Хиперсоничните ракети, новата генерација на офанзивни оружја што летаат со брзини повеќекратно поголеми од звукот и можат да маневрираат во лет, стануваат централна точка на глобалната трка во вооружувањето. Русија и Кина предничат во развојот, додека САД и сојузниците настојуваат да ја достигнат технолошката рамнотежа.
Кина уште во 2019 година на парадата во Пекинг ја претстави ракетата DF-17, додека Русија се фали со системите „Авангард“ и „Орешник“. Вашингтон последниве години инвестира во сопствени програми како „Dark Eagle“, но заостанува поради деценискиот фокус врз антитерористички операции.
Хиперсоничните ракети летаат најмалку пет пати побрзо од звукот (Mach 5), на ниски височини и со можност за нагли промени на насоката, што ги прави речиси невидливи за радарите. За разлика од класичните балистички проектили, овие оружја се појавуваат на сензорите дури во последната фаза на летот, оставајќи многу малку време за одбрана и пресретнување.
Постојат два вида:
Хиперсонични „glide“ проектили, кои се истрелуваат и потоа клизаат кон целта.
Хиперсонични крстосувачки ракети, што користат scramjet мотори и летаат блиску до земјата.
Според експерти, нивната најголема закана не е само разорната моќ, туку фактот што е речиси невозможно навреме да се откријат.
Рускиот претседател Владимир Путин редовно ја истакнува оваа предност, со тврдења дека „можат да претворат градови во прашина“. Минатата година Москва тестираше нов модел „Орешник“ над украинскиот град Днипро, кој достигнал брзина од Mach 11 и се распаднал во повеќе боеви глави што погодија различни цели. Стратезите предупредуваат дека вакво оружје може за неколку минути да стигне до било кој европски град.
Покрај Русија, Кина и САД, и други држави вложуваат во оваа технологија: Иран тврди дека располага со хиперсонични ракети, Израел развива системи за пресретнување, а Северна Кореја демонстрира редовни тестирања. Франција и Јапонија, исто така, инвестираат во истражувања.
Иако експертите предупредуваат на потенцијалот за стратешка надмоќ, дел од воените аналитичари сметаат дека заканата е делумно пренагласена. „Нападот и одбраната уште немаат совршено решение,“ вели поранешниот британски адмирал Том Шарп.
Едно е сигурно – кој прв ќе успее да создаде ефикасен хиперсоничен арсенал, ќе стекне клучна предност во геополитичките судири на иднината.
