Марк Маркез: Не очекував титула пет трки пред крајот на сезоната

Возачот на Дукати, Шпанецот Марк Маркез, изјави дека не очекувал да ја освои титулата во Мото ГП шампионатот дури пет трки пред крајот на сезоната, пренесоа шпанските медиуми.Маркез ја обезбеди титулата на 28 септември, на трката за Голема награда на Јапонија, со што предвреме го потврди приматот во таканаречената „кралска класа“ на мотоциклизмот. Иако сезоната за него заврши порано од очекуваното поради повреда, успехот беше веќе запечатен.По освојувањето на титулата, Маркез се повреди на 5 октомври по пад на трката за Голема награда на Индонезија. Поради оперативен зафат и периодот на рехабилитација, тој не настапи до крајот на сезоната, но тоа не ја засени доминацијата што ја прикажа претходно.Во текот на годината, Маркез забележа 11 победи на главните трки и уште 14 триумфи во спринт-трките, бројки што јасно ја отсликуваат неговата супериорност и стабилност во текот на целата сезона. Со ваков биланс, шпанскиот ас ја заокружи една од најубедливите кампањи во поновата историја на Мото ГП, оставајќи силен печат и покрај прераниот прекин поради повредата.

Спорт | пред 1 месец

Генералниот секретар на НАТО предупредува: Ослабена Европа значи поголем безбедносен ризик

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денеска повика на продолжување и зајакнување на поддршката за Украина, предупредувајќи дека Европа би можела да се соочи со зголемени безбедносни ризици доколку покаже колебливост и ослабена решителност.Руте истакна дека Украина мора да остане силна и способна да се брани, со цел да се спречат, како што рече, можни обиди на рускиот претседател Владимир Путин да го загрози НАТО. Според него, стабилна и отпорна Украина претставува клучен елемент за безбедноста не само на Источна Европа, туку и на целата Алијанса, пренесе Ukrinform.Во своето обраќање, Руте ја нагласи и потребата земјите членки на НАТО да ги зголемат издвојувањата за одбрана, во согласност со обврските договорени на самитот на Алијансата одржан во Хаг во јуни. Тој оцени дека зголемените инвестиции во одбранбениот сектор се неопходни за одржување на кредибилитетот на НАТО и за соочување со актуелните и идните безбедносни предизвици.Руте порача дека само преку единство, континуирана поддршка за Украина и јасна политичка и воена решителност, Европа и НАТО можат да обезбедат долгорочна стабилност и безбедност на континентот.

Свет | пред 1 месец

САД забрануваат нови странски дронови: кинеските DJI и Autel исфрлени од пазарот

Федералната комисија за комуникации на САД, Federal Communications Commission, во понеделникот објави забрана за пласирање нови дронови произведени во странство, одлука со која од американскиот пазар практично се исфрлаат кинеските производители, меѓу кои и водечките компании DJI и Autel. Како причина се наведуваат „неприфатливи ризици за националната безбедност“, објави Euronews.Одлуката е во согласност со законот за одбрана што американскиот Конгрес го усвои минатата година, со кој беа засилени сомнежите и загриженоста околу дроновите од кинеско производство. Тие во изминатите години станаа доминантни на американскиот пазар и широко се користат во земјоделството, картографијата, филмската индустрија, како и во полициските служби.Компанијата DJI, со седиште во Шенжен, е најголемиот светски производител на дронови и, според податоците на Drone Industry Insights, контролира речиси 80 проценти од американскиот пазар на комерцијални дронови. Нејзиниот најблизок конкурент Autel има значително помал пазарен удел.Во образложението на одлуката, американските власти наведуваат дека ревизијата на Владата утврдила оти сите дронови и клучни компоненти произведени во странство, не само во Кина, претставуваат „неприфатлив ризик за националната безбедност на САД, како и за безбедноста и заштитата на американските граѓани“. Сепак, FCC остави можност за исклучоци, доколку Пентагон или Министерство за внатрешна безбедност на САД проценат дека одредени дронови или компоненти не претставуваат таква закана.Како дополнителен аргумент за итноста на мерките, ФЦЦ ги наведе претстојните големи настани, меѓу кои Светско првенство во фудбал 2026, прославата на 250-годишнината од независноста на САД (America250) и Летни олимписки игри 2028, предупредувајќи на можноста за злоупотреба на дронови од страна на криминалци, непријателски странски актери или терористи.Од компанијата DJI реагираа дека се разочарани од одлуката, наведувајќи дека не се презентирани конкретни докази врз основа на кои е донесена. Според нив, тврдењата за безбедносни ризици не се поткрепени со факти, туку претставуваат протекционизам спротивен на принципите на отворен пазар.Одлуката предизвика поделени реакции и кај корисниците во САД. Професионалци кои во својата работа користат странски дронови предупредуваат дека новата политика може сериозно да им наштети на бизнисите. Џин Робинсон од Тексас, кој обучува полициски служби и користи флота од девет DJI дронови, изјави дека ограничувањата ќе создадат проблеми, иако признава дека САД сами ја дозволиле зависноста од Кина.Од друга страна, Артур Ериксон, коосновач и директор на американската компанија Hylio, смета дека заминувањето на DJI ќе создаде простор за раст на домашните производители. Сепак, тој проширувањето на забраната на сите странски дронови и компоненти го оцени како изненадувачко и претерано, изразувајќи надеж дека правилата ќе бидат дополнително појаснети.

Свет | пред 1 месец

УЈП утврдила неправилности на „Зимзоленд“: неиздавање фискални сметки и најавено запечатување

Во одговор на прашање на Скопје1, Управа за јавни приходи информира дека Даночниот инспекторат во изминатиот период во повеќе наврати спровел теренски контроли на божиќниот базар Зимзоленд, постапувајќи согласно Законот за регистрирање на готовински плаќања.При контролите, според УЈП, биле утврдени неправилности кај повеќе правни субјекти, кои се однесувале на неиздавање фискални сметки и неуредно водење на книгата за дневно-финансиски извештаи. Кај едно правно лице била изречена втора глоба за неиздавање фискални сметки, по што, согласно законските одредби, следи мерка запечатување.Во рамки на контролите биле затекнати и физички лица кои продавале храна и ракотворби на тезги. Овие лица доставиле документација дека поднеле барање до УЈП за паушално оданочување, но, како што информираат од Управата, согласно член 29 став 4 од Законот за данок на личен доход, сите барања биле одбиени бидејќи не биле исполнети условите за паушално оданочување, со исклучок на барањето за продажба на ракотворби.За утврдената состојба кај физичките лица, од УЈП посочуваат дека се известени надлежните институции за понатамошно постапување, меѓу кои Агенција за храна и ветеринарство и Државен пазарен инспекторат, со цел преземање соодветни мерки во рамки на нивните надлежности.Од Државниот пазарен инспекторат за „Скопје1“, велат дека и нивните инспектори постапувале минатата недела, и кај пет објекти утврдиле неправилности.

Македонија | пред 1 месец

Русија почна да го ограничува WhatsApp: обвинувања за кршење закони и закана за целосна блокада

Илјадници корисници низ Русија во вторникот пријавија прекини и сериозни потешкотии во користењето на апликацијата WhatsApp, по што компанијата јавно ги обвини руските власти дека се обидуваат да го ускратат правото на приватна комуникација на повеќе од 100 милиони луѓе, токму во пресрет на празничната сезона. Рускиот регулатор за комуникации потврди дека презема мерки за постепено ограничување на услугата, наведувајќи дека апликацијата ги крши руските закони, објави Reuters.Од Роскомнадзор соопштија дека WhatsApp континуирано не ги почитува законските обврски и повторно упатија предупредување дека може да следи целосна блокада доколку компанијата не се усогласи со барањата. Во соопштението доставено до државните медиуми се наведува дека апликацијата, според нив, се користела за организирање и извршување терористички акти, за регрутирање извршители, како и за измами и други кривични дела против граѓаните на Русија.Од WhatsApp возвратија дека ваквите мерки директно ја загрозуваат безбедноста и приватноста на милиони корисници кои секојдневно се потпираат на платформата. Портпарол на компанијата изјави дека ограничувањето на пристапот претставува обид да им се одземе правото на приватна, целосно шифрирана комуникација на над 100 милиони луѓе, и тоа непосредно пред празниците во Русија.Во реакцијата се нагласува дека WhatsApp е длабоко вкоренет во секојдневието на заедниците во земјата – од родителски групи и работни колективи до разговори меѓу пријатели, соседи и пошироки семејства низ различни руски региони. Од компанијата порачаа дека ќе продолжат да се борат за своите корисници, предупредувајќи дека присилувањето на граѓаните да користат помалку безбедни, државно контролирани апликации може да резултира со уште помала безбедност за населението.Ограничувањата на WhatsApp се дел од поширок притисок врз странските технолошки платформи во Русија. Уште во август, властите започнаа да ограничуваат дел од повиците преку WhatsApp и Telegram, обвинувајќи ги дека одбиваат соработка со органите за спроведување на законот во истраги поврзани со измами и тероризам.Покрај тоа, руските власти веќе блокираат или ограничуваат пристап до социјални мрежи како Facebook, Instagram, YouTube и Snapchat, додека паралелно ја промовираат државната апликација за размена на пораки MAX.Критичарите предупредуваат дека MAX, која интегрира различни државни услуги, може да се користи за надзор на корисниците, обвинувања што руските власти ги отфрлаат, тврдејќи дека апликацијата е создадена со цел да им го олесни секојдневието на граѓаните.

Свет | пред 1 месец

Филипче: Наместо домашно производство, Владата купува струја по 140 евра за мегават-час

Претседателот на Социјалдемократски сојуз на Македонија, д-р Венко Филипче, денеска во изјава за медиумите во Собрание на Република Северна Македонија оцени дека зголемувањето на цената на електричната енергија е директна последица на, како што рече, катастрофалното менаџирање на енергетскиот систем од страна на Владата на ВМРО-ДПМНЕ.Филипче истакна дека Владата не исполнила ниту една од сопствено поставените цели во енергетиката, нагласувајќи дека наместо планираното производство од над 5.000 гигават-часови електрична енергија, не е произведена ниту половина од таа количина. Според него, недостигот на струја е еднаков на тоа како половина од хидроенергетскиот потенцијал во изминатата година воопшто да не работел, што, како што рече, директно го осиромашило домашниот енергетски систем.Тој посочи дека наместо да се активираат домашните капацитети и да работат РЕК Битола, Осломеј и Неготино, кои можат да произведуваат струја по цена од 80 до 90 евра за мегават-час, државата се ориентирала кон увоз на електрична енергија по цена од околу 140 евра за мегават-час. Според Филипче, ваквата политика создава дополнителен финансиски товар кој неминовно ќе падне врз граѓаните.Претседателот на СДСМ додаде дека во изминатата година не биле навремено обезбедени ниту потребните реагенси за стабилно производство, поради што сега, како што рече, Владата посегнува по државните резерви на мазут, иако тој не е примарен енергенс за производство на електрична енергија. Тој јавно го постави прашањето зошто системот не бил подобро испланиран и управуван и зошто државната компанија ЕСМ се задолжила со 110 милиони евра.Филипче предупреди дека земјата е соочена со увозна и исклучително скапа струја, која во зимскиот период дополнително поскапува, а целата таа цена, како што нагласи, на крај ќе ја платат граѓаните. Во таа насока, тој најави дека СДСМ ќе излезе со конкретни предлози и решенија за ублажување на ценовните шокови и заштита на домаќинствата.Сепак, Филипче изрази скепса дека актуелната власт ќе ги поддржи тие мерки, потсетувајќи дека претходно не биле прифатени ниту законските решенија за намалување на ДДВ, ниту предлозите поврзани со минималната плата и субвенциите за компаниите. Според него, Владата нема слух за политики што им се неопходни на граѓаните за да ја пребродат финансиската криза, која, како што рече, во наредните месеци дополнително ќе се продлабочува.

Македонија | пред 1 месец

Влада прогласи кризна состојба во снабдувањето со електрична енергија

Владата на денешната редовна 138. седница донесе одлука за постоење на кризна состојба во снабдувањето со електрична енергија на целата територија на државата, во времетраење од седум дена од денот на влегување во сила на одлуката. Одлуката е донесена по предлог на Управувачки комитет за координација и управување со системот за управување со кризи.Како што беше најавено и во изминатите денови, кризна состојба се прогласува поради неможноста за навремена набавка на мазут, кој е неопходен за дел од процесот на производство на електрична енергија. Поради тоа, државата ќе интервенира со користење на задолжителните резерви на нафтени деривати.Според одлуката, задолжителните резерви на мазут ќе бидат отстапени без надоместок, со цел да се обезбеди континуитет во производството и стабилност во снабдувањето со електрична енергија. Државната компанија АД ЕСМ ќе има обврска редовно да доставува извештаи за потрошувачката на мазут до Владата, како и до Министерство за финансии.Со оваа одлука, Владата има за цел да спречи продлабочување на состојбата во енергетскиот сектор и да обезбеди стабилно снабдување со електрична енергија во услови на зголемен притисок врз производствените капацитети.

Македонија | пред 1 месец

Мециновиќ: Додека претседателката зборува за топење на глечери, граѓаните се гушат од загаден воздух

Пратеникот од Левица, Амар Мециновиќ, на денешната прес-конференција по годишното обраќање на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова оцени дека во нејзиниот говор изостана визија за реалната состојба во државата. Тој истакна дека наместо анализа на проблемите со кои секојдневно се соочуваат граѓаните, обраќањето беше сведено на флоскули и претставување на владината агенда на ДПМНЕ, а не на политичка слика што ги опфаќа сите граѓани во Република Македонија.Мециновиќ нагласи дека во говорот на Давкова сосема изостана осврт кон уништувањето на реките, загадувањето на воздухот и системското разорување на животната средина, што претставува политичка порака дека загадувањето, зголемените заболувања, доминацијата на интересите на крупниот капитал над здравјето на граѓаните се прифатливи и нормализирани.Тој сублимираше дека ова претставува морална мапа за ургентните прашања, и дека сведочиме на апстрактни говори за стабилност и глобални климатски промени, преку кои всушност се избегнува соочување со конкретните причинители и одговорности кај нас. Таквиот пристап ја штити нерегулираната индустрија и интересите на крупниот капитал, а штетата по граѓаните се третира како колатерална и неизбежна.Дополнително, иронично, зад говорите за енергетска независност истовремено застана реалноста на поскапена струја и продлабочена енергетска сиромаштија, што повторно покажува отсуство на приоритети насочени кон граѓаните. Затоа, пратеникот од Левица најави и итна законска интервенција како одговор на енергетската криза во која државата веќе се наоѓа.

Македонија | пред 1 месец

Опозицијата обвинува: Граѓаните ќе плаќаат поскапа струја поради колапсот на ЕСМ

Од Социјалдемократски сојуз на Македонија обвинија дека прогласувањето кризна состојба во енергетиката нема никаква врска со надворешни фактори, туку претставува обид за покривање на, како што велат, криминалните тендери и неспособноста на актуелната власт. Според СДСМ, токму овие политики се единствената причина зошто сите граѓани ќе плаќаат поскапа струја.Во партиското соопштение се наведува дека за само година и половина, Владата предводена од Христијан Мицкоски ја довела најголемата државна енергетска компанија, ЕСМ, до финансиски и производствен колапс. Како доказ за тоа, СДСМ посочува дека годинава е забележано историски најниско производство на домашна електрична енергија, со помалку од 3.000 GWh, наспроти планираните 5.100 GWh, што го оценуваат како катастрофално лош резултат.Според опозицијата, наместо навремено и рационално домашно производство, власта ја надоместува разликата со скап увоз на струја по значително повисоки цени. Последиците, како што тврдат, директно ги чувствуваат граѓаните. Официјалната загуба на ЕСМ за само првите два квартали од 2025 година, според СДСМ, изнесува 77 милиони евра, со проекција дека до крајот на годината загубата ќе надмине 100 милиони евра.Дополнително, се наведува дека ЕСМ за само 18 месеци земала нови кредити во износ од над 110 милиони евра, со што вкупната финансиска дупка, според СДСМ, надминува 200 милиони евра. Партијата потенцира дека станува збор за внатрешно предизвикана криза, а не за последица од состојбите во регионот или протестите во Грција.Како клучно прашање, СДСМ прашува зошто навреме не биле обезбедени енергенси за зимскиот период. Според нив, во ек на зима нема ни минимум 300.000 тони јаглен на депонија, што го оценуваат како основен предуслов за сигурно производство. Истовремено, обвинуваат дека мазутот не бил набавен навреме, туку сега панично се бара решение, при што јавно прашуваат дали веќе постои избрана фирма за снабдување со мазут.Опозициската партија заклучува дека токму поради ова се прогласува кризна состојба и дека ударот повторно паѓа врз џебот на граѓаните. Според СДСМ, државата се соочува со буџетска дупка од една милијарда евра, но, како што велат, власта не се откажува од криминалните тендери и скапиот увоз на струја и мазут. „Сметката за ова на крајот ја плаќа народот, сите граѓани на Македонија“, порачуваат од СДСМ.

Македонија | пред 1 месец

Масовен руски напад врз Украина: експлозии низ целата земја, меѓу жртвите и четиригодишно дете

Русија во текот на ноќта изврши масовен напад со беспилотни летала и ракети врз повеќе делови од Украина, при што загинаа најмалку три лица, меѓу нив и четиригодишно дете. Информацијата ја потврди украинскиот претседател Володимир Зеленски, наведувајќи дека во нападите биле употребени повеќе од 600 дронови и над 30 проектили, објави BBC.Зеленски соопшти дека руските удари биле насочени кон енергетскиот систем, цивилната инфраструктура и, како што истакна, „во суштина целата инфраструктура на секојдневниот живот“. Воздушните тревоги и натаму се активни во поголем дел од земјата, а сите итни служби се ангажирани во санирање на последиците.„Нападите непосредно пред Божиќ, кога луѓето сакаат едноставно да бидат со своите семејства, дома и на безбедно, испраќаат исклучително јасна порака за руските приоритети“, изјави Зеленски. Тој додаде дека рускиот претседател Владимир Путин сè уште не сфаќа дека мора да престане со убивањето, оценувајќи дека тоа значи оти светот не врши доволен притисок врз Русија.Според украинските власти, четиригодишно дете загинало во Житомирската област, откако по руски воздушен напад било пренесено во болница, но лекарите не успеале да му го спасат животот. Уште пет лица се повредени, изјави началникот на регионалната администрација, Виталиј Бунечко. Претходно беше потврдено дека 76-годишна жена загинала во Киевската област, во близина на Вишгород, откако проектил погодил куќа, а три лица, меѓу кои и 16-годишник, биле повредени. Во Хмелницкиот регион, на западот на земјата, животот го загубил 72-годишен маж, а пријавени се и прекини во снабдувањето со електрична енергија.Украинскиот оператор на електроенергетската мрежа Укренерго соопшти дека во повеќе региони се воведени итни рестрикции на струја. Од Министерството за енергетика најавија дека обновата на снабдувањето ќе започне веднаш штом безбедносната состојба го дозволи тоа. Прекините доаѓаат во момент кога температурите се приближуваат до нулата, а во Киев во наредните денови се најавуваат и минусни температури.Нападите предизвикаа реакции и во соседството. Полска ги подигна борбените авиони и ги стави системите за противвоздушна одбрана во состојба на зголемена подготвеност за да го заштити својот воздушен простор, мерка што Варшава редовно ја презема за време на големи руски напади врз Украина.Зеленски и претходно предупреди дека за Русија е „вообичаено“ да изведува масовни напади за време на божиќните празници, особено на 23, 24 и 25 декември. Минатата година, токму на Божиќ, Русија изврши силен ракетен и дронски напад врз украинската енергетска инфраструктура, што украинскиот претседател тогаш го опиша како „свесен избор“.До 2023 година Украина го славеше Божиќ на 7 јануари, според јулијанскиот календар кој го користи и Русија, но од минатата година празникот официјално се одбележува на 25 декември.

Свет | пред 1 месец

Германија под лупа: обвинувања дека АфД собира податоци од интерес за руските служби

Германската десничарска партија Алтернатива за Германија (АфД) се соочува со сериозни обвинувања дека ги користи своите пратенички прашања како алатка за собирање информации што би можеле да бидат од интерес за руските разузнавачки служби, објави бриселскиот портал Politico.Според написот, пратеникот на АфД во парламентот на германската покраина Тирингија, Ринго Милман, во повеќе наврати поднесувал прашања до регионалната влада поврзани со транспортот на западно оружје кон Украина, како и со локалните системи за одбрана од беспилотни летала. Токму ваквите прашања предизвикале реакции кај центристичките политички партии, кои сметаат дека со тоа се настојува да се откријат чувствителни безбедносни информации што би можеле да ѝ користат на Москва.Министерот за внатрешни работи на Тирингија, Георг Мајер од Социјалдемократска партија на Германија, изјави дека АфД покажува „неверојатно голем интерес за критичната инфраструктура и безбедносните служби“, што, според него, отвора сериозни прашања за мотивите на партијата.Од АфД ги отфрлаат обвинувањата и тврдат дека не дејствуваат по налог на Кремљ, нагласувајќи дека нивните пратенички прашања се легитимен дел од парламентарниот надзор и демократската контрола врз извршната власт.Сепак, случајот дополнително ја продлабочува дебатата во Германија за влијанието на Русија врз европските политички партии и за границата меѓу легитимната парламентарна активност и потенцијалното загрозување на националната и регионалната безбедност.

Свет | пред 1 месец

Германскиот министер за одбрана предупредува: Путин не сака директна војна со НАТО, туку да го разниша одвнатре

Германскиот министер за одбрана Борис Писториус изјави дека рускиот претседател Владимир Путин не тежнее кон директна војна со НАТО, туку има за цел постепено да ја ослаби Алијансата одвнатре и да го поткопа нејзиното единство.Во интервју за германскиот весник Die Zeit, Писториус оцени дека не верува оти Москва планира фронтален судир со НАТО, но предупреди дека стратегијата на Кремљ е насочена кон разорување на довербата, солидарноста и решителноста меѓу сојузниците. Според него, Русија континуирано ја тестира издржливоста на Алијансата преку политички притисоци, дезинформации и индиректни безбедносни закани.Германскиот министер нагласи дека нема индикации оти Русија покажува подготвеност да ја заврши војната во Украина и дека одговорноста за прекин на конфликтот лежи исклучиво кај Путин.„Тој е единствениот што може веднаш да ја запре војната“, порача Писториус, додавајќи дека сите други дипломатски напори остануваат без резултат сè додека Москва не покаже реална волја за мир.Изјавите на Писториус доаѓаат во период на зголемени безбедносни тензии во Европа и засилени дебати во рамки на НАТО за потребата од поголема кохезија, заедничка одбрана и отпорност на внатрешни поделби, кои, според Берлин, претставуваат една од главните цели на руската надворешна политика.

Свет | пред 1 месец

Трамп: Разговорите за мир напредуваат, но меѓу Путин и Зеленски има огромна омраза

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, изјави дека мировните разговори меѓу Украина и Русија се во тек и дека се одвиваат „нормално“, но оцени дека меѓу рускиот и украинскиот претседател постои длабока омраза. Според него, токму тој личен антагонизам е една од клучните пречки за побрзо завршување на војната.„Меѓу овие двајца лидери, Владимир Путин и Володимир Зеленски, постои огромна омраза. Разговараме, сè оди добро, но оваа војна мора да престане“, изјави Трамп пред новинарите на својот имот Мар-а-Лаго во Флорида. Неговата изјава беше објавена на Јутјуб-каналот на Белата куќа.На прашањето дали ќе инсистира Божиќ да биде краен рок за постигнување мировен договор, Трамп одговори дека се надева оти конфликтот ќе биде завршен што е можно побрзо. Во исто време, тој жестоко го критикуваше својот претходник Џозеф Бајден, тврдејќи дека неговата администрација потрошила 350 милијарди долари за војната во Украина без јасна сметка каде завршиле тие средства. Трамп нагласи дека неговата политика е поинаква, посочувајќи дека САД сега продаваат оружје и воена опрема на НАТО, наместо директно да „фрлаат пари“, како што рече, за време на администрацијата на Бајден.Во истото обраќање, Трамп предизвика нови реакции и со изјавата дека Гренланд е неопходен за националната безбедност на САД. Тој истакна дека Вашингтон „мора да го има“ Гренланд, не поради минералите, туку исклучиво поради стратешката и безбедносната важност. Оваа изјава доаѓа по неговата одлука да го именува гувернерот на Луизијана, Џеф Лендри, за специјален пратеник за Гренланд, потег што предизвика остра реакција од Данска.Премиерите на Данска и Гренланд, Мете Фредериксен и Јенс-Фредерик Нилсен, во заедничко соопштение порачаа дека националните граници и суверенитетот на државите се заштитени со меѓународното право и дека анексија на други територии е недозволива, објави The Guardian.Покрај геополитичките теми, Трамп се осврна и на неодамна објавените досиеја поврзани со осудениот сексуален престапник Џефри Епстин. Тој изјави дека му било „непријатно“ што видел фотографии од поранешниот американски претседател Бил Клинтон во тие документи. Коментарот го даде по објавувањето на илјадници документи од Министерство за правда на САД, пренесе Sky News.Трамп истакна дека со Клинтон секогаш имал коректни односи и дека смета оти објавувањето на ваквите материјали е поттикнато главно од демократите и, како што рече, „неколку лоши републиканци“. Тој додаде дека многу луѓе биле во контакт со Епстин, кој се движел во кругови на влијателни личности во Палм Бич и на други места, нагласувајќи дека темата и понатаму ќе предизвикува силни политички и јавни реакции.

Свет | пред 1 месец

Америка одобри прв лек во форма на таблети кој е за слабеење

Американската Управа за храна и лекови на САД официјално ја одобри таблетарната форма на лекот за слабеење Вегови, производ на фармацевтската компанија Ново Нордиск.Со ова одобрување, „Вегови“ станува првиот лек од класата GLP-1 што се пласира на пазарот за слабеење во орална, односно таблетарна форма. Досега ваквите терапии беа достапни исклучиво како инјекции, што за многу пациенти претставуваше практична и психолошка пречка, објави NBC.GLP-1 лековите делуваат така што го намалуваат апетитот и го продолжуваат чувството на ситост, а во последните години станаа глобален фармацевтски хит поради нивниот ефект во намалувањето на телесната тежина, но и поради дополнителните бенефити кај пациенти со дијабетес тип 2.Според најавите, во наредните месеци се очекува и одобрување на слична таблетарна терапија од конкурентската фармацевтска компанија Ели Лили, што дополнително ќе ја засили трката на пазарот на лекови за слабеење.Одлуката на ФДА се смета за значаен пресврт во третманот на дебелината, бидејќи таблетарната форма може да ја прошири употребата на овие терапии и да ги направи подостапни за поширок круг пациенти.

Свет | пред 1 месец

Крај за АИ-измамите: Јутјуб презеде една од најголемите чистки досега

YouTube донесе одлука да стави крај на измамувачката содржина и згасна два големи канали кои објавуваа лажни филмски трејлери создадени со помош на вештачка интелигенција. Станува збор за каналите Screen Culture од Индија и KH Studio од Соединетите Американски Држави, кои заедно имаа повеќе од два милиони претплатници и над една милијарда прегледи. Акцијата се смета за една од најзначајните интервенции на платформата против таканаречениот АИ спам, објави Deadline.„Чудовиштето е поразено“, изјави еден јутјубер за Deadline по бришењето на спорните канали. Според анализите, овие канали не ја користеле вештачката интелигенција за безазлена забава, туку свесно ги доведувале во заблуда гледачите, комбинирајќи содржини генерирани со АИ со вистински, авторски заштитени филмски материјали.Дополнително, тие објавувале лажни трејлери уште пред официјалните најави, со цел да го преземат вниманието и прегледите. Како пример се наведува каналот Screen Culture, кој во март објавил дури 23 различни „трејлери“ за филмот „Фантастичната четворка: Први чекори“, при што дел од тие лажни видеа имале поголема гледаност од официјалната најава.Се поставува прашањето зошто Јутјуб реагира дури сега. Според Deadline, креаторите со време станале премногу самоуверени. По истрагата на порталот претходно оваа година, платформата тивко им ја укинала можноста за заработка, но тие повторно ја активирале монетизацијата со додавање ознаки како „фан-трејлер“, „пародија“ и „концепт-трејлер“ во насловите. Во последните месеци, од засега нејасни причини, престанале да ги користат овие огради од одговорност, што на крај резултирало со целосно згаснување на каналите.Одлуката доаѓа во време кога вештачката интелигенција сè подлабоко навлегува во филмската индустрија, а лажните АИ трејлери стануваат сè поголем проблем. Корисници на апликацијата OpenAI – Sora масовно создаваат лажни трејлери за филмови на Disney, вклучувајќи и бизарни анимации, како онаа во стил на Pixar со ликот на Џефри Епстин. Иако ваквата појава не предизвика јавно негодување од Disney, компанијата минатата недела најави инвестиција од една милијарда долари во OpenAI и официјално лиценцирање на своите ликови за користење во Sora.Сè уште останува нејасно што оваа акција значи за останатата несакана содржина што го преплавува Јутјуб. Платформата и понатаму е исполнета со музика генерирана со вештачка интелигенција, долги „информативни видеа“, како и вознемирувачки содржини. Многумина користат АИ за имитирање јавни личности и собираат стотици илјади прегледи без сериозни последици.Најверојатното објаснување, според аналитичарите, е дека каналите со лажни филмски трејлери предолго ги игнорирале законите за авторски права, со што ги разгневиле моќните сопственици на интелектуална сопственост. Токму тоа, а не грижата за квалитетот на содржината, се чини дека било клучниот фактор што доведе до нивното отстранување од платформата.

Магазин | пред 1 месец

Ескалација во Тирана: Молотови коктели кон Владата на Рама, Бериша најави „погреб“ за режимот

Тензична ноќ во Тирана. Масовниот протест на обединетата албанска опозиција пред Владата брзо ескалираше во насилство, со фрлање молотови коктели, оштетување на инвентар и судири со полицијата.Додека лидерите на опозицијата ја најавуваа својата „историска мисија“ за соборување на владата на Еди Рама, ситуацијата на терен излезе од контрола.Говорот на лидерот на Демократската партија (ДП), Сали Бериша, беше проследен со звуци на експлозии и пламен. Демонстрантите фрлаа молотови коктели и пиротехнички средства директно кон владиниот објект, при што мораше да интервенира противпожарно возило за да го изгасне огнот. Толпата направи обид да го пробие силниот полициски кордон и успеа да откорне дел од металната ограда. Во хаосот, според првичните информации, повреден е еден полициски службеник.Поздравен со овации „О Сали, хероју“, Бериша од говорницата упати жестоки обвинувања кон премиерот Еди Рама за корупција и вмешаност во трговија со дрога. Тој ја спореди ситуацијата во Албанија со онаа во земјите каде што народниот бунт ги собори владите.„Мора да го собориме режимот исто како во Бангладеш, Непал, Шри Ланка. Рама и Социјалистичката партија се политички мртовци, на кои погребот ќе им го направиме ние“, порача Бериша.Тој ја нарече оваа мобилизација „животна шанса“ за спас на Албанија од, како што рече, автократскиот диктатор кој планира да побегне откако ќе ја ограби нацијата. Главните барања остануваат непроменети: формирање техничка влада и спроведување на слободни избори.Властите очигледно очекуваа вакво сценарио. Околу 1.500 полициски службеници од различни сектори беа ангажирани за безбедноста. На влезот на владината зграда беа поставени специјални метални заштитни мрежи, а колку била сериозна проценката за ризик говори и податокот дека превентивно биле дислоцирани новогодишната елка и вазните со цвеќе од пред објектот.

Свет | пред 1 месец

(Фото) Пречекот на министерка од Албанија без македонски симболи

Градоначалникот на Општина Чаир, Изет Меџити, сподели повеќе од десет фотографии од пречекот на министерката за Европа и надворешни работи на Република Албанија, Елиса Спиропали, одржан во Скопје. На фотографиите, кои беа јавно објавени на неговите профили на социјалните мрежи, доминираат исклучиво албански знамиња, без присуство на државни симболи на Македонија.Во објавата, Меџити наведува дека заедно со Спиропали положиле цвеќе кај бистата на Ѓерѓ Кастриот – Скендербег, на плоштадот што го носи неговото име, истакнувајќи почит кон „заедничката историја“ и кон фигурата која, како што пишува, го симболизира албанскиот идентитет, отпорот и единството. Според неговите зборови, моментот бил потсетник дека националните вредности треба да останат водилка и денес, во време на нови предизвици и одговорности.Во продолжение, градоначалникот нагласува дека со таа „духовна порака“ се продолжува градењето мостови на соработка и зајакнување на врските меѓу државите и политиките. Но, начинот на кој беше визуелно претставен настанот предизвика реакции и прашања во јавноста, особено поради фактот што посетата се одвива во главниот град на Македонија, а на фотографиите не се забележува ниту еден македонски државен симбол.Критичарите укажуваат дека ваквиот протокол и визуелен наратив оставаат впечаток на еднонационална симболика во мултиетнички и државен контекст, што дополнително ја отвора дебатата за односот кон државните институции и симболи, особено кога станува збор за официјални или полуофицијални средби со странски функционери.Настанот повторно го актуелизира прашањето за границата меѓу етничката припадност, локалната самоуправа и државниот протокол, како и за пораките што се испраќаат кон јавноста кога ваквите средби се претставуваат исклучиво низ призма на една национална симболика.

Македонија | пред 1 месец

(Видео) Делумно саниран вандализмот на плоштадот, но уништувањето продолжува

Дел од последиците од вандализмот на плоштадот се санирани и на местото е донесена нова новогодишна елка. Со тоа, барем делумно е обновен празничниот изглед на јавниот простор кој претходно беше мета на уништување.Но, паралелно со ова, забележани се нови оштетувања. Искршени и испокрадени се лампионите, а уништени се и вратичките од адвент-календарите, кои беа поставени како дел од празничната декорација. Дел од елементите целосно недостасуваат, што повторно го нарушува изгледот и функцијата на плоштадот.Настаните уште еднаш го отвораат прашањето за заштитата на јавниот простор и одговорноста кон заедничкиот имот, особено во период кога плоштадот треба да биде место на празнична атмосфера, а не сцена на повторлив вандализам.

Скопје | пред 1 месец

(Видео) Николоски: Најтешкиот дел од автопатот Охрид - Кичево го решаваме со изградба на 14 галерии

Вицепремиерот Александар Николоски на својот фејсбук профил објави видео од изградбата на една од 14 -те галерии на автопатот Охрид-Кичево со што се стабилизираат косините.

Настани | пред 1 месец

Насилна ноќ и ден во главниот град: тепачки, семејно насилство и боксови поради кавги во сообраќај

Во текот на 21 и 22 декември 2025 година, на подрачјето на Скопје се евидентирани повеќе одделни случаи на нарушување на јавниот ред и мир, физички напади и семејно насилство, за кои постапуваат полициските служби на Министерство за внатрешни работи.Како што информира МВР, на 21 декември околу 21:20 часот, на подрачјето на општина Ѓорче Петров, полициски службеници од СВР Скопје го привеле 52-годишниот Д.А. од Скопје. Тој претходно во спортска обложувалница го нарушил јавниот ред и мир, влегувајќи во физичка пресметка со А.К.(59) од село Сарај, по што агресивно се однесувал и кон полициските службеници кои постапувале на местото на настанот. По целосно документирање на случајот, најавено е поднесување соодветен поднесок.Истиот ден, во СВР Скопје, 51-годишна жена пријавила дека во нивниот семеен дом на подрачјето на Центар, нејзиниот 66-годишен сопруг З.А. ѝ се заканувал со остар предмет, а потоа физички го турнал нивниот 22-годишен син и упатувал закани. Полицијата презема мерки за целосно расчистување на случајот.На 21 декември во 10:40 часот, С.М.(47) од Скопје пријавил дека додека се движел со патничко возило од село Јурумлери кон населбата Драчево, две возила му го попречиле патот. Од нив излегле М.С. и уште неколку лица кои физички го нападнале, употребувајќи и тврди предмети, при што му било оштетено и возилото. И во овој случај, од МВР информираат дека се преземаат мерки за расчистување на настанот.Дополнително, на 21 декември во 16:15 часот, Х.Т.(31) од Скопје пријавил дека околу 12:40 часот, на подрачјето на Средно Водно, по претходно недоразбирање во сообраќајот, бил физички нападнат од едно лице. Полицијата работи на утврдување на сите околности поврзани со инцидентот.Денеска, 22 декември 2025 година, во 09:50 часот, во Полициската станица Кисела Вода бил извршен службен разговор со Б.К.(41) од Скопје, по претходна пријава дека во семејниот дом на подрачјето на Драчево физички ја нападнал својата 37-годишна сопруга. И за овој случај, по целосно документирање, ќе следува соодветен поднесок.Од МВР наведуваат дека сите случаи се предмет на натамошна постапка и дека се преземаат законски мерки за нивно целосно расчистување.

Скопје | пред 1 месец

Избрана привремена шефица на местото од Коцевски: која е Тополова-Исајловска?

Обвинителката Анита Тополова-Исајловска е именувана за вршител на должноста државен јавен обвинител. Одлуката беше донесена едногласно на денешната седница на Совет на јавни обвинители, каде што таа беше и единствен кандидат предложен за функцијата.Тополова-Исајловска во моментов ја извршува функцијата заменик државен јавен обвинител, а нејзиното професионално искуство во обвинителството се протега повеќе од една деценија и пол. За јавен обвинител првпат е избрана во 2009 година, во 2013 година преминува во Вишото јавно обвинителство, а три години подоцна е унапредена во републичка јавна обвинителка и станува заменичка на тогашниот државен јавен обвинител Марко Зврлевски.Во јавноста, нејзиното име е познато и поради брачната поврзаност со поранешниот заменик-министер за надворешни работи од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, Илија Исајловски. Во 2016 година, истражувачката емисија 360 степени објави прилог во кој се поставуваше прашањето како брачната двојка Исајловски, со заедничка основна нето-плата од околу 2.300 евра, успева да сервисира месечни кредитни обврски од 2.200 евра и да живее со преостанати 100 евра месечно.Во рамки на Јавното обвинителство, Тополова-Исајловска веќе неколку години раководи со одделението за меѓународна правна помош. Во полугодишниот извештај за 2021 година на канцеларијата за врски на Македонија со Европравда беше наведено дека, во речиси сите предмети по кои странски институции побарале информации преку јавната обвинителка за врски Ленче Ристоска, од Тополова-Исајловска не бил добиен повратен одговор.Со изборот за в.д. државен јавен обвинител, Тополова-Исајловска доаѓа на функција што има клучна улога во функционирањето на обвинителскиот систем, во период кога јавноста со засилен интерес ја следи работата, независноста и отчетноста на правосудните институции во државата.

Македонија | пред 1 месец

Повеќе од една година без трага: Каде исчезна Злата Јанкова?

Потрагата по Злата Јанкова од селото Орел, општина Свети Николе, сè уште трае. Жената последен пат е видена на 16 јуни 2024 година, околу 15 часот, по што ѝ се губи секаква трага. На социјалните мрежи постојано кружи апел со повик до граѓаните, доколку имаат какви било информации, да се јават во Министерство за внатрешни работи или на телефонските броеви наведени во објавата.„Исчезнато е лицето Злата Јанкова последен пат е видена на 16.06.2024 во 15 часот во село Орел-Св.Николе За било какви информации пријавете во МВР или на 078828477 и 071686952“, стои во апелот на социјалните мрежи.Иако помина повеќе од една година од нејзиното исчезнување, семејството не се откажува од надежта дека Злата е жива. Судбината на мајка, сопруга и домаќинка повеќе од дванаесет месеци останува непозната, а одговорите што ги очекуваат – недостижни.Сопругот Дејан Јанковски јавно сведочеше и дека во семејството немало никакви проблеми што би укажале на можност Злата самата да си наштети или да замине. Напротив, таа била целосно посветена на семејството и на воспитувањето на нивните двајца синови. По нејзиното исчезнување, домот, како што вели тој, е исполнет со тишина и страв, а чувството на празнина станало секојдневие.Дејан за „Женски магазин“ раскажуваше дека денот кога Злата последен пат била видена бил сосема обичен. По попладневниот одмор тој заминал да работи во пластениците, додека таа тргнала кон домот за да ги заврши секојдневните обврски. По нејзиното заминување од куќата, била забележана од сосетка, што претставува последниот потврден момент во кој Злата е видена жива.И покрај сите наведени активности, потрагата по Злата Јанкова сè уште не дала резултат. Повеќе од една година подоцна, нејзината судбина останува мистерија, а семејството живее без одговори и без чувство дека државата стои цврсто зад нив.

Македонија | пред 1 месец

„Мириса на смрт, бели дробови се луксуз, деца растат со антибиотици“: Апел на мајка од Скопје против тишината за загадениот воздух

Уметницата и мајка од Скопје, Ина Михајлова, преку својот профил на социјалните мрежи јавно и без задршки проговори за, како што ја опиша, ужасната реалност со загадениот воздух во главниот град, испраќајќи силен апел до јавноста да престане со молчењето.Во објава што предизвика бројни реакции, Михајлова со потресни зборови го опиша секојдневието на семејствата кои живеат во Скопје, нагласувајќи дека децата тука не растат со румени образи, туку со инхалации, сирупи и антибиотици. Таа посочи дека бронхитите што постојано се повторуваат, кашлиците што стануваат нормала и прозорците што не се отвораат ниту преку ден се дел од животот што полека се прифаќа како нешто вообичаено.„Мириса на смрт“, напиша Михајлова, додавајќи дека секојдневно живее со чувство на вина затоа што сака да го изнесе детето на прошетка, како здравите бели дробови да се привилегија, а не основно право. Според неа, додека граѓаните се гушат, им се сервираат приоритети што немаат никаква врска со реалноста во која живеат.Во својата порака таа јасно ги дефинира вистинските приоритети: детето да може да истрча без да се закашла, да заспие без инхалатор покрај креветот и да не знае што е антибиотик пред да научи да чита. Михајлова нагласува дека ова не е драма, туку секојдневие за илјадници семејства во Скопје.Со завршните зборови, таа испрати директен и вознемирувачки апел до општеството, предупредувајќи дека колку повеќе се молчи за загадувањето, толку подлабоко се вдишува отровот што секојдневно го уништува здравјето на граѓаните.

Коментари | пред 1 месец

(Видео) Само на македонски, и по цена на сè: Влатко Миладиновски за музиката како отпор

Во последната емитувана епизода на Нешто конкретно се отвори прашање што со години тлее под површината, но ретко се поставува јавно и директно: како денес се брани Македонија и кој, всушност, ја брани. Во време кога патриотизмот сè помалку се докажува со зборови, а сè повеќе со лични избори, емисијата понуди сурово искрени сведоштва од луѓе кои одбиле полесен пат за да останат верни на своето.Пејачот Влатко Миладиновски, чиј глас со децении буди силни емоции кај Македонците дома и во дијаспората, беше јасен и недвосмислен. Тој порача дека пее исклучиво на македонски јазик и дека не чувствува потреба тоа да го правда. Потсети дека на почетоците, тој и неговиот брат биле исмевани од колеги кои им предвидувале неуспех поради репертоарот „само на македонски“, но времето, според него, покажало дека токму тој избор бил исправен. Во обраќање до водителката, Миладиновски направи паралела, нагласувајќи дека исто толку апсурдно е некој да биде прашан зошто води емисија на македонски јазик. Тој ја отвори и болната тема за односот кон македонската музика, посочувајќи дека додека ние често ја потценуваме, други од регионот знаат многу добро да профитираат од неа.Во контекст на дијаспората, Миладиновски, како чест гостин меѓу иселениците, оцени дека суштината не е само во заминувањето, туку во воспитувањето и вредностите што се пренесуваат на следните генерации. Според него, неопходно е државата да најде начин подобро и посистемски да ја искористи дијаспората, бидејќи таму, како што рече, има искрени и вистински Македонци.Личен и силен придонес во дебатата даде и Давид Темелков, пејач кој моментално е на привремена работа во Хрватска. Тој откри дека му била понудена можност да настапи за хрватската Евровизија, понуда која за многумина би значела пресврт во кариерата. Темелков ја одбил, со образложение дека Македонија го изградила и дека сè што чувствува кон неа го преточил во својата музика. За него, патриотизмот не е настап под туѓо знаме, туку свесна и тешка одлука да останеш свој, дури и кога сите околу тебе ти завидуваат на талентот и успехот.Од друга страна, во емисијата се вклучи и Игор Стефановски – Иџе, трикратен европски шампион во ридско-планински трки. Тој откри дека и нему му било понудено да настапува под знамиња на други држави, но дека тоа го одбил. Иако без задршка призна дека секоја година се соочува со сериозни проблеми во обезбедувањето буџет за натпреварување и дека во земјава има, како што рече, „многу продадени души“, неговиот пример, сепак, сведочи дека Македонија може да победува и надвор од своите граници ако има луѓе што чесно и упорно ја претставуваат.Особено силен впечаток остави и настапот на Тијана Илова, 20-годишна тапанџика, која без патетика ја изговори можеби најтешката вистина на вечерта. Таа предупреди дека ако младите не ја чуваат традицијата, таа ќе исчезне, потенцирајќи дека не станува збор за носталгија, туку за одговорност и страв дека, доколку оваа генерација се откаже, нема кој да продолжи по неа.Епизодата на „Нешто конкретно“ ја отвори и суштинската дилема што останува да виси во јавниот простор: дали дијаспората навистина може да ја спаси Македонија или од неа очекуваме премногу, додека дома пребрзо се откажуваме од сопствените вредности, јазик и идентитет. Прашање без едноставен одговор, но со јасна порака дека одбраната на Македонија денес почнува од личниот избор да не се откажеш од себе.

Магазин | пред 1 месец

По убиствата во Сиднеј, властите во Австралија тргнуваат против говорот на омраза и екстремизмот

По смртоносниот масакр на плажата Бонди во Сиднеј минатата недела, австралиската сојузна држава Нов Јужен Велс најави иницијатива за забрана на јавно истакнување екстремистички знамиња и симболи. Мерката е дел од поширок пакет најавени чекори по нападот во кој беа убиени 15 лица, а десетици беа ранети на една од најпопуларните плажи во земјата, објави Newsweek.Премиерот на Нов Јужен Велс, Крис Минс, изјави дека говорот на омраза и поттикнувањето омраза немаат место во австралиското општество, нагласувајќи дека државата мора решително да одговори на настаните што ја потресоа јавноста.По нападот, властите во возилото на напаѓачот пронашле две импровизирани знамиња на Исламска држава, што дополнително ги засили повиците за законска забрана на јавното истакнување симболи поврзани со оваа и сродни екстремистички организации. Според предложените законски измени, прекршувањето на забраната би се казнувало со затворска казна до две години и високи парични глоби.Минс најави и дека со новите прописи ќе бидат забранети извици како „глобализирајте ја интифадата“, оценувајќи дека станува збор за говор кој поттикнува омраза и насилство. Тој предупреди дека користењето на вакви фрази претставува опасна игра со безбедноста на заедницата. Воедно, полицијата ќе добие проширени овластувања да побара од учесниците на протести и јавни собири да ги отстранат покривалата за лице.Нападот се случил во момент кога еврејската заедница ја одбележувала првата вечер на Ханука. Австралиските медиуми ги идентификуваа осомничените како татко и син, Саџид Акрам (50) и Навид Акрам (24), кои отвориле оган врз присутните. Саџид Акрам починал на самото место, додека неговиот син бил пренесен во болница во критична состојба. Навид Акрам е обвинет за 59 кривични дела, меѓу кои и тероризам, но австралискиот премиер Ентони Албаниз изјави дека засега нема докази дека нападот бил дел од поширока терористичка ќелија.И покрај тоа што Австралија веќе има едни од најстрогите закони за поседување оружје во светот, властите најавија дека разгледуваат и дополнителни мерки. Меѓу нив се ограничување на бројот на огнено оружје што може да го поседува едно лице и издавање дозволи исклучиво на австралиски државјани, како и национална програма за откуп на нелегално и вишок оружје.Министерката за полиција и борба против тероризмот, Јасмин Катли, за The Guardian изјави дека подготовките за ваква акција се веќе во тек, посочувајќи го примерот на Западна Австралија, каде за откуп биле издвоени десетици милиони долари и биле собрани десетици илјади парчиња оружје. Според неа, на национално ниво бројките би можеле да бидат неколкупати поголеми.Настаните во Сиднеј се случуваат во услови на изразен пораст на антисемитизмот во Австралија, каде живеат околу 117.000 Евреи. Според владината специјална пратеничка за борба против антисемитизмот, Џилијан Сегал, бројот на антисемитски инциденти, вклучувајќи физички напади, вандализам и закани, е тројно зголемен во годината по нападот на Хамас врз Израел на 7 октомври 2023 година, што дополнително ја засилува чувствителноста и притисокот врз властите да реагираат решително.

Свет | пред 1 месец