Стотици илјади патници останаа заглавени ширум светот откако клучните воздушни јазли на Блискиот Исток беа затворени поради последиците од американско-израелските напади врз Иран. Во понеделникот беа откажани уште стотици летови, што го продолжи хаосот во глобалниот воздушен сообраќај и дополнително ја влоши ситуацијата за патниците. Станува збор за најтежок удар врз воздухопловството од пандемијата на ковид-19, пишува The Guardian.
Илјадници откажани летови
Главните аеродроми на Блискиот Исток, вклучително и Дубаи, најпрометниот во светот, се затворени трет ден по ред. Според податоците на платформата за следење летови FlightAware, во саботата биле откажани речиси 2800 летови, во неделата 3156. Само во понеделникот рано наутро веќе биле откажани 1239 летови. Авиокомпаниите Emirates од Дубаи, Etihad Airways од Абу Даби и Qatar Airways од Доха заедно откажаа стотици летови, а и други превозници, како Air India, ги суспендираа своите услуги во регионот.
„За патниците нема разубавување на ситуацијата“, изјави Хенри Хартевелд, аналитичар во воздухопловната индустрија и претседател на Atmosphere Research Group. „Треба да се подготват за доцнења или откажувања во следните неколку дена, додека нападите траат и, се надеваме, не завршат.“
Глобални последици од судирот
Според страницата за следење летови Flightradar24, воздушниот простор над Иран, Ирак, Кувајт, Израел, Бахреин, ОАЕ и Катар и понатаму е речиси празен.
Последиците се чувствуваат далеку надвор од Блискиот Исток, а патници останаа заглавени на дестинации од Бали до Франкфурт. Судирот се прошири и на Либан, каде што Израел изведе воздушни напади откако Хезболах испали ракети, поради што поголем дел од воздушниот простор во регионот остана затворен. Дополнителен проблем е што екипажите и пилотите сега се распрснати ширум светот, што ќе го усложни повторното воспоставување на летовите по отворањето на воздушниот простор.
Додека повеќето патници се борат да дојдат до информации, исклучително богатите наоѓаат алтернатива. „Саудиска Арабија моментално е единствената вистинска опција за луѓето кои сакаат да го напуштат регионот“, изјави за Semafor Амер Наран, извршен директор на компанијата за посредување со приватни авиони Vimana Private, проценувајќи дека цената на лет со приватен авион од Ријад до Европа достигнува и до 350.000 долари.
Економски удар
Акциите на водечките авиокомпании паднаа бидејќи инвеститорите стравуваат од последиците од војната. Акциите на Japan Airlines паднаа за 5,6%, на Singapore Airlines за 4,5%, на Qantas за 5,4%, а на Cathay Pacific за 2,9%. Превозниците се соочуваат и со повисоки цени на горивото откако цената на суровата нафта Брент скокна за дури 13% на 80 долари по барел, а аналитичарите предвидуваат дека може да достигне и 100 долари.
„Главното влијание за сите ќе се почувствува преку цените на нафтата, кои очигледно нагло ќе пораснат“, изјави воздухопловниот советник Бертран Грабовски.
Притисок врз алтернативните коридори
Аналитичарите истакнуваат дека ваквото долготрајно затворање на небото и на сите три главни транзитни чворишта во Заливот е ситуација без преседан. Преостанатите летови се пренасочуваат за да го избегнат затворениот воздушен простор. Рутите преку Иран и Ирак станаа поважни откако војната во Украина ги принуди авиокомпаниите да го избегнуваат воздушниот простор на Русија и Украина.
Затворањето на блискоисточниот воздушен простор сега ги турка авиокомпаниите во уште потесни коридори, а судирите меѓу Пакистан и Авганистан создаваат дополнителен ризик, посочи Иан Петченик, директор за комуникации во Flightradar24. „Долготрајните нарушувања претставуваат најголема грижа за комерцијалното воздухопловство“, рече тој.
