Во случај на американска инвазија на Гренланд, данските војници имаат јасна и недвосмислена наредба – веднаш да одговорат со оружје, без чекање дополнителни инструкции. Станува збор за воена директива донесена уште во 1952 година, која и натаму е на сила, потврди данското Министерство за одбрана.
Оваа информација излегува во јавноста откако американскиот претседател Доналд Трамп повторно ја искажа својата намера Гренланд да биде припоен кон САД, дури и со употреба на воена сила доколку е потребно. Изјавите на Трамп предизвикаа силни реакции и неверување во Данска, која Гренланд го смета за своја самоуправна територија, но и сериозна вознемиреност меѓу сојузниците во НАТО, пренесуваат европските медиуми.
Според данскиот весник „Берлингске“, директивата од 1952 година предвидува дека во случај на напад, „нападнатите сили мора веднаш да стапат во борба, без чекање или барање наредба, дури и ако командниот кадар формално не е известен за објава на војна или воена состојба“. Од Министерството за одбрана на Данска кусо потврдиле дека „наредбата за мерки на претпазливост за воена одбрана во случај на напад и во време на војна останува во сила“.
Заканувачките изјави на Трамп предизвикале итни консултации меѓу европските сојузници, при што повеќе дипломати предупредуваат дека евентуален американски напад врз Гренланд би можел да значи крај на НАТО каков што е познат денес.
Францускиот министер за надворешни работи Jean-Noël Barrot изјави дека Европа сака да реагира, но исклучиво во координација со партнерите. Извор од германската влада, пак, за агенцијата Ројтерс изјавил дека Германија тесно соработува со Данска и со другите европски земји околу следните чекори поврзани со Гренланд.
Истовремено, од Вашингтон пристигнуваат спротивставени пораки. Францускиот министер Баро откри дека американскиот државен секретар Marco Rubio лично го уверил дека САД не планираат воена инвазија врз Гренланд. Според него, Рубио изрично ја исклучил таа можност за време на телефонски разговор.
И „Волстрит журнал“, повикувајќи се на свои извори, објави дека Рубио на американските политичари им појаснил дека целта на Вашингтон е евентуално купување на островот, а не воена акција.
Сепак, ваквите смирувачки пораки се во остар контраст со изјавата на портпаролката на Белата куќа Karoline Leavitt, која порача дека употребата на воена сила „секогаш останува опција“. Дополнителна загриженост внесе и „Вашингтон пост“, кој објави дека американски и европски функционери сè поотворено разговараат за преземање на Гренланд како „конкретна можност“.
Еден висок европски дипломат изјавил дека во последните денови е забележлива значајна промена во тонот на разговорите. Поранешниот француски премиер Dominique de Villepin упати најостро предупредување досега, оценувајќи дека доколку САД го нападнат Гренланд, тие би станале непријател на европските членки на НАТО.
„Во ниеден случај Европа не смее да прифати нарушување на европскиот суверенитет. Напад на една членка на НАТО врз друга би бил настан без преседан“, изјави де Вилпен, предупредувајќи дека таков потег би претставувал „огромна историска промена“ во односите меѓу САД и Европа.
