САД

Заладување на односите меѓу Канада и Америка: Таму речиси ништо повеќе не е нормално

Канадскиот премиер Марк Карни упати остар и директен одговор во парламентот во Отава, коментирајќи ги односите со САД и можностите за „пристојни преговори“ со Вашингтон за трговските и економските прашања.„Вашингтон се промени. Речиси ништо повеќе не е нормално во Соединетите Американски Држави. Тоа е вистина“, изјави Карни пред пратениците, додавајќи дека Канада, и покрај тоа, продолжува со континуирани разговори со американските лидери. Тој потврди дека неодамна имал и телефонски разговор со американскиот претседател Доналд Трамп, во кој биле допрени и чувствителните трговски теми.Тензиите меѓу Канада и САД дополнително се заострија за време на вториот мандат на Трамп, откако Вашингтон најави можност за воведување високи царини за канадските производи, вклучувајќи челик, автомобили и други индустриски стоки. Заканите, според Карни, имаат за цел да извршат притисок врз Отава поради нејзините трговски договори со други партнери, меѓу кои и Кина.Ваквиот развој го натера канадскиот премиер јавно да предупреди дека традиционално блиската економска врска меѓу двете земји е „речиси завршена“ и дека Канада мора стратешки да ги диверзифицира своите трговски односи, намалувајќи ја зависноста од американскиот пазар.Минатиот месец, на Светскиот економски форум во Давос, Карни одржа говор кој предизвика силен меѓународен одек. Тој ги критикуваше политиките на големите сили, укажувајќи дека глобалниот поредок се менува и дека таканаречените „средни сили“, како Канада, мора поцврсто да се здружат за да ги заштитат сопствените интереси во свет кој, според него, повеќе не функционира според старите правила.Односите меѓу Канада и САД традиционално се сметаат за едни од најблиските во светот, изградени врз длабока економска интеграција и речиси еден век трговска соработка. Сепак, по изборната победа на Карни во 2025 година и неговите најави дека ќе ги брани канадските интереси од американските царини и политички притисоци, овие врски значително се искомплицираа.Дополнителни тензии предизвикаа и изјавите на Трамп од минатото, во кои тој ја спомена идејата Канада да стане „51. држава на САД“, што Карни јавно и остро го отфрли како неприфатливо.

Свет | пред 1 месец

Осудените за нападот на Кримскиот мост до Путин, Трамп и Зеленски: ‚Невини сме‘“

Осум мажи, кои рускиот суд ги осуди на доживотен затвор за учество во нападот на Кримскиот мост во 2022 година, поднесоа заеднички апел за ослободување, тврдејќи дека не биле свесни за операцијата што ја планирал Киев. Во експлозијата загинаа пет лица, а мостот, изграден по анексијата на Крим од Русија во 2014 година, претрпе сериозни оштетувања и стана симбол на амбициите на рускиот претседател Владимир Путин.Во апелот испратен до Путин, американскиот претседател Доналд Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски, осудените ги опишуваат себеси како „осум обични луѓе кои секојдневно се буделе за да заработат за леб, да ја платат киријата и да ги прегрнат своите деца“, нагласувајќи дека сега се прогласени за „терористи“ и се соочуваат со сурова казна во руски затвори.Некои од осудените учествувале во транспорт на градежен материјал, за кој подоцна се покажало дека содржи скриен експлозив, но тие тврдат дека за тоа не знаеле. Украинските власти потврдија дека за операцијата биле користени лица кои „не биле упатени“, а организации за човекови права велат дека мажите само го извршувале својот вообичаен дневен работен ангажман.Меѓу осудените се логистички директор од Санкт Петербург, земјоделци и трговци со овошје од окупираната Украина и возач на камион. Сите тврдат дека учествувале во редовен транспорт и биле невини во врска со експлозивот.

Свет | пред 1 месец

Администрацијата на Трамп планира ВИ да пишува федерални закони

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп планира да воведе контроверзна, но револуционерна промена во работењето на федералните институции, со користење на вештачка интелигенција за изработка на нацрт-закони и федерални прописи.Според извештаи на истражувачкиот медиум „ПроПаблика“, пренесени од американски медиуми, станува збор за пилот-проект во рамки на Министерството за сообраќај на САД, каде што ќе се користи AI моделот Google Gemini. Целта на иницијативата е значително да се забрза процесот на носење регулативи, кој досега траел со месеци, па дури и години.„Наместо сложените правила да се пишуваат со месеци, со помош на Gemini тие би можеле да бидат подготвени за само дваесетина минути“, наведуваат извори запознаени со проектот.Изјавите на високи функционери во Министерството за сообраќај предизвикаа сериозна загриженост во јавноста. Главниот правен советник на министерството, Грегори Зерзан, на интерни состаноци наводно изјавил дека администрацијата не тежнее кон „совршени“ или „исклучително добри“ прописи, туку кон правила што се „доволно добри“ за, како што рекол, „да се преплави системот со нови регулативи“.Експерти и поранешни федерални службеници предупредуваат на сериозни ризици од ваквиот пристап. Еден од клучните проблеми се таканаречените „халуцинации“ на вештачката интелигенција – појава при која AI моделите генерираат неточни или целосно измислени информации, што во правни документи може да има катастрофални последици.Дополнителна загриженост предизвикува и фактот што Министерството за сообраќај регулира чувствителни области како безбедноста на комерцијалниот авионски сообраќај, транспортот на опасни материи и стандардите за возачи. Критичарите сметаат дека потпирањето на вештачка интелигенција во овие сегменти може директно да ги загрози животите на граѓаните.

Свет | пред 1 месец

Алекс Прети претходно бил евидентиран од службата за имиграција и му било скршено ребро

Неколку дена пред да биде смртно застрелан во судир со федерални агенти во Минеаполис, Алекс Прети бил соборен на земја од агенти на Службата за имиграција, при што му било скршено ребро, дознава CNN повикувајќи се на повеќе извори.Не е јасно како Прети првпат го привлекол вниманието на федералните власти. Изворите наведуваат дека сведочел на обид за приведување на неколку лица. Кога започнал да протестира, група агенти го соборила на земја, при што добил скршено ребро. Според извор кој побарал анонимност од страв од одмазда, Прети запрел автомобил кога забележал агенти на Службата за имиграција како пеш ги бркаат членовите на едно семејство и почнал да вика и да свирка за да ги предупреди.Подоцна, Прети му раскажал на истиот извор дека пет агенти го собориле, а еден му клекнал на грбот. Иако бил пуштен, повредата била потврдена со медицинска документација која укажува на соодветен третман за скршено ребро.Претходно овој месец, на агентите им бил испратен допис со кој се барало собирање фотографии, регистарски таблички, лични документи и општи информации за „агитатори и демонстранти“, со цел сè да се внесе во единствен образец. За таа цел бил доставен и онлајн-формулар за „прибирање разузнавачки податоци без апсење“, што овозможува внесување лични податоци на лица кои не се приведени. Не е познато дали токму овој формулар бил користен за евидентирање на Прети.Министерството за внатрешна безбедност на САД повеќепати предупреди на закани кон федералните службеници и ги критикуваше демонстрантите кои ги попречуваат имиграциските операции. Неодамна беше објавен и интернет-образец за пријавување лица кои „ги вознемируваат агентите на службата за имиграција“. Помошничката секретарка Триша Меклафлин изјави дека водењето службени евиденции за лица кои го кршат законот е стандарден протокол, додавајќи дека не постои база на податоци за „домашни терористи“ што ја води министерството.Сепак, дел од функционерите на администрацијата на Доналд Трамп јавно заговараа создавање база на податоци за демонстранти. Директорот на ФБИ, Каш Пател, соопшти дека агенцијата истражува групни разговори на апликацијата „Сигнал“ што ги користат набљудувачи за споделување информации за активностите на службата за имиграција, предупредувајќи дека таквите дејства не смеат незаконски да ги доведуваат службениците во опасност. Министерството за внатрешна безбедност денеска најави и истрага против американска државјанка која наводно се обидела да купи огнено оружје, изјавувајќи дека сака да се „заштити од агентите на службата за имиграција“, но и да ги убива.

Свет | пред 1 месец

Трамп го разруши светскиот поредок: Што следува понатаму?

Заканата на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе го заземе Гренланд остави подлабоки последици за светот отколку што првично изгледаше. Иако заканата беше повлечена, таа сериозно го раздрма довербата на американските сојузници и поттикна преиспитување на темелите на меѓународниот поредок кој со децении се темелеше на американското водство. Сѐ повеќе држави почнаа да ги гледаат САД не како гарант на стабилноста, туку како непредвидлив актер чијшто одлуки веќе не можат да се земат здраво за готово.Канадскиот премиер Марк Карни на Светскиот економски форум во Давос зборуваше за „пукотина“ во поредокот базиран на правила и повика таканаречените „средни сили“ да се здружат и да започнат да создаваат нов глобален ред. Европските сојузници се прашуваат како да ги заштитат сопствените интереси во свет во кој Вашингтон го доведува во прашање трансатлантскиот сојуз и иднината на НАТО. Украинскиот претседател Володимир Зеленски нагласи дека Европа мора да престане да биде „изгубена“ и да започне да гради свои воени капацитети, независно од САД.Според анализите, државите кои не се меѓу најголемите сили како САД, Кина или Русија, но се доволно силни за да не сакаат да бидат само набљудувачи, мораат да најдат нови начини за делување. Појдовната точка е развивање координирана и долгорочна стратегија на стратешка автономија, во одбраната, енергијата и економијата.Истражувањата покажуваат дека старите сојузи се еродирале не само поради политиката на Трамп, туку и поради долгорочното намалување на одбранбените расходи во Европа и зависноста од американскиот безбедносен „чадор“. И покрај тоа, аналитичарите предупредуваат дека средните сили треба да избегнуваат краткорочни сојузи со автократски сили и да се обидат да ја заштитат меѓународната правна рамка и својот суверенитет преку флексибилни коалиции.Примерите од Индија покажуваат како една средна сила може да одржува дијалог со САД, додека истовремено ја шири мрежата на партнерства со Европа, Канада, државите од Индо-Пацифик и Глобалниот Југ, за да го намали ризикот и да ја зачува стратегиската автономија.Заклучокот на експертите е дека средните сили не можат да си дозволат изолација или лесни решенија. Тие мораат истовремено да ги јакнат сопствените капацитети, да градат меѓусебна соработка и да избегнуваат директна конфронтација со САД. Урокот од Гренланд е јасен: дури ни најблиските сојузници не можат да бидат сигурни дека се надвор од досегот на американскиот притисок. Во свет кој влегува во ера на нестабилна мултиполарност, влијанието и безбедноста на средните сили ќе зависат од нивната способност да делуваат колективно, стратешки и долгорочно.

Свет | пред 1 месец

Канадскиот премиер: Трамп ме повика, му реков дека стојам зад сè што кажав во Давос

Канадскиот премиер Марк Карни јасно потврди дека стои зад своите изјави одржани на Светскиот економски форум во Давос, откако американски функционер тврдеше дека Карни „агресивно“ ги повлекол своите зборови во телефонски разговор со претседателот Доналд Трамп.„Мислев она што го кажав во Давос“, порача Карни пред новинарите во Отава, нагласувајќи дека истата порака му ја пренел и на американскиот претседател. Неговата реакција следеше по изјавата на американскиот министер за финансии, Скот Бесент, кој за Фокс Њус рече дека Карни во разговорот со Трамп повлекол дел од своите тврдења.Карни објасни дека со Трамп имал „многу добар разговор за широк спектар на теми“, вклучувајќи ја Украина, Венецуела, безбедноста во Арктикот и канадскиот трговски договор со Кина. Покрај тоа, разговарале и за USMCA договорот, кој ги вклучува Канада, САД и Мексико, а чија ревизија следува подоцна оваа година.Премиерот нагласи дека неговиот говор во Давос јасно покажал дека Канада ги разбира промените во американската трговска политика и навремено реагира на нив. Карни додаде дека заканите на Трамп за царини на канадската стока треба да се гледаат во контекст на преговарачка тактика пред ревизијата на USMCA договорот, истакнувајќи дека американскиот претседател е силен преговарач.

Свет | пред 1 месец

Францускиот министер: Ако ЕУ сериозно мисли на одбраната, треба да престане да купува делови од САД

Францускиот министер за високо образование и истражување, Филип Батист, денеска изјави дека ако Европската унија сериозно сака да го зајакне своето одбранбено присуство, првиот чекор е да престане со набавка на неевропски воени производи преку воведување на „Закон за купување европско“.Батист нагласи дека ЕУ во голема мера се потпира на американски ракети, борбени авиони и високотехнолошки одбранбени системи, како и на услугите на SpaceX на Илон Маск за лансирање на клучни сателити, вклучувајќи го и системот Galileo кој овозможува независни европски локализациски услуги.„Светот се драстично промени и нашиот главен сојузник стана многу непредвидлив“, рече Баптист, алудирајќи на политиката на американскиот претседател Доналд Трамп и повиците за поголема автономија на глобално ниво. Тој истакна дека ЕУ мора да развива европски сателитски констелации без зависност од американски технологии и без можност за „исклучување“ од страна на трети страни.„Првиот чекор е закон за купување европско. Престанете да купувате готови делови кои не се европски“, рече Батист, потсетувајќи на случајот со Украина кога Маск ја ограничил услугата Starlink, што го оневозможило дел од киевската офанзива.Тој додаде дека напорите треба да бидат координирани на ниво на ЕУ, бидејќи нема смисла поединечни земји како Франција, Германија или Италија да развиваат сопствени системи.

Свет | пред 1 месец

Директорот на Службата за имиграција на САД е повикан на суд

Вршителот на должноста директор на Американската служба за имиграција и царина (ICE), Тод Лајонс, е повикан да се појави пред федерален суд оваа недела за да објасни зошто не би требало да биде прогласен за виновен за непочитување на судски налози. Лајонс се терети за прекршување на судски налог во случајот на маж кој го оспорува своето притворање, објави CNN.Главниот судија на окружниот суд во Минесота, Патрик Шилц, во поднесокот од понеделник истакна дека „стрпението на судот е при крај“ поради акциите на администрацијата, која во пошироката област на Миннеаполис испратила илјадници федерални агенти за сузбивање на илегалната имиграција.Акциите на администрацијата насочени против имигрантите предизвикаа масовни протести во Миннеаполис, особено по смртоносната пукачка во која федерални агенти убија двајца американски државјани.Судијата Шилц наведува дека Лајонс, министерката за внатрешна безбедност Кристи Ноем и Давид Истервуд, в.д. директор на теренскиот офис на ICE во Сент Пол, во последните недели не ги почитувале „десетиците судски налози“. Еден од примерите е налогот од 14 јануари, со кој се барало мажот во притвор да добие сослушување за кауција во рок од седум дена или да биде ослободен, но на 23 јануари судот бил известен дека сослушувањето сè уште не било обезбедено.„Во практика, непочитувањето на обврските од страна на обвинетите често резултира со значајни потешкотии за странците, од кои многумина законски живеат и работат во САД со години и не направиле апсолутно ништо погрешно“, се наведува во поднесокот на судијата.Судскиот процес против Лајонс се очекува да го расветли начинот на кој федералните имиграциски агенции ги спроведуваат судските налози и влијанието на тие практики врз легално присутните имигранти во САД.

Свет | пред 1 месец

Се урна приватен авион во САД, седум загинати

Седум лица го загубија животот, а еден член на екипажот е тешко повреден откако приватен авион се урна на аеродромот Бангор во американската сојузна држава Мејн. Несреќата се случила во неделата навечер, во време кога регионот бил погоден од исклучително силна снежна бура која предизвика сериозни нарушувања низ САД.Според Федералната администрација за воздухопловство, деловен авион од типот „Бомбардиер Челинџер 600“ се урнал при полетување и веднаш се запалил. Директорот на аеродромот Бангор, Хозе Сааведра, изјави дека на аудио-снимката од контролата на летање се слушнал силен удар околу 45 секунди откако авионот добил дозвола за полетување, по што службите за итни интервенции пристигнале на местото на несреќата за помалку од една минута.Аеродромот Бангор ќе остане затворен најмалку до среда, додека истражителите од Националниот одбор за безбедност во сообраќајот спроведуваат увид на терен, и покрај екстремните зимски услови. Во меѓувреме, снежната бура предизвика откажување на повеќе од 12.000 летови низ САД и остави стотици илјади домаќинства без електрична енергија.

Свет | пред 1 месец

Зеленски: Крајот на војната ќе зависи од американските безбедносни гаранции

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека крајот на војната ќе биде утврден преку договор за безбедносни гаранции од страна на Соединетите Американски Држави.Рускиот заменик-министер за надворешни работи, Сергеј Рјапков, потсети дека ова прашање веќе му било споменато на поранешниот американски претседател Доналд Трамп во Енкориџ. Тој додаде дека рускиот претседател Владимир Путин му предложил следниот состанок да се одржи во Москва, но истакна дека најавената иницијатива нема понатамошен практичен развој.Во меѓувреме, Европската Унија воведе ограничена слобода на движење за руските дипломати. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, оцени дека раководството на ЕУ е неспособно да гледа во иднината и порача дека Русија никогаш нема да преговара со министерката за надворешни работи на Естонија, Каја Калас.

Свет | пред 1 месец

Трамп го испраќа „царот на границите“ Хоман во Минесота

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека го испраќа својот повереник за прашања поврзани со границите, Том Хоман, во сојузната држава Минесота, по протестите што избувнаа откако имиграциски агенти за време на викендот убија американски државјанин.„Том е цврст, но праведен и ќе ми поднесува извештаи директно мене“, напиша Трамп во објава на социјалните мрежи. Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, одделно на платформата Икс соопшти дека Хоман ќе раководи со операциите на службата за имиграција во таа сојузна држава.Трамп во изјава за „Волстрит џурнал“ наведе дека неговата администрација ја преиспитува последната употреба на огнено оружје и најави дека во одреден момент би можело да дојде до повлекување на имиграциските службеници од подрачјето на Минеаполис. „Во еден момент ќе си заминеме. Ја завршивме работата, тие завршија феноменална работа“, изјави Трамп, без да прецизира временска рамка.Американските имиграциски агенти завчера го убија 37-годишниот Алекс Прети. Министерството за внатрешна безбедност го оквалификуваше инцидентот како напад, но снимки направени од минувачи, кои ги прегледала агенцијата Ројтерс, покажуваат дека Прети во раката држел телефон, а не пиштол, додека се обидувал да им помогне на други демонстранти кои биле соборени на земја.Ова е втор ваков инцидент во Минесота овој месец. На 7 јануари федерален имиграциски агент уби американска државјанка, Рене Гуд, откако ѝ пријде додека била во своето паркирано возило. Од администрацијата на Трамп тврдеа дека таа се обидела со возилото да удри агент, но други сведоци наведуваат дека видеоснимките сугерираат оти таа се обидувала да сврти и да се оддалечи од него.

Свет | пред 1 месец

Кремљ позитивно ги оценува преговорите во Абу Даби – продолжуваат следната недела

Портпаролот на рускиот претседател, Дмитриј Песков, изјави дека Кремљ ги оценува како позитивни првите преговори меѓу претставници на Русија, САД и Украина во Абу Даби.„Не би рекол дека таму имаше пријателство, тоа е тешко можно во моменталната фаза. Би било погрешно да се очекува голема ефикасност од првите контакти. На дневен ред беа сложени прашања. Но, ако се обидувате нешто да постигнете преку преговори, тогаш неопходно е да се води конструктивен дијалог“, истакна Песков.Преговорите во Абу Даби се однесуваа на териториите во Донбас и нуклеарната електрана Запорожје. Песков додаде дека „продолжувањето на преговорите е планирано за следната недела“.Москва не планира јавни дискусии за поединечни прашања што биле разгледувани, а за Русија принципијално значење има територијалното прашање, кое е дел од формулата договорена во Анкоридж.Преговорите се одржаа зад затворени врати, а руската работна група ја предводеше началникот на Главната управа на Генералштабот, адмирал Игор Костјуков. САД, според помошникот на претседателот Јуриј Ушаков, признаа дека без решавање на територијалното прашање не може да се очекува долгорочно решение. Воените сили на Украина треба да се повлечат од Донбас, што е важен услов за Москва.

Свет | пред 1 месец

Апокалипса во САД: Најмалку седум загинати, повеќе од 860.000 домаќинства без струја, откажани 12.000 летови

Зимската бура која го зафати поголемиот дел од Соединетите Американски Држави досега однесе најмалку седум животи. Повеќе од 860.000 домаќинства се без струја, а околу 12.000 летови се откажани.Тенеси пријави три смртни случаи поврзани со временските услови, две лица загинаа во Луизијана, едно во Тексас и едно во Канзас, според податоците на локалните власти пренесени од NBC News.Температурите во некои делови достигнаа до -35 степени Целзиусови.За некои области на југот на САД е прогласена опасност од силни временски непогоди, а на сила е и предупредување за торнадо за делови од Алабама, Џорџија и Флорида.Во погодените области повеќе од 860.000 корисници се без струја.Ледена дождовница паднала во делови од Џорџија, преку Северна и Јужна Каролина и средноатлантскиот регион, додека во долината на Охајо и североисточниот дел паднал обилен снег.Поради бурната зима откажани се повеќе од 12.000 летови планирани за денеска.

Свет | пред 1 месец

Приватен авион со 8 лица се урна на аеродром во Мејн

Приватен бизнис-авион „Bombardier Challenger 650“ со осум лица се урна денеска за време на полетување во американската држава Мејн, соопшти американската Федерална управа за авијација (FAA).Според CNN, степенот на повредите на патниците и членовите на екипажот засега не е познат. На местото на настанот веднаш интервенирале спасувачки екипи, а аеродромот ги затворил сите писти и овозможил движење само на возилата за итни случаи.Уште пред падот, контролорите на летови и пилотите разговарале за многу ниска видливост и одмрзнување на леталото, бидејќи по регионот минувала силна снежна бура. Авионскиот сообраќај бил прекинат само два минути по полетувањето, а очевидци известуваат дека авионот се превртел наопаку на пистата.Според информациите, во авионот имало три лица од екипажот и веројатно пет патници. Утре се очекуваат дополнителни детали и информации за здравствената состојба на повредените.

Свет | пред 1 месец

Родригез: Доста е диктат од Вашингтон врз венецуеланската политика

Привремената претседателка на Венецуела, Делси Родригез, изјави дека венецуеланската политика не смее да се подвргнува на диктати од Вашингтон.„Доста е диктат од Вашингтон! Доста е странски влијанија врз венецуеланската политика“, рече Родригез за време на средба со повеќе од две илјади работници во рафинеријата Пуерто Ла Круз. Таа нагласи дека приоритет на владата е одбраната на домот и националниот суверенитет.„Ќе се соочиме со нив директно. Со владата на Соединетите Американски Држави ќе ги решиме нашите разлики, нашите историски контроверзии, преку боливарската дипломатија. Ќе влеземе во дипломатска битка лице во лице и рековме – не се плашиме!“, додаде привремената претседателка.Родригез истакна дека Венецуела е подготвена за дијалог во рамките на меѓусебно почитување, но дека „оние кои бараат штета и зло треба целосно да бидат одбиени и исклучени од националниот живот на земјата“. Таа додаде дека оние кои повикувале на блокади, инвазии и бомбардирања на венецуелската територија против нејзиниот територијален интегритет, „не заслужуваат признание од народот на Венецуела“.

Свет | пред 1 месец