе корист каква што очекува Трамп. Нафтата не чека едноставно да биде собрана; потребни се долгорочни инвестиции, односи и договори – невозможно во нестабилна држава.Сериозна заблудаНо грешката на Трамп е уште подлабока. Поделбата на светот на сфери на влијание подразбира дека малите земји немаат влијание – а тоа е сериозна заблуда. Венецуелците сигурно ќе се обидат да влијаат. Многумина сакаа американска интервенција и се среќни што Мадуро замина. Но луѓето што со години се бореа за слобода и правда нема да сакаат нова диктатура поддржана од Трамп и сочинета од истите луѓе.Еден венецуелски емигрант, кој сакаше да остане анонимен, рече дека во саботата се чувствувал како на емоционално вртелешка: прво возбуда поради заминувањето на Мадуро, потоа шок поради прес-конференцијата на Трамп, а на крај горчливо сознание дека можеби ништо не се сменило.Се сомневам дека и Американците ќе бидат посреќни ако во Венецуела се инсталира нов авторитарен лидер. Повеќето сè уште сакаат нивната земја да се залага за нешто повеќе од гол интерес. Потрагата на Трамп по илузорна сфера на влијание веројатно нема да донесе мир или просперитет – исто како што ни инвазијата на Украина не им донесе на Русите – и тоа може да стане јасно многу побрзо отколку што очекуваме.Ако Америка стане само регионален насилник, нашите поранешни сојузници во Европа и Азија ќе ни ги затворат вратите и пазарите, пишува историчарката. Порано или подоцна, „нашата“ Западна хемисфера ќе се организира против нас. Наместо да нè направи помоќни, потрагата по доминација ќе нè ослаби – оставајќи нè на крајот без сфера и без влијание, заклучува Еплбаум.

Свет | пред 1 седмица

Америка ја презема венецуелската нафта: Трамп најави 50 милиони барели и милијарди инвестиции во Каракас

Америка ќе добие значителни количества венецуелска нафта по смената на власта во Каракас, откако привремената администрација во земјата се обврза да ѝ испорача на Вашингтон од 30 до 50 милиони барели. Ова го соопшти американскиот претседател Доналд Трамп, чија администрација ја предводеше операцијата за отстранување од власт на долгогодишниот лидер Николас Мадуро.Според Трамп, нафтата ќе биде продадена по пазарни услови, а средствата што ќе се прибираат од продажбата ќе бидат под негова директна контрола како претседател, со цел – како што наведе – да се осигура дека ќе бидат искористени во интерес на граѓаните и на Венецуела и на САД. Тој соопшти и дека на министерот за енергетика Крис Рајт му било наложено веднаш да започне со реализација на договорот, при што суровината ќе се транспортира со складишни танкери директно до пристаништата во Соединетите Американски Држави.Трамп нагласи дека се работи за висококвалитетна нафта, додавајќи дека испораките се „санкционирани“. Веднаш по објавата, фјучерсите на американската сурова нафта забележаа пад од 1,3 отсто, достигнувајќи цена од 56,39 долари за барел.Оваа најава следи по апсењето на Мадуро и неговата сопруга во Каракас пред три дена, по што тие беа пренесени во Њујорк и обвинети за заговор поврзан со трговија со дрога. На сослушувањето пред федерален суд во Менхетен, двајцата се изјаснија за невини, а Мадуро пред судот изјави дека бил „киднапиран“ и дека е „воен заробеник“.Паралелно со овие настани, „Волстрит журнал“ објави дека Трамп планира во петок во Белата куќа да одржи состанок со водечките американски нафтени компании – „Шеврон“, „КонокоФилипс“ и „Ексон Мобил“, како и со други производители – за можни големи инвестиции во обновување на нафтената индустрија на Венецуела.Трамп најави дека американските компании би можеле да вложат милијарди долари за модернизација на застарената инфраструктура во земјата. Во моментов, „Шеврон“ е единствената американска компанија што сè уште работи таму, додека средствата на „КонокоФилипс“ и „Ексон“ беа национализирани во времето на Уго Чавез.

Свет | пред 1 седмица

Европските лидери директно до Трамп: „Гренланд им припаѓа на неговите жители, само Данска и Гренланд одлучуваат за неговата иднина“

Европските лидери штотуку објавија заедничка изјава во која порачуваат дека Гренланд им припаѓа на неговите жители и дека исклучиво Данска и Гренланд имаат право да одлучуваат за неговата иднина. Изјавата беше објавена откако американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот клучен советник Стивен Милер изминатите денови повторно го отворија прашањето за евентуално американско преземање на овој арктички териториј.Изјавата следува откако Трамп во интервјуа порача дека Соединетите Држави „имаат потреба од Гренланд“, додека Милер изјави дека Гренланд „треба да биде дел од САД“ и нагласи дека „никој нема да војува со Америка за иднината на Гренланд“, што предизвика силни реакции во Европа.Меѓу потписниците на заедничката изјава се и францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Кир Стармер.Заедничка изјава на европските лидери„Арктичката безбедност останува клучен приоритет за Европа и е од пресудно значење за меѓународната и трансатлантската безбедност. НАТО јасно стави до знаење дека арктичкиот регион е приоритет и дека европските сојузници го засилуваат своето делување.Ние и многу други сојузници ја зголемивме нашата присутност, активности и вложувања за Арктикот да остане безбеден и за да се одвратат противниците. Кралството Данска – вклучително и Гренланд – е дел од НАТО.Безбедноста на Арктикот затоа мора да се обезбедува заеднички, во соработка со сојузниците од НАТО, вклучително и Соединетите Држави, со почитување на начелата на Повелбата на ОН, меѓу кои суверенитетот, територијалниот интегритет и неповредливоста на границите.Тоа се универзални начела и ние нема да престанеме да ги браниме. Соединетите Држави се клучен партнер во тие настојувања, како сојузник во НАТО и преку одбранбениот договор меѓу Кралството Данска и Соединетите Држави од 1951 година.Гренланд им припаѓа на неговите жители. Исклучиво Данска и Гренланд имаат право да одлучуваат за прашањата што се однесуваат на Данска и Гренланд“, стои во заедничката изјава.Трамп и Милер ја заострија реторикатаАмериканскиот претседател Доналд Трамп изминатите денови повеќепати повтори дека Соединетите Држави „апсолутно имаат потреба од Гренланд“, не исклучувајќи можност за еднострани потези. Неговиот клучен советник Стивен Милер за CNN изјави дека Гренланд „треба да биде дел од САД“ и нагласи дека „никој нема да војува против Америка“ поради ова прашање.Овие изјави дополнително ги вознемирија европските сојузници, особено по американската воена операција во Венецуела, која ги зајакна стравувањата дека Вашингтон повеќе не изрекува закани само на реторичко ниво.Данската премиерка Мете Фредериксен претходно предупреди дека изјавите на Трамп треба да се сфатат сериозно, додека бројни европски функционери порачаа дека секое задирање во суверенитетот на Данска и Гренланд би претставувало директно кршење на меѓународното право и на темелните начела на НАТО.Европските лидери во заедничката изјава јасно ставија до знаење дека нема да отстапат од одбраната на овие начела, нагласувајќи дека безбедноста на Арктикот мора да се темели на меѓународното право, сојузништвото и почитувањето на суверенитетот на државите.

Свет | пред 1 седмица

„Данска ја зајакна безбедноста на Гренланд со уште една санка за кучиња“, рече Трамп, ЕК предупреди дека анексијата на островот ќе значи крај на НАТО

„Дали знаете што направи Данска неодамна за да ја зајакне безбедноста на Гренланд? Додадоа уште една санка за кучиња.“Со оваа подбивна изјава американскиот претседател Доналд Трамп повторно ја разгоре дебатата околу идниот статус на Гренланд — автономна територија на Кралството Данска, која за Вашингтон има сериозно стратешко значење.Трамп отворено изјави дека САД „имаат потреба од Гренланд“ поради националната безбедност и дека островот е клучен за контрола на Арктикот, особено во услови кога, како што тврди, регионот е под зголемено руско и кинеско присуство. Според него, Данска не може да гарантира соодветна заштита на територијата.Но, токму тие пораки ја разбудија најголемата вознемиреност во Европа досега.Европската комисија: Безбедноста не смее да биде изговор за анексијаОд Брисел порачаа дека Гренланд е сојузничка територија — а не објект за политичка или воена трговија.Портпаролката на Комисијата Паула Пињо потсети дека Гренланд е дел од НАТО и дека е сојузник на САД, а не спротивставена страна.Нејзината колешка, портпаролката за надворешна политика Анита Хипер, беше уште поексплицитна:„ЕУ ќе продолжи да ги брани принципите на национален суверенитет, територијален интегритет и неповредливост на границите. Ова особено важи кога територијата на земја-членка е доведена во прашање.“Зошто Гренланд е толку важен?Островот е богат со суровини и има огромна геостратешка вредност. Неговата позиција на Арктикот го прави природна платформа за воено и разузнавачко присуство, нешто што веќе постои преку американските бази, но без промена на суверенитетот.

Свет | пред 1 седмица

Трамп за половина час направи тоа што Путин не може за четири години

Брзата американска операција во Венецуела, во која силите на САД го уапсија долгогодишниот лидер Николас Мадуро, нанесе сериозен политички и симболичен удар врз Русија на Владимир Путин и ги разоткри слабостите на Кремљ како сојузник, пишува „Политико“ (Politico) во опсежна анализа на глобалните последици од овој потег.Толку од Путиновиот концепт за меѓусебна заштита на авторитарните режимиКако што се наведува во анализата, американскиот претседател Доналд Трамп покажа дека Путиновиот концепт за „мултиполарен свет“, во кој авторитарните режими – од Каракас до Техеран – меѓусебно се штитат од Западот, во пракса е шуплив. Додека Москва со години се претставуваше како противтежа на американската моќ, случувањата во Венецуела покажаа дека Русија не е во состојба да ги заштити ни своите најблиски партнери.Понижувањето не е само во тоа што Путин не му притека на помош на Мадуро кога тоа му беше најпотребно. Дополнителен удар е и тоа што Трамп делува поефикасно и поодлучно во спроведувањето на токму такви еднострани интервенции какви што Кремљ би сакал да изведе, но не успева, истакнува „Политико“.Надигран во улогата на лидер кој не се обѕира на правилатаСо други зборови, Путин е надминат во улогата на лидер кој не се придржува до правилата. Додека рускиот претседател, како што се наведува, би сакал со брза и одлучна акција да го отстрани украинскиот претседател Володимир Зеленски, Русија веќе четири години е заглавена во брутална војна во Украина, со повеќе од милион загинати и ранети руски војници.„Путин мора да биде неподносливо љубоморен на Трамп“, изјави за „Политико“ политичкиот аналитичар и поранешен автор на Путинови говори, Абас Галјамов. „Она што Путин ветуваше дека ќе го направи во Украина, Трамп го направи за половина час во Венецуела.“Чувството на губење углед е една од ретките точки околу која се согласуваат и независни аналитичари и руски ултранационалисти. Националистичкиот блогер и поранешен разузнавач Игор Гиркин, кој моментно се наоѓа во казнена колонија, напиша на Телеграм: „Претрпевме уште еден удар врз нашиот имиџ. Уште една земја сметаше на помошта од Русија, а не ја доби.“Русија како недоверлив сојузникСо години Москва се обидуваше да се наметне како клучна сила на отпорот против западната хегемонија предводена од САД, собирајќи лабав сојуз на држави обединети во своето непријателство кон Вашингтон. Под Путин, Русија се претставуваше како носителка на „мултиполарниот свет“, која – како поранешниот Советски Сојуз – ги штити своите сојузници.По инвазијата врз Украина во 2022 година, Москва ги повика партнерите да застанат покрај неа. Многу од нив и го сторија тоа. Иран ѝ продаде дронови. Кина и Индија продолжија да купуваат руска нафта. Сојузниците во Латинска Америка и Африка, иако со ограничени економски и воени капацитети, обезбедуваа политичка и симболична поддршка, што ѝ овозможи на Москва да тврди дека не е меѓународно изолирана.Но, како што истакнува „Политико“, последните настани покажуваат дека станува збор за еднострани односи – во корист на Русија. Кога на сојузниците им е потребна помош, Москва изостанува.Почна со Ерменија, продолжи во Сирија, а потоа и во ИранПрви тоа го согледаа Ерменците. Заокупирана со војната во Украина, Русија не направи ништо за да го спречи Азербејџан во 2023 година, во кратка војна, да ја преземе контролата врз Нагорно Карабах. Руските мировници само набљудуваа.Година подоцна, Кремљ беше подеднакво немоќен додека се распаѓаше режимот на Башар ал-Асад во Сирија, кого Москва со години го одржуваше на власт. Русија притоа ја загуби и клучната пристанишна точка Тартус на Медитеранот.Слично се случи и со Иран. И покрај долгогодишното стратешко партнерство, Русија не можеше да му помогне на Техеран кога Израел и САД ги бомбардираа иранските нуклеарни постројки. Москва остана без одговор на демонстрацијата на западната воздушна моќ.Сега и Венецуела, уште еден долгогодишен сојузник на Кремљ, доживеа понижување, на кое Русија реагираше само со остри осуди, без било каква конкретна акција.Љубомора во КремљРуските енергетски и воени врски со Венецуела беа длабоки. Од 1999 година Москва му испорача на Каракас повеќе од 20 милијарди долари воена опрема, финансирана преку кредити и делумно обезбедена со контрола врз венецуелската нафтена индустрија. Тие вложувања сега, како што пишува „Политико“, практично се изгубени.Посебно болен момент за Москва е фактот што руски сојузници во минатото успеваа да избегаат во Русија. Виктор Јанукович и Башар ал-Асад добија засолниште во Русија, додека Мадуро сега се појави пред суд во Њујорк, облечен во затворска униформа.Руските власти очекувано ја осудија американската операција. Министерството за надворешни работи зборуваше за „неприфатливо прекршување на суверенитетот“, а сенаторот Алексеј Пушков порача дека Трамп го враќа „дивиот империјализам од 19 век“. Токму за такви прекршувања на суверенитетот Западот ја обвинува Русија во Украина.Имаше и вообичаено ѕвекење со оружје. Пратеникот Алексеј Журављов предложи Русија да ѝ понуди на Венецуела проектили „Орешник“, додека популарниот Телеграм-канал „Два мајора“ тврдеше дека потезите на Трамп ѝ дале на Москва „слободни раце“ за решавање на сопствените проблеми „со сите потребни средства“.Русите се надеваат дека Америка ќе остане на западната хемисфераНекои проруски коментатори тврдат дека постапките на Трамп потврдуваат дека меѓународното право веќе не важи, додека други претпоставуваат дека САД ќе останат фокусирани на западната хемисфера, оставајќи ѝ ја на Русија Европа и Централна Азија. Но, како што истакнува „Политико“, Путин со години ја следи логиката дека посилниот ги диктира правилата. Она што е понижувачко за Кремљ е фактот дека Трамп во тоа испаѓа поуспешен.Љубомората, се чини, е доминантно чувство меѓу руските националисти. Александар Дугин напиша дека „целата Русија се прашува зошто со непријателите не се постапува на ист начин“. Маргарита Симонјан отворено призна дека постои причина „за љубомора“.Америка нема да се соочи со санкции – за разлика од РусијаМногу коментатори забележуваат и дека, за разлика од Русија, САД веројатно нема да се соочат со сериозни последици во вид на санкции или меѓународна изолација.Како што заклучува Галјамов во разговор за „Политико“, потегот на Трамп веројатно нема да го промени рускиот поглед на светот, туку дополнително ќе го зацврсти. Иронијата, вели тој, е во тоа што Путин самиот создаде свет во кој важи само успехот. „А сега Американците покажаа како се прави тоа, додека Путиновото понижување е очигледно за сите.“

Свет | пред 1 седмица

(Видео) Мачадо ја пофали акцијата, но Трамп е јасен: „Таа нема да ја води Венецуела, народот не ја сака“

Венецуелската опозициска лидерка Марија Корина Мачадо, која минатата година со месеци се криеше, изјави дека е благодарна за акцијата на Доналд Трамп во Венецуела, нарекувајќи ја „огромен чекор за човештвото, за слободата“.Таа го пофали американскиот претседател Доналд Трамп поради апсењето на авторитарниот лидер Николас Мадуро. „Трети јануари ќе влезе во историјата како ден кога правдата ја победи тиранијата“, изјави Мачадо синоќа за Фокс њус.„Ова е пресвртна точка“, рече таа во видео-клип од интервјуто што го сподели на платформата Икс, додавајќи дека настанот е значаен не само за венецуелскиот народ, туку „и за човештвото, за слободата и човечкото достоинство“.Трамп: Таа нема поддршка ниту почитувањеТрамп неодамна стави до знаење дека Мачадо нема да има водечка улога во Венецуела. „Нејзе би ѝ било многу тешко да биде лидер. Таа нема поддршка во земјата, а не ужива ниту почитување во земјата“, изјави американскиот претседател.Во меѓувреме, верната заменичка на Мадуро, Делси Родригез, положи заклетва како вршителка на должноста. Нејзината влада и понатаму го смета Мадуро за легитимен шеф на државата.Добитничката на Нобеловата награда за мир Марија Корина Мачадо за Фокс њуз изјави дека на Делси Родригез „не може да ѝ се верува“.

Свет | пред 1 седмица

Украина не е воодушевена: Дали апсењето на Мадуро е руско-американски договор кој ја комплицира глобалната политичка сцена?

По апсењето на венецуелскиот лидер Николас Мадуро, светската јавност интензивно го анализира настанот и неговите можни последици врз регионалната и глобалната политика.По неколку дена, јасно е дека станувало збор за прецизно испланирана операција чија главна цел била приведување на Мадуро и неговата сопруга. Операцијата беше спроведена без класична копнена инвазија и без нанесување сериозна воена штета на Венецуела.Руски–американски договор?Паралелно со шпекулациите дека Мадуро бил „предаден“, се појави и тезата за можен глобален договор меѓу САД и Руската Федерација – според кој Москва наводно му ја препушта Венецуела на Вашингтон, во замена за поголемо влијание врз Украина. Иако за ова нема никаква официјална потврда, анализите упатуваат на тоа дека операцијата негативно се одрази врз односите меѓу САД и Русија.Венецуела со години беше еден од најважните сојузници на Москва во Латинска Америка, со милијарди долари вложени во енергетски и воени проекти. Кремљ ја осуди американската интервенција како „акт на агресија“ и побара итен состанок на Советот за безбедност на ОН.Киев нема причина за задоволствоИстовремено, оваа акција дополнително ги усложни глобалните односи и им даде аргументи на државите кои ја гледаат Русија – а сè повеќе и Кина – како противтежа на американското влијание. Можно е настанот дополнително да ја охрабри Москва да остане цврста во својата политика кон Украина.Од украинска перспектива, Киев тешко може да биде задоволен од потегот на Вашингтон. Повторно станува збор за нарушување на меѓународното право – аргумент на кој токму Украина и западните земји постојано се повикуваат. Иако ситуациите во Венецуела и Украина не се споредливи, сликата што се испраќа во светот ја прави борбата на Киев за почитување на меѓународниот поредок уште покомплицирана.

Свет | пред 1 седмица

Мадуро го уапсија најелитните специјалци во светот: Кои се всушност Делта Форс?

Во драматичната американска операција „Операција апсолутна решителност“, која доведе до апсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес, клучна улога одигра Делта Форс — најелитната единица на американската војска, специјализирана за високоризични специјални операции.Делта Форс е име за 1st Special Forces Operational Detachment–Delta (SFOD-D), специјална оперативна група на американската Копнена војска формирана за справување со најкритичните задачи, вклучувајќи антитерористички акции, ослободување заложници, прецизни директни напади и апсење високо-профилни цели.Единицата е создадена кон крајот на 1970-тите под влијание на идеите на полковникот Чарлс „Чарли“ Беквит, кој за време на својата служба во специјалните сили на САД и соработката со британскиот SAS се залагал за формирање елитна единица способна да реагира на глобални терористички закани и кризни ситуации надвор од можностите на конвенционалните сили.Делта Форс е препознатлива по екстремна тајност и строго контролирани информации. Јавноста многу ретко добива потврдени податоци за нејзините операции, обуки или структура. Многу детали доаѓаат од ретроспективни извештаи и анализи на ветерани, како и од неформални воени извори.Селекцијата и обуката за влез во Делта се сметаат за исклучително ригорозни. Кандидатите минуваат низ најстрог процес кој ја тестира физичката издржливост, менталната отпорност, тактичките вештини и способноста за делување во екстремни ситуации. Тајната обука ги подготвува за работа во непријателски средини, често изолирани и опасни, со минимална поддршка и ограничени информации.Најпознати операцииДелта Форс стекна светска репутација преку низа високо-профилни операции. Една од најпознатите е Битката за Могадишу во 1993 година, дел од мисијата во Сомалија во која учествуваа војници од Делта, а која подоцна стана тема на филмот „Black Hawk Down“.Единицата учествувала и во многу други мисии ширум светот, вклучувајќи ја потерата и апсењето на панамскиот диктатор Мануел Нориега, ловот на колумбискиот наркобос Пабло Ескобар и операциите против Исламската држава.Делта Форс беше вклучена и во операции како апсењето на лидерот на ИСИС Абу Бакр ал-Багдади во 2019 година, иако во такви случаи честопати соработува со други специјални единици како Navy SEALs.Делта Форс и операцијата во ВенецуелаСпоред американски извори што ги пренесе CBS News, токму Делта Форс ја извела акцијата за апсење на Мадуро и неговата сопруга и ги пренела од Венецуела, каде што сега се соочуваат со обвиненија пред сојузен суд во Њујорк.Операцијата е дел од поголема американска воена кампања во регионот и вклучувала прецизни воздушни напади, копнени и хеликоптерски елементи, како и долготрајно разузнавачко планирање што траело со месеци пред акцијата.Делта Форс и понатаму останува една од најпрестижните, но и најмалку транспарентни воени формации во американските вооружени сили, позната по својата способност да изведува исклучително сложени мисии во најтешки можни услови — често без каква било јавна потврда за своето делување сè додека резултатите не станат неоспорни.

Свет | пред 1 седмица

Колумбискиот претседател повикува на масовни протести: „Целиот венецуелски, колумбиски и латиноамерикански народ мора да излезе на улица“

Колумбискиот претседател Густаво Петро реагираше на заканата од американскиот претседател Доналд Трамп за воена операција, откако Трамп го нарече „болен човек“ кој нема уште долго да остане на власт.Петро објави низа пораки на интернет, наведувајќи дека најпрво ќе „провери дали зборовите на Трамп на англиски навистина се пренесуваат така како што пишуваат националните медиуми“.Тој најави и дека „ќе одговори на тие изјави штом дознае што точно значи нелегитимната закана на Трамп“.Во друга објава упати и повик на протести. „Целиот венецуелски, колумбиски и латиноамерикански народ мора да излезе на улица“, порача тој.

Свет | пред 1 седмица

Страв во Данска дека Трамп сака американска контрола и врз Гренланд

По „киднапирањето“ на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, кое Вашингтон го оправдува со безбедносни причини, во Данска сè погласни стануваат стравувањата дека американската администрација може да направи сличен потег и кон Гренланд. Загриженоста расте поради повторените изјави на Доналд Трамп дека САД треба да воспостават контрола врз овој арктички остров од стратешко значење.Гренланд, кој има околу 57.000 жители и статус на полуавтономна територија во рамките на Данското кралство, формално има право на независност согласно договорот од 2009 година. Сепак, локалните власти не го користат тоа право бидејќи економијата е силно зависна од риболовот и данските субвенции. И Копенхаген и властите во Нуук категорично повторуваат дека островот „не е на продажба“ и нема да стане дел од Соединетите Американски Држави.Трамп, кој веќе неколку пати јавно го поврзува Гренланд со американската национална безбедност, тврди дека Русија и Кина веќе имаат присуство таму и дека Данска не е во состојба да се справи со геополитичкиот притисок. Зборувајќи во авионот „Ер Форс Уан“ за време на летот од Мар-а-Лаго кон Вашингтон, тој најави дека прашањето ќе биде повторно разгледано во наредните месеци, оценувајќи дека островот е клучен за одбранбениот ракетен штит и за обезбедување на ресурсите потребни за САД.Американскиот претседател тврдеше и дека Европската Унија е свесна за улогата на Вашингтон во Арктикот, истакнувајќи дека „на ЕУ ѝ е потребно САД да ја преземат таа одговорност“. Во јавноста овие пораки се толкуваат како сигнал дека Белата куќа не отстапува од идејата за проширување на своето влијание над островот.Стратешката положба на Гренланд меѓу Европа и Северна Америка веќе одамна го прави важна точка во безбедносните пресметки на НАТО-сојузниците. Но, повтореното спомнување на можноста за американска јурисдикција — дури и со потенцијална употреба на сила — предизвикува особена вознемиреност во Данска, која потсетува дека островот има сопствен политички статус и дека одлуките за неговата иднина не се предмет на трговија.

Свет | пред 1 седмица

Кина и Русија застанаа зад Венецуела по американската блокада на нафтени танкери

Милиони барели венецуелска нафта останаа закотвени на танкери откако САД воведоа блокада врз бродовите поврзани со Каракас, предизвикувајќи застој во пристаништата и нова геополитичка ескалација во Карипското Море. Потегот на Вашингтон веднаш наиде на реакции од Кина и Русија, кои застанаа зад Венецуела и ги осудија американските акции како незаконски и опасни.По одлуката на администрацијата на Доналд Трамп да ги блокира сите санкционирани танкери што влегуваат и излегуваат од Венецуела, активноста во пристаништата нагло се намали. Според податоци на Ројтерс, најголем дел од танкерите сега превезуваат нафта само меѓу домашни пристаништа, додека бројот на натоварени бродови што не тргнале кон странство расте од ден во ден. Клиентите бараат поголеми попусти и измени на договорите поради зголемениот ризик од пресретнување.Американскиот претседател повторно го повика венецуелскиот лидер Николас Мадуро да се повлече од власта и порача дека САД ќе ја задржат или ќе ја продадат нафтата што ја заплениле покрај венецуелскиот брег во последните недели. На прашање дали целта е смена на режимот, Трамп оцени дека за Мадуро би било „паметно“ да ја напушти функцијата, предупредувајќи дека натамошниот отпор ќе има последици.Ескалацијата доби меѓународна димензија откако САД пресретнаа танкер што се упатувал кон Кина. Пекинг реагираше остро, оценувајќи дека ваквите дејствија претставуваат сериозно кршење на меѓународното право. Портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи, Лин Џиан, истакна дека Венецуела има право да развива односи со други држави и дека Кина се спротивставува на сите еднострани и нелегални санкции.Иако Белата куќа тврди дека пресретнатиот брод припаѓал на таканаречената „флота во сенка“ на Венецуела, танкерот во моментот не бил под американски санкции. Панамските власти, пак, соопштија дека супертанкерот „Сенчерис“ ги прекршил поморските правила, го сменил името и го исклучил транспондерот додека превезувал нафта од Венецуела.Кина е најголемиот купувач на венецуелска сурова нафта, која сочинува околу 4 отсто од нејзиниот вкупен увоз, што дополнително ја зголемува чувствителноста на ситуацијата.Подоцна, министрите за надворешни работи на Русија и Венецуела ги осудија американските акции во Карипскиот регион. Москва предупреди дека ескалацијата може сериозно да го загрози меѓународниот поморски сообраќај и безбедноста во регионот, потврдувајќи целосна поддршка за венецуелското раководство и народ.Во меѓувреме, сателитски податоци покажаа дека празниот супертанкер „Бела 1“, кој американската крајбрежна стража се обиде да го пресретне, се движел североисточно од Бермудите.Вашингтон тврди дека приходите од венецуелската нафта се користат за финансирање криминални и терористички активности, вклучувајќи трговија со дрога и луѓе. Од септември наваму, американските сили извршија низа напади врз бродови за кои тврдат дека се вклучени во шверц на дрога, иако без јавно презентирани докази. Според семејства и влади, во тие операции загинале повеќе од 100 луѓе, меѓу кои и рибари.Каракас, од друга страна, предупредува дека станува збор за обид за промена на режимот и ги опишува потезите на САД како меѓународна пиратерија.

Свет | пред 3 седмици