божиќ

„Потешки денови нема“: Божиќ по трагедиите што оставија тишина во македонските домови

Божиќ, празникот на радоста, надежта и семејната блискост, годинава за дел од македонските семејства дојде со тишина што боли. Наместо смеа и радост, на празничните трпези останаа празни столови, а спомените станаа најтешкиот товар. Меѓу нив се и семејствата погодени од трагедии што ја потресоа јавноста – пожарот во дискотеката „Пулс“, како и сообраќајните несреќи во кои животите ги загубија младите Фросина Кулакова и Теодора Ристова, прегазени на пешачки премини. Своја болка носи и семејството Лешко. кои го изгубија ди-џеј Љупчо, а случајот остана и натаму отворен.Во овие празнични денови, нивните сестри преку јавни објави споделија болни, но искрени исповеди за првиот Божиќ без најблиските – сведоштва за загуба што не поминува.Сестрата на Теодора, Ева Ристовска, напиша дека Божиќ, празникот што отсекогаш ги собирал дома и ги сплотувал со љубов и радост, годинава дошол „тажен и празен“. Таа го опишува моментот на празничната трпеза, празниот стол спроти неа и чинијата што стои недопрена, како сцена во која болката станува физичка.„Залакот тешко низ грло да ми помине, а солзите во очите на мама и тато уште повеќе ја рушат душата“, напиша таа, додавајќи дека нема каде да избега од тагата.И покрај болката, во нејзината порака има и надеж – желба сестра ѝ да биде „добро и да се радува со ангелите“, како и апел Божиќ да донесе повеќе љубов, мир и правда.„Да сме сите на број и да се сакаме повеќе“, пишува таа, завршувајќи со божиќниот поздрав „Христос се роди!“.Слична, но подеднакво потресна е и пораката на Росица Кулакова, сестра на Фросина Кулакова, која го доживува првиот Божиќ без својата „дади“. Таа пишува дека, иако физички продолжила да живее по кобниот 29 јануари, „еден дел од мене засекогаш умре со тебе“. Според неа, загубата не е еден момент, туку низа отсуства што постојано се појавуваат во најобичните секојдневни ситуации.„Одболувањето нема ред, нема правила. Болката не познава граници“, пишува Росица, опишувајќи како тагата се вгнездува во делови од душата за кои човек не ни знаел дека постојат. Таа верува дека Фросина е „горе со ангелите, слободна, насмеана и своја“, додавајќи дека „само еднаш во животот се среќава душа како твојата“.Меѓу другите, и семејството Лешко сведочи за загубата на нивниот Љупчо, кој при пуштање музика во приватен објект каде бил најмен како ди-џеј, загина од струен удар, а правда немаат.„Земјата сврте уште еден круг околу сонцето. И што ? Ништо. Уште една изгубена година во барање надеж и имање верба дека нешто ќе се смени во нашата држава. И додека земјата така си вртеше околу сонцето, нас не затемни црна темнина и додека нашата полутопка беше на осветлената страна. 60 и кусур изгубени млади животи, повеќе од 200 повредени, десетици загинати во сообраќајни несреќи, стотици жртви на семејно насилство, и.т.н. А за општеството и да не зборам“, пишува меѓудругото Раде Лешко.Овие сведоштва се потсетник дека зад статистиките и насловите за трагично загубени животи стојат семејства за кои празниците веќе не се исти. Божиќ, кој традиционално симболизира радост и нов почеток, за нив е и ден на тивка борба со болката – но и ден кога, и покрај сè, се обидуваат да најдат сила во љубовта, спомените и надежта дека правдата и човечноста ќе надвладеат.

Коментари | пред 1 седмица

МПЦ со божикно послание: Светлината Христова да ги преобрази нашите животи

Архиепископија упати силна духовна порака за смислата на празникот Божик како откровение на Божјата љубов и присуство меѓу луѓето. Во пораката се истакнува дека Христовото раѓање не е само историски настан, туку вечна вистина и повик човекот да живее во заедница со Бога.„Кога човештвото и светот беа обвиени во гревовна темнина, Бог не остана далечен, туку слезе меѓу нас и ја порази темнината – не со сила, туку со љубов“, се наведува во посланието, во кое Божик се опишува како исполнување на Божјата волја и како дар на вечен живот за секој што верува.Во текстот се потсетува дека радосната вест за Христовото раѓање најнапред ја објавиле ангелите, а потоа преку витлеемските пастири и мудреците од Исток целиот човечки род се поклонил на Богомладенецот. Според МПЦ, копнежот по Божјото присуство е длабоко вкоренет во секоја човечка душа, а токму на Божик тој копнеж се исполнува, зашто Бог станал човек за да го спаси и преобрази човекот.Во посланието се нагласува дека Христовото воплотување ја осветило човечката природа и го отворило патот кон вечниот живот. „Небесното слезе на земјата, а вечноста влезе во времето“, порачуваат архиереите, додавајќи дека благодатното Божјо присуство ја придружува Црквата во сите времиња, а особено во деновите на овој светол празник.Архиерејскиот синод упатува повик верниците да го примат Христа во своите срца, да се откажат од лошите навики и да живеат преобразен живот, достоен за името Христово. Воедно, Божик се поставува како природен момент за духовно преиспитување – да се погледне наназад кон изминатото и напред кон иднината, со решителност за поправка на слабостите и за правење добро.Во пораката се укажува дека светот е исполнет со неправди и беззаконие, но верниците не треба да се сообразуваат со тие појави, туку својот живот да го усогласат со Христовите заповеди. Се истакнува дека и малите добри дела имаат голема вредност, бидејќи Господ го довршува секое искрено добронамерно дело.Со молитвени благопожелби, Стефан, архиепископ охридски и македонски, заедно со членовите на Светиот архијерејски синод, им ги честита божикните и новогодишните празници на сите верници во татковината и во дијаспората, упатувајќи го традиционалниот поздрав:Христос се роди!Честито и од Бога благословено новото лето Господово.

Македонија | пред 1 седмица

Деветти Бадников собир на Зајчев Рид, годинава посветен на Душко Чифлиганец

Бадник кај нас не е само датум, туку жива традиција што ги обединува љубителите на моторите, звукот на машините и духот на заедништвото. И годинава, по деветти пат, се организира Бадниковиот собир, на кој се поканети сите – млади и стари, рекреативци и натпреварувачи, како и сите што ја делат истата страст кон моторите.Собирот ќе се одржи на 6 јануари, со почеток од 11:00 часот, на Зајчев Рид. Присутните ќе имаат можност да учествуваат во традиционалното кршење клубско лепче со паричка, да уживаат во дружењето и во енергијата што ја носи овој настан, како и во симболичниот старт на новата мото-сезона.Како дел од програмата, ќе се вози почесен круг, кој годинава е посветен на споменот на нашиот другар Душко Чифлиганец. Овој чин ќе биде израз на почит, заедништво и сеќавање, како и потсетник дека моторите не се само средство, туку и начин на живот.Организаторите порачуваат дека сезоната ќе започне онака како што најдобро се знае – заедно, со почит, со адреналин и со искрена љубов кон моторите, во духот на Бадник и празничната традиција.

Скопје | пред 1 седмица

Зошто на Бадник во домот се внесува дабово гранче

Православните христијани на Бадник, вечерта наспроти Божиќ, во домовите внесуваат бадниково гранче или ги украсуваат со бадникови гранки, кои всушност се дабови гранчиња. Овој обичај претставува еден од најпрепознатливите симболи на Бадник и е длабоко вкоренет во христијанската и народната традиција.Традицијата на украсување на домот со бадниково гранче се забележува уште од 4 век. Бадниковото гранче се смета за неизбежен знак на празникот, симбол на здравјето, животот и вечната среќа. Со неговото внесување во домот се најавува радосната вест за раѓањето на новиот живот и се повикува благослов врз семејството.Дабот е избран неслучајно. Уште од дамнина, дабовото дрво се смета за едно од најиздржливите и најдолговечните дрва. Според народните верувања, токму со дабово дрво праведниот Јосиф запалил оган за да го стопли штотуку родениот Исус и неговата мајка Марија, што дополнително ја зацврстува неговата симболична улога во божиќниот циклус на празници.Бадниковото гранче често се нарекува и „дрво на животот“, по аналогија со дрвото на животот во рајот, кое симболично ја претставува вечноста. Како што дабовото дрво долго го чува жарот, така и човекот што го внесува бадниковото гранче во својот дом верува дека ќе биде даруван со долговечност и духовна вечност.Во народната традиција се верува дека дабот, како симбол на здравје, сила и издржливост, ги пренесува своите особини на сите членови на домот. Затоа, бадниковото гранче не е само украс, туку длабок симбол на надеж, благослов и продолжување на животот, кој ја поврзува верата, традицијата и семејното заедништво.

Магазин | пред 1 седмица

Од бадниковата вечер до божиќната радост: обичаи што го чуваат духот на заедништвото и раѓањето на животот

„Кај и да си за Бадник и Божиќ, дома да си“ е една од најпознатите народни изреки поврзани со овие празници, кои во себе ја носат симболиката на раѓањето на животот, семејната заедница, љубовта, приврзаноста и светлината во душата на луѓето. Токму затоа, за време на овие големи христијански денови, членовите на семејството се собираат во домот и заедно ја споделуваат свечената празнична трпеза, како израз на духовна и човечка блискост.Бадник е последниот и најстрог ден од божиќниот пост. Името го добил по дабовото гранче – бадник, кое традиционално се сече тој ден, се внесува во домот и се пали. Во народот се верува дека Бадник значи „будник“, односно ноќ во која се бдее и се чека радосната вест за раѓањето на Спасителот. Иако обичаите се разликуваат од регион до регион, низ Македонија постојат заеднички елементи што го обележуваат празникот: бадниковите гранчиња, коледарските песни, богатата посна трпеза, лепчето со паричка, бадниковите огнови и бројните обичаи поврзани со здравјето, плодноста, бериќетот и среќата во домот.Во некои места сè уште се оди по бадник во блиската шума уште во рана зора, со кој потоа се украсуваат влезовите на куќите, а навечер се пали во огништето, често натопен со црвено вино. Денес, сè почесто бадниковите гранчиња се земаат од црквите, каде се осветуваат, или се делат на градските плоштади, каде граѓаните заеднички го одбележуваат празникот.Рано наутро на Бадник, децата во групи одат од куќа до куќа и пеат коледарски песни, а домаќините ги даруваат со ореви, јаболка, бонбони и ситни пари. Најсвечениот чин од празнувањето е бадниковата вечера, која секогаш е посна, но богата и внимателно подготвена. На трпезата се наоѓа лепче со паричка, познато како кравајче, посна сарма, грав, риба, зелник, овошје и други јадења.Пред вечерата, домаќинот го внесува бадниковото гранче во домот со зборовите „Добра вечер и среќна Бадна вечер“, а домаќинката одговара „Добровечер, Бадњаче“. Гранчето се полева со црвено вино и се пали, а во некои домови се пали и темјан со кој се закадуваат сите простории за здравје и благосостојба. Највозбудливиот момент е делењето на лепчето и барањето на паричката, за која се верува дека носи среќа и напредок во годината што започнува. Бадниковата трпеза, според обичајот, не се раскрева до следниот ден, со верување дека во текот на ноќта Господ ќе дојде и ќе се благослови домот.Постарите генерации сведочат дека Бадник некогаш се славел поскромно, но со исклучителна посветеност и љубов. На трпезата имало повеќе видови лепчиња со симболична намена за членовите на семејството и за добитокот, а вечерата често се служела на земја, врз слама, со запалена свеќа и молитва пред јадењето. Сето тоа имало за цел да се обезбеди здравје и бериќет во домот.Во поново време, во многу градови се практикува и палење на бадникови огнови по маалата или на плоштадите, со заедничко дружење, иако црквата укажува дека станува збор за пагански елементи кои постепено се напуштаат.Божиќ, пак, е највеселиот христијански празник и се празнува три дена. Тој го означува раѓањето на Исус Христос и победата на светлината над темнината. Уште од рана зора се слушаат црковните ѕвона, верниците се облекуваат свечено и одат на литургија, а меѓусебно се поздравуваат со зборовите „Христос се роди – Навистина се роди“. Со Божиќ завршуваат и долгите пости, па трпезата станува мрсна и богата.Особено значење има и „полазникот“, првиот човек што ќе влезе во домот на Божиќ, за кого се верува дека ја носи среќата, здравјето и напредокот во текот на целата година. Трпезата е богата, со печено месо, погачи, слатки и вино, а погачата со паричка повторно има централно место. Се верува дека сè што ќе се направи на Божиќ ќе се повторува во текот на годината, па затоа овој ден треба да помине во мир, простување и радост.Бадник и Божиќ се празници кои, и покрај промените на времето, и понатаму ја чуваат суштината на семејството, верата и заедништвото, потсетувајќи дека вистинската светлина започнува од домот и од срцето на човекот.

Македонија | пред 1 седмица

Филипче со честитка за Католички Божиќ: Да создадеме трајни вредности за идните генерации

Претседателот на Социјалдемократскиот сојуз на Македонија, Венко Филипче по повод големиот празник,  Христовото раѓање - Божиќ, во свое и во име на партијата упати честитка до сите христијански верници кои овој празник го празнуваат по Грегоријанскиот календар, како и до скопскиот бискуп и апостолски егзарх во Република Северна Македонија, д-р Киро Стојанов.„На сите припадници на Католичката црква и на сите христијани кои денеска го слават Христовото раѓање, им упатувам искрени честитки по повод големиот празник Божиќ.Божиќ е празник на надежта, љубовта и заедништвото. Овој голем празник нè потсетува дека само со солидарност, меѓусебна почит и грижа едни за други можеме да изградиме поправедно и похумано општество, во кое секој граѓанин ќе има еднакви можности и сигурна иднина.Во духот на Божиќните пораки, да се свртиме кон вистинските вредности кои нè обединуваат и ни даваат сила да ги надминеме сите предизвици. Да правиме добри дела кои ќе бидат патоказ за подобра иднина на следните генерации.Во овие божиќни денови посакувам добро здравје, мир и радост во секој дом. Нека Божиќ донесе нова надеж, нови почетоци и успеси за сите нас.Христос се роди, Честит Божиќ“, порача претседателот на СДСМ, д-р Венко Филипче, во честитката.

Македонија | пред 2 седмици

Мицкоски: На сите оние кои денеска го прославуваат Рождеството Христово - Божиќ, им го честитам празникот со искрени желби за благосостојба, духовен мир и добро здравје

Претседателот на Владата и лидер на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, упати божиќна честитка до сите граѓани кои го прославуваат Рождеството Христово – Божиќ според грегоријанскиот календар.Во своето обраќање, Мицкоски им посака на граѓаните благосостојба, духовен мир и добро здравје, посочувајќи дека божиќните празници се време кога домовите треба да бидат исполнети со радост, љубов и Божји благослов.Тој истакна дека раѓањето на Спасителот е симбол на надеж, единство и топлина, особено во периоди кога, како што нагласи, е неопходна заедничка сила и поддршка. Мицкоски повика на солидарност и подадена рака кон сите на кои им е потребна помош, без разлика на разликите, со посебен акцент на најранливите категории граѓани.„Божиќ е празник на дарувањето, љубовта и разбирањето, а нашата историја нè научила дека заедно сме посилни и дека само обединети можеме да ги надминеме предизвиците“, порача Мицкоски.Во духот на божиќната порака за мир и добра волја меѓу луѓето, тој изрази желба за напредок, стабилност и перспектива на државата, нагласувајќи дека Македонија може да биде силна и успешна само доколку постои заедништво и меѓусебна почит.Мицкоски додаде дека должност на сегашната генерација е, со посветена работа и вера, да се избори за подобар живот и посветла иднина за сегашните и идните поколенија, преку изградба на стабилна, економски силна и праведна држава.„Нека Божиќната светлина ги осветли нашите заеднички цели кон подобро утре“, порача Мицкоски, посакувајќи им на граѓаните среќен и благословен Божиќ.

Македонија | пред 2 седмици

Божиќ во војна: Зеленски за единството, жртвите и верата се надеж дека злото нема шанса

Украинскиот претседател Володимир Зеленски им се обрати на граѓаните во пресрет на Божиќ, порачувајќи дека Украинците и четврта година по ред, среде војна од целосен обем, остануваат заедно во одбраната на она што ги прави народ – домот, семејството, традицијата и надежта за мир.Во своето обраќање, Зеленски истакна дека Бадникот е посебна вечер исполнета со уникатен дух и значење за секој Украинец, затоа што таа вечер зборува за заедништвото и за вредностите кои го обликуваат украинскиот идентитет. Тој потсети дека Божиќ отсекогаш бил време за семејно собирање, прегратки и споделување радост, но дека веќе четири години по ред постои обид тоа чувство да им биде одземено поради војната за независност.„Токму тоа денес го браниме – нашата земја, нашите семејства и чувството на мир и спокој во сопствениот дом“, нагласи Зеленски, додавајќи дека не е најважно како е украсен домот или што има на трпезата, туку како домот се брани и кој седи околу масата.Претседателот порача дека оддалеченоста не може да го раздвои народот и дека Украинците остануваат заедно без оглед дали се лице в лице или разделени од километри. Тој истакна дека токму тоа чувство на заедништво дава сила и надеж да се издржи сè што носи војната.Зеленски призна дека Божиќ се одбележува во исклучително тешки околности и дека не сите се дома, ниту сите имаат дом, ниту пак сите се живи и заедно со своите најблиски. Сепак, нагласи дека Русија не може да го окупира најважното – украинското срце, верата едни во други и чувството на заедништво.Тој потсети дека Украинците ќе ја чекаат првата ѕвезда на небото во Киев, Одеса, Купјанск и насекаде каде што се наоѓаат, истакнувајќи дека Божиќ годинава се одбележува на ист датум, како една голема украинска семејна заедница.Посебно внимание посвети на војниците кои не можат да бидат со своите семејства, нагласувајќи дека и краток телефонски разговор и пораката „Добро сум“ значат неизмерно многу. Зеленски рече дека најубавиот божиќен звук денес е оној во кој нема дронови, ракети и експлозии.Тој потсети дека токму пред Божиќ Русија извршила нови масовни напади со дронови и ракети, оценувајќи дека таквите дејствија се спротивни на секоја христијанска и човечка вредност. И покрај тоа, порача дека Украина опстојува и дека молитвите вечерва се упатени за војниците на фронтот, за враќање на заробените, за загинатите херои, за протераните и за сите кои, и во најтешките услови, не ја изгубиле Украина во себе.Зеленски ја истакна и улогата на децата, кои и покрај војната продолжуваат да ја негуваат традицијата и да ја пренесуваат радосната вест за раѓањето на Христос, нагласувајќи дека токму тоа е доказ дека идентитетот, верата и културата не се избришани.На крајот, повикувајќи се на верувањето дека божиќната ноќ ги отвора небесата, Зеленски рече дека сите имаат една заедничка желба – мир за Украина. Тој истакна дека за мирот се борат, се молат и дека тој е заслужен.Обраќањето го заврши со честитка до граѓаните, посакувајќи им среќен Божиќ и мир, завршувајќи со традиционалниот поздрав „Христос се роди“. По неговиот говор, во јавноста се појавија шпекулации дека делот „нека тој заврши“ се однесувал на рускиот претседател Владимир Путин, иако Зеленски тоа не го прецизираше.

Свет | пред 3 седмици

Прв Божиќ на папата Лав XIV - што е поразлично

Додека се подготвува за својот прв Божиќ како наследник на Свети Петар, папата Лав XIV сѐ појасно го исцртува сопствениот стил на водење на Римокатоличката црква, кој во многу сегменти се разликува од оној на неговиот претходник, Франциск. Новиот папа делува повоздржано и поформално, но тоа не значи дека е помалку подготвен јавно да говори за чувствителни теми како социјалната правда, сиромаштијата и миграциите.Според теолозите и ватиканските аналитичари, Лав XIV комуницира преку гестовите, облеката и начинот на присуство, за разлика од Франциск, чиј стил беше силно врзан за зборот и импровизацијата. Кај новиот папа, емоциите се пренесуваат преку изразот на лицето и продорниот поглед, а не преку спонтани говори и гестикулации.Како прв папа од Соединетите Американски Држави, Роберт Френсис Превост, избран на 8 мај, засега не направил радикални програмски отстапки од линијата на својот аргентински претходник. Сепак, неговите први потези укажуваат на поинституционален и методичен пристап. Тој сè уште не се вселил во Апостолската палата, но за разлика од Франциск, врати дел од традиционалните папски навики, вклучително и редовен ден за одмор, кој го минува во Кастел Гандолфо, папската летна резиденција во близина на Рим.На меѓународен план, Лав XIV досега реализираше само едно странско патување, во Турција и Либан, веќе договорено за време на понтификатот на Франциск. Токму таму стана видлива разликата во стилот: папата говореше емотивно, но воздржано, држејќи се до однапред подготвените говори и задржувајќи дистанца дури и во контактот со масата верници.За разлика од својот претходник, кој често даваше ексклузивни интервјуа, Лав XIV во првите седум месеци од понтификатот даде само едно. Сепак, воведе нова практика – кратки разговори со новинарите при враќање од одмор, при што не се двоуми да одговори директно и јасно. Во последните недели јавно го критикуваше и американскиот претседател Доналд Трамп, оценувајќи го односот кон мигрантите како „крајно непочитување“.Во Ватикан постои видливо задоволство од неговиот поголем респект кон институциите и одлуките засновани врз детално познавање на материјата. Дипломатски извори наведуваат дека оваа воздржаност се доживува како форма на почит кон луѓето и кон самата функција, особено во контраст со понекогаш импулсивниот карактер на Франциск.Лав XIV донесе и конкретни одлуки што означуваат преиспитување на дел од реформите во управувањето со Ватикан, а воедно врати и поголема формалност во папското облекување, повторно носејќи црвени плаштови и златно извезени штољи. Единствениот модерен детал што отстапува од традицијата е паметниот часовник на неговата рака, кој повремено се забележува под чипканиот ракав на белата папска одежда.Со тоа, папата Лав XIV испраќа порака за поинаков, посмирен, но самоуверен понтификат, во кој формата и институционалната стабилност одат рака под рака со јасни и недвосмислени ставови за клучните општествени прашања.

Свет | пред 3 седмици

Започнува Божиќниот пост – време за молитва, воздржување и духовно приближување кон Бога

Во Македонската православна црква денес започнува Божиќниот пост, четириесетдневен период на духовна подготовка за Христовото Раѓање. Постот не е само воздржување од мрсна храна, туку и од лоши мисли, гревовни навики и секојдневни искушенија што го оддалечуваат човекот од Божјата благодат.Целта на постот, како што учи Црквата, е човекот да се ослободи од товарот на суетата и да се приближи кон Бога преку молитва, смирение и правење добри дела. Врв на постот е Светата причест – моментот кога верникот се соединува со Христос, што претставува и конечна цел на секое постење.Божиќниот пост трае четириесет дена, од 28 ноември до 6 јануари. За разлика од Велигденскиот пост, тој е „помек“ и со поприлагодени правила, со дозволен зејтнин и риба на одредени денови, но суштината останува иста – духовно очистување и влегување во празникот на Христовото раѓање со мир, љубов и благодарност.Верниците не треба постот да го сфаќаат како диета, туку како пат кон смирение и преобразба – време кога се простува, се помага, се љуби и се гради мир дома и меѓу луѓето.

Македонија | пред 1 месец

Мицкоски: Нека Божиќ ни даде нова сила да работиме заедно и да создаваме големи дела за доброто на сите граѓани

Премиерот Христијан Мицкоски упати честитка по повод најголемиот христијански празник Божиќ.„Во мое лично име и во име на Владата упатувам најискрени честитки по повод големиот христијански празник – Божиќ.Раѓањето на Спасителот на светот е симбол на љубовта, милосрдието и жртвата за доброто на човештвото. Овој свет ден нè потсетува на вистинските вредности – вербата, надежта и љубовта, кои треба да нè водат во секојдневниот живот. Божиќ нè повикува и да бидеме солидарни, да си помагаме еден на друг и да ја споделуваме радоста со сите околу нас.Во време кога предизвиците се бројни, оваа празнична атмосфера нè поттикнува на размислување за заедништвото и единството, како најсилен темел за изградба на подобра иднина. Нека Божиќ биде потсетник дека со вера, труд и меѓусебно разбирање можеме да создаваме општество исполнето со мир, правда и напредок.Нека Божиќ ни даде нова сила да работиме заедно и да создаваме големи дела за доброто на сите граѓани, негувајќи ја традицијата и духовноста како темели на нашето општество.Посакувам да го поминеме овој празник во духовен мир, со радост во срцата, во кругот на семејството и најблиските.Нека Божјата милост нé води низ животот, носејќи благосостојба, здравје и успех во секој наш чекор.Христос се роди!“, се вели во честитката на премиерот.

Македонија | пред 1 година

Еве какви се обичаите на Бадник: Раѓањето на Исус Христос се слави три дена

Бадник се прославува ден пред Божиќ и претставува последен и најстрог ден на божиќниот пост, како и голема среќа, бидејќи претходи на денот на Исусовото раѓање. Еве какви се обичаите на Бадник и Божиќ.Бадник името го добил по гранка од даб - бадник која се сече на тој ден, се внесува дома и се пали. Постојат разни обичаи кои се поврзуваат за овој ден, малку од нив се одржале до денес. Домаќините се уште во рана зора и со пушки одат да сечат бадник, кој потоа до вечерта го чуваат покрај куќата, пред да го внесат и стават на огништето. Денес обичаите се прилагодени на времето во кое живееме, па бадникот најчесто се купува на пазар навечер или на самото утро на Божиќ, се носи дома и се става покрај икона. Трпезата на Бадник е исклучиво посна и најчесто се подготвуваат риба, подварок или грав, со салата од зелка или компир. Во некои краеви за ручек се пие и чаша црно вино со семе од дрен, за среќа и радост во текот на цела година. Средината на масата, традиционално се украсува со плетена кошница полна со житарици и сушено овошје.Обичајот за сечењето на бадното лепче се поврзува со витлеемските пастири. Тие, на знакот на Ѕвездата дека се родил Исус Христос Спасителот, насекле гранки од бадник и ги однеле во пештерата да запалат оган и да го стоплат бебето Исус и неговата мајка. Вечерта на Бадник Вечерта на Бадник, домаќинот на куќата со синовите ги внесува бадникот, сламата и печеницата. Сламата се посипува низ цела куќа, а посебно таму каде што се служи вечера. Бадникот се поставува на огништето и се пали, потоа се пали и свеќа и домашните едни на други си го честитаат празникот, читаат молитва, а потоа се почнува со вечерата која е посна и се ужива во семејниот мир. Се верува дека на овој ден или оваа вечер треба да се врати се што е позајмено и да се смириме со сите со кои сме се расправале, за целата наредна година да помине во мир и слога. Во градовите обичајот е изменет, па така не е необично да се видат многу луѓе собрани крај црквените порти како заеднички палат бадник, се веселат и пеат православни песни.Божиќ е највесел православен празник со кој се слави раѓањето на Исус Христос и се слави три дена. Божиќното утро почнува така што во рана зора се слушаат ѕвона од сите православни цркви и храмови; се облекува свечена облека и се оди во црква на Божиќна литургија; луѓето се поздравуваат и отпоздравуваат со зборовите Христос се роди и Вајстина се роди. Меѓутоа, во градовите, состојбата е малку поинаква и многу граѓани литургијата ја гледаат на ТВ екраните. Обичај е првиот човек што ќе ни влезе дома на Божиќ да е положајник, пријател на куќата кој треба на домот и домашните да донесе здравје, среќа, благосостојба и мир.Симболично, положајникот ги претставува тројцата мудреци кои ја следеле ѕвездата од Исток и кој родениот Исус го дарувале со темјан, злато и мириси. По тој повод, постојат многу ритуали кои положајникот ги прави – ја отвора вратата од печката или шпоретот, го распалува огнот изговорувајќи ја бројаницата: - Колку искри толку среќа, колку искри толку пари... привикувајќи така благосостојба за домот во кој дошол.Потоа, домаќинката на куќата го дарува со соодветен подарок. Во раното божиќно утро, домаќинката меси погача, во која става паричка, од озгора се боцка со гранче од бадник и се пече. Порано во погачите се ставало и семе од дрен, за здравје, семе од грав, пченка, пченица и делови од бадникот. Погачата претставува дел од прославата на Божиќ и кога е печена се поставува на трпезата, се врти како колач, се полива со вино и на крај се крши на толку делови колку што има членови дома.Се верува дека на тој што ќе му падне паричката ќе биде среќен во текот на целата година. По кршењето, следува честитање на празникот и ручек, кој е прв мрсен оброк по долгиот пост.

Македонија | пред 1 година

Утре се слави Бадник, а задутре Божик

Православните христијански верници во земјава утре го слават Бадник, ден пред големиот празник Рождество Христово Божик.Семејството на Бадник се собира на заедничка вечера и според обичајот оваа вечер не се оди на гости. Се прави богата, посна трпеза. За Бадник во некои краишта во кругот на семејството се крши лепче со паричка и оној кому ќе му се падне паричката, се смета дека ќе биде најсреќен и ќе има бериќетна година.Одбележувањето на Бадник ќе почне пред Соборниот храм „Свети Климент Охридски“ во Скопје во организација на Здружението на граѓани „Одбор за традиционална прослава на Бадник“.Под мотото „Пренеси ја Божикната радост до секое срце!“, Христовото раѓање утре напладне во Скопје и други градови низ земјава, ќе го најават децата со бадникови поворки, пеејќи ја песната „Вечниот Бог“.

Македонија | пред 1 година