Американскиот претседател Доналд Трамп во саботата им упати ултиматум на сојузниците во НАТО, барајќи САД да воведат „големи“ санкции кон Русија само доколку сите членки се обврзат на истото и престанат да купуваат руска нафта. Како што јавува CNN, исполнувањето на ваквиот услов би претставувало голема промена во рамките на Алијансата, а отворено останува прашањето дали постои заеднички интерес за вакви чекори.
„Подготвен сум да воведам големи санкции кон Русија кога сите земји членки на НАТО ќе се договорат и ќе почнат да го прават истото, и кога сите ќе престанат да купуваат руска нафта. Само кажете кога!“, напиша Трамп на социјалните мрежи, цитирајќи делови од писмото упатено до неговите колеги во НАТО. Тој порача дека купувањето руска нафта од одредени земји е „шокантно“ и дека тоа ја ослабува преговарачката моќ на сојузот.
Претседателот упати и дополнително барање: НАТО да воведе високи царини од 50% до 100% на стоките од Кина, кои би биле укинати по завршувањето на војната во Украина. Трамп смета дека ваквата мерка би го забрзала крајот на, како што го нарече, „смртоносниот, но смешен“ конфликт.
Европската унија веќе има забрана за поморски увоз на руска нафта и деривати, но дел од земјите и натаму купуваат руски фосилни горива, особено течен природен гас. Дополнителен притисок претставува и фактот што Трамп во своето обраќање не спомена Индија, иако претходно бараше воведување царини и кон неа. Ова го усложнува односот, бидејќи ЕУ е во завршна фаза на трговски преговори со Индија.
Со своите барања упатени кон НАТО, а не кон ЕУ, Трамп ги вклучи и земјите како Турција – еден од најголемите купувачи на руска нафта – што дополнително ја нагласува тежината на условите.
Во меѓувреме, Русија не покажува знаци на деескалација. Романското министерство за одбрана соопшти дека во саботата пресретнало руски дрон кој влегол во нивниот воздушен простор за време на нападите врз Украина. Украинскиот претседател Володимир Зеленски предупреди дека тоа не е „случајност или грешка“, туку намерно ширење на конфликтот.
Инцидентот доаѓа само неколку дена по упадот на руски дронови во полскиот воздушен простор, што ја натера НАТО да најави засилување на одбраната на источниот фронт. Американскиот државен секретар Марко Рубио го оцени случајот како „неприфатлив и опасен развој на настаните“.
Европските лидери сега се соочуваат со двоен притисок – од една страна ултиматумот на Трамп, а од друга страна постојаната ескалација на руските провокации. Како ќе реагира Европа на оваа нова динамика, останува отворено прашање.
