Пет земји членки на Европската Унија – Германија, Италија, Шпанија, Португалија и Австрија – побараа воведување данок на екстрапрофит за енергетските компании со цел да се ублажи финансискиот товар врз граѓаните и буџетите, предизвикан од војната на Блискиот Исток.
Во писмо испратено до европскиот комесар за клима Вопке Хукстра, министрите за економија и финансии нагласуваат дека националните мерки не се доволни и дека е потребен заеднички европски пристап. Според нив, ваквиот данок би овозможил финансирање на привремени олеснувања за граѓаните и би помогнал во справувањето со растечката инфлација без дополнително оптоварување на јавните финансии.
Апелот доаѓа во време кога цената на суровата нафта од типот Брент достигна 100 долари за барел, што е значително зголемување во однос на околу 70 долари пред почетокот на воените напади врз Иран на 28 февруари. Поради практичното затворање на Ормускиот теснец, светските пазари се соочуваат со зголемена побарувачка и намалена понуда, што дополнително ја зголемува нестабилноста на цените.
Министрите предлагаат повторно активирање и зајакнување на механизам сличен на придонесот за солидарност од 2022 година, со кој беа оданочени околу 28 милијарди евра екстрапрофит од компаниите за фосилни горива. Тие бараат новиот систем да се применува на ниво на целата Европска Унија, да има посилна правна основа и да биде насочен кон големите мултинационални нафтени компании, вклучително и нивната добивка остварена надвор од Унијата.
Според нив, ваквото решение ќе обезбеди правична распределба на товарот и ќе испрати порака за заедништво и способност за дејствување во време на криза.
Цените на горивата значително пораснаа низ Европа, при што Германија, Италија и Шпанија се меѓу најпогодените земји.
Економистот Ханс Стегемен оценува дека оданочувањето на екстрапрофитот е логичен чекор во услови кога кризата создава огромни неочекувани добивки за производителите на фосилни горива, на директен товар на домаќинствата и економиите зависни од увоз.
Во меѓувреме, Европската комисија ја отфрли можноста за суспендирање на Пактот за стабилност, со што би им се овозможило на владите поголема флексибилност во справувањето со кризата и евентуална рецесија.
