УКРАИНА

Русија оваа година потрошила 5,1% од БДП за војната во Украина

Русија ќе потроши 5,1 процент од БДП за војната во Украина во 2025 година, изјави денес рускиот министер за одбрана Андреј Белоусов, што претставува прва ваква официјална проценка за оваа година.Врз основа на проценетиот БДП за 2025 година од 217 билиони рубљи (2,7 билиони американски долари), воената потрошувачка ќе изнесува 11 билиони рубљи.Белоусов изјави дека Министерството за одбрана во 2025 година вкупно ќе потроши 7,3 проценти од БДП, вклучително и невоените трошоци.Високи издвојувања за одбрана и безбедностРускиот буџет за оваа година за одбрана издвоил 6,2 проценти од БДП, како и дополнителни 1,8 проценти за национална безбедност. Вкупно, за одбрана и безбедност се наменети 17 билиони рубљи.Белоусов изјави дека Министерството во 2025 година се соочило со големи буџетски ограничувања и дека морало да ги намалува трошоците.„Водењето борбени операции доведе до зголемување на воената потрошувачка. Сето тоа бараше строга оптимизација и утврдување приоритети во буџетот за одбрана“, рече Белоусов на годишниот состанок на Министерството, на кој присуствуваше и претседателот Владимир Путин.Фискални предизвици поради долготрајната војнаРусија двапати го зголеми целниот буџетски дефицит за 2025 година и од 2026 ќе мора да зголеми некои даноци, што укажува дека по четири години војна земјата се соочува со сериозни фискални проблеми.Во 2026 година владата ќе издвојува 5,5 проценти од БДП за одбрана и 1,7 проценти за национална безбедност. Вкупно за одбрана и безбедност ќе бидат наменети 16,8 билиони рубљи, односно 38 проценти од вкупната буџетска потрошувачка.

Свет | пред 3 месеци

Мерц: Западот е подготвен за воен судир со Русија во Украина ако „падне“ примирјето

Идните безбедносни гаранции за Украина би можеле да вклучуваат распоредување западни трупи со јасен мандат за воена реакција доколку Русија повторно нападне по евентуален прекин на огнот, изјави германскиот канцелар Фридрих Мерц.Во интервју за германската телевизија ZDF, Мерц објасни дека таквите сили би имале активна улога во спроведувањето на договорот и во спречувањето негово кршење, објави „Киев Индепендент“.„Ние би обезбедиле демилитаризирана зона меѓу завојуваните страни и, поточно, би дејствувале и против соодветните руски прекршувања и напади“, рече Мерц.Изјавата доаѓа во време кога САД и европските сојузници интензивно разговараат за модел на безбедносни гаранции за Киев, кои би биле споредливи со механизмите од Член 5 на НАТО, но без формално членство на Украина во Алијансата.Мерц оцени дека пристапот на Вашингтон претставува значајна промена во американската политика кон конфликтот.„Фактот дека Американците презедоа таква обврска, имено да ја заштитат Украина во случај на прекин на огнот како да е територија на НАТО, мислам дека ова е извонредна нова позиција за Соединетите Американски Држави“, изјави германскиот канцелар.Според предлогот од шест точки што неодамна го изнесоа европските партнери, повоените безбедносни гаранции би опфатиле распоредување мултинационални сили во Украина. Тие би биле предводени од европски држави, со поддршка од САД, а нивната задача би била зајакнување на украинските вооружени сили и обезбедување на воздушниот и поморскиот простор на земјата.Франција и Обединетото Кралство веќе ја изразија подготвеноста да учествуваат во таканаречената „Коалиција на волни“. За разлика од нив, германскиот министер за одбрана Борис Писториус настапи повнимателно, наведувајќи дека сè уште не се разјаснети клучните прашања поврзани со мандатот и конкретните задачи на овие сили.Оптимизмот кај европските лидери беше засилен по разговорите одржани на 14 и 15 декември во Берлин, каде што украинскиот претседател Володимир Зеленски и европски претставници се сретнаа со американските пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер. По тие средби, полскиот премиер Доналд Туск изјави дека американските преговарачи за прв пат ветиле воен одговор доколку Русија го прекрши мировниот договор.Зеленски, од своја страна, потврди дека е постигнат „напредок“ во повеќе сегменти, особено во однос на безбедносните гаранции „слични на Член 5“, но предупреди дека договор за територијалните прашања сè уште не постои.Во меѓувреме, Москва останува на тврдите позиции и не покажува подготвеност за отстапки од своите максималистички барања, вклучително и забрана за членство на Украина во НАТО и целосна контрола врз регионите Луганск и Доњецк.Ако сакаш, можам уште повеќе да го „заострам“ насловот или да направам пократка, уште поударна верзија за портал.

Свет | пред 3 месеци

Путин: Руската армија во 2025 година зазела над 300 населени места во Украина

Руската армија во текот на 2025 година зазела повеќе од 300 населени места, меѓу кои и поголеми градови што Украина ги претворила во силно утврдени упоришта, изјави денеска рускиот претседател Владимир Путин.Говорејќи на проширената седница на колегиумот на Министерството за одбрана на Русија, Путин истакна дека руските сили, според тврдењата на Москва, ја освоиле и цврсто ја држат стратешката иницијатива долж целата линија на фронтот.„Руската армија има можност дополнително да го зголеми темпото на офанзивните дејствија на стратешките правци во зоната на специјалната воена операција“, нагласи Путин, пренесува агенцијата Спутник.Изјавата доаѓа во услови на продолжени жестоки борби и спротивставени тврдења од Москва и Киев околу реалната состојба на теренот и текот на воените операции.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Снимка од фронтот: Украинските сили запреле руска офанзива во магла“

Украинската воена единица „Азов“ денеска објави видео-снимка за која тврди дека прикажува неуспешен руски напад во секторот Добропиља, на истокот на Украина. Според соопштението на Азов, руските сили се обиделе да изведат моторизиран пешадиски напад, користејќи густа магла и слаба видливост, но офанзивата била запрена уште пред напаѓачите да се приближат до украинските позиции.Од Азов наведуваат дека нападот бил изведен во зоната на одговорност на Првиот корпус на Азов при Националната гарда на Украина. Руските сили, според нивните тврдења, се обиделе да продрат со моторизирана пешадиска група, користејќи квад-возила и пешадиски единици, со цел да навлезат што подлабоко кон украинските линии.Во нападот, како што се наведува, учествувале вкупно 16 квад-возила, но ниту едно од нив не успеало да ја достигне планираната цел. Групата била уништена додека сè уште се приближувала кон позициите на украинските сили.Според Азов, клучна улога во одбивањето на нападот имало координираното дејствување на беспилотни летала, артилерија и однапред поставени минско-експлозивни препреки. Токму оваа комбинација на одбранбени средства, велат од единицата, целосно го оневозможила продолжувањето на рускиот напад.„Оваа ‘прошетка’ стана последното впечатливо сеќавање за нејзините учесници“, наведуваат од Азов во објавата.

Свет | пред 3 месеци

Европа и САД ги финализираат деталите на договорот за крај на војната во Украина: Формирање мултинационални сили се дел од пакет мерките

Деталите за безбедносните гаранции за Украина — кои треба да ја отворат патеката кон траен мир и крај на руската агресија — интензивно се усогласуваат меѓу европските лидери, Вашингтон и Киев. На синоќешната средба во Берлин, групата највисоки европски претставници првпат јавно потврди дека се разгледува формирање мултинационални сили предводени од Европа и поддржани од САД, како дел од поширокиот пакет мерки за стабилизирање на украинската држава по завршувањето на војната.Во заедничката изјава се нагласува дека овие сили би имале повеќеслојна улога: обнова на украинските вооружени капацитети, заштита на украинското небо и поддршка за побезбедни мориња, со можност да дејствуваат и директно на украинска територија. Со ова би се зајакнала оперативната способност на Украина во периодот по постигнувањето на мировен договор.Изјавата ја потпишаа претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, германскиот канцелар Фридрих Мерц, францускиот претседател Емануел Макрон, финскиот претседател Александер Стуб, премиерките на Данска и Италија Мете Фредериксен и Џорџа Мелони, како и премиерите на Велика Британија, Полска, Норвешка, Холандија и Шведска — Кир Стармер, Доналд Туск, Јонас Гар Сторе, Дик Схоуф и Улс Кристершон.Лидерите подвлекуваат дека безбедноста, суверенитетот и долгорочниот просперитет на Украина се составен дел од заедничката евроатлантска стабилност. Украинскиот народ, се наведува, мора да добие гаранции за независна иднина, ослободена од заканата од нова руска агресија.Посебно внимание е посветено на напредокот што го постигна американскиот претседател Доналд Трамп во рамки на своите напори да ги обликува предусловите за праведен и долготраен мир. Европските лидери ја поздравуваат неговата интензивна координација со тимот на украинскиот претседател Володимир Зеленски и со европските преговарачи.Тие изразуваат согласност да работат заедно со Трамп и Зеленски во дефинирање мировен договор што ќе ги заштити украинскиот суверенитет и европската безбедност. Во документот се потенцира „силната конвергенција“ меѓу САД, Европа и Украина.Како дел од договорот, државите се подготвени да обезбедат робустни безбедносни гаранции и економска поддршка за закрепнување на Украина, дополнети со обврска за долгорочна изградба на армиски капацитети. Според изјавата, Украина треба да задржи мирновременско ниво на вооружени сили од околу 800.000 лица, со цел да може ефикасно да одвраќа идни конфликти и да ја брани својата територија.

Свет | пред 3 месеци

Критични денови за Европа: ЕУ под силен притисок да спречи мировен договор за Украина без нејзино учество

Европската Унија се соочува со една од најтешките недели во последните години, додека се обидува да го зачува своето влијание во преговорите за потенцијален мировен договор за Украина и истовремено да обезбеди финансиска стабилност за Киев. Сè поголемите стравувања дека САД и Русија би можеле да склучат договор без Европа ја засилуваат политичката тензија во пресрет на клучниот самит на ЕУ во четврток, пренесува Politico.Притисокот се зголеми по критиките од Вашингтон и особено по изјавите на Доналд Трамп, кој европските лидери ги нарече „слаби“, а Европа „во распаѓање“. Затоа Брисел оваа недела ја оценува како пресвртна точка за европското единство и за нејзината улога во обликувањето на мировниот процес.Најважните разговори денес се префрлаат во Берлин, каде украинскиот претседател Володимир Зеленски ќе се сретне со лидерите на Германија, Обединетото Кралство и со претставници на администрацијата на Трамп, меѓу кои Џаред Кушнер и специјалниот пратеник Стив Виткоф. Засега не е јасно дали францускиот претседател Емануел Макрон ќе присуствува, но тој викендов телефонски разговарал со Зеленски.Германскиот кабинет потврди дека по почетната средба ќе се приклучат и други европски шефови на држави и влади, како и раководството на ЕУ и НАТО.Средбата доаѓа по негативните реакции на мировниот нацрт-план од 28 точки, изработен од Виткоф со, како што тврдат европски и украински извори, учество на претставници на Кремљ. Планот беше одбиен од Киев и повеќе европски престолнини, по што е предложена алтернативна верзија.Украина и нејзините европски партнери минатата недела доставија амандман од 20 точки до Вашингтон, чијашто содржина е доверлива. Главниот нерешен проблем е иднината на украинските територии под руска окупација.Според дипломатски извори, Трамп предложил повлекување на двете армии и воспоставување демилитаризирана „слободна економска зона“ отворена за американски инвестиции. Киев го одбил предлогот. Европејците предупредуваат дека инсистирањето на САД за територијални отстапки создава сериозни тензии.Како можен сигнал за компромис, Зеленски изјави дека Украина би можела да не инсистира на членство во НАТО доколку добие силни билатерални безбедносни гаранции од САД и Европа.Паралелно со дипломатските разговори, во Брисел следува тешка расправа за обезбедување средства за Украина. ЕУ планира да користи 185 милијарди евра замрзната руска државна имовина во белгискиот депозитар Euroclear, како и дополнителни 25 милијарди евра од други замрзнати средства.Италија, Малта, Бугарија и новата чешка влада се приклучија кон скептицизмот на Белгија, што значително го отежнува постигнувањето политички консензус. Формално можат да бидат надгласани, но отпорот создава голем ризик за договор.

Свет | пред 3 месеци

Масовни прекини на струја во Одеса по руски напад врз енергетскиот систем на Украина

Јужниот украински пристанишен град Одеса и поширокиот регион останаа без електрична енергија по масовен руски напад врз електроенергетскиот систем на Украина, соопштија украинските власти. Нападот предизвика сериозни прекини во снабдувањето со струја, особено во јужните делови на земјата.Претседателот на Украина, Володимир Зеленски, преку објава на Телеграм информираше дека Русија лансирала повеќе од 450 дронови и над 30 ракети, при што најголемиот удар бил насочен токму кон енергетската инфраструктура. Според него, најпогодени биле јужните региони, вклучително и Одеската област.Зеленски соопшти дека илјадници домаќинства во најмалку седум региони останале без електрична енергија, а екипите на терен работат на санација на штетите и обновување на снабдувањето. Украинските власти оценуваат дека станува збор за еден од најмасовните напади врз енергетскиот систем во последниот период, додека ситуацијата и понатаму се следи, јавува Ројтерс.

Свет | пред 3 месеци

Украински дронови погодиле станбена зграда во Русија, има жртви

Две лица го загубија животот во текот на ноќта во напад со украински дронови врз рускиот град Саратов, соопшти регионалниот гувернер Роман Бусаргин.Во објава на Телеграм, Бусаргин информираше дека во нападот била погодена станбена зграда, при што, покрај двете жртви, има и неутврден број повредени лица.Саратов се наоѓа на реката Волга, на околу 625 километри од украинската граница, и во изминатите години повеќепати беше цел на напади со дронови. Нападите најчесто беа насочени кон локалната нафтена рафинерија и големата воена воздухопловна база во близина на градот.Во меѓувреме, руското Министерство за одбрана соопшти дека во текот на ноќта биле соборени вкупно 41 дрон, од кои 28 над територијата на Саратовската област.Информациите за нападот и за евентуалната материјална штета сè уште се дополнуваат, додека надлежните служби работат на утврдување на сите околности поврзани со инцидентот.

Свет | пред 3 месеци

Украина со безмилосен удар, дронови ја урнаа руската нафтена платформа во Каспиското Море

Украинските безбедносни служби тврдат дека за првпат е изведен удар врз руска офшор-нафтена инфраструктура во Каспиското Море, при што со серија дронови е погодена платформата „Филановски“ – постројка во сопственост на компанијата „Лукоил“. Нападот довел до целосен прекин на работата на повеќе бунари за екстракција на нафта и гас.Според информациите од функционер на СБУ, најмалку четири дрона ја погодиле платформата, по што производството било стопирано на делот од полето кое дневно обезбедува околу 120.000 барели нафта. Нафтеното поле, откриено во 2005 година и пуштено во употреба во 2016, е едно од најважните руски ресурси во каспискиот регион.Интересен е и фактот дека платформата се наоѓа околу 700 километри од најблиската украинска територија, што остава отворено прашање за локацијата од која се лансирани беспилотните летала.Овој напад е дел од пошироката украинска стратегија насочена кон нарушување на руските енергетски капацитети, кои Кремљ ги користи за финансирање на воените операции. Во последните месеци Украина ги интензивираше ударите врз рафинерии, нафтени терминали и танкери поврзани со руската „сенка флота“.Ситуацијата повторно го нагласува растечкиот радиус на дејствување на украинските дронови и ја потенцира ескалацијата на конфликтот во доменот на енергетската инфраструктура.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски: Секој компромис со Русија мора да биде потврден со избори или референдум

Украинскиот претседател Володимир Зеленски денеска нагласи дека каков било компромис меѓу Украина и Русија за контролата врз источните региони мора да биде „праведен“ и потврден на „избори“ или „референдум“.„Верувам дека на тоа прашање ќе одговори украинскиот народ. Било преку избори или референдум, тоа мора да биде став што произлегува од украинскиот народ“, изјави Зеленски на новинарско прашање околу можноста за постигнување договор со Москва.Американски предлог: Повлекување од Доњецк и демилитаризирана зонаУкраинскиот претседател потврди дека Соединетите Американски Држави на Киев му предложиле повлекување од деловите што сè уште ги контролира во регионот Доњецк и создавање „слободна економска“ и демилитаризирана зона на тоа место, без присуство на руски сили.Зеленски изјави дека американската страна сè уште „не знае“ кој би управувал со таа демилитаризирана зона.Тој додаде дека Вашингтон предлага повлекување на руската војска од украинските региони Суми, Харкив и Дњепропетровск, но и нивно останување во регионите Херсон и Запорожје.

Свет | пред 3 месеци

ЕУ трајно блокира 210 милијарди евра руски средства додека Москва не плати оштета

ЕУ донесе одлука трајно да ги блокира 210 милијарди евра средства на Руската централна банка. Мерката се темели на член 122 од Договорот на ЕУ, кој овозможува одлука со квалификувано мнозинство и без право на вето. Целта е да се спречи враќање на средствата додека Москва не исплати воена оштета на Украина.Најголемиот дел од средствата, околу 185 милијарди евра, се наоѓаат во „Евроклир“ во Брисел, а останатите 25 милијарди — во приватни банки. Досега имобилизацијата се обновуваше на секои шест месеци, што ја правеше ранлива на блокади.Европската комисија ја оправдува одлуката со економските последици од руската инвазија, тврдејќи дека е неопходно да се спречи ослободување на средствата за да се заштити економијата на ЕУ. Деблокада ќе биде можно само кога ќе престанат ризиците и кога Русија ќе плати оштета на Украина.Одлуката доаѓа и во контекст на загриженост дека надворешни фактори би можеле да се обидат да влијаат врз користењето на средствата. Белгија, како главен чувар на замрзнатите средства, и понатаму има забелешки и бара правни доработки пред самитот на 18 декември, на кој лидерите на ЕУ треба да решат како да обезбедат дополнителни 90 милијарди евра за Украина.

Свет | пред 3 месеци

Милјардерот Андреј Бабиш се враќа на власт: Чешка веднаш најави промена на политиката кон Украина

Чешката Република доби нов премиер по повеќемесечни политички преговори. Претседателот Петр Павел го именува Андреј Бабиш – влијателен бизнисмен и близок политички сојузник на унгарскиот премиер Виктор Орбан – со што е заокружен процесот на формирање влада.По назначувањето, Бабиш изјави дека Прага нема да продолжи да го финансира воениот пакет за Украина, нагласувајќи дека државата треба да се посвети на „сопствените економски приоритети“. Тој не прецизираше дали ќе биде запрен меѓународниот проект за набавка на муниција за Украина, кој го поддржува претседателот Павел, но најави дека е можно ограничување на извозот на чешко оружје и муниција кон Киев.Новата влада е составена од неговото движење АНО и две партии од крајната десница – Слобода и директна демократија и Партијата на возачите. Трите формации, познати по ставови против климатските политики на ЕУ и по залагање за неутрален или попустлив однос кон Русија, заедно контролираат 108 места во парламентот.Бабиш, кој има 71 година, се враќа на премиерската функција по четиригодишна пауза во која неговата реторика сè повеќе се приближуваше кон европските конзервативни и суверенистички блокови.За да го добие мандатот и да избегне правни пречки поврзани со сопственичката концентрација, тој го префрли својот конгломерат „Агроферт“ – кој обединува повеќе од 200 компании – во доверителна структура.Политичките аналитичари предупредуваат дека новата влада може да ја позиционира Чешка поблиску до групата на „суверенистички“ држави во Европа, предводени од Орбан во Унгарија и Роберт Фицо во Словачка.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Руски дронови повторно го погодија Суми: седуммина повредени, градот без електрична енергија

Руските сили синоќа изведоа нов масовен напад со дронови врз северниот украински град Суми, втор по ред во рок од 24 часа, соопшти регионалниот гувернер Олег Хригоров.„Во рок од половина час, Русите изведоа повеќе од десет напади со дронови врз градот“, објави Хригоров на Телеграм. „Суми е без електрична енергија. Дел од критичната инфраструктура функционира на резервни извори“, наведе тој.Во тек е проверка дали има жртви, а електричната енергија ќе биде вратена кога тоа ќе биде безбедно. Суми, град со околу 250.000 жители, уште пред почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година беше честа мета на напади.Претходно истата вечер, руски дронови погодија станбена зграда при што беа повредени седум лица. Во последните месеци нападите на руските сили се насочени главно кон украинската енергетска инфраструктура.

Свет | пред 3 месеци

Украина не се откажува од еден услов, Зеленски подготвува одговор за Трамп

Украина подготвува нов мировен план што ќе ѝ го достави на Белата куќа, додека борбите на истокот од земјата продолжуваат. Клучната црвена линија на Киев останува иста: нема територијални отстапки за Русија, потврди претседателот Володимир Зеленски, пишува BBC.Изјавата на Зеленски стигна за време на состанокот со европски и НАТО-лидери и е дел од дипломатската офанзива чија цел е да се одврати Вашингтон од поддршка на мировен договор што, според стравувањата на сојузниците, би му дал преголеми придобивки на Кремљ и би ја оставил Украина ранлива за нови напади.Дипломатската тура на Зеленски низ Европа следеше по интензивните, но неуспешни разговори меѓу американските и украинските претставници изминатиот викенд. Главниот советник на Зеленски, Рустем Умеров, го информираше претседателот за приватните разговори меѓу САД и Владимир Путин. Новиот украински предлог може да биде испратен до Вашингтон веќе денес.Зеленски беше дециден дека нема простор за одземање украинска територија.„Русија инсистира да се откажеме од територии, но ние не сакаме да отстапиме ништо“, рече тој. „Немаме законско право на тоа, ниту морално“, додаде, повторувајќи дека секоја промена на границите мора да биде одобрена на референдум.Според Interfax-Украина, првичниот американски план од 28 точки – оценет како премногу поволен за Русија – е скратен на 20 точки. Зеленски изјави дека „пруукраинските“ делови не се тргнати и дека нема компромис за територијалниот интегритет. Најчувствителни остануваат Донбас и нуклеарната централа Запорожје. Протечената верзија на планот предвидуваше Украина да се откаже од контролата врз целиот Донбас, како и поделба на енергијата од Запорожје помеѓу двете држави.Хитниот состанок во Лондон, со британскиот премиер Киер Стармер, францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц, беше протолкуван како јасна поддршка за украинската позиција. Лидерите повторија дека е потребен „праведен и траен мир со силни безбедносни гаранции“. Како би изгледале тие гаранции – останува отворено. Велика Британија и Франција предлагаат меѓународни трупи, додека Германија и Италија се резервирани. Не е јасно ниту до каде би одела американската поддршка.По Лондон, Зеленски отпатува во Брисел на средби со генералниот секретар на НАТО Марк Руте и претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, а денес е во Италија кај премиерката Џорџа Мелони.Во меѓувреме, руските напади продолжуваат. Градот Суми на северозападот остана без струја по удар на повеќе од десет дронови врз енергетската инфраструктура. Повредени нема.Москва ги опиша разговорите со САД како „конструктивни“, но нема индикатори дека Кремљ се откажува од своите цели од 2022 година. Доналд Трамп, пак, во неделата го наведе токму Зеленски како главна пречка за договор, тврдејќи дека Русија е „во ред“ со американскиот план, а тој е „малку разочаран што Зеленски не го прочитал“.

Свет | пред 3 месеци

Вашингтон и Киев без договор: Клучното прашање е територијата што Русија не ја освои

Мировните преговори меѓу САД и Украина запнале на централното прашање – како да се убеди Украина да се откаже од територии што Русија не успеа да ги освои во повеќе од три години војна, јавува Politico.Според висок европски функционер запознаен со процесот, американската страна е фокусирана на начините како да се реализира руското барање Украина да се откаже од Донбас. „Американците инсистираат Украина да го напушти Донбас… на овој или оној начин“, изјавил функционерот.Украина, пак, останува на ставот дека секој мировен договор мора да го замрзне конфликтот на моменталните линии на фронтот. Околу 30 проценти од Донбас сè уште е под контрола на украинските сили. „Најреално е да останеме таму каде што сме“, навел европскиот функционер, додавајќи дека Москва и понатаму врши притисок Киев да направи територијални отстапки.Американскиот претседател Доналд Трамп повторно изразил незадоволство од украинскиот однос кон предлогот. Според него, Русија е подготвена да го прифати планот, но не е сигурен дека и Зеленски го поддржува. Трамп изјавил дека украинскиот лидер „не го прочитал предлогот“, иако, како што рекол, „неговите луѓе го сакаат“.Зеленски не ги коментирал изјавите на Трамп, но за Bloomberg потврдил дека нема договор со САД за источните територии.Киев се обидува да го увери Вашингтон дека откажување од делови од Донбас би ја охрабрило Русија на понатамошни освојувања. Според украинските процени, предавањето на преостанатите 30 проценти од Доњецката област – со стратешките Краматорск и Словјанск – би го отворило патот кон Дњепропетровск, Запорижја и Харков.Минатата недела рускиот претседател Владимир Путин изјави дека Русија „секако ќе го заземе Донбас“, додека Зеленски во август предупреди дека Москва би имала потреба од околу четири години за целосно да го преземе регионот.Европскиот функционер истакнал дека клучно прашање останува позицијата на САД: „Дали ќе дејствуваат како посредник или ќе се приклонат кон Русија?“Киев, истовремено, чека појаснување за какви безбедносни гаранции САД би биле подготвени да понудат.

Свет | пред 3 месеци

Зеленски за Блумберг: Мировниот договор е далеку, споровите околу Донбас остануваат

Иако мировните преговори под покровителство на САД се во тек, договор за клучното прашање околу териториите во источната украинска област Донбас сè уште не е постигнат, изјави украинскиот претседател Володимир Зеленски, пренесе Bloomberg News.Во телефонски разговор, Зеленски објаснил дека одредени елементи од американскиот предлог бараат дополнителни разговори за повеќе „осетливи прашања“, меѓу кои се и безбедносните гаранции за регионите Доњецк и Луганск.„Постојат визии на САД, Русија и Украина – а ние немаме единствен став за Донбас“, изјавил тој.Оваа изјава следи по коментарите на американскиот претседател Доналд Трамп, кој изрази „мало разочарување“ од фактот дека, како што кажа, Зеленски се чини дека сè уште не го прочитал предлогот. Трамп исто така изрази уверување дека украинскиот претседател не е подготвен да потпише договор.Едно од најспорните прашања во првичниот мировен план на САД, составен од 28 точки, е барањето Украина да направи значајни територијални отстапки на Русија, што би го опфатило предавањето на целиот Крим, како и регионите Луганск и Доњецк.

Свет | пред 3 месеци

Трамп Јуниор со жестоки критики кон Украина и контроверзни толкувања на воениот конфликт

На Форумот во Доха, најстариот син на американскиот претседател Доналд Трамп, Доналд Трамп Јуниор, остро ја критикуваше корупцијата во Украина и посочи дека неговиот татко би можел да го намали или повлече ангажманот на САД доколку Киев не постигне мировен договор со Русија, пренесува Политико. Настапот на Трамп Јуниор привлече значително внимание поради комбинацијата од политички пораки, обвинувања без докази и контроверзни толкувања на воениот конфликт.Говорејќи пред светски политички претставници, Трамп Јуниор оцени дека корупцијата долго ја парализирала Украина и дека, според него, таквата состојба го одржува конфликтот и во Киев и во Москва. Тој особено го критикуваше украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој се соочува со политички притисоци поради истраги што зафатија некои од неговите највисоки соработници. Еден од нив, Андриј Јермак, кој често бил дел од меѓународните преговори, неодамна поднесе оставка. Зеленски самиот не е обвинет за корупција.„Поради војната и поради тоа што стана своевиден медиумски феномен, Зеленски беше речиси недопирлив, особено кај левичарската јавност“, изјави Трамп Јуниор. Тој додаде дека статусот на украинскиот претседател довел до недостиг од критичност во меѓународната јавност.На прашање дали неговиот татко би можел да се повлече од поддршката за Украина, Трамп Јуниор одговори: „Мислам дека би можел.“Притоа додаде дека една од „предностите“ на претседателот Трамп е неговата непредвидливост, за која смета дека ги принудува другите држави да се однесуваат „интелектуално чесно“.Администрацијата на Трамп долго имала сложен однос со Украина, а особено со Зеленски, при што претседателот често покажувал наклонетост кон Русија и рускиот претседател Владимир Путин. Иако САД вршат притисок за мировен договор, значаен напредок сè уште нема.Трамп Јуниор ја бранеше и кампањата против наркокартелите, наведувајќи дека дејствувањето на картелите претставува „далеку поголема непосредна закана“ за САД отколку конфликтот во Украина. Тој изнесе и контроверзни тврдња дека во Монако „половина од луксузните автомобили имаат украински таблички“, без да понуди какви било докази. Според него, тоа било показател дека „богатите ја напуштиле земјата, а сиромашните ги оставиле да се борат“.На форумот, Трамп Јуниор се осврна и на можноста неговиот татко да се кандидира за трет мандат, што Уставот не го дозволува. Тој одговори со насмевка дека „ќе видиме што ќе се случи“, оценувајќи дека само споменувањето на таква можност претставува „провокација“ кон политичките противници.Критиките кон Украина доаѓаат во момент кога семејството Трамп ги проширува своите деловни активности во Катар, вклучително и плановите за изградба на луксузен голф-комплекс. Врските со Катар повторно се најдоа под лупа кога оваа држава годинава практично ѝ донираше на американската администрација авион „Боинг 747“, кој треба да се пренамени за „Ер форс уан“.На крајот, Трамп Јуниор повтори дека „САД повеќе нема да бидат наивен донатор“, а не ја исклучи ниту можноста еден ден и самиот да се кандидира за претседател.

Свет | пред 3 месеци

Мировниот план за Украина во застој: тешки разговори и европски консултации

Украинскиот претседател Володимир Зеленски соопшти дека разговорите со американските претставници за можниот мировен план за Украина биле конструктивни, но далеку од лесни. Изјавата ја даде во пресрет на серијата консултации со европските лидери, кои треба да се одржат во наредните денови.Зеленски во саботата одржа средби со специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, како и со Џеред Кашнер, зетот на Трамп. Денес се очекува украинскиот претседател во Лондон да разговара со лидерите на Франција, Велика Британија и Германија, по што ќе следуваат дополнителни средби во Брисел.„Американските претставници добро ги знаат основните украински позиции“, изјави Зеленски во своето вечерно обраќање. „Разговорот беше конструктивен, иако не и лесен“, нагласи тој.Окончувањето на руската агресија, која влегува во четвртата година и претставува најсмртоносен конфликт во Европа по Втората светска војна, Трамп го оцени како своја најсложена надворешнополитичка задача. И покрај американското посредување и повремените контакти на високо ниво, напредокот во мировните напори останува ограничен. Несогласувањата околу безбедносните гаранции за Киев и статусот на териториите под руска окупација сè уште не се надминати.Москва тврди дека е подготвена за преговори и ја обвинува Украина и Западот за кочење на процесот, додека Киев и неговите сојузници сметаат дека Русија ја одолговлекува дипломатијата со цел да ги зацврсти своите теренски придобивки.Европските лидери поддржуваат постепен дипломатски пристап за Украина, кој би се поврзал со долгорочни безбедносни гаранции и трајна воена помош. Трамп, пак, се залага за брз договор и поделба на товарот меѓу сојузниците. Дипломатските извори предупредуваат дека разговорите остануваат чувствителни и силно зависни од насоката на американската политика, пренесува Ројтерс.

Свет | пред 3 месеци

Украина нема да се откаже од територии – на коцка е иднината на Европа, вели украинскиот командат на армијата

Откажувањето од украинска територија во било каков мировен договор со Русија е целосно неприфатливо – ова јасно го порача генерал Александар Сирски, командантот на украинските вооружени сили, во ексклузивно интервју за Sky News. Тој предупреди дека Москва ги користи мировните иницијативи, поддржани и од САД, само како „параван“ зад кој продолжува да се обидува со сила да освои нови позиции на фронтот.„Нашата основна мисија е да ја браниме нашата земја, нашиот народ и нашата територијална целина,“ изјави Сирски од импровизираниот команден центар на источниот фронт. „За нас е апсолутно невозможно само да се откажеме од делови од нашата држава. Што значи тоа? Да ја предадеме земјата за која се бориме?“Генералот нагласи дека секоја војна завршува, но дека единствен прифатлив исход е праведен мир – мир без услови и без територијални компромиси.„Праведен мир значи запирање на линијата на фронтот таму каде што се наоѓа денес. Нема откажување од територии,“ истакна тој.На прашањето што би се случило доколку новата администрација во Вашингтон, предводена од Доналд Трамп, ја прекине воената поддршка, Сирски одговори дека Украина длабоко ја цени американската помош, но дека се подготвува и за алтернативи.„Се надеваме дека САД ќе продолжат со поддршка. Но ако не, очекуваме европските партнери да ја преземат улогата на главни носители на помошта,“ рече тој. „Ние не ја браниме само Украина, туку цела Европа. Ако нè нема нас, некој друг ќе мора да се брани на европско тло.“Сирски даде и преглед на состојбата на боиштата.Украинските сили контролираат дел од Покровск, а борбите продолжуваат околу Купјанск, Лиман и Хуљајполе. Русија секојдневно истрелува 4.000 до 5.000 дронови-камикази и уште до 2.000 дронови со фрлање бомби.Украина, пак, одговорила со приближно ист интензитет, па генерал Сирски оцени дека во сегментот на дронови постои „приближен паритет“.Тој додаде дека повеќе од 710.000 руски војници се распоредени по должината на фронтот, долг околу 1.255 километри, и дека руските загуби достигнуваат од 1.000 до 1.100 војници дневно – најголемиот дел загинати.„Нашата стратегија е јасна: да ја исцрпиме руската армија, да спречиме пробиви, да го задржиме територијалниот интегритет и да нанесуваме удари во нивната позадина и на руска територија, каде што е можно,“ рече Сирски.Тој подвлече дека руската војска се обидува да напредува по целата линија на фронтот, но дека украинската страна се прилагодува со комбинација од дефанзивни и ограничени офанзивни операции.Сирски со силна порака заврши:„Судбината на Европа е на коцка. Ако Украина падне, Европа ќе биде следната што ќе мора да се брани.“

Свет | пред 3 месеци

Масовен руски напад: Погодени железнички објекти, илјадници без струја и вода

Русија изминатата ноќ изведе еден од најмасовните напади врз Украина досега, лансирајќи 653 дрона и 51 ракета, соопшти украинската армија. Според истите извори, украинската противвоздушна одбрана успеала да собори 585 дрона и 30 ракети.Во нападот бил погоден железничкиот комплекс во близина на Киев, соопшти државната железничка компанија „Укрзализниција“, која потврди дека се оштетени складишта и неколку товарни вагони во градот Фастив. Засега нема информации за загинати или повредени.Украинскиот министер за надворешни работи, Андриј Сибиха, остро реагираше дека Русија „ги игнорира сите мировни напори“ и продолжува да ја уништува клучната цивилна инфраструктура. „Не смее да има одлагање во донесувањето одлуки за зајакнување на Украина и зголемување на притисокот врз Русија“, напиша тој на Икс.Нападите биле насочени кон енергетски постројки и железнички јазли во повеќе региони, меѓу кои Чернихивска, Запорижја, Лавовска и Дњепропетровска област. Министерството за енергетика соопшти дека инфраструктурата во осум региони е оштетена, што доведе до прекин на електричната енергија на голем број домаќинства.Во Одеската област, 9.500 граѓани останале без греење, а околу 34.000 без вода. Нападнати биле и делови од пристаништето, каде инфраструктурата преминала на работа со генератори.Поради воздушната закана, Полска во текот на ноќта подигна воени авиони во состојба на готовност. Иако не било забележано нарушување на полскиот воздушен простор, сирените за тревога се огласиле во градот Лубартов, во регионот Лублин.Украинските служби продолжуваат со итни поправки каде што условите го дозволуваат, а властите предупредуваат дека Русија го интензивира притисокот врз критичната инфраструктура во пресрет на зимата.

Свет | пред 3 месеци

Кризa во Запорожје: нуклеарната електрана остана без струја, активирани дизел-генератори

Запорожската нуклеарна електрана повторно е приклучена на надворешно напојување по повеќечасовниот прекин кој се случи во текот на ноќта, соопшти утрово операторот на електраната. И двата надворешни далеководи биле исклучени поради активирање на автоматските заштитни системи, што привремено ја оставило електраната без директно напојување од мрежата.Во периодот без струја, за одржување на основните системи работеле резервните дизел-генератори – последната заштитна линија што спречува потенцијален нуклеарен ризик. Според операторот, електраната е повторно поврзана преку далеководот „Феросплавна-1“ со напон од 330 киловолти.Причините за прекинот на надворешните водови сè уште се испитуваат, а засега нема информации дали станува збор за технички дефект или за последица од воени дејствија во регионот. Запорожската електрана, најголемата нуклеарка во Европа, веќе повеќепати функционираше на резервно напојување од почетокот на руската инвазија, што експертите го оценуваат како сериозен безбедносен ризик.

Свет | пред 3 месеци

Тројца повредени во масовен руски воздушен напад врз Киевската област

Три лица се повредени во масовен воздушен напад што руските сили ноќеска и утрово го изведоа врз Киевската област, соопшти началникот на киевската воена администрација Никола Калашник.„Непријателот масовно ја напаѓа Киевската област со дронови и ракети. Мирните населени места се под удар. За жал, три лица се повредени како последица на нападот на терористичката држава“, напиша Калашник на „Телеграм“.Според украинската агенција Укринформ, руските сили во текот на ноќта и раното утро извршиле комбиниран напад, користејќи ракети и беспилотни летала врз повеќе локации низ Украина. Украинските противвоздушни системи биле активирани на неколку подрачја, а властите предупредија на можни нови бранови напади.

Свет | пред 3 месеци

Нов дипломатски циклус: САД посредуваат меѓу Украина и Русија во потрага по мировен договор

Специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, во изминатите два дена во Мајами оствари низа разговори со украинскиот секретар на Советот за национална безбедност, Рустем Умеров – разговори што двете страни ги оценија како „конструктивни“ и насочени кон изнаоѓање пат до „траен и праведен мир“ во Украина. На средбите присуствуваа и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, како и началникот на украинскиот Генералштаб, генерал Андриј Хнатов. Продолжението на разговорите беше најавено за денес.Според заедничката изјава на Умеров и американскиот Стејт департмент, Украина останува при својот приоритет – мировен договор што ќе ја гарантира независноста, суверенитетот и безбедноста на украинските граѓани, како и темел за стабилна демократска иднина. На средбата се дискутирало и за исходите од петчасовниот состанок што Виткоф и Кушнер неодамна го имаа со рускиот претседател Владимир Путин во Москва, но без приближување кон конкретен компромис.Американските и украинските претставници, меѓу другото, постигнале рамковен договор за безбедносни мерки и размениле ставови за капацитетите што би обезбедиле траен мир. Конкретни детали не се откриваат, но во заедничката порака се истакнува дека секое вистинско придвижување кон договор зависи од подготвеноста на Русија да покаже сериозна волја за деескалација и запирање на воените дејства.Разговорите опфатија и теми поврзани со обновата на Украина, можните заеднички економски иницијативи и долгорочните проекти за опоравување по војната. Американски претставник за Ројтерс изјави дека досегашните средби во Мајами биле „продуктивни“ и дека има „напредок“.Од руска страна, советникот на Путин за надворешна политика, Јуриј Ушаков, посочи дека разговорите меѓу претседателот и американската делегација биле „навистина пријателски“ и дека е воспоставено ниво на разбирање. Путин самиот ги опиша како „многу корисни“.

Свет | пред 3 месеци

Нападот со дрон го нарушил нуклеарниот штит на Чернобил, повеќе не штити од радиоактивно истекување

Заштитната конструкција на напуштената нуклеарна електрана во Чернобил веќе не може целосно да ја извршува својата безбедносна функција поради штетите нанесени во напад со дрон во февруари годинава, соопшти Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ). Инспекцијата што агенцијата ја спроведе минатата недела утврдила дека ударот предизвикал сериозно пропаѓање на делови од конструкцијата, со што е нарушена нејзината способност да го задржува радиоактивниот материјал. Иако носивите елементи и контролниот систем не се трајно оштетени, МААЕ предупредува дека проблемот бара итна и целосна реконструкција.Од агенцијата информираа дека веќе се направени привремени поправки на покривот, но тие не се доволни за долгорочна нуклеарна безбедност. Директорот на МААЕ, Рафаел Гроси, истакна дека мора да се спречи понатамошно пропаѓање на обвивката и да се модернизираат системите за следење, особено оние за влага и корозија. Нападот на 14 февруари го пробил надворешниот слој на конструкцијата и предизвикал пожар. Украина тогаш ја обвини Русија за нападот, додека Москва го демантираше тоа.Заштитната структура беше изградена во 2019 година над реакторот број четири – местото на најголемата нуклеарна катастрофа во 1986 година – со цел да се спречи дополнително истекување радијација. По нападот, нивото на радијација останало стабилно и во нормални граници, без пријавени инциденти. МААЕ има постојан тим во Чернобил и најави дека ќе продолжи да ги поддржува украинските институции во обновата на безбедносните системи. Паралелно со ова, агенцијата спроведе увид и во штетите врз електричните трафостаници низ Украина, оценувајќи дека инфраструктурата останува под сериозен ризик.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Евакуации и експлозии: Украински дронови удрија по руска лука и рафинерија

Украинските беспилотни летала синоќа изведоа координирани удари врз клучни руски енергетски објекти, таргетирајќи ја морската лука Темрјук во Краснодарскиот крај и рафинеријата за нафта во Сизран, Самарска област, пренесуваат регионалните власти и руските медиуми, повикувајќи се на „The Kyiv Independent“.Според Оперативниот штаб на Краснодар, во нападот врз Темрјук дошло до пожар и оштетување на делови од пристанишната инфраструктура. Иако официјално не е соопштено кои објекти биле погодени, локални снимки што ги анализираше опозицискиот руски медиум „Астра“ укажуваат дека горел гасен терминал. Сето присутно персонал било евакуирано, а засега нема пријавени жртви.Луката Темрјук е едно од клучните руски енергетски упоришта на Азовското Море, со терминали за извоз на нафта и течен нафтен гас.Во истата ноќ, жители на градот Сизран, околу 700 километри од украинската граница, пријавиле експлозии во локалната рафинерија. На социјалните мрежи се појавија снимки за кои се тврди дека го прикажуваат нападот. Градоначалникот Сергеј Володченков потврди дека бил изведен удар со дрон, но не откри детали за целите.Рафинеријата во Сизран, која работи од 1942 година и е во сопственост на државната „Роснефт“, годишно обработува околу 8,5 милиони тони сурова нафта и претставува важен дел од рускиот енергетски капацитет.Нападите се дел од пошироката украинска стратегија насочена кон руската нафтена индустрија – сектор што е клучен за финансирање на воените операции на Москва. Украинските власти ги нарекуваат ваквите удари „далекуметни санкции“, бидејќи имаат за цел да ја намалат способноста на Русија да обезбеди гориво и средства за војната.

Свет | пред 3 месеци