Трамп кон Нетанјаху: Од најблизок сојузник до можен товар

Во надворешната политика на Доналд Трамп, Израел со години се сметаше за исклучок – држава што добиваше поддршка дури и кога нејзините политики не беа во согласност со интересите на Вашингтон и неговата доктрина „Америка на прво место“. Но, сè повеќе анализи укажуваат дека ова силно сојузништво би можело да влезе во криза.

— реклама —

Израел има влијателни поддржувачи во најтесниот круг на Трамп – од државниот секретар Марко Рубио, до специјалниот претставник за Блискиот Исток Стив Виткоф и американскиот амбасадор во Тел Авив Мајк Хакаби. Премиерот Бенјамин Нетанјаху, кој со години го величеше Трамп и дури именуваше населба по него, успеваше да ја одржува американската поддршка, заедно со силниот про-израелски став на Конгресот и медиумите наклонети кон Трамп.

Сепак, американскиот претседател е познат по ненадејни промени на курсот. Исто како што од симпатии кон Владимир Путин премина кон отворени критики и барања за повлекување од Украина, сличен пресврт е можен и кон Нетанјаху. Вашингтон веќе покажа прагматични потези – склучувајќи посебен договор со вооружените групи во Јемен, и покрај нивните напади врз Израел, како и приближување кон сирискиот претседател Ахмед ал-Шари, кого Израел и натаму го смета за непријател.

— реклама —

Најголем предизвик останува појасот Газа. Додека Трамп сака договор со кој би се ослободиле заробените цивили, Нетанјаху инсистира на целосно уништување на Хамас – цел која е тешко остварлива. Трамп исто така изјави дека не би дозволил израелска анексија на Западниот Брег и најави план што предвидува чекори кон формирање палестинска држава.

— реклама —

Разликите меѓу сојузниците се продлабочуваат и поради лични несогласувања. Трамп никогаш не му го прости на Нетанјаху тоа што во 2020 година му честиташе на Џо Бајден за победата на изборите, што доведе и до јавни навреди.

Иако дел од републиканскиот врв останува цврсто про-израелски, во редовите на движењето „Америка прва“ веќе се појавуваат поделби. Дел од конгресмените и медиумите блиски до Трамп го нарекуваат израелското дејствување во Газа „геноцид“ и бараат Соединетите Држави да се повлечат од безусловната поддршка.

— реклама —

Аналитичарите сметаат дека можното „свртување грб“ на Трамп нема да значи целосен прекин на соработката, туку повеќе ограничена политичка поддршка, критики и преговори водени според сопствениот интерес. Но, дури и намалена американска помош би била сериозен удар за израелската дипломатија и безбедност, особено во регион каде што довербата и доследноста се клучна валута.