ИРАН

Аналитичар за можен напад на САД врз Иран: Трамп има трпение само кон Путин

Надворешнополитичкиот аналитичар Денис Авдагиќ во изјава за N1 Televizija оцени дека евентуален напад на Соединетите Американски Држави врз Иран денес не е невозможно сценарио, иако пред неколку години би било тешко замисливо.Тој потсети дека минатата година веќе бил изведен ограничен напад врз ирански нуклеарни постројки, што, според него, покажува дека постои подготвеност за таков чекор. „Ако се оди кон уништување на нуклеарниот и ракетниот потенцијал, тоа веројатно би траело со недели и би предизвикало голем хаос низ Блискиот Исток“, изјави Авдагиќ.Осврнувајќи се на улогата на американскиот претседател Доналд Трамп, тој нагласи дека доколку Трамп ги оствари поставените цели, прашањето може брзо да биде тргнато од дневен ред. Како пример ја посочи Панама, која, според него, престанала да биде тема откако биле постигнати посакуваните резултати. Во случајот со Иран, клучно прашање е запирањето на нуклеарната програма, а доколку на преговарачката маса не се отвори прашањето за опстанокот на режимот, можно е да се постигне договор.Авдагиќ оцени дека Иран има интерес за преговори, пред сè поради ослабената меѓународна и внатрешна позиција. Тој додаде дека Трамп нема многу трпение, „освен во случајот со Русија и Владимир Путин“, и дека кон останатите земји настапува поинаку. Како показател за зголемените тензии ја наведе и присутноста на американски воени бродови во близина на Иран.Во анализата се осврна и на испраќањето на медитеранската комесарка Дубравка Шуица на првиот формален состанок на Одборот за мир во Вашингтон, потег што наиде на критики, особено од Франција. Според него, најгласни ќе бидат земјите што не учествуваат на состанокот. Хрватска и Италија ќе имаат статус на набљудувачи, што, како што посочи, не е спорно и не претставува исто што и полноправно членство.

Свет | пред 2 месеци

(Видео) Нови протести во Иран, демонстрантите извикуваа „Смрт за Хамнеи“

Во западниот дел на Иран синоќа се одржа протест со кој учесниците одбележаа 40 дена од почетокот на смртоносната пресметка на иранските власти со антивладините демонстрации што ја зафатија земјата претходно оваа година. Според тврдењата на активисти, во задушувањето на протестите биле убиени најмалку 6.000 лица.BBC Verify ја потврди автентичноста на две видеоснимки од протестот во градот Абданан, во покраината Илам, недалеку од границата со Ирак. На снимките се гледаат околу стотина демонстранти собрани на кружен тек, кои ги креваат тупаниците во воздух и извикуваат „Смрт за Хамнеи“, алудирајќи на иранскиот врховен водач Али Хамнеи. Дел од возачите ги поздравиле со свирење од автомобилските сирени.Локацијата била утврдена преку споредба на деталите од снимките, како излозите на продавниците и распоредот на зградите, со јавно достапни фотографии. Анализата покажала дека станува збор за раскрсницата меѓу улиците „Ист Вали Аср“ и „Шахид Мотахари“, а според достапните информации протестот бил снимен синоќа.На една од видеоснимките се забележува воден жиг со вчерашниот датум според иранскиот соларен хиџретски календар. При пребарувањето не биле пронајдени траги дека материјалите претходно биле објавени на интернет, а сувите временски услови на снимките се совпаѓаат со локалните метеоролошки извештаи.BBC во изминатите недели анализирал голем број видеа поврзани со бранот антивладини протести што избувнаа и покрај привременото исклучување на интернетот и траеја повеќе од две недели. Меѓу нив има и снимки на кои се гледаат натрупани тела во болница, како и снајперисти распоредени на покривите на згради.

Свет | пред 2 месеци

Иран подготвен за компромис со САД, но бара укинување на санкциите

Иран е подготвен да разгледа компромиси за постигнување нов нуклеарен договор со Соединетите Американски Држави, но само доколку Вашингтон покаже реална подготвеност за разговори за укинување на санкциите, изјави заменик-министерот за надворешни работи Маџид Тахт-Раванчи во интервју за Би-Би-Си.Американските претставници, пак, во повеќе наврати нагласија дека застојот во долгогодишните преговори не е поради Соединетите Држави, туку поради позициите на Техеран. Државниот секретар Марко Рубио неодамна изјави дека претседателот Доналд Трамп преферира договор, но дека постигнувањето компромис со Иран е исклучително тешко.Во интервјуто од Техеран, Тахт-Раванчи порача дека токму Соединетите Држави треба да докажат дека се искрено заинтересирани за договор.„Ако се искрени, уверен сум дека сме на пат кон договор“, рече тој, нагласувајќи дека разговорите мора да вклучуваат и прашање за санкциите.Во фокусот на преговорите останува нуклеарната програма на Иран, особено прашањето за збогатувањето ураниум. Техеран како гест на подготвеност за компромис ја посочува понудата да го разреди ураниумот збогатен до 60 проценти – ниво блиску до она потребно за изработка на нуклеарно оружје, што дополнително ги засили сомнежите на Западот. Иран постојано негира дека развива нуклеарно оружје.Според Тахт-Раванчи, Иран е подготвен да разговара за обемот на збогатување и за други аспекти од програмата, но само доколку се отвори прашањето за санкциите. Тој не прецизираше дали станува збор за целосно или делумно укинување. Во однос на можноста високо збогатениот ураниум повторно да биде испорачан во трета земја, како што беше предвидено со договорот од 2015 година, оцени дека е прерано за такви конкретни заклучоци.Техеран останува цврст во ставот дека преговорите треба да бидат ограничени исклучиво на нуклеарното прашање, одбивајќи да разговара за програмата за балистички ракети, што е едно од клучните барања на Израел. Иран го смета барањето за целосно запирање на збогатувањето како „црвена линија“ и повреда на неговите права според Договорот за неширење на нуклеарно оружје.Во меѓувреме, реториката од Вашингтон дополнително ја усложнува атмосферата. Претседателот Трамп повторно се осврна на можноста за промена на режимот во Иран, додека Техеран предупредува дека евентуален воен напад би предизвикал регионален хаос. Иранските власти повеќепати нагласија дека американските воени бази во регионот би ги сметале за легитимни цели во случај на конфликт.Вториот круг разговори, кој треба да се одржи во Женева, се дочекува со внимателен оптимизам. Иако скептицизмот останува висок, од Техеран порачуваат дека ќе вложат напори за договор, но дека и американската страна мора да ја покаже својата искреност и подготвеност за реален компромис.

Свет | пред 2 месеци

Трамп: Имаме голема флота кај Иран, размислувам да испратам уште една

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека ја разгледува можноста за испраќање втора ударна група носачи на авиони на Блискиот Исток, како подготовка за можна воена акција доколку пропаднат преговорите со Иран. Изјавата ја даде во интервју за порталот „Аксиос“, во период кога САД и Иран ги обновија преговорите во Оман, првпат по 12-дневниот конфликт во јуни.Трамп порача дека изборот е јасен – или ќе се постигне договор, или ќе следува многу остра акција. Тој додаде дека веќе има значително американско воено присуство во регионот и дека е можна дополнителна ескалација. Американски функционер потврди дека се воделе разговори за испраќање уште една носачка група, покрај онаа предводена од носачот „Абрахам Линколн“.И покрај воениот притисок, Трамп изрази оптимизам дека е можен договор, оценувајќи дека Иран сега пристапува посериозно кон преговорите. Клучна точка на несогласување останува иранскиот став да се преговара исклучиво за нуклеарната програма, без откажување од збогатувањето ураниум.Во ваков контекст, во Вашингтон пристигнува израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, кој најави дека ќе ги претстави ставовите на Израел за преговорите со Иран, додека во исто време Иран ја засилува дипломатската активност преку контакти со Оман и Катар, клучни посредници меѓу Техеран и Вашингтон.

Свет | пред 2 месеци

Пезешкијан: Иран не бара војна

Претседателот на Иран, Масуд Пезешкијан изјави дека Иран не бара војна, и покрај непријателството кон земјата, нагласувајќи дека целта на економскиот притисок е да „плева репутацијата“ на владата.На состанок со верски лидери по повод 47-годишнината од Исламската револуција, Пезешкијан истакна дека Иран се стреми кон мир, единство и служба на народот, пренесува „Press TV“.Тој посочи дека „непријателите на земјата“ користат економски санкции за да создадат перцепција за „неефикасност“ на исламскиот естаблишмент. Пезешкијан потсети дека Иран се соочил со обиди за странско мешање преку заговори, државни удари и војни, при што многу млади Иранци ги загубиле животите бранeјќи ја земјата и нејзиниот територијален интегритет.Тој нагласи дека сите божји религии промовираат воздржаност од конфликт и дека добродетелите се дефинирани преку добри мисли, зборови и дела.Пезешкијан исто така го критикуваше двојниот стандард на глобалните сили, тврдејќи дека поимите како „демократија“ и „човекови права“ често се користат за „оправдување на агресија и експлоатација на ресурси“, при што цивилното население, вклучувајќи деца и пациенти, е особено погодено.

Свет | пред 2 месеци

Илјадници се собраа кај Бранденбуршката порта во поддршка на народот на Иран

Илјадници луѓе денеска демонстрираа во Берлин во знак на поддршка на иранското национално востание, на денот кога се одбележува годишнината од револуцијата во Иран од 1979 година, со која беше соборена монархијата. Собирот следува по националните протести во Иран што започнаа во декември поради економски тешкотии, а брзо добија политичка димензија и беа задушени во најжестокиот судир со безбедносните сили од Исламската револуција наваму.Според берлинската полиција, околу 8.000 луѓе се собрале кај Бранденбуршката порта, додека организаторите пријавиле учество на 20.000 лица. Шахин Гобади, член на Комитетот за надворешни работи на Националниот совет на отпорот на Иран, изјави дека на протестот имало околу 100.000 учесници и дека илјадници не успеале да допатуваат поради откажани летови предизвикани од временските услови.На собирот се обрати новоизбраната претседателка на Националниот совет на отпорот на Иран, а поранешниот американски државен секретар Мајк Помпео се приклучи онлајн откако неговиот лет беше откажан. Настанот, според организаторите, го поддржале 344 организации и политички личности, меѓу кои парламентарни групи за пријателство со Иран, синдикати и претставници на граѓанското општество од повеќе европски земји, како и 312 ирански здруженија во Европа.„Пораката на иранскиот народ и неговиот Отпор беше и останува иста: без отстапки, без војна или странска интервенција, промена на режимот и суверенитет на република на народот, од народот и со неговиот организиран отпор“, изјави Маријам Раџави на собирот во Берлин.

Свет | пред 2 месеци

Иран во нов бран протести, отстапките на режимот не го смируваат народот

Нов бран народен гнев се шири во Иран, каде граѓаните, револтирани од масовните убиства на демонстранти минатиот месец, сè поотворено му пркосат на режимот и покрај заканите со одмазда. Ожалените семејства, студентите и здравствените работници учествуваат во протести и тивки акти на непослушност, додека властите продолжуваат со масовни апсења.Погреби и комеморации низ земјата се претворија во собири на отпор, на кои се извикуваат слогани против врховниот лидер Али Хамнеи. Протести и бојкоти се бележат и во училиштата и на универзитетите, а дел од јавните личности јавно го осудија насилството и повикаа на крај на режимот.Според организации за човекови права, од почетокот на протестите се убиени илјадници луѓе, а десетици илјади се уапсени, иако властите пријавуваат далеку помали бројки. Безбедносните сили упаѓале и во болници, приведувајќи повредени демонстранти и медицински персонал кој им укажувал помош.И покрај неколкуте најавени отстапки од властите, повиците за нови протести продолжуваат, а трговци од Техеран најавија масовни собири во февруари, со цел, како што наведуваат, да се оддаде почит на жртвите и да се продолжи народниот бунт.

Свет | пред 2 месеци

Иран се заканува со напади врз американски бази на Блискиот Исток доколку биде нападнат

Иран ќе ги нападне американските воени бази на Блискиот Исток доколку биде нападнат од американските сили, кои во последниот период го зајакнаа своето присуство во регионот, изјави иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи. Тој нагласи дека евентуален одговор на Техеран не треба да се толкува како напад врз државите во кои се наоѓаат базите, туку исклучиво како насочена акција против американското воено присуство.Изјавата на Арагчи доаѓа ден по најавите од Техеран и Вашингтон дека ќе продолжат индиректните преговори за иранската нуклеарна програма, кои двете страни ги оценија како конструктивни. Во интервју за катарската телевизија „Ал Џезира“, иранскиот министер изјави дека датумот за следната рунда разговори сѐ уште не е утврден, но дека постои заедничка подготвеност тие да се одржат наскоро. Американскиот претседател Доналд Трамп, пак, изјави дека новиот круг разговори би можел да започне веќе на почетокот на наредната недела.Трамп во изминатиот период упати повеќе закани кон Иран, поврзани со зајакнатото американско воено присуство во регионот, барајќи Техеран да се откаже од збогатувањето ураниум, што може да води кон развој на нуклеарно оружје, како и да го запре развојот на балистички ракети и поддршката на вооружени групи во регионот. Иранските власти постојано негираат дека имаат намера да произведат нуклеарно оружје.Иако двете страни покажуваат подготвеност за продолжување на дипломатските напори околу долгогодишниот нуклеарен спор, Арагчи јасно порача дека Техеран не прифаќа проширување на преговорите на други теми. Според него, секој дијалог бара воздржаност од закани и притисоци, а разговорите со САД се ограничени исклучиво на нуклеарната програма. Иран инсистира на признавање на своето право на збогатување ураниум и смета дека ставањето на ракетниот програм на преговарачка маса би ја направило земјата поранлива на евентуални израелски напади.Потсетувајќи на настаните од минатата година, Арагчи посочи дека во јуни САД се приклучија на завршната фаза од дванаесетдневната израелска кампања на бомбардирање ирански нуклеарни објекти, по што Техеран возврати со ракетен напад врз американска база во Катар. Иранските власти тврдат дека по тие настани ги запреле активностите за збогатување ураниум.Во случај на нов американски напад, Иран ќе постапи на сличен начин, најави Арагчи, нагласувајќи дека цел ќе бидат исклучиво американските бази во регионот, а не земјите домаќини. Според него, постои јасна разлика меѓу напад врз американско воено присуство и напад врз соседните држави, разлика која, како што рече, Техеран јасно ја прави во своите пораки.

Свет | пред 2 месеци

Иран објави снимка од досега невидена ракета еден ден пред преговорите: „Ја менуваме доктрината“

Иранската Револуционерна гарда соопшти дека го распоредила „Хорамшахр 4“, нов балистички проектил со среден дострел, кој државната агенција Фарс го опишува како најнапредниот ирански проектил досега. Според наводите, проектилот има дострел до 2.000 километри и носивост поголема од еден тон експлозив, што значи дека цели во Израел и американски бази во регионот на Персискиот Залив се во неговиот домет.Проектилот е наменет за демонстрација на способностите за силен прв или одмазднички удар. Техеран редовно објавува информации за ново оружје и тестирања што не можат независно да се потврдат.Истовремено, Револуционерната гарда објави снимки и фотографии од, како што тврди, нова подземна база за балистички проектили на непозната локација. Објавата доаѓа еден ден пред продолжувањето на нуклеарните преговори со САД, закажани за утре во Оман, во услови на зголемени тензии меѓу Техеран и Вашингтон.Началникот на Генералштабот на иранските вооружени сили, генерал Абдолрахим Мусави, најави промена на воената стратегија, наведувајќи дека по 12-дневниот конфликт со Израел и САД во јуни 2025 година, Иран преминал од одбранбена на офанзивна доктрина, со цел спроведување брзи и големи операции.Иранската балистичка програма беше клучна во нападите врз Израел минатото лето и претставува една од главните точки на судир со Вашингтон, кој бара ограничување на нејзиниот дострел. И покрај тоа, Техеран најави дека преговорите со САД во Маскат, со посредство на Оман, ќе се фокусираат исклучиво на нуклеарната програма, без отворање на прашањето за ракетните способности.

Свет | пред 2 месеци

Трамп му се закани на Иран: „Ако нема договор, ќе се случат лоши работи“

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно упати остри пораки кон Иран, предупредувајќи дека доколку тековните преговори не вродат со успех, „најверојатно ќе се случат лоши работи“. И покрај заканувачкиот тон, Трамп потврди дека дипломатските разговори меѓу Вашингтон и Техеран се во тек и дека сè уште постои можност за договор.„Во моментов имаме бродови кои пловат кон Иран, големи, најголеми и најдобри. Разговараме со Иран и ќе видиме како ќе заврши сè“, изјави Трамп пред новинарите во Белата куќа. Тој додаде дека договорот би бил „одличен“, но предупреди дека во спротивно ќе следуваат последици, нагласувајќи дека неуспехот на преговорите може да доведе до сериозни настани.Во меѓувреме, дипломатските активности се интензивираат. Според информации објавени од американски медиуми, се очекува специјалниот пратеник на Трамп, Стив Виткоф, да се сретне со иранскиот министер за надворешни работи Аббас Арагчи во Истанбул, каде што би продолжиле разговорите за иранската нуклеарна програма. Иако подготовките се во тек, изворите наведуваат дека плановите сè уште не се конечни и остануваат подложни на промени.Во посредничката улога во изминатиот период се вклучени Турција, Египет и Катар, кои, според дипломатски извори, придонеле за олеснување на контактите меѓу САД и Иран. Арагчи веќе престојуваше во Истанбул, каде што оствари средби со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган и со шефот на турската дипломатија Хакан Фидан. Иако официјални соопштенија немаше, иранските медиуми објавија дека претседателот Масуд Пезешкијан дал налог преговорите со САД да продолжат.Острите изјави на Трамп доаѓаат по неговото неодамнешно тврдење дека кон Иран се движи голема „армада“, како и по повиците Техеран итно да седне на преговарачка маса. Американскиот претседател подоцна изјави дека Иран „сериозно разговара“ со САД, но истовремено не ја исклучи можноста за воена ескалација.Тензиите меѓу двете земји дополнително се влошија по настаните од минатата година, кога Израел, со поддршка на Вашингтон, започна повеќедневни напади врз цели во Иран, вклучувајќи воени и нуклеарни објекти, но и цивилна инфраструктура. Во тие напади загинаа високи воени команданти и научници. Иран возврати со ракетни и беспилотни напади врз израелски воени и разузнавачки цели, по што Соединетите Американски Држави изведоа воздушни удари врз ирански нуклеарни постројки.Во ваков контекст, Трамп и претходно се закануваше со директна воена интервенција, а ситуацијата дополнително се заостри и по антивладините протести во Иран, предизвикани од падот на вредноста на ријалот, високата инфлација и влошените животни услови. Иранските власти веќе предупредија дека секој евентуален американски напад би наишол на „брз и сеопфатен“ одговор, што дополнително ја држи меѓународната јавност во неизвесност околу исходот на актуелните преговори.

Свет | пред 2 месеци

Техеран возвраќа на Брисел: Европските војски на иранската листа на терористи

Иран официјално ги прогласи армиите на европските земји за „терористички групи“, како одговор на одлуката на Европска унија да ја стави Иранската револуционерна гарда на листата на терористички организации. Одлуката ја соопшти претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, обраќајќи се пред пратениците во Техеран.„Во согласност со член 7 од Законот за контрамерки поврзани со прогласувањето на Корпусот на Исламската револуционерна гарда за терористичка организација, армиите на европските држави се сметаат за терористички групи“, изјави Галибаф. Тој додаде дека со обидот да ја нападнат Револуционерната гарда, „Европјаните всушност си пукаа во нога и донесоа одлука спротивна на интересите на сопствените народи, слепо потчинувајќи се на Американците“.За време на седницата, Галибаф и дел од пратениците се појавија облечени во униформи на Иранска револуционерна гарда, како симбол на солидарност со организацијата. Засега не се јасни непосредните практични последици од ваквата одлука на иранските власти.Одлуката на Европската унија, донесена во четвртокот, претставува значајна и симболична промена во европскиот пристап кон иранското раководство. Со неа, Револуционерната гарда беше ставена на истата листа со организации како Исламска држава и Ал Каеда, по најкрвавите пресметки со протестите во Исламската Република од нејзиното основање во 1979 година.Иако дел од земјите членки на ЕУ, предводени од Франција, долго време се спротивставуваа на ваков чекор, високата претставничка за надворешна и безбедносна политика на ЕУ, Каја Калас, соопшти дека „репресијата не смее да остане без одговор“ и дека министрите за надворешни работи донеле одлучна одлука со означувањето на ИРГК како терористичка организација.Галибаф најави и дека парламентарната комисија за национална безбедност ќе разгледува можност за протерување на воените аташеа на земјите членки на ЕУ од Иран и дека по ова прашање ќе биде воспоставена координација со иранското Министерство за надворешни работи.Иранската револуционерна гарда е формирана по Исламската револуција во 1979 година со цел заштита на шиитскиот клерикален систем на власт. Со текот на децениите, таа стекна огромно влијание во земјата, контролирајќи значителни сегменти од економијата и од вооружените сили, што ја прави еден од клучните столбови на иранскиот политички и безбедносен систем.

Свет | пред 2 месеци

Две експлозии во Иран: најмалку пет загинати, режимот негира напад врз воен командант

Најмалку пет лица го загубија животот во две одделни експлозии што одекнаа во Иран, во време на засилени регионални тензии, јавуваат меѓународните медиуми. Иранските власти ги демантираа гласините дека цел на нападите бил висок воен командант, оценувајќи ги таквите тврдења како целосно неосновани.Првата експлозија се случила во јужното иранско пристаниште Бандар Абас, каде, според локалните медиуми, едно лице загинало, а најмалку 14 биле повредени. Втората експлозија е регистрирана во Ахваз, град оддалечен повеќе од илјада километри, при што животот го загубиле четири лица, потврдија локални официјални претставници.По инцидентите, полуслужбената новинска агенција Тасним соопшти дека наводите на социјалните мрежи, според кои мета на нападот бил командант на морнарицата на Револуционерната гарда, се „целосно лажни“.Според извештај на агенцијата Фарс, експлозијата во Бандар Абас погодила осумкатна зграда, при што биле предизвикани сериозни оштетувања на првите три ката. Радио „Персиски Залив“ информира дека биле оштетени и неколку автомобили и деловни објекти. На местото на настанот веднаш интервенирале спасувачки и противпожарни екипи, додека причината за експлозијата засега останува непозната. Објавените снимки прикажуваат расфрлано стакло и урнатини околу зградата.Пристаништето Бандар Абас се наоѓа на стратешки исклучително важниот Хормушки Теснец, клучен поморски премин меѓу Иран и Оман, низ кој минува околу една петтина од светската нафта. Инцидентите се случуваат во период на растечки тензии, во услови кога Соединетите Американски Држави ја засилуваат својата воена присутност во регионот.Иран во последниот период се соочува и со масовни протести предизвикани од економската состојба, кои, според властите, прераснале во обиди за уривање на режимот. Демонстрациите биле задушени од Иранската револуционерна гарда, а според проценките, загинале илјадници луѓе.Претходно оваа недела, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека „голема армада“ се движи кон Иран, предупредувајќи дека доколку двете земји не постигнат договор, „ќе видиме што ќе се случи“.

Свет | пред 2 месеци

Ирански генерал му се закани на Трамп

Иранската армија издаде јавно предупредување дека секој нов чин на агресија против Иран ќе наиде на итен и решителен одговор, истакнувајќи дека искуствата од јунискиот дванаесетдневен судир суштински го промениле воениот пристап и правилата на дејствување. Според официјалните пораки од Техеран, повеќе нема простор за одложување доколку противникот повторно направи, како што беше оценето, „погрешна проценка“.Портпаролот на иранската армија, бригадниот генерал Мохамад Акрамнија, во телевизиска емисија изјави дека иранските вооружени сили сега постапуваат според јасни и недвосмислени насоки. Тој нагласи дека секој нов, неразумен потег од страна на противникот ќе биде дочекан со моментален одговор, потенцирајќи дека во последниот вооружен судир Иран научил дека колебањето и оставањето простор за маневрирање на противникот се апсолутно неприфатливи.Осврнувајќи се на дванаесетдневниот конфликт во јуни, кој вклучуваше директен судир со Израел и учество на Соединетите Американски Држави, Акрамнија оцени дека клучната грешка на Вашингтон и Тел Авив била погрешната проценка на иранските воени способности, националното единство и општествената кохезија. Според него, очекувањата дека со брза воена операција ќе се создаде хаос и ќе се дестабилизира државата целосно пропаднале, бидејќи наместо тоа, единството во Иран дополнително се зацврстило.Во своите изјави, портпаролот посвети значително внимание и на политиката на САД под водство на Доналд Трамп, оценувајќи ја како непредвидлива и заснована врз застарени доктрини на притисок. Тој изјави дека за време на конфликтот биле испратени пораки за капитулација на Иран, но дека по неколку дена бил направен обид за запирање на агресијата, откако станало јасно дека иранските сили располагаат со сериозна способност за одвраќање.Акрамнија оцени дека претставите за кратка и брза војна се илузорни и дека евентуален напад врз Иран би предизвикал широка регионална ескалација. Според неговите зборови, Техеран веќе ги има финализирано оперативните планови за различни сценарија и издал соодветни наредби, при што ниту еден, дури ни најмал удар врз Иран, нема да остане без одговор.Тој предупреди дека во случај на конфликт, опсегот на војната би се проширил на целата регија, вклучително и земјите каде што се наоѓаат американски воени бази, кои, според него, се целосно во домет на иранските ракети и беспилотни летала. Дополнително, беше посочено дека и американските носачи на авиони и поморската инфраструктура не се имуни, бидејќи, како што тврди Техеран, се ранливи на ракетните и хиперсоничните капацитети на Исламската Република Иран.

Свет | пред 2 месеци

Руски амбасадор до Американците: „Трипати мери и не сечи“

Рускиот амбасадор при Обединетите нации, Василиј Небенџа, им даде совет на Американците во врска со можен американски напад врз Иран: „трипати мери и не сечи“.„Трипати мери и не сечи“, порача Небенџа, нагласувајќи дека Соединетите Американски Држави можат да го нападнат Иран, но дека Техеран сега е подобро подготвен за тоа отколку што беше во јуни 2025 година.Небенџа истакна дека реториката на американскиот претседател Доналд Трамп за Иран во извесна мера се смирила откако завршија протестите во таа земја, но ситуацијата сепак е загрижувачка.„Нападот може да се изведе, но Иран овојпат е подобро подготвен за таков развој на ситуацијата отколку што беше во јуни“, рече Небенџа за руските медиуми.Американските медиуми пренесоа дека Трамп размислува за нов голем удар врз Иран откако претходните разговори меѓу Вашингтон и Техеран за ограничување на иранскиот нуклеарен програм и производство на балистички ракети не напредуваа.Опциите што Трамп сега ги разгледува, вклучуваат американски воздушни напади насочени кон иранските лидери и безбедносни функционери за кои се верува дека се одговорни за убиства за време на протестите во земјата, како и напади врз иранските нуклеарни објекти и владините институции, изјавија извори за Си-Ен-Ен.Ударната група носачи на авиони „USS Abraham Lincoln“ влезе во Индискиот Океан пред три дена и продолжува да се приближува кон Иран.

Свет | пред 2 месеци

Министерот за одбрана до Трамп: Подготвени сме за Иран

Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека армијата е подготвена да го спроведе секое решение на претседателот Доналд Трамп во врска со Иран, со цел да се спречи Техеран да продолжи со развојот на нуклеарно оружје.Со оглед на големите американски сили распоредени во регионот, Трамп на состанок со кабинетот побара од Хегсет да даде коментар за ситуацијата. „Тие не треба да тежнеат кон нуклеарни способности. Ќе бидеме подготвени да го извршиме сè што овој претседател очекува од Министерството за војна“, рече Хегсет, сугерирајќи на неофицијалното преименување на Министерството за одбрана во администрацијата на Трамп.Американските официјални лица наведуваат дека Трамп сè уште разгледува опции и не донел одлука дали ќе изврши напад врз Иран. Тензии меѓу САД и Иран нагло се зголемија по крвавото гушење на протестите низ земјата, додека Трамп повеќе пати закануваше интервенција ако Иран продолжи со насилство врз демонстрантите.Трамп истакна дека САД ќе дејствуваат доколку Техеран продолжи со развојот на нуклеарниот програм, особено по воздушните удари на израелски и американски сили врз клучни ирански нуклеарни објекти во јуни минатата година.

Свет | пред 2 месеци

Трамп има три воени опции против Иран

По недели протести низ Иран, врховниот лидер нареди насилно гушење кое резултираше со илјадници загинати. Претседателот Доналд Трамп, кој ги охрабруваше демонстрантите да останат на улиците, не интервенираше војно, но сега големи американски сили се распоредени во регионот, подготвени за напад ако биде издадена наредба.САД имаат три можни воени опции:Опција А – Економски притисок: Применување на економски ембарго и блокада со цел да се ослабне иранската економија и да се натера земјата да се откаже од нуклеарниот програм, ограничува дострелот на проектилите и поддршката на милитантни групи. Иран, сепак, ретко се покорува на санкции и има ресурси да ги избегне.Опција Б – Казнени удари: Ограничени воздушни и воени напади на објекти и единици на иранскиот режим, како што беа удари во Сирија 2017, со цел одвраќање без промена на режимот. Ризикот од одмазда на Иран е значителен, вклучувајќи лансирање проектили кон американските позиции и Израел.Опција Ц – Удар врз врвот на режимот: Најагресивна опција вклучува директни напади врз лидерите на Иран со цел промена на власта или обезглавување на режимот. Ова носи најголеми ризици и неизвесен исход поради религиозниот авторитет на Али Хамнеи и силната контрола на оружјето во земјата.Без јасен дипломатски пат, Трамп сега се соочува со тешки одлуки, додека распоредувањето на „големата армија“ во регионот го зголемува ризикот од воена конфронтација со Иран.

Свет | пред 2 месеци

Иран го погуби обвинетиот за шпионажа за Израел

Иранскиот правосуден портал Мизан денес соопшти дека Хамидреза Сабет Есмаелипур е погубен поради шпионажа и соработка со израелската разузнавачка служба Мосад.„Хамидреза Сабет Есмаелипур е обесен за злосторства шпионажа и пренесување доверливи документи и информации на непријателска разузнавачка служба, откако беа спроведени сите правни процедури“, наведува порталот Мизан.Есмаелипур беше уапсен на 29 април 2025 година, а неговата пресуда ја потврди и Врховниот суд на Иран. Ова е едно од повеќето погубувања на лица обвинети за соработка со Мосад, кои значително се зголемија по конфликтите меѓу Иран и Израел минатата година.

Свет | пред 2 месеци

Во Иран погубени двајца мажи поврзани со Исламска држава

Во Иран се погубени двајца мажи поради поставување бомба во автобус кој превезувал аџии во 2023 година, а кои биле поврзани со Исламската држава (ИСИС), соопшти денеска иранската правосудна новинска агенција „Мизан“.Како што потсетува агенцијата, во нападот било убиено едно дете, а неколку други патници биле повредени во автобусот кој патувал од Техеран кон Илам, провинција во западниот дел на земјата, на границата со Ирак.Според „Мизан“, двајцата мажи биле директно инволвирани во поставувањето на експлозивната направа во автобусот, пренесува Ројтерс.

Свет | пред 3 месеци

Имаме огромна флота што се движи кон Иран, вели Трамп

Американскиот претседател Доналд Трамп вчера изјави дека „огромна флота“ се упатува кон Иран, откако постојано му се закануваше на Техеран со интервенција на САД во услови на насилно задушување на протестите таму.„Имаме огромна флота што се движи во таа насока“, им рече Трамп на новинарите додека се враќаше во Вашингтон од Светскиот економски форум во швајцарскиот алпски град Давос. И можеби нема да мора да ја користиме… имаме многу бродови што одат во таа насока, за секој случај, имаме голема флотила што оди во таа насока и ќе видиме што ќе се случи. Имаме голема сила што оди кон Иран. Подобро би сакал да не видам ништо да се случи, но ги следиме многу внимателно, рече Трамп за Иран.Според извештаите на американските медиуми, Вашингтон во моментов го зајакнува своето воено присуство на Блискиот Исток, вклучително и со распоредување на носачот на авиони УСС Абрахам Линколн и неколку придружни бродови.Носачот на авиони на нуклеарен погон вообичаено транспортира неколку илјади војници и десетици борбени авиони, а е придружуван од разорувачи на морнарицата. Досега нема официјална потврда за распоредувањето од Пентагон.Демонстрациите започнаа во Техеран кон крајот на декември како протести на трговците поради остриот пад на вредноста на иранскиот риал и влошувањето на економските услови, пред да се развијат во национално востание против авторитарниот систем на Исламската Република.Безбедносните сили одговорија насилно, а активистите изјавија дека повеќе од 4.500 демонстранти се потврдени како мртви, а илјадници други случаи сè уште се под истрага. Точни бројки не се достапни и таквите изјави е тешко да се потврдат. Иранските власти во средата го објавија официјалниот број на жртви на 3.117 лица, вклучувајќи ги и безбедносните сили.

Свет | пред 3 месеци

Ердоган: Турција е против каква било странска интервенција во Иран

Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган во телефонски разговор со својот ирански колега Масуд Пезешкијан порача дека Турција се противи на каква било странска интервенција во Иран.„Турција ги цени мирот и стабилноста на своите соседи“, соопшти кабинетот на турскиот претседател, пренесува агенцијата Анадолија.Ердоган нагласил дека решавањето на проблемите без понатамошна ескалација е од корист и за Анкара.Двајцата претседатели во разговорот размениле мислења и за билатералните односи, како и за актуелните регионални прашања, се наведува во соопштението.

Свет | пред 3 месеци

(ФОТО) Додека Иран крвари, децата на режимот се луксузираат

Додека иранските безбедносни сили брутално ги задушуваат протестите и има убиени, децата и роднините на врвот на режимот на социјалните мрежи објавуваат фотографии од јахти, приватни авиони, луксузни автомобили и скапи патувања – како ништо да не се случува.За народот интернетот е забранет, но не и за децата на видните личности. Дел од фотографиите од Инстаграм ги објави nova.rs.За многу Иранци, овие слики се симбол на длабоката неправда: систем во кој народот плаќа со страв, сиромаштија и репресија, а елитата живее без последици. Според официјалните власти, во немирите загинале најмалку 5.000 луѓе, додека независни извори говорат за над 16.000 жртви и десетици илјади уапсени.Потомците на моќниците, познати како „агазаде“, уживаат привилегии стекнати преку политичко влијание и корупција. Додека обичните граѓани ризикуваат апсење дури и за објава на интернет, децата на режимот јавно се фалат со раскошен живот, често живеејќи надвор од Иран.Во богатите квартови на северен Техеран, и покрај санкциите, елитата живее како во друг свет – со луксузни автомобили, кафулиња и бутици. Така се продлабочува јазот меѓу владејачката класа и народот, кој секојдневно ја плаќа цената на режимот.

Свет | пред 3 месеци

Трамп со жестока закана до Иран: „Ако ми се случи нешто, од вас нема да остане ништо“

Американскиот претседател Доналд Трамп го предупреди Иран дека на континуираните закани за атентат врз него, кои доаѓаат од Техеран, ќе биде одговорено со целосно уништување на таа земја.„Не би требало да го прават тоа, но јас јасно им ставив до знаење. Што и да се случи, ќе ја дигнеме во воздух целата земја, целата држава ќе биде уништена. Имам многу цврсти инструкции – што и да се случи, ќе бидат збришани од лицето на земјата“, изјави Трамп за „Њуз нејшн“, пренесува „Хил“.Трамп претходно изјави дека оставил јасни инструкции САД да го уништат Иран доколку таа земја изврши атентат врз него.„Тие не го направија тоа и би било катастрофално за нив ако се осмелат. Не поради мене – ако го направат тоа, ќе бидат збришани. Тоа би бил крај. Оставив инструкции: ако го сторат тоа, ништо нема да остане“, нагласи Трамп.Тој предупреди и дека можноста за напад врз Иран е на маса поради антивладините протести во земјата, во кои, според него, биле убиени повеќе од 3.300 луѓе во судири со иранските безбедносни сили.Во меѓувреме, врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, ги обвини САД дека коваат заговор против иранската влада и дека стојат зад протестите, тврдејќи дека Вашингтон се обидува да го „проголта Иран“.„Немаме намера да ја туркаме земјата во војна. Но, нема да им дозволиме на криминалците внатре во државата да дејствуваат неказнето. Уште полоши од внатрешните криминалци се меѓународните криминалци – и нив нема да ги пуштиме“, напиша Хамнеи во една од своите објави на социјалната мрежа Икс.Американските разузнавачки служби, како што беше објавено претходно, го информирале Трамп за наводни закани по неговиот живот за време на претседателската кампања во 2024 година. Поранешниот државен обвинител Мерик Гарланд изјави дека заговорот бил одмазда за убиството на иранскиот генерал Касем Сулејмани, кој беше ликвидиран од САД во 2020 година, за време на првиот мандат на Трамп.

Свет | пред 3 месеци

Ирански функционер: Терористи убија најмалку 5.000 невини Иранци

Ирански висок функционер соопшти дека властите потврдиле дека во неодамнешните протести во Иран загинале најмалку 5.000 лица, меѓу кои и околу 500 припадници на безбедносните сили, при што за смртта на „невините ирански граѓани“ ги обвини „терористите и вооружените лица што предизвикувале нереди“.Функционерот, кој побарал да остане анонимен поради чувствителноста на темата, за Ројтерс навел дека дел од најжестоките судири и најголемиот број жртви се случиле во курдските подрачја на северозападот на Иран, регион во кој дејствуваат курдски сепаратистички групи и каде што насилството традиционално е поизразено за време на периоди на немири.„Не се очекува конечниот број на жртви значително да се зголеми“, изјавил функционерот, додавајќи дека „Израел и вооружени групи од странство“ ги поддржувале и опремувале учесниците во протестите.Иранските власти редовно за немирите ги обвинуваат странските непријатели, меѓу кои и Израел, кој го сметаат за главен противник на Исламската Република и кој во јуни започна воени напади врз Иран. Од друга страна, американската организација за човекови права ХРАНА соопшти дека бројот на загинати изнесува 3.308 лица, додека уште 4.382 случаи сè уште се предмет на анализа. Организацијата потврдила и повеќе од 24.000 апсења.Иранската курдска организација за човекови права Хенгав, со седиште во Норвешка, објави дека дел од најтешките судири за време на протестите, кои започнаа кон крајот на декември, се случиле токму во курдските подрачја на северозападот од земјата.

Свет | пред 3 месеци

Хаменеи го обвини Трамп

Протестите кои со недели ја потресуваа Иран сега се смирија, но по немирите останаа илјадници загинати и сериозни обвиненија од највисоките власти. Врховниот лидер на Иран, ајатолах Али Хаменеи, го обвини американскиот претседател Доналд Трамп за „жртвите и штетите“ предизвикани за време на протестите, додека организациите за човекови права наведуваат дека во нивното гушење се убиени повеќе од 3.000 луѓе, пренесува Sky News.Во својата прва објава на социјалната мрежа X на 12 јануари, Хаменеи изјави дека го смета Трамп за одговорен за „жртвите, штетите и клеветите изнесени против иранскиот народ“. Претходно, тој ги обвини демонстрантите дека делуваат во име на Трамп и други „странски терористи“, нарекувајќи ги „вандали и разбојници“ кои „ги уништуваат сопствените улици за да го задоволат претседателот на друга земја“. За време на немирите, дел од демонстрантите палеа слики на Хаменеи, што стана симбол на отпорот против режимот.Протестите избувнаа на 28 декември поради економски тешкотии, но брзо се проширија низ целата земја со повици за крај на клерикалната власт. Снимките од 30 декември прикажуваа студенти кои маршираа заедно со трговци во Техеран, викајќи пароли во чест на Реза Шах, основачот на династијата соборена во Исламската револуција во 1979 година.Американската група Human Rights Activists News Agency (HRANA) потврди 3.090 смртни случаи, вклучително и 2.885 демонстранти. Иранската државна телевизија, пак, наведе бројка од 300 жртви. Sky News независно потврди повеќе од 110 смртни случаи, меѓу кои шест жени и 11 деца, истакнувајќи дека приказните на жртвите покажуваат обиди на режимот да ја прикрие бруталноста.Во последните денови нема знаци на нови протести, а животот на улиците во Техеран и другите градови се враќа во нормала. Властите започнаа со пописување на штетите предизвикани од демонстрациите: оштетени се 350 џамии, 126 молитвени сали, 80 домови на имами, 400 болници и стотици возила на итните служби. Пристапот до интернет беше речиси целосно блокиран повеќе од една недела, што го отежнуваше добивањето проверени информации, а организацијата за кибернетичка безбедност NetBlocks забележа „многу слаб раст на интернет-поврзаноста“ по 200 часови прекин.По извештаите за убиствата, Трамп најави дека САД „ќе помогнат“ и воведе царина од 25% за земјите што тргуваат со Иран. Подоцна, тој го промени тонот и му се заблагодари на иранското водство за откажувањето на „над 800 егзекуции“. Американскиот претседател изјави дека никој не го убедил да не напаѓа, туку дека сам се уверил откако егзекуциите беа откажани.Во Вашингтон, на конференција за новинари, прогонетиот ирански престолонаследник Реза Пахлави изјави дека „Исламската Република ќе падне – не ако, туку кога“ и повика на меѓународна помош за свргнување на режимот. Тој понуди да води привремена влада која ќе ја врати земјата во демократија и ќе обезбеди слободни избори, иако аналитичарите сметаат дека неговата изјава за брз колапс на режимот е тешко проверлива, а и самиот Трамп претходно изрази скептицизам кон Пахлави.Поддршка за иранската опозиција се изрази и со протести низ светот. Пред иранската амбасада во Лондон избиле насилни немири, при што беа повредени неколку полицајци, а четири лица се пренесени во болница. Полицијата соопшти за бројни апсења поради фрлање проектили кон службени лица.

Свет | пред 3 месеци

Иран повеќе не е поканет на Минхенската безбедносна конференција: „Тоа не би било соодветно“

Организаторите на Минхенската безбедносна конференција соопштија дека ги поништиле поканите упатени до претставници на иранската влада за годинашното издание на настанот, кое ќе се одржи од 13 до 15 февруари, поради жестоката репресија врз демонстрантите во Иран, пренесе агенцијата Франс прес.Портпаролот на конференцијата изјави дека поканите биле испратени пред неколку недели, но дека во светло на актуелните настани одлучено е тие да не бидат уважени. Одлуката доаѓа по масовните протести кои избувнаа во Иран на 28 декември поради високите трошоци за живот и прераснаа во едни од најголемите антирежимски демонстрации од прогласувањето на Исламската Република во 1979 година.Невладината организација „Иран хјуман рајтс“ од Норвешка соопшти дека има потврдени најмалку 3.428 загинати лица, според податоци проверени од организацијата или од независни извори. Други проценки наведуваат дека бројот на жртви надминува 5.000, а според некои дури достигнува и 20.000, но ограничениот пристап до интернет значително ја отежнува проверката на информациите од страна на медиумите и организациите за човекови права.Претходно, портпарол на германското Министерство за надворешни работи изјави дека не се смета за соодветно учеството на иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи на конференцијата, имајќи го предвид, како што беше наведено, крвавиот однос на властите кон демонстрантите. Според министерството, на организаторите им било укажано дека таква покана не би била соодветна во актуелниот контекст.Минхенската безбедносна конференција е еден од најзначајните годишни настани на дипломатскиот календар и редовно собира водечки светски политички лидери и функционери. Минатогодишното издание остана запаметено по настапот на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кој ги критикуваше европските земји, обвинувајќи ги за поткопување на демократијата и слободата на изразување, оценувајќи дека состојбата со слободата на говор во Европа е позагрижувачка дури и од заканите од Русија и Кина.

Свет | пред 3 месеци