Заканите на американскиот претседател Доналд Трамп за воведување царини кон земјите членки на НАТО, доколку Соединетите Држави не добијат контрола над Гренланд, би можеле да се соочат со сериозна правна пречка, откако Врховниот суд на САД се подготвува да донесе одлука што може да ги прогласи ваквите мерки за незаконски, објави CNBC.
Трговски правници оценуваат дека царините со кои Трамп се закани изминатиот викенд најверојатно би се темелеле на Законот за меѓународни вонредни економски овластувања, чија уставност моментално ја разгледува Врховниот суд. Американскиот претседател најави дека осум европски земји ќе се соочат со растечки царини, почнувајќи од 10 проценти од 1 февруари, со зголемување на 25 проценти од 1 јуни, доколку не се постигне договор што би му овозможил на Вашингтон да го преземе арктичкиот остров.
Според Мајкл Ловел, партнер во адвокатската канцеларија „Рид Смит“, иако Трамп не прецизирал врз кој закон би се повикале овие мерки, одлуката на Врховниот суд за Законот за вонредни економски овластувања директно би влијаела врз исходот на заканите со царини поврзани со Гренланд. Тој нагласува дека, доколку судот утврди дека овој закон не му дава право на претседателот да воведува царини, тогаш и мерките насочени кон членките на НАТО би биле незаконски, по што погодените компании би морале да покренат нови судски постапки.
Од друга страна, министерот за финансии Скот Бесент изјави дека е „многу малку веројатно“ Врховниот суд да го оспори користењето на вонредните овластувања од страна на претседателот за наметнување царини. Одлуката се очекува веќе оваа недела, а од администрацијата порачаа дека новите царини би стапиле на сила веднаш, дури и доколку пресудата не оди во нивна корист.
Доколку на Трамп му биде одземено правото да се повика на Законот за вонредни економски овластувања, администрацијата би можела да се насочи кон Одделот 232 од Законот за проширување на трговијата од 1962 година. Според правниците, претседателот би можел да ја искористи неодамна завршената истрага за критични минерали врз основа на овој закон, имајќи предвид дека Гренланд, како полуавтономна територија на Данска, располага со значајни минерални ресурси.
Во јануарска прокламација на Белата куќа, Трамп се повика на овластувањата од Одделот 232 со цел насочување на преговорите со странски држави за обезбедување доволни залихи на критични минерали и за намалување на ранливоста на синџирите на снабдување. Во документот се наведува дека, доколку преговорите не вродат со плод, можно е да се воведат увозни ограничувања, вклучително и царини.
Аналитичарите од „ТД Каун“ оценуваат дека Одделот 232 останува моќна алатка на администрацијата, независно од одлуката на судот. Според нив, без разлика на исходот за Законот за вонредни економски овластувања, овој механизам ќе продолжи да се користи за воведување дополнителни царини, при што тие не би биле директно поврзани со спорните мерки што се разгледуваат пред Врховниот суд.
