РУСИЈА

ЕУ бара повлекување на руските воени сили од Белорусија, Грузија и Ерменија

Европската унија бара Русија да ги повлече своите воени сили не само од Украина, туку и од Белорусија, Грузија, Ерменија и сепаратистичката молдавска регија Придњестровје, наведува документ испратен од високиот претставник на ЕУ за надворешна политика Каја Калас.Документот бара и забрана за руско воено присуство, повлекување на нуклеарното оружје од Белорусија и демилитаризација на окупираните територии. Руски трупи се стационирани во Абхазија, Јужна Осетија, Придњестровје, Ерменија и Белорусија, од каде се организираше инвазијата во 2022 година.ЕУ исто така бара исплата на воена штета, укинување на амнестијата за воени злосторства и целосен пристап за меѓународни истражители. Брисел истакнува дека траен мир не е возможен без учество на ЕУ на преговарачката маса и без заштита на безбедносните интереси на Унијата.

Свет | пред 3 седмици

Мерц: Војната ќе заврши дури кога едната од двете страни ќе биде исцрпена, воено или економски

Германскиот канцелар Фридрих Мерц оцени дека шансите за брз крај на војната во Украина преку преговори се мали.Тој за германските весници НБР и „Рајнфалц“ изјави дека според неговата проценка војната ќе заврши дури кога едната од двете страни ќе биде исцрпена, „било воено или економски“.„Разумот и хуманитарните аргументи нема да го убедат рускиот претседател Владимир Путин. Тоа е горчлива вистина“, рече Мерк.Според неговите зборови, целта на европските напори е „да се спречи руската држава да ја продолжи воената акција и неговото финансирање“, пренесува Шпигел. Мерц истакна дека смета за практично невозможно нормалните односи со Путин некогаш да се вратат.„Кога ќе го погледнам овој режим и овој слеп, лут терор, имам малку надеж“, наведе германскиот канцелар.Според Мерк, руската „владејачка елита“ не може без војна во блиска иднина и мора да ја одржува воената машинерија во функција затоа што немаат план што друго да прават со стотици илјади војници, од кои некои се тешко трауматизирани, кога се враќаат од фронтот.

Свет | пред 3 седмици

Зеленски: Никој не може да гарантира дека Путин нема повторно да нападне

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека никој не може да гарантира дека лидерот на Русија, Владимир Путин, нема да започне нов напад врз Украина.„Значи, денес никој не може да ни даде, знаете, цврст збор – со сето почитување кон моќниот американски претседател и кон Америка во целина. Мислам, Америка е силна земја, со должно почитување, и ни се потребни нивните безбедносни гаранции. Но дури и со сето тоа, никој не може да ни каже ниту да ни даде збор дека Путин нема повторно да се врати“, рече Зеленски во големото интервју за Пирс Морган.Зеленски нагласи дека на Украина ѝ се потребни силни безбедносни гаранции.„Кога зборуваме за безбедносни гаранции, мислиме на тоа дека ни се потребни силни безбедносни гаранции, односно дека остатокот од светот или некои земји ќе бидат подготвени да одговорат на Путин ако се врати со својата агресија“, наведе претседателот на Украина.Тој исто така наведе дека САД ѝ нудат на Украина безбедносни гаранции на 15 години, но дека Киев бара обврска за период подолг од 20 години.

Свет | пред 3 седмици

Четворица Јеховини сведоци во Русија осудени на затвор

Четворица Јеховини сведоци минатата недела во Русија добија затворски казни за „екстремистичка дејност“, врз основа на тајно снимени видеа од нивните молитвени состаноци. Од 2017 година, кога Русија ја забрани организацијата, околу 220 членови се затворени.Во првиот случај, во Биробиджан, 61-годишниот Олег Постников доби шест години и два месеца затвор. Тој изјави дека снимките го прикажуваат само нормалното одржување на молитви и барање сила за издржување на прогон, без повици за насилство.Во вториот случај, во Твер, Валериј Толмазов (71), Александар Костјук (53) и Максим Барбазјук (43) добија по шест години затвор. Јаррод Лопес од седиштето на Јеховините сведоци во Њујорк истакна дека тајните агенти длабоко се инфилтрирале во заедниците и селективно ја предавале материјата на истражителите, што ја нагласува контроверзноста на пресудите.

Свет | пред 3 седмици

Руски министер: Странски служби имаат пристап до преписките на војниците на Телеграм

Странските разузнавачки служби можат да имаат увид во пораките што руските војници ги разменуваат преку апликацијата Telegram, изјави рускиот министер за дигитален развој Максуд Шадаев, пренесе новинската агенција Интерфакс.Телеграм, една од најкористените апликации за комуникација во Русија, широко се употребува и од руските сили кои учествуваат во војната во Украина. Истовремено, платформата е под засилен притисок од руските власти, кои ѝ наметнаа ограничувања поради, како што наведуваат, непостапување во бришење екстремистички содржини.„Постојат бројни индиции дека странски разузнавачки агенции имаат пристап до преписките на оваа апликација и дека тие податоци ги користат против руската војска“, изјави Шадаев.Во меѓувреме, рускиот регулатор за комуникации Роскомнадзор соопшти дека ја забавува работата на Телеграм како дел од поширока постапка против апликации во странска сопственост, за кои тврди дека не ги почитуваат руските закони.Кремљ минатата недела потврди дека американската апликација WhatsApp, која е во сопственост на Meta Platforms, е целосно блокирана поради непочитување на локалната регулатива. Руските власти ги повикаа граѓаните да преминат на „националната апликација за размена на пораки“ наречена МАХ, поддржана од државата.Критичарите предупредуваат дека МАХ може да претставува алатка за надзор, додека руските власти ги отфрлаат таквите тврдења.

Свет | пред 3 седмици

Зеленски најави санкции за Лукашенко поради поддршка на руската агресија

Украинскиот претседател Володимир Зеленски објави дека Украина воведува санкции против белорускиот претседател Александар Лукашенко поради неговата улога во подготовката на руската агресија врз Украина, како и за неговото учество во продолжувањето на војната.Веста Зеленски ја објави на социјалните мрежи, пренесе украинскиот портал NV.ua.Зеленски нагласи дека под наредба на Лукашенко, од втората половина на 2025 година, во Белорусија биле распоредени голем број репетитори задолжени за контрола на руските удари со беспилотни летала врз Украина.„Окупаторот не би можел да изведе бројни напади без овие системи“, истакна Зеленски, додавајќи дека ова особено се однесува на напади врз украинските енергетски и инфраструктурни објекти и системи.Тој исто така напомена дека повеќе од 3.000 белоруски компании ја снабдуваат Русија со опрема и компоненти за војната во Украина.„Белорусија продолжува да ја развива инфраструктурата за распоредување ракети со среден дострел ‘Орешник’, чии компоненти исто така ги доставуваше на Русија“, напиша Зеленски.„Александар Лукашенко веќе долго време го разменува суверенитетот на Белорусија за продолжување на својата лична моќ, помагајќи им на Русите да ги заобиколат светските санкции за оваа агресија, активно оправдувајќи ја руската војна, а сега исто така го зголемува своето учество во ескалацијата и продолжувањето на војната. За тоа ќе има посебни последици“, посочи Зеленски.

Свет | пред 3 седмици

(Видео) Пилотот што спаси 167 луѓе се соочува со тужба од 1,5 милиони долари

Рускиот пилот Сергеј Белов по сè изгледа ќе мора да плати 1,5 милиони долари поради оштетување на својот Airbus А320 откако авионот принудно слетал на поле во Новосибирската област во септември 2023 година, во инцидент во кој никој од 161 патник и шест членови на екипажот не бил повреден.Судските документи кои станаа јавни на 22 јануари откриваат дека од капетанот Белов лично се бара надомест на штета во врска со вонредното слетување, кое во тоа време привлече големо внимание на светските медиуми како драматичен, но успешно завршен настан без човечки жртви.За време на летот, „Ербас А320“ изгубил притисок во зелениот хидрауличен систем, што довело до низа оперативни одлуки на екипажот. Поради забележаниот технички проблем, одлучиле да го пренасочат летот кон Новосибирск, чија писта нуди поголеми безбедносни маргини.Меѓутоа, во текот на продолжението на летот не било забележано дека стајниот трап не може да се вовлече, што го зголемило аеродинамичкиот отпор и ја забрзало потрошувачката на гориво. Како што резервите на гориво се приближувале до критично ниво, екипажот прогласил вонредна состојба и донел одлука за итно слетување надвор од аеродром.Авионот на крајот слетал на поле околу 185 километри западно од Новосибирск. Во авионот имало 161 патник, плус шест членови на екипажот и сите преживеале без сериозни повреди. Снимките од евакуацијата меѓу пченкарните полиња станаа симбол на смиреноста и професионализмот на кабинскиот и летачкиот екипаж.Понатамошната истрага, која во меѓувреме делумно била повлечена и ревидирана, укажала на неколку фактори кои влијаеле на текот на настаните. Меѓу нив се наведени грешки во проценката и распределбата на оптоварувањето во пилотската кабина, неточности во планирањето и следењето на потрошувачката на гориво и недоволно управување со ресурсите на екипажот. Истовремено, причината за почетниот технички дефект била препишана на абење на флексибилното црево во хидрауличниот систем.Во деновите по инцидентот, раководството на „Урал ерлајнс“ најавило можност авионот, по детална проверка, повторно да полета со сопствен погон и да полета од писта. Подоцнежните медиумски извештаи сугерирале поинаков исход: авионот ќе биде демонтиран и искористен за резервни делови, што на крајот и се случило.Тужбата поднесена против пилотот покренува пошироко прашање за личната финансиска одговорност на членовите на екипажот за одлуки донесени во вонредни околности. Во комерцијалното воздухопловство вообичаено е операторот да ја сноси примарната одговорност, додека поединечните грешки се анализираат низ регулаторни и дисциплински постапки, а не преку приватни тужби.

Магазин | пред 3 седмици

Русија повеќе троши на отштети за загинати војници отколку на плати на живи војници

Анализите покажуваат дека Русија одвојува поголем дел од буџетот за отштети на семејствата на загинати војници отколку за плати на живи војници или за нови регрути. Според независните руски аналитички групи Тим за разузнавање и следење на конфликтите и Медиазона, повеќе од една третина од трошоците за воено персонал во Украина оди на надоместоци за семејствата на стотици илјади загинати, додека платите на активните војници чинат околу 33%, а бонусите за новаци околу 20%.Промената на руската тактика од брзи оклопни напади кон бавни пешадиски јуриши доведе до поголеми загуби, особено во сиромашните региони како Бурјатија и Чукотка. Украинските одбранбени тактики постојано нанесуваат големи загуби, а руските сили губат војници побрзо отколку што можат да регрутираат нови.Притисокот и понекогаш насилството од регрутационите канцеларии, како и игнорирањето на ранети и загинати војници, се широко документирани, а семејствата на исчезнати и загинати често се соочуваат со тешкотии да добијат информации или надомест.Овој тренд ја покажува големината на човечките и финансиските трошоци на војната за Русија и предизвиците со кои се соочува во одржувањето на својата војска во Украина.

Свет | пред 3 седмици

Лукашенко: Нема сила што може да ги раздели Белорусија и Русија

Белорускиот претседател, Александар Лукашенко, денеска изјави дека нема сила која може да ја оддели Белорусија од Русија.„Денес добив извештај дека некои во Русија зборуваат како некој се обидува да ја оддели Белорусија од Русија. Немам намера тоа ни да го коментирам. Ќе кажам само едно – денес нема сила која може да ја оддели Белорусија од Русија, ниту Русија од Белорусија“, нагласи Лукашенко.Тој додаде дека околностите ги поврзале двете земји „веројатно на многу децении и векови“, зборувајќи на средба со државниот секретар на Сојузната држава, Сергеј Глаѕјев.Лукашенко истакна дека Белорусија секогаш била ориентирана кон Русија и дека многу, ако не и сè, е „наше таму“. „Нашите ресурси се таму, нашиот пазар е таму, економски сме целосно обединети. И политички исто така“, додаде тој.Претседателот нагласи дека Русија и Кина се од витално значење за опстанокот на Белорусија, истакнувајќи дека Западот, вклучувајќи ги и САД, однапред ги затворил вратите за Белорусија, додека Русија и Кина секогаш ги држеле отворени.

Свет | пред 3 седмици

Кремљ го отфрли тврдењето дека Навални бил убиен со отров од жаба

Кремљ го отфрли тврдењето на пет европски земји дека рускиот опозициски лидер Алексeј Навални бил убиен во 2024 година во руски затвор со токсин од отровна жаба.Портпаролката на руско Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, изјави за државната новинска агенција TASS дека обвинувањата се „дезинформациска кампања на Западот“. „Ќе бидат објавени резултатите од анализите, ќе бидат познати формулите на супстанците – тогаш ќе следат коментари. Без тоа, сите разговори и изјави се дел од кампања насочена кон одвлекување на вниманието од горливите проблеми на Западот“, рече таа.Слична порака испрати и руската амбасада во Обединетото Кралство. „Ова не е потрага по правда, туку исмејување на покојникот. Дури ни по смртта на рускиот државјанин Лондон и европските престолнини не можат да му дадат мир, што многу зборува за иницијаторите на оваа кампања“, соопшти амбасадата.Претходно, владите на Германија, Обединето Кралство, Франција, Шведска и Холандија објавија дека Навални бил убиен од руската држава со употреба на силен токсин. Анализите на посмртните остатоци покажале траги од високо токсичниот епибатидин, по што Москва беше обвинета за убиството на најголемиот противник на рускиот претседател Владимир Путин.Смртта на Навални во февруари 2024 година предизвика меѓународна осуда и обвинувања од западните влади, додека Москва повеќепати ја негираше својата вмешаност.

Свет | пред 3 седмици

Шефот на НАТО: Русија трпи огромни загуби во Украина

Русија во војната во Украина претрпела „луди загуби“, со околу 65.000 војници во последните два месеци, изјави генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на Минхенската безбедносна конференција.Тој посочи дека приходите на Русија од нафта се намалиле за една третина и дека земјата забрзано го троши државниот фонд. Според него, Алијансата е доволно силна и Москва во моментов не би се осмелила да ја нападне.„Ќе победиме во секоја борба со Русија ако нè нападнат сега и мораме да се погрижиме и за две, четири или шест години да биде така“, изјави Руте на тркалезна маса со новинарите.

Свет | пред 3 седмици

Зеленски: САД премногу бара отстапки од Украина, а премалку од Русија

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Соединетите Американски Држави премногу често бараат отстапки од Украина, а не од Русија, но нагласи дека и понатаму се надева оти продолжението на мировните преговори ќе биде сериозно и суштинско. По минатонеделната средба на руски и украински воени претставници во Абу Даби, разговорите меѓу Украина, Русија и САД следната недела се селат во Женева.Според изјавите на сите страни, усогласени се речиси 90 проценти од договорот, но најсложените прашања сè уште остануваат отворени, меѓу нив територијалниот статус и нуклеарната централа „Запорожје“.„Искрено се надеваме дека трилатералните состаноци следната недела ќе бидат сериозни и содржински и дека ќе ни помогнат. Но, искрено, понекогаш имам чувство дека страните зборуваат за сосема различни работи“, изјави Зеленски на Безбедносната конференција во Минхен.Тој додаде дека чувствува одреден притисок од американскиот претседател Доналд Трамп, кој го повикал да не ја пропушти можноста за постигнување мир во блиска иднина.„Американците често се враќаат на прашањето за отстапки и премногу често тие се разгледуваат само во контекст на Украина, а не на Русија“, истакна Зеленски.Сепак, украинскиот претседател изрази надеж дека САД ќе останат активно вклучени во процесот, како и дека Европа, која во последниот период е маргинализирана, ќе добие позначајна улога во разговорите.Американскиот државен секретар Марко Рубио претходно изјави дека САД ќе продолжат да работат на постигнување мировен договор за Украина, но дека останува отворено прашањето дали Русија навистина е подготвена да го заврши конфликтот. „Не знаеме дали Русите се сериозни во однос на крајот на војната. Ќе продолжиме да го тестираме тоа“, рече Рубио во Минхен.Тој нагласи дека во меѓувреме Вашингтон продолжува да врши притисок врз Москва преку нафтени санкции и преку поддршка на Украина со испораки на оружје преку НАТО, со цел да се зајакне позицијата на Киев во преговарачкиот процес.

Свет | пред 3 седмици

Британскиот премие: Русија направи стратешка грешка, но забрзано се пренаоружува

Британскиот премиер Кир Стармер на Безбедносната конференција во Минхен оцени дека Русија направила стратешка грешка со започнувањето на војната во Украина, конфликт кој, според неговите зборови, однел повеќе од еден милион жртви. Тој истовремено предупреди дека Москва, и покрај исцрпувачката војна, забрзано ги обновува и зајакнува своите воени капацитети.Повиквајќи се на проценки на НАТО, Стармер нагласи дека постои предупредување оти Русија до крајот на деценијата би можела да биде подготвена да употреби воена сила против Алијансата. Сепак, подвлече дека Западот не бара судир.„Нашата цел е траен мир, враќање на стратешката стабилност и владеење на правото“, порача тој.Според британскиот премиер, Русија покажала јасен „апетит за агресија“, нанесувајќи тешки страдања на Украина, но нејзините закани не се ограничуваат само на бојното поле. Тој предупреди на хибридни активности ширум Европа – од дезинформациски кампањи што создаваат поделби, до сајбер напади и саботажи кои го нарушуваат секојдневниот живот и ја продлабочуваат кризата со трошоците за живот. Москва, според него, соработува и со популистички актери кои ги поткопуваат европските вредности.Стармер најави конкретни чекори од страна на Обединетото Кралство. Оваа година Лондон ќе испрати ударна група носач на авиони во Северниот Атлантик и на далечниот север, предводена од носачот HMS Prince of Wales. Операцијата ќе се спроведува во соработка со Соединетите Американски Држави, Канада и други сојузници од НАТО. Потегот го нарече „силен показател за посветеноста на евроатлантската безбедност“. Дополнително, најави продлабочување на нуклеарната соработка со Франција, потсетувајќи дека Велика Британија со децении ги става своите способности за одвраќање во служба на заштитата на сите членки на Алијансата.Говорејќи за европската одбрана, Стармер ја опиша Европа како „заспан џин“ со огромен потенцијал, истакнувајќи дека европските економии се десетпати посилни од руската. Но предупреди дека тој потенцијал често останува неискористен поради фрагментирано индустриско планирање и набавки. Како илустрација наведе дека Европа располага со повеќе типови борбени авиони, фрегати и дури десет различни модели главни борбени тенкови, додека Соединетите Американски Држави користат само еден модел.Заклучокот на британскиот премиер беше дека Европа мора поефикасно да ги координира своите капацитети и инвестиции, доколку сака целосно да ја искористи сопствената сила и да обезбеди долгорочна стабилност на континентот.

Свет | пред 3 седмици

Отсуствата на Путин повторно во фокус, Кремљ без објаснување

Не е јасно дали последното отсуство на рускиот претседател Владимир Путин е поврзано со здравствени причини или со други околности, но неговото повремено повлекување од јавноста повторно отвори шпекулации.На Минхенска безбедносна конференција, украинскиот претседател Володимир Зеленски во интервју изјави: „Помлад сум од Путин“, по што додаде дека рускиот лидер „нема премногу време“, без притоа да појасни на што конкретно алудира. Изјавата предизвика реакции и толкувања во јавноста.Путин ретко зема одмор, но неколкупати годишно отсуствува од јавноста без официјално објаснување, што во минатото доведе до шпекулации дека се подложува на медицински третмани. И покрај тоа, во последниот период се појавува со интензивен работен распоред. Сепак, во ноември вниманието го привлече неговата појава со видливо отечени раце, што поттикна нови, недокажани гласини за можни здравствени проблеми.Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп повторно повика Украина да направи отстапки во мировните преговори, тврдејќи дека Русија сака договор.Москва и натаму бара од Украина да отстапи дел од територијата во Донбас, услов што Киев го одбива пред најавените мировни преговори во Женева. Зеленски возврати дека Украина веќе направила компромиси, посочувајќи дека најголемиот е тоа што Путин не се соочува со правна одговорност за наводни воени злосторства.Новите дипломатски тензии доаѓаат во период кога војната влегува во петтата година, а мировните иницијативи и понатаму се соочуваат со длабоки политички и територијални несогласувања.

Свет | пред 3 седмици

Русија ја блокираше апликацијата WhatsApp

Русија ја блокираше апликацијата WhatsApp, со цел над 100 милиони корисници да преминат на државната апликација Max. Кремљ тврди дека блокадата е поради „неспремноста на Мета да се придржува до рускиот закон“, а WhatsApp и Telegram одбиле да ги чуваат податоците на руските корисници во земјата.Апликацијата Max се промовира преку телевизија, плакати и преку јавни институции, а од 2025 година мора да биде прединсталирана на сите нови уреди. Дополнително, Roskomnadzor го ограничува пристапот и до Telegram, кој е многу популарен во Русија.WhatsApp е блокиран од 2022 година откако Meta беше прогласена за „екстремистичка организација“. Од компанијата велат дека прават сè за корисниците да останат поврзани, додека проектот „На Свијази“ предупредува дека Русија сè повеќе ја ограничува слободата на интернетот. Според Tass, блокадата на WhatsApp се очекува да стане трајна во 2026 година.

Свет | пред 1 месец