Само 62,7 отсто од децата ја примиле првата доза МРП-вакцина, Даниловски предупредува на ризик од епидемија

Петте регистрирани случаи на морбили во Македонија се предупредување за сериозниот пад на вакциналниот опфат и за пропустите во системот за имунизација, оценува професорот по епидемиологија и биостатистика Драган Даниловски.

Според него, иако бројката на заболени засега е мала, многу позагрижувачки е фактот што во популацијата се создава сè поголем број лица подложни на инфекцијата. Морбилите се меѓу најзаразните болести, а за спречување на нивното ширење е потребен вакцинален опфат од најмалку 95 проценти со две дози.

Податоците на Институтот за јавно здравје покажуваат дека опфатот со првата доза МРП-вакцина во 2025 година изнесувал само 62,7 проценти, наспроти 72,7 проценти во 2024 и 73,4 проценти во 2023 година. Опфатот со втората доза бил 84,7 проценти.

— реклама —

Даниловски посочува дека падот на довербата во вакцините е поврзан со дезинформациите, особено на социјалните мрежи, како и со повторувањето на одамна побиените тврдења за наводна поврзаност меѓу МРП-вакцината и аутизмот. Како особено опасни ги издвојува и неоснованите совети за одложување на вакцинацијата додека детето не прозбори.

Сепак, според него, нискиот опфат не се должи само на одбивањето на вакцинацијата. Дел од децата ги пропуштаат дозите поради одложување, недоволно информирање, организациски пречки или недостиг од навремено следење од здравствените служби.

— реклама —

Тој потсетува дека во пролетта 2025 година била спроведена теренска кампања во 174 села, 15 градови и 19 општини, при што биле посетени 3.394 домаќинства. Била изработена и Национална стратегија за имунизација 2026–2030, но Даниловски нагласува дека документите и планираните мерки мора да се преточат во конкретни резултати.

И покрај преземените активности, на крајот од 2025 година опфатот со првата доза МРП-вакцина се намалил на 62,7 проценти. Според професорот, тоа покажува дека досегашните мерки не биле доволни за запирање на негативниот тренд.

Со појавата на новите случаи во октомври 2026 година, здравствените власти започнале епидемиолошки истражувања, следење на контактите и спроведување мерки за спречување на ширењето на инфекцијата. Даниловски оценува дека овие активности се неопходни, но дека е потребна и поширока проценка на функционирањето на системот за имунизација.

— реклама —

Тој бара поголема транспарентност за спроведувањето на Националната стратегија, јасни одговорности, обезбедени средства и мерливи цели. Особено важно е да се идентификуваат невакцинираните деца, да се воведе активно потсетување на родителите, да се олесни пристапот до вакцинација и да се посвети внимание на подрачјата со најнизок опфат.

„Петте случаи треба да бидат повод за темелна проценка на функционирањето на целиот систем за имунизација. Не само повод за уште еден апел до родителите“, порачува Даниловски.

— реклама —

Според него, одговорноста за спречување на епидемија не започнува со првиот дијагностициран пациент, туку многу порано – со првите предупредувања за кои системот не успеал навреме да обезбеди ефикасна превенција.