западен балкан

Германските медиуми предупредуваат: Брисел ја губи Србија од вид

Одлуката на српскиот претседател Александар Вучиќ да не присуствува на самитот на Европската унија оваа година, според германските медиуми, е силен политички сигнал за продлабоченото недоверие меѓу Белград и Брисел, но и за погрешните проценки на европските институции кон Западен Балкан.Германскиот весник „Берлинер цајтунг“ оценува дека Вучиќ со оваа одлука јасно ставил до знаење дека не е подготвен да учествува во процеси што, според него, не ги земаат предвид клучните интереси на Србија. Наместо да се отвори простор за дијалог, Брисел, како што се наведува, продолжува да ја игнорира реалната геополитичка слика на регионот.Според анализата, стабилизацијата на Западен Балкан е невозможна без активно вклучување на Србија, а уште помалку преку политики што се доживуваат како притисок или изолирање на Белград. Весникот наведува дека економската интеграција и политичката стабилност во регионот не можат да се постигнат без конструктивно учество на Србија, која се смета за највлијателната земја на Балканот.Во текстот се укажува дека Европската унија сè почесто делува спротивно на сопствените декларативни цели. Наместо да гради доверба и стабилност, Брисел создава празнини во својата политика, кои, како што се наведува, намерно ги користат други глобални актери, пред сè Кина, за да го зголемат своето влијание во регионот.„Берлинер цајтунг“ заклучува дека отсуството на политичка визија и недостигот од самокритика во Брисел претставуваат сериозен ризик. Ако Европската унија продолжи да ги потценува сигналите што доаѓаат од Балканот, може да се соочи со постепено губење на сопствениот авторитет и улога во регионот што со децении го смета за стратешки приоритет.

Свет | пред 1 седмица

Кој е планот на Трамп за Западен Балкан?

Новата американска Стратегија за национална безбедност, потпишана од претседателот Доналд Трамп, јасно укажува на пренасочување кон строго дефинирани американски приоритети, при што Западниот Балкан се споменува само маргинално, пренесува Дојче веле.Претседателката на Атлантскиот совет во БиХ, професорката Дијана Гупта, наведува дека документот недвосмислено ја поставува тезата „Америка на прво место“, со фокус на националната безбедност, економијата, борбата против криминалните картели и миграциите.„Соединетите Американски Држави низ историјата му помогнале на голем дел од светот, но тоа често не било доволно вреднувано. Доналд Трамп сака другите да почувствуваат што значи кога Америка пред сè се грижи за себе и за своите граѓани“, изјави Гупта за Дојче веле.Според неа, спречувањето на конфликтите во Украина и на Блискиот Исток останува врвен приоритет, додека партнерството со Европа нема да биде доведено во прашање. „Во свет со повеќе центри на моќ, безбедноста е најважна, а интересите на ЕУ и САД се длабоко испреплетени“, истакнува таа.Западниот Балкан на маргините на стратегијатаВојниот аналитичар Хамза Вишта нагласува дека регионот се појавува речиси исклучиво во контекст на односите меѓу Србија и Косово. „Ниту БиХ, ниту регионот во целина немаат значајна улога во документот. Главниот фокус е насочен кон американските интереси во западната хемисфера“, наведува тој.И покрај тоа, стратегијата испраќа важна порака: САД можеби не се подготвени да интервенираат како во минатото, но остануваат спремни да стабилизираат средини каде што има потенцијал за сериозни американски инвестиции.„Доколку се создадат услови за влез на американски капитал во БиХ, тоа подразбира и подготвеност да се заштитат тие вложувања – секако на места каде интересите на партнерите се совпаѓаат со интересите на САД“, објаснува Вишта.Тој додава дека БиХ треба да сфати: колку се посилни односите со Америка и колку е поотворена економијата, толку е постабилен безбедносниот амбиент. Како примери ги наведува јужната гасна интерконекција и можностите за соработка во наменската индустрија.Геополитичка важност и европски интеграцииГупта посочува дека Западниот Балкан мора цврсто да остане на курсот кон НАТО и Европската Унија. „Регионот нема реална перспектива надвор од евроатлантските процеси. Балканот е премногу важен за да биде оставен на маргините. Интеграцијата е предуслов за стабилност, развој и демократски напредок“, истакнува таа.Таа предупредува дека БиХ е политички сложена држава со тешко постигнување консензус. „БиХ е како во политички кружен тек. Без силна поддршка од САД и ЕУ тешко може да се направи исчекор. Затоа е неопходно градење компромис и одржување на мирот“, додава Гупта.Воено-политичкиот аналитичар Недџад Ахатовиќ смета дека промената на американскиот пристап кон проширувањето на НАТО дополнително го усложнува патот на земјите од регионот кон членство. Според него, тоа отвора простор за јакнење на влијанието на Турција и Русија, додека Кина веќе е значаен фактор во регионот.„Србија е најголемиот купувач на руско и кинеско оружје, а воедно ги продлабочува и економските врски со Пекинг“, посочува Ахатовиќ.Американската улога во БиХ останува клучнаБезбедносниот експерт Владимир Вучковиќ уверува дека САД нема да се повлечат од БиХ. „Дејтонскиот договор е еден од најзначајните надворешнополитички успеси на САД. Вашингтон нема да се откаже од него“, рече тој.Вучковиќ појаснува дека забелешките на САД за издвојувањето средства за одбрана во рамки на НАТО се внатрешно прашање на Алијансата и не претставуваат директна закана за Балканот. Независно од тоа кога и дали БиХ ќе стане дел од НАТО, важно е да остане на патот кон Европската Унија.Тој ја нагласи и важноста на мисијата Еуфор Алтеа, оценувајќи дека таа и понатаму е подготвена да одговори на сите безбедносни предизвици.Пониски очекувања, поголема одговорностИако новата стратегија посветува малку внимание на регионот, експертите сметаат дека пораката е јасна: САД ќе бидат присутни таму каде што има сигурни институции и јасен економски интерес.За БиХ тоа значи помалку очекувања од надворешни актери и повеќе напори за зајакнување на внатрешниот политички дијалог и односите со Вашингтон и Брисел.„Каде што се вложуваат американски средства, САД нема да дозволат тие да бидат загрозени“, заклучува Хамза Вишта.

Свет | пред 2 седмици

„Реформите треба да тежат повеќе од билатералните спорови“, Мицкоски со порака од самитот во Тирана

Премиерот Христијан Мицкоски, кој учествува на самитот во Тирана посветен на Планот за раст и европската интеграција на Западен Балкан, изјави дека Северна Македонија очекува оценувањето од страна на ЕУ да се темели исклучиво на реализирани реформи, а не на билатерални блокади.На новинарско прашање за неговата порака до европските партнери дека земјата треба да се вреднува според „мерит-системот“, Мицкоски потсети дека државата е повеќе од 25 години во процесот, од кои 20 како земја-кандидат, и дека создавањето претходни исклучоци им овозможило на земји членки да поставуваат билатерални условувања.„Кога еднаш ќе се воспостави исклучок, тој станува правило. Ако билатералните прашања се критериумот, тогаш суштината на процесот се губи. Оцената треба да се темели на тоа што сме испорачале како реформи,“ рече премиерот, додавајќи дека верува оти Северна Македонија може да биде меѓу првите земји кои ќе стигнат до крајната цел доколку критериумот остане реформскиот напредок.Во однос на ставовите на европските партнери, Мицкоски оцени дека „зависи во кој дел“, нагласувајќи дека е најмногу фокусиран на обврските од развојниот план. Тој посочи дека по паузата поради локалните избори, Владата повторно почнала со интензивна работа на преостанатите чекори што треба да се исполнат.„Од 12 неисполнети чекори, очекувам до крајот на годината да реализираме најмалку осум, можеби и десет,“ изјави тој. Притоа посочи дека два чекора остануваат проблематични: субвенцијата за електричната енергија и измените на Изборниот законик.Во врска со субвенционирањето на електричната енергија, Мицкоски нагласи дека Владата нема да ја укине мерката, бидејќи тоа би значело поскапување на сметките за граѓаните за 35 до 40 отсто.Како втор предизвик го посочи Изборниот законик, каде, како што рече, во Собранието често се случуваат политички блокади и филбастеринг.„За останатите точки сметам дека се достижни до крајот на годинава или во првите недели од следната,“ додаде премиерот.Мицкоски ја повтори пораката дека Северна Македонија очекува објективен пристап на ЕУ – со нагласување дека реформите, а не билатералните спорови, треба да го определат напредокот на државите во процесот на проширување.

Македонија | пред 1 месец

Рама од Тирана: Западен Балкан не моли, туку покажува дека е подготвен за Европската Унија

Регионалните лидери денес се собраа во Тирана на самит посветен на Планот за раст „Нашиот пат кон ЕУ“, каде што земјите од Западен Балкан заеднички ја нагласија подготвеноста за забрзување на европските интеграции. На настанот присуствува и европската комесарка за проширување Марта Кос, што дополнително ја нагласува тежината на процесот.Во своето обраќање, албанскиот премиер Еди Рама истакна дека регионот се наоѓа во период на најдлабоки реформи досега – трансформации што, како што нагласи, не се прават за да се добие милост од Брисел, туку за да се креира европски модел на управување дома. Финансискиот пакет од 490 милиони евра, кој ги опфаќа јавните финансии, енергетскиот сектор и други клучни области, е двигател на оваа промена.Рама нагласи дека Балканот не треба да биде спореден набљудувач во европските процеси, туку активен елемент во нивната изградба.„Нашиот регион сака да расте заедно со Европа, а не на нејзина штета. НАТО веќе го препозна значењето на Коридорот 8 како безбедносна артерија, а ние во овој план гледаме можност за уште поголемо поврзување. Западен Балкан одамна требаше да ги искористи шансите за регионална соработка. Премногу пати дозволивме да ни помине возот. Овојпат решени сме да останеме на вистинската траса – кон европскиот пазар и неговите слободи,“ нагласи Рама.Тој посебно се осврна на дигиталниот идентитет, најавувајќи дека од следната година земјите од регионот ќе воведат заедничко дигитално решение, усогласено со идниот систем што ЕУ планира да го активира во 2027 година. Во однос на границите, Рама додаде дека е неопходно забрзување на процедурите за премин, посочувајќи дека „премините мора да престанат да бидат пречки и да станат двигатели на развојот.“Со ова, лидерите од регионот уште еднаш испратија порака дека европскиот пат за Западен Балкан не е акт на молба, туку процес што треба да го потврди сопствениот капацитет за реформи, стабилност и интеграција

Свет | пред 1 месец

Милошоски предупредува: Барањата на Бугарија се далеку од козметика

Во гостувањето во емисијата „За или против“ на телевизија Алфа, пратеникот од ВМРО-ДПМНЕ, Антонио Милошоски, говореше за значењето на самитот ЕУ-Западен Балкан што неодамна се одржа во Скопје.Тој нагласи дека изборот на Македонија како домаќин на овој важен состанок не е случаен, туку доаѓа како резултат на добрите резултати што земјава ги постигнала во спроведувањето на реформите, согласно новиот план за економски раст на Европската комисија.„Сметам дека не е случајност што Македонија беше избрана да го организира овој самит, бидејќи фокусот беше ставен на планот за раст на ЕК, кој се рефлектира преку реформските агенди на сите држави од регионот. Нашата држава, во тој контекст, постигна најдобри резултати. Имаме солидна реформска агенда и добар степен на нејзина реализација, што е признавање за заложбите на македонската Влада и за посветеноста кон европските вредности“, истакна Милошоски.Тој додаде дека според неговите информации, Македонија ја надминува просечната стапка на имплементација на реформите, која изнесува 75 отсто, како што беше посочено од еврокомесарката Кос.„Кога има јасни, објективни и мерливи критериуми, кои не се условени од билатерални пречки или политички злоупотреби, резултатите се видливи, а оценките позитивни“, додаде пратеникот.Осврнувајќи се на позицијата на бугарските европратеници, Милошоски рече дека нивниот однос е добар показател за оние што имаат илузии дека Бугарија има само едно барање – промена на Уставот.„Поведението на бугарските пратеници во Европскиот парламент не треба да изненадува. Напротив, тоа е корисно отрезнување за сите оние што мислат дека Бугарија бара само козметичко прилагодување на Уставот. Во реалноста, тоа е само почеток на низата сериозни и тешки барања што ги имаат“, изјави Милошоски.На крајот, тој подвлече дека независно од конечниот исход во Комисијата за надворешни работи на ЕП, факт е дека Македонија успеала да покаже дека менувањето на преамбулата не е единствениот услов од страна на Бугарија.„Без разлика како ќе се развиваат настаните, она што се случи во европската Комисија е веќе успех. Стана јасно дека не станува збор само за реформи, туку за барања кои директно навлегуваат во историскиот и идентитетскиот наратив. Ако извештајот не помине поради бугарските пратеници, тогаш барем ќе знаеме за што всушност се работи – не за образование или здравство, туку за обид за прекројување на историјата“, заклучи Милошоски.фото: ФБ

Македонија | пред 5 месеци

Денес напладне Македонија, Србија и Албанија ќе соопштат дали ќе учествуваат на самитот ЕУ-Западен Балкан

Претседателот на Србија и премиерите на Албанија и Македонија денес напладне ќе ја соопштат одлуката дали ќе учествуваат на самитот ЕУ-Западен Балкан.Тројцата лидери одлуката ќе ја донесат по консултации со нивните влади и советници.Лидерите на шесте земји од регионот се поканети на средба со лидерите на Европскиот совет, која треба да се одржи утре пред почетокот на редовниот јунски самит на Унијата, на кој ќе се разговара за проширувањето.„Во пресрет на претстојниот ЕУ-Западен Балкан самит, денес одржавме вонреден состанок на Отворен Балкан заедно со моите колеги Александар Вучиќ и Еди Рама„Разговаравме за националните позиции на секоја од земјите, регионалните перспективи како и за динамиката на евроинтеграцискиот процес. Се согласивме дека по дополнителни интерни консултации, утре претпладне ќе ја донесеме финалната одлука за нашето учество на ЕУ-Западен Балкан самитот во Брисел.Разговараме и за повеќе теми кои се важни за регионот и покренавме иницијатива за Агенција за привлекување инвестиции на Отворен Балкан, која ќе овозможи дополнителен економски развој за регионот. Тема беше и претстојниот саем за храна вино и туризам кој треба да се одржи во Белград, како и повеќе други теми кои произлегоа од последниот Самит на Отворен Балкан кој се одржа во Охрид“, напиша Ковачевски вчера на социјалните мрежи.

Македонија | пред 3 години

Османи: Кога се зборува за интеграцијата на Западниот Балкан во ЕУ, вистинскиот термин би бил заокружување на Унијата, а не проширување

Министерот за надворешни работи Бујар Османи имаше воведно обраќање на министерската сесија насловена „Заедничко градење на отпорна европска безбедност”, во рамки на Преспа форумот за дијалог, кој денеска и утре се одржува во Охрид.На сесијата, како специјален гостин, се обрати генералната секретарка на ОБСЕ, Хелга Шмид, а во дискусијата учествуваа министрите за надворешни работи на Светата Престол, надбискупот Пол Ричард Галагер, на Полска, Збигнев Рау и на Косово, Доника Гервала Шварц, заменик-министри за надворешни работи на Албанија, БиХ и Малта, Меги Фино, Јосип Бркиќ и Кристофер Кутајар, како и директорката за Европа на Европската служба за надворешни работи при Европсакта комисија, Ангелина Ајхорст, а онлајн обраќање имаше заменик-генералниот секретар на НАТО, Мирчеа Џоана.Во фокусот на дискусиите беа нарушената европска безбедносна архитектура во променливото геополитичко опкружување; справувањетo со глобалните и регионалните безбедносни предизвици и најновите безбедносни ризици со кои се соочува Европа денес, како и улогата на ЕУ, ОБСЕ и НАТО во одржувањето на меѓународниот мир.Зборувајќи за новата геополитичка реалност која ја тестира отпорноста на европската архитектура, Османи рече:„Одбраната на Украина не е прашање само на опстојување на националниот суверенитет и територијален интегритет – историски, двата фундаментални принципи на демократското владеење – туку во крајна линија станува збор за одбрана на Европа од мешање и империјален нагон на трети актери со цел целосно распаѓање на државата. Оттука, зачувувањето на независноста на Украина не е фундаментално само за самите Украинци, туку и за секој друг Европеец. На геостратешко ниво, слободна, независна, успешна и европска Украина, подеднакво би помогнала Европа безбедносно да се консолидира.“Министерот Османи се осврна и на иднината на Западниот Балкан, која инхерентно е поврзана со Европа, европските и евро-атлантските структури:„Да ја повторам клучната порака од минатогодишниот форум, а тоа е дека Западниот Балкан и географски и политички и културно е дел од Европа, и оттука нема дилема дека неговата иднина е во европските и евро-атлантските сојузи. Само еден краток поглед на географската карта јасно покажува дека Балканот не е на периферијата туку во срцето на Европа, опкружен од сите страни со земји членки на Унијата. Овој регион нема други граници, туку само граници кон ЕУ и оттука, кога се зборува за интеграцијата на Западниот Балкан во ЕУ, вистинскиот термин би бил заокружување на Унијата, а не проширување. И ова не е само политичка, туку и геостратешка констатација. Лоцирани на југоисточниот дел од Европа, Западниот Балкан од секаков можен аспект претставува југоисточна порта на Европа. Кога се зборува за енергетска диверзификација, неминовно се размислува за југоисточните коридори на енергетско поврзување; кога се осврнуваме на предизвиците на миграцијата, неминовно на дневен ред доаѓаат балканските рути на движење; кога го имаме на ум поврзувањето со Централна Азија, со Африка – единствениот пат проаѓа низ овој регион. Оттука, стабилен, просперитетен и интегриран Западен Балкан претставува геополитичка инвестиција за безбеден, стабилен и просперитетен континент.“

Македонија | пред 3 години

Бесими: ЕУ за да биде целосна веднаш треба да го интегрира Западниот Балкан

Заедничка цел на сите земји од Западен Балкан е да бидеме дел од ЕУ и од единствениот европски пазар. Само ЕУ интеграцијата, регионалните интеграции и единствениот пазар можат да придонесат за економски развој, како на национално, така и на регионално ниво. Ова го истакна министерот за финансии Фатмир Бесими во обраќањето на Преспа форумот за дијалог, говорејќи на панел дискусијата на тема „65 години по Договорот од Рим: Дали Европа е целосно економски обновена и интегрирана?“.– По 65 години од Договорот во Рим, европскиот единствен пазар е најголемата економска област во светот и едно од најголемите достигнувања на Европската унија, со околу 500 милиони потрошувачи, 24 милиони компании и околу 17 милиони граѓани кои работат или живеат во различна земја од онаа од која потекнуваат. Сето ова придонесува кон подобри услови за живот за граѓаните, а воедно и за подобар економски резултат, рече Бесими потенцирајќи ја важноста на поврзаност.Тој порача дека имајќи ја предвид актуелната состојба во која живееме, војната на европско тло и предизвиците кои произлегуваат од тоа регионот треба да биде дел од ЕУ и дека ЕУ за да биде целосна веднаш треба да го интегрира Западниот Балкан.– Европа покажува дека се подобро се справува со предизвиците. Тоа го покажа со ковид-кризата, сега со предизвиците поврзани со воведените санкции со Русија, но во сета таа криза го покажува и одговорниот однос кон земјите од Западен Балкан, истакна министерот и додаде дека индината и на ЕУ и на земјите од Западен Балкан по оваа криза е да се даде предност на процесите на дигитализација, зелената транзиција, инфраструктурна поврзаност на регионот, човечкиот капитал, како и доброто владеење и борба со корупцијата.Тоа, како што кажа, се петте цели кон кои заедно треба да бидеме насочени во иднина, со цел развој и постигнување подобри услови за живот за граѓаните.Сесијата посветена на 65 години после Римскиот договор:Дали Европа е целосно економски обновена и интегрирана“ ја отвори премиерот Димитар Ковачевски, а меѓу учесниците беа и премиерката на Србија Ана Брнабиќ, Мајлинда Брегу генералната секретарка на Регионалниот совет за соработка, Матео Бономи експерт за економија од Меѓународниот институт во Рим, како и Горан Ѓуровиќ министер за економски развој и туризам на Црна Гора и Артане Ризваноли министерка за економија на Косово.Преспа форумот за Дијалог (ПФД) е платформа креирана од Владата на Република Северна Македонија со цел да им овозможи на земјите, лидерите, организациите и граѓаните да градат долгорочни односи и да ги зајакнуваат партнерствата. Годинашното второ издание се одржува во Охрид и е посветено на акутлени безбедносни, политички и економски прашања со кои се соочува Европа и Западен Балкан.

Македонија | пред 3 години