ИРАН

Ријад отвори тајни линии кон Техеран: Саудиска Арабија работи на запирање на војната што го тресе Блискиот Исток

Саудиска Арабија во последните денови го засилила директниот ангажман со Иран и активирала „тивки“ дипломатски канали со цел да се намали ескалацијата на војната на Блискиот Исток и да се спречи нејзино натамошно ширење, тврдат повеќе европски функционери запознаени со разговорите.Според нивните наводи, контактите се водат дискретно и со зголемена итност, а напорите добиваат поддршка и од неколку европски и блискоисточни држави. Во фокусот е деескалација на тензиите и обид да се затворат каналите што би можеле да доведат до нови напади, одмазди и проширување на конфликтот во регионот.Ријад во меѓувреме изразил загриженост дека Иран би можел да се обиде да ги таргетира највисоките саудиски функционери, било директно или преку сојузнички вооружени групи, вклучително и бунтовниците Хути во Јемен. Како дел од мерките на претпазливост, саудиските власти наводно започнале да организираат состаноци на министри и други високи претставници преку видео-врски, што се смета за нетипично во „рутински“ периоди.Во извештајот се наведува и дека Саудиска Арабија веќе се нашла на мета на напади со беспилотни летала. Во еден од последните инциденти, два ирански дрона наводно го погодиле комплексот на американската амбасада во Ријад, при што бил предизвикан структурен дефект на дел од покривот и задимување во внатрешноста на објектот.Иако официјални потврди за деталите од тајните контакти нема, дипломатската активност на Ријад сигнализира страв од регионална дестабилизација што би можела да ги загрози безбедноста во Заливот, како и светските пазари, со оглед на чувствителноста на енергетските рути и цените на нафтата.

Свет | пред 3 седмици

Иран ѝ се закани на ЕУ: „Кој ќе се приклучи на агресијата, станува легитимна цел“

Иран предупреди дека земјите членки на Европската унија што би се приклучиле на нападите на САД и Израел врз Иран ќе бидат третирани како „легитимни цели“ за иранска одмазда. Пораката ја испрати заменик-министерот за надворешни работи на Иран, Маџид Тахт-Раванчи, во интервју за француската телевизија France 24.„Секоја земја што ќе се приклучи на Америка и Израел во агресијата против Иран, дефинитивно ќе стане легитимна цел за Иран за одмазда“, изјави Тахт-Раванчи.Изјавата доаѓа во момент кога во ЕУ се забележуваат различни пристапи околу кризата и растечката воена напнатост на Блискиот Исток. Според објавените информации, дел од европските држави – меѓу кои Франција, Грција и Италија – испратиле воени бродови кон регионот, додека значаен дел од високите претставници на Унијата повикуваат на деескалација, прекин на конфликтот и дипломатско решение.Во Берлин, германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека Германија работи со партнерите на пристап што би довел до прекин на борбите со Иран, додавајќи дека неговата земја ги дели целите на САД и Израел.Во исто време, најостра критика за американско-израелската интервенција изрази шпанскиот премиер Педро Санчез. Тој повеќепати го осуди бомбардирањето на Иран како непромислено и незаконско, а објавено е и дека забранил користење американски авиони од поморските и воздухопловните бази во јужна Шпанија за напади врз Техеран.Изјавата на иранскиот заменик-министер дополнително ја зголемува загриженоста во Европа дека поширокото вовлекување во воени операции може да го прошири конфликтот и да отвори нови ризици – од безбедносни закани, до политички и економски последици за земјите на Унијата.

Свет | пред 3 седмици

Американскиот стратешки бомбардер Б-1 „Лансер“ слета во Британија – порака на сила во сенка на заканите за нов бран удари врз Иран

Американскиот стратешки бомбардер Б-1 „Лансер“ слета во Обединетото Кралство, потег што доаѓа во чувствителен момент на зголемени тензии околу можни нови удари врз Иран. Леталото е забележано при пристигнување во воздухопловната база RAF Fairford во англиската грофовија Глостершир.Б-1 „Лансер“ е еден од најпрепознатливите тешки бомбардери во американското воздухопловство, наменет за далечински мисии и брза проекција на сила. Долг е речиси 45 метри, со распон на крилја од 42 метри, а масата му достигнува околу 86 тони. Познат е и по прекарот „The Bone“, формиран од изговорот „B-One“.Според достапните податоци за платформата, Б-1 е способен да носи значителен товар на вооружување и опрема – до околу 34 тони – вклучително и крстосувачки ракети, а неговите перформанси му овозможуваат брзина поголема од 1.450 километри на час. Леталото го управува четиричлен екипаж и е опремено со навигациски и системи за наведување за прецизно дејствување, како и со средства за електронска заштита и мамки против противвоздушни закани.Бомбардерот во минатото беше користен во низа операции на Блискиот Исток, меѓу кои во Сирија, Либија, Авганистан и Ирак, што го прави симбол на американската способност за брзо распоредување и удар од голема далечина.Слетувањето во RAF Fairford следува по одлука на британските власти да дозволат користење британски бази за изведување одбранбени удари врз ирански ракетни постројки, што дополнително го става пристигнувањето на Б-1 во поширок геополитички контекст. Во вакви околности, распоредувањето на ваков тип авион се чита како сигнал – и до сојузниците и до противниците – дека Западот ја држи отворена опцијата за брза ескалација доколку кризата продолжи да се продлабочува.

Свет | пред 3 седмици

Ројтерс: Хезболах со месеци се прегрупирал и се вооружувал – сигнал дека нов судир со Израел го сметал за неизбежен

Либанската вооружена група Хезболах со месеци ги обновувала залихите од ракети и беспилотни летала, потпирајќи се на иранска поддршка и на сопствено локално производство, во подготовка за можен нов воен судир со Израел, наведува извештај заснован на сведоштва од шест извори запознаени со внатрешните подготовки.Според истите наводи, по исцрпувачкиот и разорен конфликт во 2024 година, раководството на Хезболах заклучило дека нова рунда борби е тешко да се избегне и дека следниот судир би можел да отвори и прашања за опстанокот на самата организација. Претставник на медиумската канцеларија на групата, Јусуф ал-Зеин, во изјава наведува дека Хезболах не коментира воени операции, но порачал дека се решени „да се борат до последниот здив“.Еден од клучните елементи на подготовките, според извори запознаени со финансискиот и воениот дел, било обезбедувањето стабилен месечен буџет од околу 50 милиони долари, кој најмногу доаѓал од Иран и бил наменет за исплата на плати на борците. Дел од средствата, според наводите, бил користен и за покривање кирија и трошоци за раселените лица по војната во 2024 година. Се проценува дека околу 60.000 жители на Либан, претежно од шиитската заедница која важи за главна база на поддршка на Хезболах, и натаму останале без домови или не можеле да се вратат во уништените населби.Паралелно со финансирањето, групата работела на пополнување на арсеналот преку домашна изработка на дел од ракетите и дроновите, како и преку набавка и префрлање материјали од иранско потекло. Израелски воени претставници, според истите извори, тврделе дека Хезболах се обидувал да криумчари и да произведува оружје, но дека производните капацитети му се намалени поради ударите и притисокот по примирјето.Во текстот се наведува дека двомесечната војна во 2024 година завршила со примирје посредувано од САД, по што Хезболах ги запрел нападите врз Израел, додека Израел продолжил со удари за кои тврдел дека се насочени кон спречување на обнова на воените способности на групата. Израел, исто така, задржал војници на пет височински позиции во јужен Либан, а либанските власти во еден период почнале да запленуваат оружје на југот, додека израелската страна тврдеше дека повторното вооружување оди побрзо од разоружувањето.Ескалацијата во првите денови од новиот бран напади, според процените цитирани во извештајот, била индикатор за големината на залихите: на 2 март биле лансирани околу 60 ракети и дронови, слична бројка и следниот ден, а на 4 март – повеќе од двојно. Израелски тинк-тенк кој ја следи безбедноста на северната граница проценил дека арсеналот на Хезболах пред најновите напади изнесувал околу 25.000 ракети и проектили, најмногу со краток и среден дострел. Воедно, се споменува и видео-материјал што групата го објавила, на кој аналитичар идентификувал дрон од тип што може да се произведува и локално.Меѓу мерките на терен, според наводите, било и враќањето на борци од елитната единица „Радван“ во јужен Либан, од каде што биле повлечени по судирите во 2024 година. Израел претходно соопштувал дека таргетирал инфраструктура за обука и складирање, а дел од изворите тврдат дека токму тие удари создале дополнителни проблеми за регрутирање нови оперативци.

Свет | пред 3 седмици

САД нудат осигурување од 20 милијарди долари поради блокада на танкери во војната во Иран

Соединетите Американски Држави ќе обезбедат реосигурување за морските загуби во регионот на Персискиот Залив до 20 милијарди долари со цел да ја зајакнат довербата кај сопствениците на бродови кои превезуваат нафта и природен гас за време на војната во Иран. Оваа мерка во петок ја соопшти Американската корпорација за меѓународно развојно финансирање, пренесува „Ројтерс“.Претседателот Доналд Трамп нареди на Корпорацијата за меѓународно развојно финансирање да обезбеди покривање од политички ризици и финансиски гаранции за поморската трговија во Заливот. Одлуката уследи откако беше запрен транзитот на танкери со нафта и течен природен гас низ Хормушкиот теснец, важен пловен пат помеѓу Иран и Оман, низ кој се транспортира околу 20 отсто од дневната светска потрошувачка на нафта.Од Корпорацијата за меѓународно развојно финансирање соопштија дека осигурувањето ќе се обезбедува континуирано, а во почетната фаза ќе се насочи кон осигурување на бродскиот труп, моторите и теретот.

Свет | пред 3 седмици

Силни експлозии кај Натанз: неизвесност околу состојбата на клучниот ирански нуклеарен комплекс

Силни експлозии се слушнале во централниот дел на Иран, во близина на градот Натанз, објавија ирански државни медиуми. Засега нема официјални податоци за можни жртви, ниту за обемот на причинетата материјална штета.Натанз е меѓу најчувствителните точки на иранската инфраструктура, бидејќи во неговата околина се наоѓа еден од најголемите и најпознати комплекси за збогатување ураниум во земјата – објект што претставува срцевина на иранската нуклеарна програма и долги години е во фокусот на меѓународните безбедносни проценки.Комплексот претходно беше цел на напади во текот на 12-дневниот конфликт во 2025 година, а и порано беше погоден во рамки на актуелната ескалација. Токму поради таа историја, секоја информација за експлозии во близина на Натанз веднаш предизвикува остри реакции и засилени шпекулации за можни саботажи или прецизни удари врз критична инфраструктура.Во отсуство на потврдени детали, вниманието е насочено кон тоа дали има нарушувања на работата на постројките и дали има последици по безбедносните системи на комплексот. Состојбата во областа внимателно ја следат меѓународни организации и аналитичари за безбедност, додека се чекаат дополнителни официјални соопштенија од иранските власти.

Свет | пред 3 седмици

Белата куќа ја релативизира наводната руска помош за Иран: „Не прави разлика – ги разоруваме“

Белата куќа се обиде да ја намали тежината на тврдењата дека Русија споделува разузнавачки информации со Иран што би можеле да му помогнат на Техеран да ги таргетира американските воени цели во регионот. Портпаролката Каролин Ливит изјави дека таквата размена „не прави никаква разлика“ за американските операции и дека американските сили „целосно го разоруваат“ противникот.Ливит одби да одговори дали претседателот на САД, Доналд Трамп, ќе разговара за овие наводи со рускиот претседател Владимир Путин, како и дали Вашингтон размислува за конкретни мерки поради можната руска улога.Според американски функционери запознаени со разузнавачките проценки, Русија на Иран му доставила информации кои потенцијално би можеле да помогнат при напади врз американски воени бродови, авиони и други цели. Во исто време, тие нагласиле дека нема докази оти Москва директно го насочува Техеран како да ги користи тие податоци.Наводите се појавуваат во момент на ескалација на судирот кој, според оценките, го отворија САД и Израел во изминатата недела. Во тие околности, информациите се толкуваат како можен прв сигнал дека Русија би можела да се обиде да преземе поактивна улога во конфликтот.Кремљ, пак, ги негираше тврдењата дека ѝ дава воена помош на Исламската Република и порача дека останува во контакт со Иран, без да прецизира каква е природата на таа комуникација.

Свет | пред 3 седмици

МНР склучи договор за чартер-летови: До средината на неделата ќе се евакуираат сите пријавени

Евакуацијата на македонските државјани од земјите на Блискиот Исток со комерцијални чартер-летови ќе започне во недела, информира Министерството за надворешни работи и надворешна трговија.Од Министерството соопштија дека попладнево е склучен договор со авиокомпанија, согласно Законот за јавни набавки и по спроведена соодветна постапка. Според утврдениот план, се очекува до средината на следната недела да бидат евакуирани сите македонски државјани кои изразиле подготвеност за враќање.Процесот, како што посочуваат, се координира од Министерството и дипломатско-конзуларните претставништва во регионот.Според последните податоци, амбасадата во Доха ја контактирале 150 македонски државјани, од кои 95 изразиле подготвеност за евакуација. Амбасадата во Абу Даби, пак, била контактирана од 585 лица кои престојуваат во Обединетите Арапски Емирати, како и од 36 лица од Кувајт, 15 од Бахреин и пет од Кралството Саудиска Арабија.Министерството повторно ги повика сите македонски државјани кои се наоѓаат во погодените региони, а сè уште не стапиле во контакт со дипломатско-конзуларните претставништва, тоа да го направат во најкраток можен рок преку дежурните телефонски броеви или преку СОС-бројот на Министерството.Техничките и организациските детали за летовите ќе бидат дополнително утврдени во координација со авиокомпанијата, а граѓаните ќе бидат навремено информирани за сите следни чекори. Министерството наведува дека останува во постојана комуникација со граѓаните и институциите со цел нивно безбедно и навремено враќање.

Македонија | пред 3 седмици

Белата куќа: Разгледуваме потенцијални нови лидери на Иран

Белата куќа разгледува неколку можни кандидати за водење на Иран, изјави портпаролката Каролина Ливит, откако претседателот Доналд Трамп рече дека САД мора да учествуваат во изборот на следниот ирански лидер. „Знам дека има неколку лица на кои нашите разузнавачки агенции и американската влада обрнуваат внимание, но нема да навлегувам во повеќе детали“, додаде Ливит.Претходно, Трамп изјави дека нема да има никаков договор со Иран освен „безусловна предавање“. „Претседателот со тоа сака да каже дека кога тој, како Врховен командант на американските вооружени сили, ќе процени дека Иран повеќе не претставува закана за САД и дека целите на операцијата „Епик Фјури“ се целосно остварени, Иран практично ќе се најде во состојба на безусловна предавање, без разлика дали тоа го признаваат сами или не“, објасни Ливит.Ливит: Американската операција во Иран би можела да трае до шест неделиАмериканската воена кампања против Иран би можела да трае од четири до шест недели, рече Ливит. Доналд Трамп претходно наговести дека војната ќе трае приближно четири до пет недели, но дека може да потрае и „многу подолго“. Министерот за одбрана Пит Хегсет рече дека САД „ќе земат сè потребно време за да обезбедат успех“.Пред состанокот на Трамп со главните добавувачи на оружје, Ливит додаде дека САД имаат доволни резерви на оружје за да ги задоволат сите оперативни потреби во Иран.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Иран не мора да биде демократска држава

Американскиот претседател Доналд Трамп во интервју за телевизијата Си-ен-ен изјави дека иранското раководство е „неутрализирано“ и дека во земјата треба да се избере нов лидер кој ќе има коректен однос кон Соединетите Американски Држави и Израел, дури и ако Иран не биде демократска држава.Во краткото телефонско интервју Трамп оцени дека Иран значително ослабнал во последните денови. „Иран повеќе не е истата земја како пред една недела. Пред една недела беа моќни, а сега навистина се неутрализирани“, изјави тој.Трамп изрази уверување дека изборот на нов лидер во Иран ќе биде едноставен и нагласи дека сака да биде вклучен во тој процес. Ситуацијата ја спореди со случувањата во Венецуела, каде што, според него, Соединетите Американски Држави на почетокот на годината го заробиле поранешниот претседател Николас Мадуро и на власт ја поставиле неговата заменичка.„Тоа ќе функционира многу лесно. Ќе биде како во Венецуела. Таму имаме одлична лидерка. Работи фантастична работа. И овде ќе биде како во Венецуела“, рече Трамп, мислејќи на привремената претседателка Делси Родригес.Тој додаде дека не е против можноста Иран да добие и верски лидер. „Можеби и тоа е опција, зависи кој е таа личност. Немам ништо против верски лидери. Работам со многу верски лидери и тие се фантастични“, изјави американскиот претседател.На прашањето дали инсистира Иран да биде демократска држава, Трамп одговори дека најважно е земјата да има лидер кој ќе биде „чесен и праведен“ и кој добро ќе ги третира Соединетите Американски Држави, Израел и другите земји од Блискиот Исток.Трамп зборуваше и за односите со земјите од Блискиот Исток, тврдејќи дека тие денес се блиски партнери на Вашингтон. Според него, претходните американски администрации ги оттурнале државите како Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати и Катар, но дека тој успеал повторно да ги приближи кон САД.Американскиот претседател ја пофали и воената операција против Иран, оценувајќи ја со „12, можеби и 15 на скала до 10“. Тој изјави дека не е загрижен за растот на цените на горивото, додавајќи дека поскапувањето ќе биде краткотрајно и дека цените наскоро значително ќе паднат.Трамп исто така рече дека прашањето со Ормускиот теснец е „веќе решено“ и тврди дека иранската морнарица претрпела сериозни загуби. Според неговите зборови, во операциите биле потопени околу 25 ирански воени бродови.

Свет | пред 3 седмици

Израел ги поддржува курдските милиции во офанзива кон западен Иран

Израел бомбардира делови од западен Иран со цел да им помогне на иранските курдски милиции, кои се надеваат дека ќе ја искористат американско-израелската војна против Техеран за да преземат градови во близина на границата. Според три извори запознаени со разговорите, курдските сили сакаат да започнат офанзива од територијата на Ирак.Идејата за напад од страна на иранските курдски сили стационирани во Ирак добила дополнителна тежина во петокот, кога американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека би било „прекрасно“ ако тие ја преминат границата, пишува Ројтерс. Потенцијалното курдско востание би можело сериозно да го оптовари Иран додека се брани од тековната воздушна кампања. Според изворите, милициите се консултирале со Соединетите Американски Држави за можните начини на напад врз иранските безбедносни сили.Разговорите за оваа можност траат веќе околу една година. Израел во тој период водел одделни контакти со иранските курдски бунтовнички групи кои дејствуваат од полуавтономниот регион Ирачки Курдистан. Два курдски извори од Иран потврдија дека тие разговори се водат подолго време, додека израелски извор навел дека контактите се „долготрајни“.Според изворите, првичната цел на курдските фракции би била преземање дел од иранската територија покрај границата. Еден од курдските извори посочил дека меѓу целите се градовите Ошнавија и Пираншар. Се тврди дека илјадници борци се собираат на ирачката страна од границата и дека би можеле да започнат офанзива во рок од една недела, иако Ројтерс не можел независно да ги потврди тие информации. Независни проценки наведуваат дека милициите располагаат со меѓу 5.000 и 8.000 борци.Курдските извори велат дека тие во моментот имаат претежно лесно вооружување. Иако нивната огнена моќ можеби не е доволна за сериозен обид за воспоставување самоуправа, со поддршка од САД и Израел би можеле да создадат значителни проблеми долж границата.Пет долгогодишни ирански опозициски курдски групи на крајот на минатиот месец објавија дека формирале сојуз. Меѓу нив се Партијата за слободен живот на Курдистан, Демократската партија на ирански Курдистан и Партијата за слобода на Курдистан, кои и претходно учествувале во вооружени побуни и имаат борбени сили во Ирак.Според три извори, Курдите во Иран им доставуваат разузнавачки информации на САД и Израел за цели во пограничните области. Израелскиот аналитичар Џонатан Спејер изјавил дека Израел се обидува „да го уништи режимот со сите расположливи средства“.Сепак, експертот за Иран и поранешен израелски разузнавач Дени Цитринович смета дека евентуално востание нема широка поддршка меѓу Курдите во Ирак и Иран. Според него, многумина чекаат да видат дали иранскиот режим ќе опстане. Тој предупреди дека поддршката за востание може да биде контрапродуктивна за САД и Израел бидејќи би можела да го зајакне иранскиот национализам.Турски и ирачки претставници исто така изразиле резерви кон можноста за курдско востание во Иран, бидејќи ниту една од тие земји не поддржува сепаратизам меѓу Курдите, кои живеат во делови од Ирак, Турција, Сирија и Иран.Не е јасно дали бунтовниците ќе добијат поддршка од Курдите во Ирак. Политичкото раководство на Ирачки Курдистан јавно негираше дека има план да испраќа борци или да се вклучи во конфликт со Иран, и покрај извештаите за надворешен притисок.Во меѓувреме, Иран изведува напади врз курдски вооружени групи во Ирак, како и врз американски бази во регионот. Во петокот Техеран го предупреди Ирачки Курдистан дека ќе возврати доколку на границата се распоредат непријателски сили.Два курдски извори наведуваат дека фракциите имаат потесна соработка со САД отколку со Израел, но дека за евентуална прекугранична офанзива би им била потребна воздушна поддршка од двете страни. Еден од нив изјавил дека засега не добиле оружје, но дека ќе побараат системи за противвоздушна одбрана, беспилотни летала, лесно вооружување и артилериска поддршка.Иако курдските групи имаат долга историја на соработка со САД, последните настани предизвикале недоверба. Еден курдски извор од Иран изјавил дека лидерите се загрижени дека би можеле да бидат „предадени“, како што се случи со курдските сили во северна Сирија, кои по долгата соработка со Вашингтон беа принудени да се повлечат од дел од територијата.Според истиот извор, иранските курдски лидери побарале гаранции од САД. Двата извора наведуваат дека нивната цел е воспоставување полуавтономен регион во рамките на федерален Иран, по моделот на автономијата што постои во Ирак.

Свет | пред 3 седмици

Трамп тврди дека тивко се преселуваат илјадници луѓе „од Исток“, го пофали Стејт департментот и Марко Рубио

Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека е во тек „преселување на илјадници луѓе“ од различни земји „од Исток“, наведувајќи дека операцијата се спроведува дискретно и без проблеми.Пораката ја објави на својата платформа Truth Social, а во неа изрази пофалби за Стејт департментот и за државниот секретар Марко Рубио, оценувајќи дека институцијата „врши одлична работа“ во организацијата на процесот.„Преместуваме илјадници луѓе од различни земји низ Исток. Тоа се прави тивко, но беспрекорно. Стејт департментот, под водство на секретарот Марко Рубио, врши одлична работа!“Објавата доаѓа во период на зголемени тензии на Блискиот Исток, поради што вниманието на јавноста е насочено кон можни операции поврзани со безбедност, дипломатија и хуманитарни мерки. Американските институции досега не објавија дополнителни официјални детали што би ја разјасниле изјавата.

Свет | пред 3 седмици

Германија ги повлекува дополнителните сили од Блискиот Исток по ескалацијата на војната со Иран

Германија почна повлекување на дополнителни сили на Бундесверот од Блискиот Исток, поради влошената безбедносна состојба што ја следи ескалацијата на војната меѓу САД и Израел против Иран. Информацијата денеска, 6 март 2026 година, ја потврдил воен портпарол за „Ројтерс“, наведувајќи дека одлуката е донесена поради ризиците на терен.Според достапните информации, повлекувањето ја опфаќа и германската компонента распоредена во рамките на мировната мисија на ОН – UNIFIL во Либан, каде што безбедносната слика се оценува како непредвидлива. На ова, како што се посочува, му претходело и значително намалување на германското присуство во Ербил, на северот на Ирак.Германската новинска мрежа RND, која прва извести за дел од деталите, наведува дека дел од германските војници стационирани во Бахреин веќе се вратиле во татковината, додека се водат подготовки за повлекување од Кувајт. Воениот портпарол, според „Ројтерс“, не сакал да ги коментира овие наводи.Во исто време, според истото известување, се разгледува и преместување на германски војници и дипломатско-административен персонал од амбасадата во Багдад кон Јордан, иако германското Министерство за надворешни работи не одговорило на барањето за коментар.Во регионот, според проценките што се наведуваат во извештаите, се распоредени околу 500 германски војници, најмногу во Ирак и Јордан. Германските власти претходно веќе презеле чекори за намалување на одредени контингенти и преместување дел од персоналот од воени кампови, токму поради растечките безбедносни ризици.

Свет | пред 3 седмици

Кремљ: Војната во Иран ја зголеми побарувачката за руски енергенси

Кремљ соопшти дека војната во Иран забележливо ја зголемила побарувачката на руски енергетски производи, оценувајќи дека Русија останува „сигурен снабдувач“ со нафта и гас – и преку цевководи и како течен природен гас.Изјавата доаѓа откако, според објавата, американското Министерство за финансии издало 30-дневно изземање со кое на Индија ѝ се овозможува да купува руска нафта.Во фокусот на актуелните турбуленции е и Ормускиот Теснец – клучен поморски премин. Кремљ тврди дека поради конфликтот теснецот е речиси целосно затворен, што предизвикува прекини во снабдувањето и дополнителен притисок врз светските пазари на нафта и гас.Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, пред новинарите изјавил дека Русија „била и останала“ сигурен испорачател на енергенси и дека растот на побарувачката е директно поврзан со војната во Иран.Бележиме значаен пораст на побарувачката за руски енергетски ресурси во врска со војната во Иран“, изјави Песков.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) На фудбалерките на Иран им се заканува смртна казна

Фудбалерките на Иран на државната телевизија беа прогласени за „воени предавници“ со кои треба строго да се постапува поради нивниот гест на Азискиот куп во Австралија.Имено, одбивањето на Иранките да ја пеат химната пред натпреварот со Јужна Кореја предизвика остри осуди, а водителот на иранската државна телевизија рече дека тие мора да се соочат со „жиг на срам и предавство“.Радикалниот портпарол на режимот, Мохамад Реза Шахбази, изјави дека властите мора да ги прогласат за предавници, за што во Иран се заканува смртна казна.Ќе кажам само едно: со предавниците во воено време мора да се постапува построго. Секој што во воени услови превземе нешто против земјата мора да биде построго казнет. На пример, случајот со нашата женска фудбалска репрезентација која не ја пеела химната, објавена фотографија и сè останато, за што нема да навлегувам во детали. И јавноста и властите мора да ги сметаат тие поединци за ‘воени предавници’. Тоа не смее да се смета за обичен приговор или симболичен гест. На челата мора да им остане жиг на срам и предавство и со нив треба конечо и строго да се постапи“, изјави Шахбази, според превод објавен на платформата X.Фудбалерките и нивната селекторка Марзија Џафари во понеделникот молчеа додека се интонираше химната, што се смета за тих протест против исламскиот режим.Овој гест се случи само два дена по убиството на врховниот лидер ајатолах Али Хамнеи во американско-израелски напад.Поради заканите од нивната земја, повиците до Австралија за обезбедување азил стануваат сè посилни.Иранките во првите два кола на Азискиот куп претрпеа убедливи порази од Јужна Кореја (3:0) и од домаќинот Австралија (4:0).Во последното коло од групната фаза во недела ќе играат со Филипините. Победата би ги оставила во игра за плеј-оф, бидејќи две најдобри третопласирани селекции исто така ќе продолжат понатаму.

Спорт | пред 3 седмици

Израел го повика Загреб целосно да ги прекине дипломатските односи со Иран

Амбасадорот на Израел во Хрватска, Гари Корен, го повика официјалниот Загреб да ги прекине дипломатските односи со Техеран. Тој истакна дека хрватските власти треба да спроведат безбедносни проверки на персоналот на иранското дипломатско претставништво, бидејќи меѓу нив може да има „шпиони“ од Револуционерната гарда, која во ЕУ се смета за терористичка организација.Во интервју за Хина, Корен и препорача на Хрватска и другите европски држави да ја проверат служба на иранските амбасади, наведувајќи дека во многу од нив има припадници на Револуционерната гарда со задача „собирање разузнавачки информации“ и поддршка на тероризам. Тој исто така посочи дека иранскиот режим има „ќелии на спијачи“ ширум Западот, што се покажало и во САД при обидот за убиство на припадничка на иранската опозиција.Корен предупреди дека во Загреб постојат и многу приврзаници на иранскиот режим на другата страна на границата, во Босна и Херцеговина, и ги повика хрватските власти целосно да ги прекинат дипломатските односи со Иран.Не само да го повлечете амбасадорот, туку и да ги затворите своите амбасади и да соопштите дека очекувате затворање на иранската амбасада во Загреб“, рече тој.Амбасадорот не сакаше да го коментира хрватскиот претседател Зоран Милановиќ, кој ја критикуваше израелската влада и ја забрани воената соработка меѓу хрватските и израелските вооружени сили, нагласувајќи дека амбасадорите не смеат да бидат дел од внатрешната политика, почитувајќи ги сите хрватски институции.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Христијански пастори се собраа во Белата куќа за да се молат за Трамп и војната со Иран

Христијанските пастори се собраа во Овалната соба со претседателот Доналд Трамп вчера вечер за да се молат за успехот на Америка во војната со Иран, пренесува Глобал њуз.За време на состанокот, пасторите го опкружија Трамп во неговата канцеларија и се молеа заедно за водство, мудрост и заштита додека тој ја води земјата.Собирот беше организиран со учество на Канцеларијата за религија во Белата куќа, која ја води Паула Вајт, телевизиска евангелистка која беше критикувана поради нејзините контроверзни практики за собирање средства.Еден од пасторите кои учествуваа на церемонијата во Белата куќа зборуваше за неговата чест да ја води молитвата за претседателот на САД, додека другите учесници зборуваа за „неверојатен ден“ и важно време за молитва за водството на САД.Учесниците се молеа на Бога да му даде мудрост на претседателот Трамп, да го заштити од сето зло и да му помогне да промовира политики засновани на она што го опишаа како вредности засновани на вера и правда.Како што коментираат меѓународните медиуми, групната молитва го одразува континуираниот дофат на Трамп до евангелистичките христијански групи, група која е клучна политичка база за републиканците.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Австралиските војници на американската подморница не учествувале во нападот врз Иран

Тројца австралиски војници биле на американска подморница која потопила ирански воен брод во Индискиот Океан, но не учествувале во самиот напад, изјави австралискиот премиер Ентони Албанезе, пренесува Ројтерс. Нападот се случил порано оваа недела крај јужниот брег на Шри Ланка и претставува прв случај од Втората светска војна кога Соединетите Американски Држави потопиле непријателски брод.Властите на Шри Ланка извлекле тела на 87 морнари.Албанезе појасни дека австралиските војници биле на подморницата во рамки на обука поврзана со одбранбениот договор AUKUS, кој ја обединува Австралија, САД и Обединетото Кралство. Договорот предвидува Австралија со помош на сојузниците да развива и гради подморници со нуклеарен погон.Австралијците лично не учествувало во никаква офанзивна акција против Иран“, нагласи премиерот.Тој додаде дека станува збор за долгогодишна пракса на соработка со партнерски држави и исклучи можност Австралија да учествува во воени операции во овој конфликт. Сепак, Канбера изрази поддршка за напорите за спречување на Иран да развие нуклеарно оружје.Во меѓувреме, конфликтот на Блискиот Исток дополнително ескалираше, откако американски и израелски борбени авиони погодиле повеќе цели низ Иран, додека градовите во Персискиот Залив повторно биле изложени на бомбардирање, пренесува Ројтерс.

Свет | пред 3 седмици

САД и дозволи на Индија привремено да купува руска нафта поради војната во Иран

По повеќемесечен притисок врз Индија да престане со купување руска нафта, Соединетите Американски Држави ѝ одобрија на Индија привремено изземање кое ѝ овозможува набавка на гориво од Москва поради ограничувањата на глобалните резерви на нафта предизвикани од војната на Блискиот Исток.Американскиот министер за финансии, Скoт Бесент, објави дека Министерството за финансии издава привремено 30-дневно изземање, со кое индиските рафинерии ќе можат да купуваат руска нафта.Целта е да се обезбеди непречен проток на нафта на светскиот пазар“, истакна Бесент, додавајќи дека оваа краткорочна мерка нема да и донесе значителна финансиска корист на руската влада, бидејќи се однесува на нафта која веќе е на пат кон потрошувачите.Тој посочи дека „Индија е клучен партнер на САД“ и истакна дека Вашингтон очекува Њу Делхи да ја зголеми куповината на американска нафта.Ова привремено решение ќе го ублажи притисокот предизвикан од обидот на Иран да ја држи светската енергетика како заложник“, заклучи Бесент.Според шест извори кои зборувале за Ројтерс, индиските рафинерии веќе започнале да купуваат милиони барели руска сурова нафта за да се справат со намалените резерви предизвикани од американско-израелската воена кампања во Иран.Оваа одлука следува по повеќемесечниот притисок од Вашингтон врз Њу Делхи да ја намали куповината на руска нафта, со цел да се ограничат клучните приходи за воените напори на Москва во Украина.

Свет | пред 3 седмици

Курдите од Ирак подготвени за акција во Иран, чекаат сигнал од САД

Курдските опозициски групи на северот на Ирак изјавија дека имаат планови да преминат преку границата со Иран, но дека нивните борци сè уште не презеле акции затоа што чекаат американските и израелските сили прво да ги ослабнат иранските позиции, објави BBC.Се подготвуваме за ова последните 47 години, од времето на Исламската Република“, изјави Хана Јазданпана од Курдистанската партија за слобода (PAK), која тврди дека располага со најголема вооружена сила.Според нејзините зборови, „нема поместување на ниту еден Пешмерга“, курдски термин за оние кои се подготвени да се соочат со смртта. Јазданпана рече за BBC дека шесте опозициски групи, кои неодамна формирале коалиција, меѓусебно се координираат политички и воено, и дека никој не дејствува сам.Таа оцени дека борците не треба да напредуваат оваа недела, бидејќи САД мора најпрво да „отворaат пат“.Не можеме да се движиме ако воздухот над нас не е ослободен. Потребно е да се уништат складиштата со оружје на режимот. Во спротивно, тоа би било самоубиство. Режимот е многу брутален, а најнапредното оружје што го имаме е калашников“, додаде таа.Јазданпана исто така изјави дека сака САД да воведат зона забранета за летови за да ги заштитат курдските борци.Многу пати го побаравме тоа. Јас бев таа што испраќаше е-пораки со пораката „итно ни е потребно““, рече таа.Белата куќа ги демантираше тврдењата дека американскиот претседател Доналд Трамп размислува за вооружување на Курдите. BBC потсетува дека многу Курди во минатото биле обучувани од американските сили за борба против Исламската држава во Ирак. Курдите, кои се четвртата најголема етничка група на Блискиот исток, се распослани меѓу Иран, Ирак, Сирија и Турција.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Израел започна напади врз клучната инфраструктура – експлозии и густ чад низ Техеран

Израел соопшти дека започнал широки напади врз клучната инфраструктура на режимот во Техеран.Дописници на CNN јавуваат за воздушни напади низ главниот град на Иран. Иранските медиуми јавија дека низ цел Техеран се слушале силни експлозии, а меѓу целите биле и главните трговски улици во престолнината.На видеа кои кружат на социјалните мрежи се гледаат експлозии, густ црн чад и луѓе кои бегаат од областа.Претходно, Израелски одбранбени сили (IDF) ја срамнија со земја претседателската палата во Техеран, каде што се наоѓал врховниот лидер на Иран, Ајатолах Али Хамнеи, заедно со своите соработници.Иранскиот портпарол на Централниот штаб на армијата, пoлковник Ибрахим Золфгари, изјави дека одговорот на американско-израелските напади ќе биде проширен и интензивиран, и дека иранската војска продолжува да пресретнува израелски и американски авиони и дронови низ целата земја.Кукавички воени сили и објекти на ционистичкиот режим се сокриени меѓу цивилните области, но откривањето и нападите на агресорите ќе продолжат, а во наредните денови трендот на нападите ќе стане поинтензивен и пошироко распространет“, рече Золфгари.Според него, иранската војска рано утрово следела и уништила еден борбен авион F-15E и четири напредни извидувачко-борбени дронови – Hermes 900 и MQ-9 – над западните, југозападните и јужните делови на земјата.Овие напади предизвикаа хаос во Техеран, со експлозии, густ чад и евакуација на цивили.

Свет | пред 3 седмици

Грција предупредува: Напад врз Кипар е закана за цела Европа

Mинистерот за надворешни работи на Грција, Јоргос Герапетритис, изјави дека секое таргетирање на Кипар претставува закана за цела Европа, додавајќи дека поморската база Суда не се наоѓа во непосредна опасност од ирански напади.Говорејќи за грчкото воено присуство на Кипар, Герапетритис во интервју за телевизијата SKAI истакна дека мисијата на фрегатите Kimon и Psaras, како и на ловците F‑16 Viper, претставува „историска одговорност“, нагласувајќи дека распоредувањето на силите е исклучиво одбранбена мерка.Секое таргетирање на Кипар претставува закана за цела Европа и наметнува обврска за солидарност со Кипар“, изјави Герапетритис.Одговарајќи на прашање дали поморската база Суда се наоѓа во дострел на иранските ракети, тој нагласи дека базата е заштитена со одбранбен договор меѓу САД и Грција и дека се преземени сите мерки за безбедност на објектите, вклучително и на американските инсталации на територијата на базата.Режимот на базата Суда е регулиран со одбранбениот договор меѓу САД и Грција. Она што може да се прави во рамките на базата е многу строго дефинирано, пред сè обезбедување на објектите на САД, така што тие не се наменети за офанзивни дејствија. Сакам да ве уверам дека се преземени сите неопходни мерки и од американска и од грчка страна. Сите разбираме дека кризата во поширокиот регион на Блискиот Исток има последици и врз безбедноста“, рече тој.Герапетритис додаде дека продолжува евакуацијата на грчките државјани од Обединетите Арапски Емирати, Кувајт, Оман и други региони, нагласувајќи дека репатријацијата е „најсложената задача“ на грчкото Министерство за надворешни работи во последните неколку децении.Тој посочи дека воздушниот простор во тие региони се отвора само делумно и повремено, што дополнително ги отежнува операциите.Грчкиот министер ги отфрли и критиките од Турција во врска со распоредувањето на системот MIM‑104 Patriot на островот Карпатос, оценувајќи ги како „целосно неосновани“.

Свет | пред 3 седмици

Хезболах предупредува: Израелската агресија нема да остане без одговор

Либанското движење Хезболах ги повика жителите на Израел да ги евакуираат градовите во радиус од пет километри од границата меѓу двете земји и предупреди дека „агресијата на израелската војска нема да помине без одговор“.Предупредувањето дојде помалку од еден ден откако Израел ги повика жителите да ги напуштат јужните предградија на Бејрут, што предизвика заминување на голем број луѓе од дел од престолнината познат како Дахије, пренесе Ројтерс.Агресијата на вашата војска врз либанскиот суверенитет и врз безбедните граѓани, уништувањето на цивилната инфраструктура и кампањата на протерување што ја спроведувате нема да поминат без одговор“, се наведува во пораката на Хезболах.Израел соопшти дека нема да ги евакуира своите погранични градови и дека испратил дополнителни војници во Либан, наведувајќи дека станува збор за одбранбена мерка со цел заштита на граѓаните кои живеат во близина на границата.

Свет | пред 3 седмици

315 Грци евакуирани од Блискиот Исток

Вкупно 315 грчки државјани се вратија во Грција во четвртокот од Блискиот Исток, поради тековниот конфликт во регионот, во рамки на операции за репатријација координирани од Министерството за надворешни работи на Грција.Според министерството, 91 грчки државјанин и членови на нивните семејства пристигнале во Атина од Абу Даби со авион Lockheed C‑130 Hercules на Грчкото воено воздухопловство, во операција координирана од грчката амбасада во Абу Даби.Дополнителни 101 грчки државјанин и нивни семејства пристигнале во Атина од Дубаи со специјален лет на авиокомпанијата Aegean Airlines, исто така организиран од грчката амбасада во Абу Даби.Во посебна операција, 10 грчки државјани патувале по копно од Ерусалим до граничниот премин Таба граничен премин во Египет, придружувани од грчкиот генерален конзул во Ерусалим.Дополнително, 113 грчки државјани и членови на нивните семејства биле пренесени во Атина од Шарџа во Обединети Арапски Емирати со лет на авиокомпанијата Air Arabia.Министерството за надворешни работи соопшти дека операциите за репатријација ќе продолжат и во наредните денови и дека властите остануваат во состојба на целосна подготвеност за да им помогнат на грчките државјани погодени од конфликтот во поширокиот регион на Блискиот Исток.

Свет | пред 3 седмици

НАТО ја засили противракетната одбрана по пресретната иранска ракета кон Турција

НАТО ја зголеми својата противракетна одбрана откако беше пресретната ракета од Иран насочена кон Турција, соопшти во четвртокот военото седиште на алијансата.Според соопштението од НАТО, зголеменото ниво на готовност ќе остане на сила сè додека не се намали заканата од „континуираните, неселективни напади на Иран низ регионот“, изјави полковникот Мартин О’Донел, портпарол на Врховната команда на сојузничките сили во Европа.О’Донел во објава на платформата X истакна дека НАТО „совршено ја извршил“ противракетната одбрана во Турција во средата.За помалку од 10 минути, припадниците на НАТО идентификуваа закана за сојузниците – балистичка ракета, ја потврдија нејзината траекторија, ги алармираа копнените и поморските системи за противракетна одбрана и лансираа пресретнувач за да ја неутрализираат заканата и да ја заштитат нашата територија и населението“, рече тој.Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, претходно во четвртокот изјави дека алијансата засега не планира да го активира членот 5 за колективна одбрана поради балистичкиот напад, во време на стравувања дека НАТО би можел да биде вовлечен во војната меѓу САД и Иран.Руте не даде повеќе детали кога беше прашан за зголемената одбранбена подготвеност во рамките на алијансата.

Свет | пред 3 седмици