РУСИЈА

(Видео) Украина: ‘Размерите на руските лаги се неверојатни’ – Се водат борби околу Купјанск“

Украинските сили и натаму ги бранат позициите во североисточниот град Купјанск, и покрај тврдењата на Москва дека руска контрола е целосно воспоставена. Рускиот претседател Владимир Путин минатата недела изјави дека градот е „повторно во рацете на Москва“, а за време на посетата на Киргистан повторно рече дека Купјанск е „целосно под руска контрола“.Врховниот командант на украинската армија, Олександр Сирски, остро ги демантираше ваквите тврдења. Тој по посетата на регионот Харков порача дека украинските војници секојдневно изведуваат одбранбени, извидувачки и ударни акции, со цел стабилизација на состојбата во градот.„Размерите на лагите на руското раководство за ситуацијата во Купјанск се неверојатни“, напиша Сирски на Телеграм, нагласувајќи дека украинските сили држат одредени линии и го засилуваат огнениот притисок со цел да ги блокираат руските линии за снабдување.Купјанск првично беше окупиран од руската инвазија во 2022 година, но Украина го поврати контролата истата година во рамки на една од најуспешните контраофанзиви. Денешните тврдења на Москва доаѓаат во време на зголемен дипломатски притисок за надминување на конфликтот, вклучувајќи го и новиот американски мировен предлог, во кој сега се вклучени и европски сојузници.Покрај Купјанск, руските сили се насочени и кон Покровск, важен логистички центар во Донецк. Путин тврдеше дека руската армија контролира 70 проценти од градот, познат по своето поранешно советско име Красноармејск. Руското Министерство за одбрана во петокот соопшти дека нивните сили зазеле два крајни реони од Покровск, иако украинските извори не го потврдуваат тоа.Состојбата на терен останува променлива, а двата града и понатаму се во центарот на интензивни борби за контрола врз источниот фронт.

Свет | пред 3 месеци

Ескалација на фронтот: нови украински дрон-напади предизвикаа пожари во Русија

Украина во текот на изминатата ноќ спроведе повеќе дрон-напади врз руски територии, при што беа погодени објекти во неколку региони, соопштија утрово руските власти. Најсериозниот инцидент е забележан во Краснодарскиот крај, каде по удар на украински дрон избувнал пожар во нафтената рафинерија „Афип“ во Севeрскиот округ.Регионалната администрација информираше дека огнот зафатил околу 100 квадратни метри и оштетил дел од техничката опрема во постројката, но складиштата со нафта останале непогодени, пренесува „Интерфакс“.Покрај Краснодар, руски извори пријавија и пожари во Ростовската област, каде, според нивните тврдења, биле погодени повеќе цивилни објекти. Засега нема информации за жртви, а локалните служби за итни интервенции работат на целосно локализирање на пожарите и процена на материјалната штета.Нападите се случуваат во период на засилен воздушен притисок меѓу двете страни, а Москва повторува дека украинските напади со беспилотни летала стануваат „сè почести и подалечни“. Украина официјално не ги коментира овие операции.

Свет | пред 3 месеци

Руски удари врз Киев: едно загинато лице и 11 повредени, меѓу нив и дете

Во руски ракетни и дрон-напади врз Киев, изведени во текот на изминатата ноќ, загина едно лице, а 11 се повредени, меѓу кои и едно дете, соопштија властите на украинската престолнина. Шефот на киевската воена администрација, Тимур Ткаченко, изјави дека од полноќ наваму биле погодени најмалку шест локации во градот, пренесува „Укринформ“.Според неговите информации, еден дрон предизвикал значителна штета во Оболонскиот округ, каде биле погодени повеќе станбени објекти во приватниот сектор. Во текот на утрото бројот на повредени се искачи на 11 лица, додека една жртва подлегнала на повредите.Киевските служби наведуваат дека нападите предизвикале сериозни материјални оштетувања и дека екипите за спасување продолжуваат да работат на расчистување на урнатините и обезбедување на погодените подрачја. Властите предупредија дека ризикот од нови воздушни напади останува висок.

Свет | пред 3 месеци

Путин постави услов за крај на војната

Рускиот претседател Владимир Путин изјави дека Москва ќе ја прекине офанзивата во Украина само ако украинските сили се повлечат од сите територии што Русија ги смета за свои. Остриот ултиматум доаѓа во момент кога руските трупи постепено напредуваат на истокот од земјата, во најжестоките борби последниве месеци.„Доколку украинската армија се повлече од териториите што ги држи, тогаш ќе ги запреме борбените дејства“, изјави Путин за време на посетата во Киргистан. „Ако не – ќе го постигнеме тоа со воена сила.“Тој тврдеше дека руските сили ги опколиле Покровск и Мирноград во регионот Доњецк, и дека има напредок кај Вовчанск, Сиверск и во правец на стратешкото Гуљајполе. Украина ги демантираше овие тврдења, нагласувајќи дека линијата на фронтот сè уште се држи.Одговорот на Киев беше директен: Украина нема да се откаже од ниту еден свој сантиметар. Шефот на кабинетот на претседателот Зеленски, Андриј Јермак, за „The Atlantic“ изјави дека Зелeнски „никогаш нема да потпише документ со кој се откажува украинска територија“.„Украинскиот Устав тоа го забранува. Никој не може да го направи тоа, а уште помалку претседател што го брани својот народ“, рече Јермак. Тој додаде дека единствено за што може да се разговара е дефинирање на „линија на допир“, но не и за суверенитет.Во меѓувреме се водат и американски дипломатски напори. Првичниот план, подготвен од Вашингтон и Москва без консултации со европските сојузници, предвидувал Украина да се повлече од делови од Донецк и индиректно да се признае контролата на Русија врз Донецк, Луганск и Крим. По острите реакции, документот е ревидиран, но новата верзија сè уште не е објавена.Путин потврди дека знае за новиот предлог и дека може да послужи како основа за разговори. Следната недела во Москва ќе пристигне американскиот посредник Стив Виткоф, додека американскиот министер за копнена војска Дан Дрискол ќе го посети Киев.Но и покрај дипломатијата, на терен се води најтешкиот конфликт во Европа по Втората светска војна. Русија контролира околу една петина од украинската територија, а според Институтот за проучување на војната (ISW), оваа година руските сили освоиле просечно 467 км² месечно – повеќе од минатата година.Путин го доведе во прашање и легитимитетот на Зеленски, тврдејќи дека потпишување мировен договор со него е „правно речиси невозможно“.Три години по инвазијата што Москва ја започна во февруари 2022 година, крајот сè уште не е на повидок – ниту на бојното поле, ниту на преговарачка маса.

Свет | пред 3 месеци

Русија првпат по 60 години без можност да испраќа астронаути во вселената – инцидент на Бајконур ја урна сервисната кабина

Лансирната рампа на космодромот Бајконур во Казахстан претрпе сериозни оштетувања за време на лансирањето на мисијата Сојуз MS-28 кон Меѓународната вселенска станица, соопшти руската вселенска агенција Роскосмос. Иако леталото со двајца руски космонаути и еден астронаут на НАСА успешно се спои со ISS, инцидентот на земја отвора големи проблеми за идните мисии.Според првичниот увид, покретната сервисна кабина лоцирана под лансирната рампа се урнала веднаш по полетувањето. Овој систем е клучен за подготовка на мисиите „Сојуз“ и „Прогрес“ со човечки екипаж. Неговото уништување значи дека Русија привремено не може да врши пилотирани лансирања, што е прв ваков прекин од далечната 1961 година – почетокот на ерата на Јуриј Гагарин.Иако Роскосмос тврди дека поправките ќе бидат брзи, руските независни медиуми предупредуваат дека се можни долгорочни доцнења и сериозна нарушеност на распоредот за пилотирани мисии.Екипажот што безбедно пристигна на ISS треба да остане во орбитата осум месеци, а нивното враќање е планирано за крајот на јули 2026 година.Соработката меѓу Русија и САД во вселенската наука останува едно од ретките подрачја каде двата ривала продолжуваат да комуницираат, и покрај замрзнатите дипломатски односи и санкциите воведени по руската инвазија врз Украина во 2022 година.По изборот на Доналд Трамп, односите благо се подобрија, а руски претставници годинава повикаа на продлабочена соработка со американските вселенски компании, вклучително и SpaceX на Илон Маск.

Свет | пред 3 месеци

Големо поевтинување на руската нафта

Цената на руската нафта „Уралс“ во ноември паднала дури 23 отсто под цената на барел Брент на лондонскиот пазар, соопшти Руската централна банка во својот нов извештај за финансиска стабилност. Разликата меѓу двете референтни марки значително се продлабочила во однос на летните месеци, кога дисконтот се движеше околу 15%.Според извештајот, минатиот петок барел Уралс изнесувал 52,8 долари, што е пад од 22,8% во однос на почетокот на април. Истовремено, Брент се тргуваше по 62,56 долари, или 11,7% поевтино отколку на стартот на април.Руската централна банка наведува дека падот е директна последица на новите американски санкции. Администрацијата на претседателот Доналд Трамп во октомври воведе санкции за енергетските гиганти Лукоил и Роснефт, компании што произведуваат околу 5% од светската нафта.Потпретседателот на Централната банка, Алексеј Заботкин, изјави дека ваквиот голем пад е „привремен феномен“, како што се случило и во 2023 година, додавајќи дека руските извозници лани успеале да воспостават нови рути и да се прилагодат.Падот на глобалните цени ја намали и заработката од енергентите. Рускиот буџет од јануари до октомври инкасирал 7,5 билиони рубли (92,7 милијарди долари) од нафта и гас – 21,4% помалку отколку лани во истиот период.Министерството за финансии очекува дека само во ноември приходите ќе бидат за 590 милиони долари пониски од планираното.

Свет | пред 3 месеци

Путин уценува: Доколку не се повлечат украинските сили сами, тоа ќе го постигнеме со воени средства

Претседателот на Русија, Владимир Путин, изјави дека нацрт-планот за мир за кој се договараат САД и Украина може да стане основа за идни договори за прекин на војната во Украина, но условува украинските сили да заминат-ако тоа не се случи, Русија ќе продолжи да се бори.На Русија, рече Путин, сè уште ѝ се вели да престане да се бори.,,Украинските сили мора да се повлечат од територијата што ја држат и тогаш борбите ќе престанат. Ако не заминат, тогаш ќе го постигнеме тоа со воени средства. Тоа е тоа“, рече Путин.Тој посочи дека руските сили напредуваат во Украина со забрзано темпо, градовите Красноармејск и Димитров се целосно опколени, а борбите околу Северск и Волчанск се интензивираат.Путин смета дека украинското раководство е нелегитимно и затоа правно невозможно да потпише договор со Украина.Според него, само Верховнара рада може да ги продолжи претседателските овластувања за време на воена состојба.

Свет | пред 3 месеци

Европа под растечки хибридни напади: ЕУ и НАТО размислуваат за прв офанзивен одговор кон Русија

Европа се соочува со најинтензивниот бран хибридни напади досега – руски дронови над Полска и Романија, саботажи на железнички линии, мистериозни експлозии, GPS-ометувања и упади на воени авиони. Во атмосфера на постојани провокации, Европската унија и НАТО веќе отворено размислуваат за потврдa што до неодамна делуваше незамисливо: заеднички офанзивни потези насочени кон Москва. Тоа го пренесува „Политико“, повикувајќи се на високи европски функционери.Двоумењето исчезнува во светло на фактите – од јануари до јули годинава низ Европа се регистрирани повеќе од 110 саботажи и обиди за напади, најмногу во Полска и Франција. Според аналитичарите, руските служби и агенти настојуваат да го тестираат прагот на европската толеранција и да проверат до каде можат да одат без директен одговор. Латвиската министерка за надворешни работи Баиба Браже вели дека „Русија постојано ги испитува границите“, а Европа мора да испрати јасен сигнал – со дело, не со зборови.Ескалацијата е придружена со агресивна реторика од Кремљ. Владимир Путин неодамна порача дека внимателно ја следи „милитаризацијата на Европа“, а Дмитриј Медведев дури зборуваше дека Европејците треба да се „тресат од страв“. Во Брисел таквите изјави се читаат како намерно подигање на тензиите, додека нападите на терен продолжуваат.Европските држави веќе ги засилуваат одбранбените капацитети, но анализите покажуваат дека тоа повеќе не е доволно. Германија, Полска, Италија и други земји бараат европски пристап кон офанзивни кибер-операции, брзо и јавно припишување на нападите на Москва и дури ненадејни воени вежби на источниот фронт. Полска распореди 10.000 војници за заштита на инфраструктура по саботажа на железничка линија кон Украина. Премиерот Доналд Туск го нарече тоа „државен тероризам“.Во Италија, министерот за одбрана Гвидо Кросето ги предупреди сојузниците дека континентот не смее да остане „во инерција“, претставувајќи план за борба против хибридни закани со нов европски центар, кибер-единица од 1.500 луѓе и специјализиран кадар за вештачка интелигенција. Слични иницијативи веќе разгледуваат Германија и Романија, кои ги менуваат правилата за соборување дронови над критични точки.Експертите велат дека идните одговори најверојатно ќе бидат дигитални – насочени кон руските фабрики за дронови, енергетските постројки и логистичките линии за транспорт на оружје. Истовремено, се развиваат планови за засилени информативни операции што би продреле во руската јавност, која во голема мера е отсечена од независни извори.Иако НАТО по природа е одбранбен сојуз, во Алијансата расте уверувањето дека демонстрација на сила, единство и брзи реакции е неопходна. Тоа може да значи ненадејни воени вежби покрај Литванија и Естонија, како и експресни јавни процени кога Москва стои зад напад.За експертите, Европа влегува во нова фаза во односите со Русија – онаа во која толеранцијата за хибридни удари е речиси исцрпена. „Не смееме да живееме во страв од ескалација“, порача шефот на шведската армија Мајкл Клаесон. „Мора да бидеме цврсти.“

Свет | пред 3 месеци

Што навистина се договарало? Транскрипт што ги тресе Киев и Брисел

Американската медиумска куќа „Блумберг“ објави аудио-снимка и целосен транскрипт од телефонски разговор воден на 14 октомври меѓу Стив Виткоф – специјален претставник на американскиот претседател Доналд Трамп за мировни мисии – и Јуриј Ушаков, главен советник на рускиот претседател Владимир Путин за надворешна политика.Разговорот, кој траел нешто повеќе од пет минути, открива како претставникот на Трамп му дава упатства на Кремљ за тоа како да му се доближи на американскиот претседател во обид да се креира заеднички мировен план за Украина, по моделот што неодамна беше применет во Газа.Она што дополнително привлече внимание е делот во кој Виткоф признава дека, според него, решението за конфликтот ќе бара отстапки од Украина, вклучително и „Донецк и можеби размена на територии“.Пренесуваме целосен транскрипт, како што го објави „Блумберг“, без измени и без кратење.Стив Виткоф: Здраво, Јуриј.Јуриј Ушаков: Да, Стив, здраво, како си?Виткоф: Добро сум, Јуриј. А ти?Ушаков: Добро сум. Честитки, пријателе.Виткоф: Благодарам.Ушаков: Одлична работа направи. Навистина одлична работа. Ти благодарам многу. Благодарам, благодарам.Виткоф: Благодарам, Јуриј, и благодарам за твојата поддршка. Знам дека вашата земја го поддржа тоа и сум благодарен.Ушаков: Да, да, да. Да. Знаеш, затоа и ја прекинавме подготовката за првиот руско–арапски самит.Виткоф: Да.Ушаков: Да, бидејќи сметаме дека таму во регионот работиш вистинска работа.Виткоф: Слушај, ќе ти кажам нешто. Мислам… мислам дека ако успееме да го решиме ова со Русија и Украина, сите ќе скокаат од среќа.Ушаков: Да, да, да. Да, треба да решите само еден проблем. (се смее)Виткоф: Кој?Ушаков: Руско–украинската војна.Виткоф: Знам! И како да го решиме тоа?Ушаков: Пријателе, сакам само твој совет. Дали мислиш дека би било корисно нашите двајца лидери да разговараат телефонски?Виткоф: Да, мислам дека би било корисно.Ушаков: Мислиш дека би било. А кога мислиш дека тоа би можело да се случи?Виткоф: Мислам дека штом вие предложите, мојот човек е подготвен веднаш да го направи тоа.Ушаков: Во ред, во ред.Виткоф: Јуриј, Јуриј… јас би вака. Мој предлог.Ушаков: Да, кажи.Виткоф: Би се јавил и само би повторил дека му честитате на претседателот за постигнувањето, дека го поддржувате тоа, дека го почитувате затоа што е човек на мирот, и дека навистина ви е драго што го гледате тоа. Тоа би го кажал. Мислам дека поради тоа разговорот би бил многу добар.Ќе ти кажам што му реков на претседателот. Му реков дека Руската Федерација од секогаш сакала мировен договор. Тоа е моето верување. Му кажав дека навистина верувам во тоа. И сметам дека проблемот е во тоа што имаме две држави кои тешко постигнуваат компромис, и кога ќе успееме — ќе имаме мировен договор. Размислувам дури да составиме некаков мировен предлог од 20 точки, како што направивме во Газа. Го составивме Трамповиот план од 20 точки за мир, и мислам дека би можеле исто и со вас. Поентата е следнава…Ушаков: Во ред, во ред, пријателе. Мислам дека за тоа нашите лидери можат да разговараат. Стив, се согласувам со тебе дека ќе му честита, дека ќе каже дека Трамп е вистински човек на мирот и така натаму. Тоа ќе го каже.Виткоф: Но слушај што мислам дека би било феноменално.Ушаков: Во ред, слушам.Виткоф: Што ако… што ако… само сослушај ме…Ушаков: Ќе разговарам за тоа со мојот шеф и ќе ти се јавам. Во ред?Виткоф: Да, но слушај ме. Сакам само да можеш тоа да му го кажеш на претседателот Путин, затоа што знаеш дека имам огромна почит кон него.Ушаков: Да, да.Виткоф: Можеби тој да му каже на претседателот Трамп: „Знаеш, Стив и Јуриј разговараа за сличен план од 20 точки за мир, и тоа би можело да биде нешто што ќе ги придвижи работите напред. Отворени сме да разгледаме што е потребно за да се постигне мировен договор.“А сега, меѓу нас… јас знам што ќе биде потребно договорот да успее: Донецк и можеби некаква размена на територии некаде. Но наместо да го кажеме тоа така, да зборуваме со повеќе надеж, затоа што мислам дека ќе стигнеме до договор. И мислам, Јуриј, дека претседателот ќе ми даде многу простор и слобода да го постигнам тој договор.Ушаков: Разбирам…Виткоф: …и ако можеме да создадеме таква можност, потоа ќе можеме да кажеме: „Разговарав со Јуриј и имавме разговор кој може да доведе до големи работи.“Ушаков: Во ред. Звучи добро. Навистина добро звучи.Виткоф: И уште нешто: Зеленски доаѓа во Белата куќа во петок.Ушаков: Знам. (се смее)Виткоф: И јас ќе бидам на тој состанок затоа што сакаат да бидам таму. Но мислам дека, ако е можно, треба да има повик со вашиот лидер пред тој состанок во петок.Ушаков: Пред, пред — да?Виткоф: Точно така.Ушаков: Во ред, разбирам. Ќе разговарам со мојот шеф и ќе ти се јавам.Виткоф: Во ред, Јуриј, ќе се слушнеме наскоро.Ушаков: Одлично, одлично. Благодарам многу.Виткоф: Чао.Ушаков: Чао.(повикот завршува)Објавата на транскриптите може да ги продлабочи сомнежите околу тоа колку Русија била вклучена во обликувањето на иницијалниот американски предлог. Украинските власти веќе предупредуваат дека под условите од иницијалната верзија државата би била принудена да се откаже од делови од територијата, што за официјален Киев е неприфатливо.Сега, кога деталите излегуваат на површина, станува јасно дека зад кулисите се воделе разговори со сериозни импликации за суверенитетот на Украина – разговори во кои Москва и Вашингтон на моменти звучеле многу поблиску отколку што официјалните изјави го прикажуваат.

Свет | пред 3 месеци

Новинарка праша кои се руските отстапки, Трамп одговори: „Ќе запрат со офанзивата“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Русија, со тоа што би ја прекинала својата офанзива, нуди „големи отстапки“ кон Украина, што според него претставува важен чекор напред во настојувањата за запирање на конфликтот.Во разговор со новинарите во претседателскиот авион „Ер форс уан“, Трамп се осврна на критиките дека неговиот мировен план е наклонет кон Москва и дека Русија не прави никакви отстапки. Тој одговори дека запирањето на руските воени операции само по себе претставува значајна отстапка.„Тие прават отстапки. Голема отстапка е тоа што би престанале да се борат и да освојуваат нови територии“, изјави Трамп, одговарајќи на прашање на новинарка за тоа кои конкретни отстапки ги нуди Русија.Белата куќа вчера изрази силен оптимизам дека договорот е „многу близу“, по неколкудневни интензивни разговори во Европа и во земјите од Заливот, во кои учествуваа државниот секретар Марко Рубио, американскиот министер за копнена војска Даниел Дрискол и неколку високи претставници на администрацијата.Трамп во вторникот го поздрави „огромниот напредок“ во ревидирањето на неговиот иницијален мировен план од 28 точки, кој беше жестоко критикуван како список на желби на Кремљ. Тој потврди дека му наложил на својот пратеник Стив Виткоф да отпатува во Москва на средба со Владимир Путин.Русија првично го поддржа предложениот план, но засега не е познато дали ќе го прифати по измените направени согласно украинските и европските забелешки, кои, според дипломатски извори, се однесуваат на прашањата за територијалниот интегритет и безбедносните гаранции.

Свет | пред 3 месеци

Масовен напад со дронови врз Русија: загинати и повредени во Ростов и Краснодар

Јужните руски региони Ростов и Краснодарскиот крај ноќеска беа цел на масовен напад со украински беспилотни летала, во кој загинаа најмалку три лица, а повеќемина се повредени. Според првичните информации објавени од руските власти и агенцијата РИА Новости, нападите предизвикале значителни оштетувања на стамбени, образовни и индустриски објекти.Гувернерот на Ростовската област, Јуриј Сљусар, соопшти дека сите загинати се жители на Таганрог и Неклиновскиот округ. Осум лица се повредени, а повеќе згради претрпеле сериозна штета. Во Таганрог се оштетени две колективни станбени згради, една приватна куќа, зградата на Машинскиот факултет, два индустриски капацитети и еден детски градинка. Локалните власти прогласија вонредна состојба на погодените локации, а оперативни служби работат на терен.Министерството за одбрана на Русија соопшти дека нивните противвоздушни сили за време на нападот собориле 16 украински дронови над Ростовската област.Во Краснодарскиот крај, попознат како Кубан, повредени се шест лица. Четворица потекнуваат од Новоросијск, каде пет станбени згради и две приватни куќи претрпеле оштетувања. Во центарот на Краснодар се пронајдени делови од беспилотни летала, а кај неколку згради се скршени прозорци. Во Туапсе се запалил кров од станбена зграда по пад на дрон, но пожарот бил брзо ставен под контрола; во истиот инцидент ранет е и заштитар во соседна установа. Во Геленџик се оштетени две приватни куќи, а повреден е и еден маж кој се наоѓал на улицата – неговиот живот не е во опасност.Рускиот одбранбен ресор објави дека над Краснодарскиот крај се соборени вкупно 76 беспилотни летала – една од најголемите операции на пресретнување дронови досега.Локалните власти засега не даваат најави за дополнителни мерки, но службите за итни интервенции остануваат распоредени на терен, а жителите предупредени да избегнуваат оштетени објекти и делови со можна опасност од пожари и експлозии.

Свет | пред 3 месеци

Политико: Европската унија во паника по руското одбивање на ревидираниот договор за Украина

Европските функционери вчера накратко воздивнаа, убедени дека преговорите во Женева донеле напредок и дека Доналд Трамп ќе ја сослуша нивната порака: Украина не смее да биде притисната да прифати лош мировен договор. Но оптимизмот траеше само неколку часа. Русија уште истата вечер ја отфрли ревидираната верзија на документот, јавува „Политико“.Европската радост првично беше поттикната од изјавата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која го поздрави „добриот напредок“ постигнат благодарение на „силното европско присуство“ во преговорите. За првпат во процесот, европските и британските советници беа поканети на разговорите – нешто што изостана во оригиналниот американско-руски предлог од 28 точки, кој во Брисел предизвика вознемиреност поради прекумерната наклонетост кон Москва.Откако Русија ја отфрли ревидираната верзија, Украина се соочува со ризик Владимир Путин да ги врати преговорите на почеток – на спорниот договор за прекин на огнот што од Киев бара да отстапи дел од територијата, да се откаже од членството во НАТО и да ја намали армијата од речиси еден милион војници на околу 600.000.Во таква поставеност, претседателот Володимир Зеленски би се нашол пред драматичен избор: да го прифати договорот скроен од Трамп и Путин или да ризикува долгорочна иднина на Украина надевајќи се дека Европа конечно ќе одлучи да преземе поголем товар. Истата Европа која по четири години војна сè уште не испраќа свои сили, не го обезбедува оружјето што го бара Киев и не ги активира замрзнатите руски средства во европските банки.Американски републиканци, како Грег Свенсон од Republicans Overseas, сметаат дека Европејците се занесуваат: „Која е алтернативата? Можете да зборувате убаво, да присуствувате на дипломатски средби, но единствениот начин да се порази Путин е борба – а тие не се подготвени за тоа“, изјави Свенсон.Европските држави, пак, потсетуваат на огромната финансиска и воена помош што ја испратија во Украина, како и на економските последици од прекинот на соработката со Русија, особено во енергетиката. Но останува фактот: првиот предлог на Трамп предизвика паника во Брисел затоа што Зеленски не може да се потпира само на Европа.Тоа стана видливо на последниот самит во Брисел, кога лидерите на ЕУ беа уверени дека ќе го одобрат планот за користење на 140 милијарди евра замрзнат руски имот како „репарациски заем“ за Украина. Тој договор се распадна по неочекуваниот отпор на Белгија. Разговорите се интензивираат, но решение сè уште нема – а дел од дипломатите стравуваат дека идејата за заем ќе пропадне ако мировниот договор ја вклучи таа ставка. Првичниот американски предлог предвидуваше половина од приходите од инвестициите во Украина да одат во САД, што Европа го оцени како „скандалозно“.Дополнителен ризик е што финансискиот депозитар Euroclear – лоциран во Белгија – би можел да биде обврзан да ги врати средствата во Москва по укинувањето на санкциите, што би ги изложило европските даночни обврзници на огромни финансиски трошоци.Освен финансиските дилеми, отворено е и прашањето за безбедноста. Францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Киер Стармер на почетокот на годинава зборуваа за меѓународни мировни сили составени од доброволни држави, па дури и за праќање војници во Украина. Но тонот се смени – и во Париз и во Лондон. Сериозноста на темата ја покажа и бурната реакција во Франција по изјавите на новиот началник на Генералштабот, Фабиен Мандон, кој ги повика локалните власти да се подготват за можен судир со Русија.Во Германија, министерот за надворешни работи Јохан Вадепфул истакна дека Берлин веќе испраќа силна поддршка со стационирање бригада во Литванија. Но за Украина тоа не е доволно: Киев бара конкретна, силна поддршка на своја територија, што европските влади сè уште не се подготвени да ја дадат.„Барем Трамп е искрен“, вели Свенсон. „Можеме да ја победиме Русија – и брзо, доколку не се употреби нуклеарно оружје. Но тоа би значело многу мртви.“Меѓу таа искреност, европската воздржаност и руската агресија – Украина повторно стои сама на средина.

Свет | пред 3 месеци

Од план наклонет кон Москва до ‘ревидиран документ’: како мировниот предлог се смени преку ноќ

Доналд Трамп силно притиска за брз мировен договор во Украина, но Киев предупредува дека мирот не може да биде постигнат по цена на капитулација. Според анализата на Би-Би-Си, токму затоа Украина го одбила иницијалниот предлог што американската администрација се обидела да го протурка пред Денот на благодарноста, бидејќи содржел услови што речиси целосно одговарале на руските барања.Во Женева беше одржан итен круг преговори, на кои Украина испрати делегација на највисоко ниво. Цела недела, делегациите на Украина и САД се движеле меѓу две локации под строги мерки на безбедност, додека европските советници за национална безбедност од Германија, Франција и Обединетото Кралство се приклучиле со свои амандмани.Аналитичарката на Би-Би-Си успеала да го види украинскиот главен преговарач Андриј Јермак само накратко – без израз на лицето, што, како што наведува, е разбирливо: почетниот американски предлог бил толку наклонет кон Москва што државниот секретар Марко Рубио морал јавно да демантира дека текстот доаѓа од Кремљ. Но Трамп бил недвосмислен – Украина треба брзо да потпише или да се соочи со „неодредени последици“.Рубио објави дека постигнал „огромен напредок“, но одби да ги открие клучните детали. Заедничката изјава на Киев и Вашингтон сега зборува за „нов договор“ – ревидиран документ кој сè уште не е објавен. Според „Фајненшл Тајмс“, новата рамка од 19 точки задржува многу малку од иницијалниот текст.Европските предлози очигледно го промениле документот во корист на Украина. Од него исчезнале барањата за трајно ограничување на украинската армија и за автоматски вето-механизми што би го блокирале членството во НАТО. Предлогот не предвидува предавање дополнителни делови од Донбас и не содржи општа амнестија за воени злосторства. Територијалните прашања треба да се решаваат дипломатски – позиција што претседателот Володимир Зеленски и претходно ја истакнувал.Во документот се појавуваат и безбедносни гаранции, што Украина ги смета за клучни. Низа западни лидери, меѓу нив и британскиот премиер Киер Стармер, зборуваат за гаранции слични на член 5 од НАТО – обврска за директна помош во случај на нов напад. Германскиот канцелар Фридрих Мерц го опиша најновиот предлог како „значително изменет во позитивна насока“.Како текстот се претворил од верзија блиска до Кремљ во нешто што Киев барем може да разгледува, останува нејасно. Би-Би-Си потсетува дека првичниот документ бил обликуван под влијание на средбата меѓу бизнисменот Стив Виткоф и рускиот претседател Владимир Путин, по која Виткоф повторувал руски наративи речиси буквално. Новиот предлог, според проценките, е многу поприфатлив, но уште далеку од конечен договор.И самиот Трамп го промени тонот. Од жестоки критики кон Киев поради „недостаток на благодарност“, тој премина кон изјави дека „нешто добро“ може да произлезе од новиот циклус разговори. Но западните аналитичари предупредуваат дека сè додека Москва не чувствува воена слабост, нема индикации дека Путин е подготвен да се повлече.Според Карнеги центарот за Русија и Евроазија, корупциските скандали во Киев, политичките турбуленции, проблемите со мобилизацијата и руските придобивки на терен само ја зголемуваат самоувереноста на Путин. Најоптимистичките оценки велат дека притисокот на Трамп можеби го забрзал барањето за решение, но суштината не се променила.Би-Би-Си заклучува дека кругот повторно се затвора: Москва останува на позицијата „ова се нашите услови – прифатете ги или чекајте“. Украина, пак, и покрај желбата за мир, не е подготвена да плати со сопствената територија, војска или безбедност.

Свет | пред 3 месеци

Русија со жестоки напади врз Киев и повеќе украински градови – загинати и тешко оштетена енергетската инфраструктура

Русија синоќа изведе масовен комбиниран напад врз Киев и повеќе украински градови, користејќи дронови „Шахед“ и балистички ракети „Кинжал“. Според првичните информации објавени од „Kyiv Independent“, во главниот град загинала најмалку една личност, а седум се повредени.Нападите започнале околу 1 часот по полноќ, при што низ Киев одекнувале серија експлозии, а противвоздушната одбрана била активирана на повеќе локации. Градските власти потврдија дека биле погодени станбени згради и делови од критичната енергетска инфраструктура.Пожари и урнатини во повеќе населби во КиевГрадоначалникот Виталиј Кличко информираше дека пожар избувнал во неколку висококатници во централниот Печерски реон. Една од нив е зграда од 22 ката, оштетена на повеќе нивоа. Во Дњипровскиот дел од градот целосно изгорела деветкатница каде што една личност загинала, а спасувачките екипи продолжуваат да ги пребаруваат урнатините. Изгорела и гаража во истиот реон.Напади и во Киевската област – повредено 14-годишно детеВо регионот на Била Церква четири куќи се целосно уништени, а повредено е и 14-годишно момче. Активност на ракети и дронови е забележана и во Запорожје и Харковската област.Украинското Министерство за енергетика нападот го опиша како „масовен комбиниран удар врз енергетската инфраструктура“. Москва во последните месеци значително ги засили нападите врз енергетскиот систем со цел да ја воведе Украина во уште една тешка зимска криза.Нападите доаѓаат во момент на засилен притисок врз КиевЕскалацијата се случува додека САД го притискаат Киев да прифати нов мировен план што сериозно ги фаворизира руските интереси. Американскиот претседател Доналд Трамп пред само неколку дена изјави: „Зимата е студена и многу големи електрани беа нападнати, благо кажано.“Украинскиот претседател Володимир Зеленски само неколку часа пред нападите предупреди дека Русија нема намера да го намали воениот притисок, и покрај мировните разговори.„Мораме да бидеме свесни дека Русија нема да попушти. Во овие денови мора да бидеме внимателни и да реагираме на сите воздушни тревоги. Ако навистина зборуваме за крај на војната, тогаш не треба да постојат масовни ракетни напади врз Украина,“ порача Зеленски.Спасувачките служби и натаму работат на теренот, додека се очекува официјален биланс на штетите и евентуално нови информации за жртвите.

Свет | пред 3 месеци

САД започнаа директни преговори со Русија и Украина во обид да се обезбеди мировен договор

САД интензивно преговараат со Русија и Украина во обид да го финализираат новиот мировен план за ставање крај на војната, јавуваат американски и меѓународни медиуми. Американскиот министер за копнена војска, Дан Дрискол, синоќа пристигнал во Абу Даби, каде започнал средби со украинскиот разузнавачки врв и руска делегација.Според американски функционер и извори упатени во процесот, Дрискол веќе синоќа имал првични разговори со руските претставници, а преговорите продолжуваат и денес. Тој треба да оствари средба и со Кирило Буданов, шеф на украинската воена разузнавачка служба (ГУР), познат по водењето на најсложените украински операции од почетокот на војната.Напредок во Женева, нов предлог со 19 точкиСредбата во Обединетите Арапски Емирати следи по викенд-преговорите во Женева, каде што американската и украинската делегација постигнаа напредок и од почетниот контроверзен план од 28 точки произлезе нов предлог – скратен на 19 точки и, како што се наведува, „значително поповолен за Киев“.Првиот предлог на администрацијата на Доналд Трамп предвидуваше признание на руската контрола врз Крим, Донецк и Луганск, формирање демилитаризирани зони и низа геополитички отстапки кои предизвикаа остра реакција во Европа и делови од американскиот Конгрес. Најчувствителните точки сега се оставени како прашања што треба да ги договорат двајцата претседатели – Трамп и Зеленски.Буданов – клучна личност меѓу двете страниБуданов е еден од ретките украински претставници кои во текот на војната одржуваа отворени канали со Русија, што овозможи размена на илјадници заробеници и решавање дел од хуманитарните прашања. Тој е назначен како дел од официјалната украинска делегација за директни преговори со САД и Русија.Зеленски: „Некои чекори за крај на војната стануваат остварливи“Во обраќање до украинската јавност, претседателот Владимир Зеленски синоќа рече дека очекува „неопходните чекори за ставање крај на војната да станат реални“, но предупреди дека најкритичните точки од договорот допрва ќе се разгледуваат.„По Женевските разговори има помалку точки, повеќе не се 28. Многу важни елементи се земени предвид. Но ни претстои сериозна работа и директни разговори со претседателот Трамп,“ изјави Зеленски.Вашингтон: „Мора да бидеме сигурни дека Русија ќе прифати“Белата куќа останува воздржана, но внимателно оптимистична. Портпаролката Каролин Левит потврди дека за сега не е планирана средба меѓу Трамп и Зеленски, но истакна дека САД се „многу охрабрени“ од напредокот во Женева.„Мора да бидеме сигурни дека сите точки се целосно договорени – и со Украина, и со Русија. САД се ангажираат подеднакво со двете страни“, рече таа.Предизвиците допрва следуваатИако процесот е интензивиран и воден 24 часа дневно, според американските функционери, остануваат големи отворени прашања – од безбедносните гаранции за Украина, до територијалните прашања и идната улога на НАТО.За првпат од почетокот на војната, преговорите вклучуваат високо ниво претставници на трите страни, а исходот ќе зависи од тоа дали ќе се произведе рамка што истовремено е прифатлива за Киев, Москва и Вашингтон.

Свет | пред 3 месеци