Американскиот претседател Доналд Трамп во Белата куќа го претстави својот план со 20 точки, за прекин на војната во Газа, нарекувајќи го „еден од најголемите денови во историјата на цивилизацијата“ и документ што може да донесе „вечен мир на Блискиот Исток“.
Планот е објавен по средбата со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху. Според анализата на Би-Би-Си, иако реториката на Трамп беше претерана, документот претставува важен дипломатски исчекор и промена во ставот на Вашингтон за иднината на Газа по завршувањето на војната.
Што предвидува планот?
Предлогот содржи општи принципи, но не и детални решенија за најспорните прашања – повлекувањето на израелските сили, ослободувањето на таоци и затвореници и управувањето со Газа. Сепак, документот предвидува:
прекин на борбите и делумно повлекување на израелската војска,
ослободување на сите преостанати заробеници во замена за стотици палестински затвореници,
воспостаувување локална техничка власт во Газа под надзор на „Комитет за мир“ со претседател Трамп и поранешниот британски премиер Тони Блер,
амнестија за припадниците на Хамас кои ќе предадат оружјето, додека останатите би биле протерани,
меѓународни сили кои би ја презеле контролата врз безбедноста и би ги разоружале палестинските фракции.
Палестинската државност е спомната условно – како можност доколку Палестинската самоуправа спроведе реформи.
Реакции и пречки
Хамас засега нема јасен став. За Би-Би-Си еден нивни претставник изјавил дека планот „не ги штити палестинските интереси“ и нема да биде прифатен без целосно израелско повлекување.
Нетанјаху, пак, стоејќи покрај Трамп, рече дека Израел ги прифаќа принципите, но дел од неговата десничарска коалиција веќе изрази противење. Опонентите го потсетуваат дека и во минатото рушел договори кога му се заканувала политичка нестабилност.
Арапските земји го поздравија фактот што документот не предвидува присилно иселување на Палестинците и барем условно ја споменува државноста.
Истовремено, борбите на теренот продолжуваат – Израел распореди нова оклопна дивизија во Газа, а Хамас подготвува илјадници борци за „последна, одлучувачка битка“.
Аналитичарите предупредуваат дека рамката на Трамп ќе бара долги и тешки преговори за да прерасне во конкретен мировен договор.