СРБИЈА

Летечки такси во Србија од 2027: Белград прв во Европа со нова ера на авијација

Договорот за воведување летечки такси за ЕКСПО 2027 во Белград е финализиран со компанијата „Арчер“, потврди министерот за финансии Синиша Мали.„Владата на Република Србија потпиша договор со американската компанија ‘Арчер’, која е лидер во производството на летечки такси, со што Србија ќе биде прва во Европа што ќе воведе ваков превоз уште од 2027 година“, изјави Мали.Според него, Србија целосно подготвено влегува во нова ера на авијацијата, во која ваквиот начин на летање ќе биде доминантен во децениите што следат.„Покажавме дека сме отворени за нови технологии и инвестиции, испраќаме силен сигнал до инвеститорите и граѓаните дека Србија се менува и чекори во чекор со трендовите, придонесувајќи за растот и развојот на државата“, заклучи Мали.

Свет | пред 2 месеци

Полициски сили влегоа во Филозофскиот факултет во Нови сад по барање на деканот

Српската полиција денеска попладне влезе во зградата на Филозофскиот факултет во Нови Сад по барање на деканот Миливој Алановиќ, додека студентите ја блокираа институцијата поради отпуштањето на професорката Јелена Клеут.„Разговаравме со студентите, разговараме со полицијата, полицијата разговара со студентите“, изјави Алановиќ, додавајќи дека блокадата мора да заврши или ќе биде принуден да преземе мерки за продолжување на работата на факултетот. Продеканот Дејан Пајиќ ги повика студентите да се откажат од блокадата, истакнувајќи дека од нив зависи „дали ќе ги видиме сцените од 5 септември“, кога полицијата бурно реагираше на протестот на студентите.Студентите чекаа до 14 часот на одговор од деканот, од кого побараа институцијата да ја поддржи нивната професорка и да се обиде да ја врати на работа. Откако добија одговор дека факултетот не може да стори повеќе, студентите донесоа душеци подготвени за подолг престој во зградата. Професорката Клеут е присутна во зградата со студентите и ги охрабрува да продолжат да го бранат универзитетот.Митингот во поддршка на професорката, која денеска беше официјално отпуштена, започна во 12 часот со пораката „Ако Клеут не предава, никој нема“. Според официјалното решение, нејзиниот работен однос по Комуникологија завршил на 20 јануари поради истекот на рокот на кој бил заснован.Во текот на август и септември 2025 година, полицијата речиси еден месец беше присутна на Филозофскиот факултет поради претходни протести и блокади од страна на студентите.

Свет | пред 2 месеци

Курти од Давос: Србија подобро од кога било знае дека Косово е држава

Вршителот на должноста премиер на Косово, Албин Курти, кој престојува во швајцарски Давос по повод Светскиот економски форум, изјави дека Србија денес подобро од кога било ја разбира реалноста дека Косово е држава, иако и понатаму одбива формално да ја признае неговата независност, пренесува Анадолу.Во разговор со поранешниот британски дипломат и политичар Рори Стјуарт, Курти истакна дека, и покрај континуираното непризнавање, српските власти се свесни за променетата состојба на терен. Според него, од четирите соседи на Косово, три држави ја признале независноста, додека само Србија останува на спротивната позиција, без јасни индикации дека тоа наскоро ќе се промени.Курти предупреди дека Русија претставува закана за регионот, делувајќи преку Србија, оценувајќи дека соништата за повторно воспоставување доминација или враќање на стари имперски концепти мора да згаснат. Тој посочи дека, како што е невозможно оживувањето на руската империја, така е нереално и очекувањето за некакво враќање на Косово под српска контрола, бидејќи современата политичка реалност е значително изменета.Осврнувајќи се на состојбите во северниот дел на Косово, Курти рече дека пред пет или десет години таму не постоела ниту основна слобода за слободно движење или користење на албанскиот јазик, додавајќи дека денес ситуацијата е суштински поинаква.Тој повика на поголема солидарност во рамки на Европа и НАТО, истакнувајќи дека, според неговите оценки, Русија има за цел да ја поткопа и Европската унија и Алијансата, додека Кина настојува да ја достигне моќта на САД. Курти нагласи дека секој што му помага на соседот во обидите за дестабилизација индиректно придонесува за создавање проблеми и за Косово, предупредувајќи дека регионалната безбедност е тесно поврзана и меѓусебно зависна.

Свет | пред 2 месеци

НИС поднесе барање до ОФАК за продолжување на лиценцата за работа

Министерката за енергетика Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ изјави дека Нафтната индустрија на Србија поднела барање до американската Канцеларија за контрола на странски средства со цел да ѝ биде дозволено да продолжи со оперативна работа, додека траат понатамошните разговори за успешно завршување на трансакцијата меѓу Гаспромњефт и унгарската компанија МОЛ.Таа посочи дека по завршувањето на трансакцијата Србија би можела да го зголеми својот сопственички удел за пет отсто, како и дека се очекува други партнери од Обединетите Арапски Емирати да преземат малцински удел во рамки на 56,15 отсто што планира да го преземе МОЛ.Објаснувајќи до каде е процесот за решавање на состојбата со НИС, министерката нагласи дека сè уште не е постигнат конечен купопродажен договор и дека разговорите моментално се водат околу основните одредби на идните договори.Таа истакна дека е важно што руските мнозински сопственици, Гаспромњефт и НИС, веќе се усогласиле околу основните принципи и дека формално е поднесено барање до американската администрација.Според Ѓедовиќ Хандановиќ, Србија со дополнителни пет отсто сопственички удел би добила поголема контрола во Собранието на акционери на НИС и можност да блокира одлуки со кои не се согласува. Таа додаде дека целта е да се подобри позицијата на државата во однос на договорот склучен во 2008 година и дека потпишаниот меморандум за разбирање со МОЛ претставува важен чекор во таа насока.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Деновите на кражба ви се одброени, порачаа студентите на протест во Нови Сад

Студентите од Нови Сад со протестот „Што значи победа?“ најавија нова етапа на студентскиот отпор, порачувајќи дека победата не е симбол, туку процес на демонтажа на корупцијата и неодговорната власт.Од Плоштадот на слободата јасно порачаа дека борбата не завршува, туку допрва почнува.„На народот му е преку глава од измами, кражби, перење пари и паѓање на надстрешници. Деновите на вашата кражба се одброени. Ќе дојде ден кога законите ќе важат за сите – и тој ден не е далеку“, порача студент.Поддршка добија и од правната фела. Адвокатката Тања Арсиќ истакна дека молкот е завршен и потсети на историскиот преседан кога судии, обвинители и адвокати заедно протестираа пред Уставниот суд.„Ќе се бориме за држава во која власта е минлива, а правото трајно“, порача таа.Студентите имаат цел да се борат за систем што не познава корупција, туку одговорност – нешто што, како што нагласија, актуелната власт и режимот очигледно не го познаваат. Пример за тоа го наведоа случајот со професорката Јелена Клеут, која и покрај исполнети услови не била избрана во редовно звање.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Еколошки скандал во Ужице: 800 кубици отров се излеа во поток, институциите молчеа со часови

Депонијата „Дубоко“ повторно се претвори во еколошка бомба. Поради хаварија во собирната шахта, во Турски Поток се излеале над 800 кубни метри концентрирани, загадени процедни води, додека надлежните институции со часови не презеле ништо.Реакција имало дури откако граѓанското здружение „Да не дишеме Дубоко“ го пријавило инцидентот. Наместо итна интервенција и јасна одговорност, јавноста доби задоцнето соопштение и неубедливи изговори за „пукната цевка“ и „заштитен балон“.Овој инцидент не е несреќа, туку резултат на системска негрижа и свесно игнорирање на предупредувањата, реагираат невладините здруженија. Уште во ноември беше укажано дека депонијата претставува сериозна закана, но институциите молчеа.Граѓаните револтирано прашуваат:Зошто десет часа никој не реагирал? Кој дозволи овој еколошкиот криминал да се случи? И кој ќе одговара за загадувањето и ризикот по здравјето на граѓаните?

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Вучиќ со жестока реакција по инцидентот со Ана Бекута во Чачак: Таа не бегаше и не се скри од теророт

Српскиот претседател Александар Вучиќ со остра реторика реагираше по инцидентот во Чачак, каде што пејачката Ана Бекута беше гаѓана со снег за време на новогодишниот концерт, организиран на градскиот плоштад.Во објава на социјалните мрежи, Вучиќ жестоко ги осуди граѓаните кои, како што наведе, „од чиста мира“ нападнале жена која, според него, „на секој од нив може да му биде мајка, баба или сестра“. Тој употреби навредливи квалификации за учесниците во протестот, нагласувајќи дека нема право јавно да ги изговори сите зборови што, како што рече, „народот би ги употребил“.Претседателот посебно ја пофали Бекута за, како што оцени, нејзината храброст и одлуката да не го прекине настапот и да не се повлече од сцената.„Таа не сакаше да бега, не сакаше да се крие и не дозволи теророт и дивјаштвото да ја натераат да се повлече“, напиша Вучиќ.Инцидентот се случи во услови на сериозни временски непогоди во Србија, кога делови од земјата беа зафатени од обилни снежни врнежи, прекини во снабдувањето со електрична енергија и прогласена вонредна состојба во одредени општини. Дел од граѓаните изразија незадоволство што, во такви околности, од буџетот биле издвоени околу 40.000 евра за концертот на пејачката, што и беше повод за протестите за време на нејзиниот настап.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Ана Бекута протерана од сцена со сила: пееше од комбе за да наплати 40 илјади евра од Чачак, иако публиката бараше да прекине со настап

Синоќа на градскиот плоштад во Чачак настапи српската пејачка Ана Бекута, но концертот наместо празнична атмосфера предизвика револт и незадоволство кај дел од граѓаните. Причината беше сумата од 4,5 милиони динари, односно околу 40 илјади евра, издвоена од градскиот буџет за нејзиниот настап, во време кога голем дел од Србија се соочува со сериозни проблеми поради обилните снежни врнежи и прекини во снабдувањето со електрична енергија.Активистката од Чачак, Славица Петровска, јавно објави дека токму толкава сума била потрошена за едновечерниот концерт, по што информацијата брзо се прошири меѓу граѓаните. Дел од нив излегоа на плоштадот за време на настапот, не за да слават, туку за да изразат протест против, како што оценуваат, неодговорното трошење на јавните пари.На видеата објавени на социјалните мрежи се гледа како пејачката за време на целиот настап се соочува со свирежи од публиката. Во еден момент, таа изјави дека вакво нешто не доживеала во текот на својата 40-годишна кариера. Иако немало физичка закана, освен свирежи и неколку фрлени снежни грутки, Бекута побарала интервенција од полицијата.На крајот, пејачката го прекинала настапот на сцената и продолжила да пее од комбе, но и тоа не го смирило револтот. Граѓаните и понатаму ја опкружувале, изразувајќи незадоволство со свирежи.Реакциите доаѓаат само неколку дена откако Чачак беше зафатен од ледена дожд и снег, поради што градот беше практично парализиран, а надлежните служби, според сведоштвата на граѓаните, со часови не реагирале. Во соседните Лучани беше прогласена вонредна состојба, а околу 4.000 жители останаа без струја поради дефекти предизвикани од силниот ветер и снегот. Во таков контекст, одлуката на локалната власт да инвестира значителни средства во прослава на Српската Нова година предизвика дополнителен гнев, со пораки дека забавата не може да биде приоритет додека граѓаните се соочуваат со основни егзистенцијални проблеми.

Свет | пред 2 месеци

(Фото) И РТС се обрука со знамињата: наместо српското стоеше црногорското знаме

Недозволив пропуст се случи за време на натпреварот меѓу ватерполистите на Србија и Црна Гора на Европското првенство што се одржува во Белград.Србија ја совлада Холандија, но големо внимание и негодување привлече грешката што се појави во преносот на Јавниот сервис РТС.Гледачите останаа шокирани и револтирано реагираа од она што го видоа на мониторите.На графиката што го прикажува резултатот, наместо знамето на Србија, стоеше знамето на Црна Гора, а наместо знамето на Црна Гора-знамето на репрезентацијата на Малта.

Свет | пред 2 месеци

Сопругата на српскиот премиер „во улога” на Живка од Госпоѓа министерка од Нушиќ

Правилата ни во Србија не се еднакви за обичните смртници и за сопругите на функционерите.Сопругата на премиерот на Србија, Ѓуро Мацут, докторката Јелица Мацут, одлучила дека правилата во трговски центар се само препорака – за обичните.Зашто кога сте дел од владејачката каста, касата не е каса, обезбедувањето не е обезбедување, а полицијата не е институција, туку лична служба за решавање на повредени ега, негодуваат граѓаните.Менаџер кој само си ја работел работата бил пријавен за „злоставување“, објави Нова.рс.Продавница, пак, што се држела до правилата, била прогласена за непријател на државата. А полицијата, повикана како да треба да се гаси терористички напад, а не како да се реши проблем со артикл што не е купен таму.Сопругата на премиерот побарала во продавница да ѝ ја симнат безбедносната плочка од работи што ги купила во друга продавница. Бидејќи тоа не ѝ било прифатено, се заканувала со зборовите: „Дали вие знаете која сум јас?“Го повикала и личното обезбедување, како и полицијата. Менаџерот на продавницата во понеделник оди на сослушување во полициска станица.„Ова не е инцидент. Ова е систем. Систем во кој функцијата е поважна од законот, а презимето посилно од правилникот.Зашто кај нас не важи дали си во право. Важи дали си нечија сопруга“, прашуваат во коментарите граѓани од Србија.

Свет | пред 2 месеци

Нов снег и леден дожд во Србија

Според податоците од Републичкиот хидрометеоролошки завод на Србија, од утрово врне слаб снег на северот од земјата, и тоа во Палиќ, Сомбор, Нови Сад, Зрењанин, Кикинда и Сремска Митровица. Голема опасност е ледениот дожд кој врне во Банатски Карловац.Во поголемиот дел, освен во Јужна Србија, температурите се под нулата.Најстудено е на Златибор, каде што во 7 часот наутро се измерени минус седум степени Целзиусови, а најтопло во Врање каде што температурата е осум степени.Во Белград, Ваљево, Сомбор, Нови Сад, Зрењанин забележани се минус три степени.РХМЗ предупреди дека наутро, попладне и навечер во источна и југоисточна Србија се очекуваат локални појави на дожд што ќе замрзнат на земјата.Во Белград се очекува и интензивирање на снежните врнежи попладне и навечер, така што висината на снежната покривка ќе се зголеми.

Свет | пред 2 месеци

Шок во Борча: Пиштол од дедото, куршум во соседот, малолетник осомничен за обид за убиство

Малолетно лице на возраст од 16 години е уапсено поради сомнение дека ранило 19-годишен тинејџер во населбата Борча, Србија.Според неофицијални информации, осомничениот пукал со пиштол кој му припаѓал на неговиот дедо.Напаѓачот и повредениот, како што се наведува, биле соседи, а причина за настанот била претходна расправија меѓу 19-годишниот Маринко К. и двајца соседи.Полицијата го идентификувала и уапсила осомничениот синоќа. Станува збор за малолетник со иницијали Б. Ш. (16), против кого е поднесена кривична пријава за обид за убиство. Понатамошната истрага ја презеде Вишото јавно обвинителство за малолетници.Повредениот Маринко К. бил донесен со приватно возило во Домот на здравје во Борча, каде што му била укажана прва медицинска помош. Поради сериозноста на повредите, тој итно бил пренесен во Клиничко-болничкиот центар „Звездара“.Полицијата продолжува со утврдување на сите околности поврзани со инцидентот.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Македонски автобус излетал од автопат во близина на Белград

Автобус со македонски регистарски таблички синоќа целосно излетал од автопатот кај местото Добановци, во правец од градот, јавуваат српските медиуми. Според објавите, засега нема официјални информации за состојбата на патниците и возачот на автобусот.„Автобус со македонски ознаки целосно излетал од автопатот кај Добановци, од правец на градот. Состојбата на патниците не е позната. Возач на друг автобус застанал за да помогне“, се наведува во информацијата што ја пренесуваат медиумите.Несреќата се случува во услови на отежнат сообраќај низ Србија, каде што од вчера речиси целата земја е зафатена од снежни врнежи. Јавното претпријатие „Патишта на Србија“, врз основа на извештајот на Штабот за зимска служба, соопшти дека на голем број делници од најфреквентните патни правци, од прв, втор и трет приоритет за одржување, има снег со дебелина до пет сантиметри, а коловозите се влажни и лизгави.Надлежните служби апелираат на зголемена внимателност при возење, особено на автопатиштата и делниците каде што снежната покривка и ниските температури создаваат ризични услови за сообраќај.

Свет | пред 2 месеци

Вучиќ попушти: Србија оди на предвремени избори во 2026 година

Вечерва претсаделот на Србија, Александар Вучиќ присуствувапе на отстранувањето на Чациленд пред српскиот Парламент.Вучиќ им се обрати на присутните и кажа дека е прифатено барањето на студентите за вонредни избори следната година.„Го прифативме нивното главно барање. Следната година одиме на избори, само што тие нема да бидат задоволни од резултатите. Ќе ги победиме со вашата сила и љубов, тие секогаш се посилни од нивната омраза“, рече Вучиќ.Денеска студентите во блокада во сротина градови собираа потписи со барање за спроведување на предвремени парламентарни избори.

Свет | пред 3 месеци

„Распиши победа”, студентите во блокада во Србија бараат избори

Студентите во блокада денеска низ цела Србија ја организираат акцијата „Распиши победа“.Тие собираат потписи за распишување вонредни парламентарни избори во Србија. Граѓаните можат да ја поддржат иницијативата на речиси 500 штандови, поставени во повеќе од 100 градови и општини.Според објавените податоци, потписите се собираат во 113 места на вкупно 491 штанд, а локациите и временските термини редовно се ажурираат на официјалната веб-страница на студентската иницијатива.Студентите од Правен факултет на социјалните мрежи напишаа „Ве чекаме”.Граѓаните од рано наутро излегоа да дадат поддршка и да се потпишат на барањето.

Свет | пред 3 месеци

„Распиши победа“-Српските студенти утре ќе собираат потписи за предвремени избори

Студентите во блокада во Србија за утре најавија акција под слоганот „Распиши победа!“. Тие ќе собираат потписи во поддршка на барањето за распишување предвремени парламентарни избори.Апелираат до сите граѓани да ја поддржат иницијативата на повеќе од сто места низ цела Србија.Листата на локации, што редовно се ажурира, е објавена на веб-страницата studenti.org.rs.Според најновите достапни податоци, потписи ќе се собираат на 108 места на 476 штандови.Како што велат студентите вклучени во организацијата на настанот, целта е да се соберат што е можно повеќе потписи за да се знае колку граѓани се за распишување избори.„Дојдете и заедно да прогласиме победа! Потпишете ја одлуката! Бидете контролор. Учествувајте во подигањето на свеста во вашата област. Од недела продолжуваме заедно!“, стои во објавата на студентите.

Свет | пред 3 месеци

Година на протести и криза: Србија ја испраќа 2025 под сенката на политичка нестабилност

Годината што изминува за Србија ќе остане силно обележана со длабока општествена и политичка криза, поттикната од трагедијата на железничката станица во Нови Сад на 1 ноември 2024 година. Падот на настрешницата на штотуку реновираниот објект, при што загинаа 15 лица, предизвика бран масовни студентски протести кои од месец во месец ги оголуваа бројните пукнатини во власта, персонализирани во ликот на претседателот Александар Вучиќ.По трагедијата, студентите излегоа на улиците барајќи одговорност за, како што наведоа, немарот, корупцијата и коруптивните договори без јавни тендери. Протестите продолжија и во 2025 година, а нервозата кај власта видливо се зголемуваше.Дополнително незадоволство во јавноста предизвика нападот врз студенти во Нови Сад од страна на поддржувачи на владејачката Српска напредна странка. Во инцидентот, една студентка беше тешко повредена кога ѝ беше скршена вилицата со бејзбол палка. Настанот, на почетокот на јануари, доведе до пад на владата на премиерот и лидер на СНС, Милош Вучевиќ.Во март почина и 16-тата жртва од падот на настрешницата, а на 15 март, на дотогаш најмасовниот протест во Белград, по повик на студентите, се собраа повеќе од 300.000 граѓани. Протестот беше прекинат со неидентификуван продорен звук, по што демонстрантите ја обвинија власта дека употребила таканаречено звучно оружје. Власта тоа го негираше, а Вучиќ изјави дека ќе се повлече доколку се докаже таква употреба.Во април Србија доби нова влада, на чие чело застана речиси непознатиот за пошироката јавност ендокринолог и универзитетски професор Ѓуро Мацут. Опозицијата владата ја оцени како „преодна“, а премиерот како „марионета“ на Вучиќ.И покрај тоа, студентските блокади на повеќе од 40 факултети и протестите продолжија низ целата земја. Државниот врв ги нарекуваше „обоена револуција“ увезена од странство, со цел соборување на Вучиќ, додека паралелно се засилија апсењата на студенти и активисти под обвиненија за загрозување на уставниот поредок.Студентите инсистираат институциите, особено правосудството, да работат без политички притисоци, бараат ослободување на приведените демонстранти и распишување предвремени избори.На меѓународен план, Србија во 2025 година не направи исчекор кон Европската Унија, без отворен ниту еден нов преговарачки кластер. Европската комисија повторно оцени дека нема напредок во владеењето на правото, слободата на медиумите, слободата на собирање и усогласувањето со надворешната политика на ЕУ, особено во однос на санкциите кон Русија.Вучиќ, преку чести медиумски настапи на националните телевизии, се обидуваше да ја увери јавноста дека држи сѐ под контрола, иако економските индикатори покажуваат поинаква слика.Во првите осум месеци од 2025 година, странските инвестиции изнесуваа 1,49 милијарди евра, наспроти 3,2 милијарди евра во истиот период лани. Јавниот долг ја надмина границата од 38 милијарди евра, а неколку странски компании ги затворија своите погони, оставајќи повеќе од 2.500 лица без работа.Дополнителен удар дојде од американските санкции кон рускиот енергетски сектор, кои ја опфатија и Нафтната индустрија на Србија, во која Русија има мнозински удел. Поради тоа, хрватскиот ЈАНАФ ја прекина испораката на нафта, а рафинеријата во Панчево престана со работа кон крајот на ноември.Во септември беше одржана голема воена парада, прва по повеќе од една деценија, со која, според аналитичарите, Србија испрати пораки и до домашната и до меѓународната јавност. Земјата договори и набавка на 12 француски борбени авиони „рафал“, потег што ја подели јавноста.Годината заврши и со повлекување на компанијата поврзана со семејството на американскиот претседател Доналд Трамп од контроверзниот проект за луксузен комплекс во центарот на Белград, по масовни протести и обвинувања за погодности. Вучиќ најави кривични пријави против сите што, како што рече, учествувале во „хајката“, тврдејќи дека Србија изгубила инвестиција вредна 750 милиони евра.Сѐ на сѐ, Србија ја испраќа годината со продлабочени внатрешни поделби, институционална криза и неизвесност околу политичката и економската иднина.

Свет | пред 3 месеци

Вучиќ: Во регионот тивко се градат воени сојузи, Србија е под притисок

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, предупреди дека во регионот се одвиваат сериозни процеси на вооружување и создавање воени сојузи, за кои, како што рече, државите-актери се однесуваат како ништо значајно да не се случува. Обраќајќи се на Амбасадорската конференција во Белград, организирана од Министерството за надворешни работи, Вучиќ истакна дека ваквите потези не се случајни и не се прават „заради музика и свечени говори“.Тој укажа на средбите и договорите меѓу Приштина, Тирана и Загреб, како и на обидите овие воени иницијативи да се прошират со вклучување на други држави од регионот. Според него, станува збор за координирани чекори кои имаат јасна политичко-безбедносна цел, а не за симболични активности.Вучиќ изјави дека на разговорите со генералниот секретар на НАТО и со претставници на Европската унија добивал само „кревање раменици“, без конкретни одговори или реакции.Посебно алармантно, според српскиот претседател, е отвореното вооружување на Албанците на Косово од страна на САД и Турција. Тој наведе дека брзите испораки на вооружување, вклучително и хаубици од 105 милиметри, имаат една цел – директно загрозување на Србија, нејзиниот територијален интегритет и безбедноста на цивилното население и безбедносните структури.Говорејќи за меѓународната позиција на Србија, Вучиќ изрази разочараност од односот на актуелната американска администрација, посочувајќи дека Белград не почувствувал позитивни промени, ниту кога станува збор за трговските тарифи, ниту за санкциите кон НИС. Тој додаде дека Србија, во тешки моменти, не добила вистинска поддршка ниту од Истокот, ниту од Европската унија.Вучиќ порача дека Косово останува неотуѓив дел од Србија и дека државата ќе мора да продолжи со напорната дипломатска борба за отпризнавање на независноста на Косово. Тој ги повика српските амбасадори доследно да ја застапуваат државната политика и Уставот на Србија, без отстапки, без разлика на притисоците во земјите каде што службуваат.Претседателот истакна дека Србија се соочува со нов бран меѓународни притисоци и признавања на Косово, зад кои, според него, стои влијанието на Турција и Саудиска Арабија.Според Вучиќ, најголемиот и најтежок предизвик за Србија во наредниот период ќе биде зачувувањето на мирот и стабилноста. Тој оцени дека оваа цел, иако често звучи како фраза, станува сè потешка за остварување во актуелните геополитички услови.На крајот, Вучиќ најави дека Србија мора значително да го зајакне своето дипломатско присуство во Азија, Африка, како и во Јужна и Централна Америка, нагласувајќи дека улогата на дипломатите денес не е само протоколарна, туку и активна – во креирањето и влијанието врз политиките на земјите домаќини.

Свет | пред 3 месеци

Германските медиуми предупредуваат: Брисел ја губи Србија од вид

Одлуката на српскиот претседател Александар Вучиќ да не присуствува на самитот на Европската унија оваа година, според германските медиуми, е силен политички сигнал за продлабоченото недоверие меѓу Белград и Брисел, но и за погрешните проценки на европските институции кон Западен Балкан.Германскиот весник „Берлинер цајтунг“ оценува дека Вучиќ со оваа одлука јасно ставил до знаење дека не е подготвен да учествува во процеси што, според него, не ги земаат предвид клучните интереси на Србија. Наместо да се отвори простор за дијалог, Брисел, како што се наведува, продолжува да ја игнорира реалната геополитичка слика на регионот.Според анализата, стабилизацијата на Западен Балкан е невозможна без активно вклучување на Србија, а уште помалку преку политики што се доживуваат како притисок или изолирање на Белград. Весникот наведува дека економската интеграција и политичката стабилност во регионот не можат да се постигнат без конструктивно учество на Србија, која се смета за највлијателната земја на Балканот.Во текстот се укажува дека Европската унија сè почесто делува спротивно на сопствените декларативни цели. Наместо да гради доверба и стабилност, Брисел создава празнини во својата политика, кои, како што се наведува, намерно ги користат други глобални актери, пред сè Кина, за да го зголемат своето влијание во регионот.„Берлинер цајтунг“ заклучува дека отсуството на политичка визија и недостигот од самокритика во Брисел претставуваат сериозен ризик. Ако Европската унија продолжи да ги потценува сигналите што доаѓаат од Балканот, може да се соочи со постепено губење на сопствениот авторитет и улога во регионот што со децении го смета за стратешки приоритет.

Свет | пред 3 месеци

Навала во српските менувачници, се прават резервации за евра: Граѓаните масовно менуваат динари во евра

Во менувачниците низ Србија, во последните денови еврото мора однапред да се резервира. Причината е паниката што се појави поради кризата околу Нафтната индустрија на Србија (НИС) и можноста американските санкции да се прошират и врз банките. Сѐ почесто се поставува и прашањето дали претседателот Александар Вучиќ свесно ја поттикнува кризата за на крајот да се прикаже како спасител, пишува „Дојче веле“.Државните функционери, Народната банка на Србија (НБС), но и независни економски експерти кои вообичаено се критички настроени кон власта, деновиве се обидуваат да ги убедат граѓаните дека нема причина за повлекување пари од денарските сметки и за масовна купопродажба на евра. Сепак, состојбата на терен покажува поинаква слика, што може да се забележи и по неколкуте телефонски разговори со менувачници низ целата земја.„Имаме 500 евра, но мора да дојдете во следните неколку часа. Не можеме да ги задржиме подолго“, велат од една менувачница во Нов Белград. Во друга менувачница во Крагуевац посочуваат дека можат да „соберат“ околу 2.000 евра во рок од неколку часа. „Курсот е речиси ист насекаде и тешко дека ќе најдете подобар во целиот град“, додаваат.Паника по предупредувањето на ВучиќНавалата кон менувачниците започна пред околу десет дена, откако претседателот на Србија, Александар Вучиќ, предупреди дека американските санкции воведени кон НИС би можеле да ги опфатат и банките што соработуваат со таа компанија, па дури и Народната банка на Србија, која засега продолжува да работи со НИС.Од НБС, пак, соопштија дека паниката била предизвикана од објави во медиумите и на социјалните мрежи кои, според нив, „без реална основа“ ги вознемириле граѓаните. Тие истакнаа дека, доколку биде потребно, ќе ја прекинат соработката со НИС за да се заштити платниот систем на државата.Дополнителна нервоза, според експертите, предизвикал и минималниот пад на вредноста на денарот од 0,2 отсто во однос на еврото, по години речиси целосна стабилност на курсот. „Ова движење е најголемо поместување на курсот годинава, а веројатно и подолг период“, вели Борислав Брујиќ од Здружението на менувачи на Србија. Тој додава дека состојбата во меѓувреме се стабилизирала и дека курсот во последните денови е мирен.Според Брујиќ, менувачниците располагаат со повеќе од доволни количини евра и ја поздравува одлуката на НБС за укинување на дополнителните провизии. Новиот среден курс, кој стапи на сила во средата, 17 декември, изнесува 117,3615 динари за едно евро.Менувачниците и понатаму смеат да отстапуваат од средниот курс најмногу до 1,25 отсто, во рамки на што ја остваруваат својата заработка, но веќе не смеат дополнително да наплатуваат провизија од еден отсто. Со ова, НБС настојува да спречи цената на еврото да ја надмине границата од 120 динари, што се смета за „психолошка граница“. Официјалниот среден курс не ја надминал таа вредност уште од 2017 година.Сеќавањата на деведесеттите и недовербата кон денаротСѐ уште не е познато во кој обем граѓаните повлекувале пари од банките и ги чувале во готовина, ниту какви последици би можело тоа да предизвика. Банкарот Владимир Васиќ за „Дојче веле“ вели дека за ваква паника немало реални економски причини.„Но видовме како функционира човечката психологија. Информациите за НИС, кои граѓаните ги добиваа од државни функционери, опозицијата или одредени медиуми, создадоа впечаток дека се подготвува нешто сериозно лошо. Обичниот човек, кога ќе го слушне тоа, заклучува дека најсигурно е сите пари да ги претвори во евра“, вели Васиќ.Таквата реакција не е невообичаена во земја во која голем дел од населението сѐ уште живо се сеќава на хиперинфлацијата од деведесеттите години, на денарите со безброј нули и уличната трговија со девизи. „Тоа искуство трајно ја обликуваше недовербата кон домашната валута и институциите“, вели Иван Станојевиќ, доцент по политичка економија на Факултетот за политички науки во Белград.„Економското однесување на луѓето не може да се одвои од нивната психолошка состојба и емоциите. Кога Вучиќ со недели зборува за санкции, пропаст на банкарскиот сектор и општи катастрофи, сосема е природно граѓаните да се чувствуваат исплашено“, додава Станојевиќ.Еврото, велат соговорниците, во Србија ужива значително поголема доверба од денарот, речиси како некогаш германската марка. Големите износи често се изразуваат во евра, кредитите се индексирани во таа валута, како и бројни цени.Неизвесност околу НИСИако можеби немало реална економска основа за ваква паника на финансискиот пазар, загриженоста околу снабдувањето со нафта има поцврсти темели. Веќе повеќе од 70 дена нафта не пристигнува преку нафтоводот ЈАНАФ, а рафинеријата во Панчево го прекина производството. Јавноста засега нема информации дали постои договор со потенцијален купувач на рускиот удел во НИС, ниту дали Вашингтон е подготвен да одобри изземање од санкциите.Вучиќ во повеќе наврати ја спомена можноста Србија да ја преземе НИС доколку не се најде друго решение. Во вторникот, 16 декември, најави дека наредната недела ќе објави „важни вести“. „Се надевам на добри вести за граѓаните на Србија“, изјави тој.Претходно, 15 јануари го прогласи за „ден Д“, иако тоа не е првпат јавно да поставува рокови во ситуации кога земјата се соочува со можни недостиг или поскапување на горивото, па дури и со потенцијално затворање на гасната славина.„На секои два дена поставува нов рок, зборува без врска“, вели за „Дојче веле“ вработен на една бензинска станица на НИС. Тој додава дека гориво засега има и дека платите се исплаќаат редовно. „Но што ќе се случи понатаму, искрено, знаеме исто колку и сите други што читаат весници.“Трик на Вучиќ?Власта на Вучиќ веќе повеќе од една година се соочува со масовно незадоволство и протести, а во последниот период трпи и дополнителни политички удари. Меѓу нив е и одлуката на компанијата на Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател, да се повлече од проектот за изградба на станбен и хотелски комплекс со казино на локацијата на поранешниот Генералштаб. Дополнително, најавите за пресметка со Обвинителството за организиран криминал и падот на поддршката за владејачката партија според некои анкети, ја влошуваат позицијата на власта.Поради тоа, Станојевиќ смета дека властите свесно ја поттикнуваат паниката. „Наједноставниот одговор е дека паниката му е потребна исклучиво на Вучиќ. Ако луѓето се исплашени, тој може да се појави како спасител и да ги решава кризите што самиот ги предизвикал, како во случајот со НИС, или оние што ги измислил, како наводниот колапс на финансискиот систем“, вели Станојевиќ.Во меѓувреме, оние кои не успеваат да го совладаат стравот, барем се обидуваат да издејствуваат подобар курс. Во една менувачница во Нови Сад прашавме дали може да понуди поповолен курс за купување 500 евра. „Не може. Подобар курс во моментов даваме само за износи поголеми од 4.000 евра“, беше одговорот.

Свет | пред 3 месеци

Вучиќ му одговори на Лавров: Ниту на сон не ни паѓа да му одземаме нешто на било кого

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, порача дека Белград нема намера да презема туѓ имот и дека Нафтената индустрија на Србија (НИС) мора да продолжи нормално да функционира. Тој истакна дека е подготвен да ги разгледа сите предлози на руската страна за да се обезбеди стабилно работење на компанијата.„Сè што нашите руски пријатели сметаат дека можеме да направиме за НИС да продолжи да функционира, ние досега го правевме. Ќе го правиме и понатаму“, изјави Вучиќ, додавајќи дека решението „не е така едноставно како што звучи“, но дека Србија е подготвена да ги слушне сите конкретни идеи.Изјавата следи по коментарот на рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, кој порача дека национализација на НИС не може да се случи без обострана согласност меѓу двете земји. Вучиќ повтори дека Србија не размислува за одземање имот.„Ни на сон не ни паѓа да му одземаме нешто на било кого. Ќе направиме сè сопствениците да останат задоволни. А ако работењето стане невозможно, Србија ќе плати — како што доликува на сериозна држава“, нагласи тој.Говорејќи за можноста да се најде решение кое ќе овозможи НИС да ја избегне изложеноста на американски санкции, Вучиќ оцени дека тоа би било „одлично“ доколку е остварливо, но предупреди дека процесот ќе биде сложен.Тој додаде дека Србија нема да дозволи да остане без клучните енергетски капацитети: „Србија без нафта, без НИС и без рафинерија — тоа нема да се случи.“Вучиќ посочи и дека меѓународните институции, како ММФ и Светската банка, прогнозираат силен економски раст во Србија во наредните пет години, но дека фокусот во моментов мора да остане на енергетскиот сектор.Лавров претходно соопшти дека околу НИС е во тек преговарачки процес и повтори дека меѓувладиниот договор меѓу Србија и Русија изречно забранува национализација без взаемна согласност.

Свет | пред 3 месеци

Спајиќ со порака до Вучиќ: „Ќе ве чекаме во ЕУ од 2028 година и навиваме да побрзате“

Премиерот на Црна Гора, Милојко Спајиќ, му одговори на предлогот на српскиот претседател Александар Вучиќ Западен Балкан заеднички да се приклучи кон Европската унија. Иако ја поддржа идејата за заедничка европска перспектива, Спајиќ порача дека Црна Гора очекува да биде подготвена за членство веќе во 2028 година.На социјалната мрежа Икс, Спајиќ напиша: „Се согласувам дека ЕУ треба да биде крајната дестинација за целиот Западен Балкан. Сепак, ние ќе ве чекаме таму од 2028 година и навиваме навистина да побрзате и да ги забрзате другите кандидати од регионот“.Изјавата следи по настапот на Вучиќ на панелот „Европска конкурентност во фрагментирана геополитичка средина“ на форумот Белтолкс во Белград, каде српскиот претседател образложи дека најдобрата опција за Унијата е истовремено членство на сите земји од регионот.„Ако прифатите една, две или три од нас, тогаш што ќе правиме со другите? Како ќе ги решиме сите отворени прашања?“, рече Вучиќ, најавувајќи дека идејата ќе ја изложи пред претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лаен и претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта.Според Вучиќ, заедничкиот прием би бил од придонес за стабилноста и на регионот и на Европа.

Свет | пред 3 месеци

Вучиќ во Белград: ЕУ да нè прими сите заедно, инаку проблемите остануваат

Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави дека Европската Унија може да ги реши геополитичките предизвици на Западен Балкан само доколку ги прифати сите земји од регионот истовремено, без селективен пристап. Тој зборуваше на панел-дискусијата „Европска конкурентност во фрагментирана геополитичка средина“ во рамки на форумот „BELTALKS“.„Ако прифатите еден, двајца или тројца од нас, што ќе правиме со останатите? Како ќе ги решиме сите отворени прашања?“ рече Вучиќ, нагласувајќи дека прашањето се однесува и на иднината на регионот и на иднината на Европа.Тој најави дека утре во Брисел ќе се сретне со претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и со претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта, каде што ќе ја претстави својата иницијатива за заеднички прием на сите држави од Западен Балкан. Според него, таков пристап би донел стабилност и позитивна перспектива за целиот регион.Осврнувајќи се на кризата со Нафтената индустрија на Србија (НИС), Вучиќ ги наведе трите можни решенија, посочувајќи го 15 јануари како краен рок. Првото сценарио, кое го оцени како малку веројатно, е укинување или суспензија на американските санкции. Втората опција е продажба на мнозинскиот пакет акции од страна на руските сопственици, а третата – интервенција на државата како последно средство.Тој додаде дека Србија мора да внимава да не го загрози финансискиот систем и инвестицискиот рејтинг, истакнувајќи дека земјата, според економските проекции, во следните пет години ќе биде меѓу најуспешните во Европа. Во излагањето предупреди и на ризик од голем глобален конфликт во наредната година и пол, наведувајќи дека, и покрај бројните критики од регионот, досега не одговорил на нив.Црногорскиот премиер Милојко Спајиќ изјави дека делумно го поддржува предлогот на Вучиќ Западен Балкан заеднички да влезе во Европската Унија, додавајќи дека Црна Гора веќе „ќе чека“ таму од 2028 година. „ЕУ треба да биде крајната дестинација за целиот регион, но ние ќе ве чекаме и ве охрабруваме да побрзате“, напиша Спајиќ на социјалната мрежа X.

Македонија | пред 3 месеци

Вучиќ: Изморен сум од претседателската функција, но премиерската е опција

Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави дека нема намера да го менува Уставот за да остане на претседателската функција, но ја остави отворена можноста да стане премиер, доколку има доволна јавна поддршка. Во изјава за време на форумот „Beltalks: Белградски економски разговори“, Вучиќ додаде дека е уморен и дека би сакал во иднина оваа функција да ја преземе некој друг, пренесува Blic.rs.„Уморен сум и исцрпен. Можам да бидам премиер, но за тоа ви треба јавна поддршка, а и јас треба да ја донесам таа одлука. Тоа не е лесно, ниту по едно прашање“, рече Вучиќ. „Како што им велам на моите соработници – не бидете оптимисти и не го потценувајте противникот. Но јас би сакал некој друг да ја врши оваа работа во иднина.“Осврнувајќи се на своето владеење, Вучиќ истакна дека Србија има стабилна економска ситуација. „Изградивме повеќе патишта за 10 години отколку што е направено од 1945 година. Имаме голем број градилишта, Експо, работиме и на метро. Кога ќе дојде до промена на власта, луѓето можеби ќе бидат среќни во првиот момент, но потоа ќе сфатат колку било добро и колку напредувавме“, изјави тој.На крајот додаде дека е човек што го водат свои убедувања „кои никој не може да ги промени“.

Свет | пред 3 месеци

Српските служби тајно ги „хакале“ телефоните на активисти: БИА инсталирала шпионски софтвер, полицијата вадела податоци преку Cellebrite

Активист од здружението „Крокодил“ открива за БИРН Србија дека при информативен разговор во Безбедносно-информативната агенција (БИА) му било наложено да го остави телефонот пред канцеларијата. Кога по еден час и половина си заминал, на уредот имал известување дека сите негови контакти биле експортирани.Независното вештачење на „Амнести интернешнел“ потврдило дека службите не само што извршиле дигитална форензика, туку и инсталирале spyware – шпионски софтвер за следење.„Две недели гледаа што прави ќерка ми, како се капе, фотографиите што ги споделуваме со родителите. Сè. Страшно“, изјавил активистот, инсистирајќи на анонимност.БИРН разговарал со повеќе активисти кои биле приведени или повикани „на разговор“, а форензичарите на „Амнести“ утврдиле дека нивните телефони биле компромитирани – податоците биле извлечени, а шпионски софтвер тајно инсталиран.Српските служби користеле различни тактики:„покани“ за информативни разговориненадејни приведувањаодземање телефони и пристап без согласностИзвлечените уреди биле поврзувани со Cellebrite – израелска технологија што ја користат безбедносни служби ширум светот за отклучување мобилни телефони.Случајот на Иван Бјелиќ: „Тие буквално знаат сè за мене“Еколошкиот активист Иван Бјелиќ од групата „СвиЧе“ бил приведен на денот на изборите на 17 декември 2023 година и држен два часа во станица, додека полицијата го поврзувала неговиот телефон со Cellebrite систем.Форензичките записи покажуваат дека уредот бил поврзан преку USB околу 17:55 часот, што овозможило извлекување на:лични податоципораки, вклучително и избришанилокациска историјаподатоци од iCloud/Google Driveапликации што корисникот мислел дека се заштитени„Тие знаат кога одам во теретана, што купувам за кучето, кога ги полевам растенијата. Сè“, раскажува Бјелиќ.Што може Cellebrite?Документи и протечени спецификации откриваат дека опремата може:да отклучува телефони, па дури и силно заштитени апликациида извлекува избришани пораки и скриени податоцида чита податоци за Bluetooth и Wi-Fi конекциида мапира движење преку базни станицида користи AI анализа, препознавање лица и визуелизација на мрежи на контактиОвие можности на службите им овозможиле да вметнат spyware и да го следат секое движење и комуникација на активистите.Истражувањето на БИРН и вештачењата на „Амнести интернешнел“ откриваат систематско и незаконско следење на граѓански активисти во Србија, со злоупотреба на технолошки алатки кои вообичаено се користат во борбата против организиран криминал.

Свет | пред 3 месеци