РУСИЈА

Кремљ го поздрави новиот документ на Трамп: Русија повеќе не е директна закана

Кремљ ја оценува како позитивен сигнал промената во Стратегијата за национална безбедност на администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, во која Русија повеќе не се наведува како „директна закана“, а документот дури повикува и на можност за соработка во сферата на стратешката стабилност.„Сметаме дека ова е позитивен чекор“, изјави портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, за агенцијата ТАСС коментирајќи ја изменетата американска стратегија, која претставува еден од клучните документи во безбедносната политика на Вашингтон.Тој нагласи дека Москва ќе ја проучи во детали новата формулација и импликациите што може да ги има врз односите меѓу двете земји.Со промената, Вашингтон сигнализира поумерена реторика кон Москва, што би можело да отвори простор за разговори и можни договори во сферата на контрола на вооружување и нуклеарна стабилност – области кои со години се предмет на тензии и прекинати преговори.

Свет | пред 1 месец

Масовен руски напад: Погодени железнички објекти, илјадници без струја и вода

Русија изминатата ноќ изведе еден од најмасовните напади врз Украина досега, лансирајќи 653 дрона и 51 ракета, соопшти украинската армија. Според истите извори, украинската противвоздушна одбрана успеала да собори 585 дрона и 30 ракети.Во нападот бил погоден железничкиот комплекс во близина на Киев, соопшти државната железничка компанија „Укрзализниција“, која потврди дека се оштетени складишта и неколку товарни вагони во градот Фастив. Засега нема информации за загинати или повредени.Украинскиот министер за надворешни работи, Андриј Сибиха, остро реагираше дека Русија „ги игнорира сите мировни напори“ и продолжува да ја уништува клучната цивилна инфраструктура. „Не смее да има одлагање во донесувањето одлуки за зајакнување на Украина и зголемување на притисокот врз Русија“, напиша тој на Икс.Нападите биле насочени кон енергетски постројки и железнички јазли во повеќе региони, меѓу кои Чернихивска, Запорижја, Лавовска и Дњепропетровска област. Министерството за енергетика соопшти дека инфраструктурата во осум региони е оштетена, што доведе до прекин на електричната енергија на голем број домаќинства.Во Одеската област, 9.500 граѓани останале без греење, а околу 34.000 без вода. Нападнати биле и делови од пристаништето, каде инфраструктурата преминала на работа со генератори.Поради воздушната закана, Полска во текот на ноќта подигна воени авиони во состојба на готовност. Иако не било забележано нарушување на полскиот воздушен простор, сирените за тревога се огласиле во градот Лубартов, во регионот Лублин.Украинските служби продолжуваат со итни поправки каде што условите го дозволуваат, а властите предупредуваат дека Русија го интензивира притисокот врз критичната инфраструктура во пресрет на зимата.

Свет | пред 1 месец

Тројца повредени во масовен руски воздушен напад врз Киевската област

Три лица се повредени во масовен воздушен напад што руските сили ноќеска и утрово го изведоа врз Киевската област, соопшти началникот на киевската воена администрација Никола Калашник.„Непријателот масовно ја напаѓа Киевската област со дронови и ракети. Мирните населени места се под удар. За жал, три лица се повредени како последица на нападот на терористичката држава“, напиша Калашник на „Телеграм“.Според украинската агенција Укринформ, руските сили во текот на ноќта и раното утро извршиле комбиниран напад, користејќи ракети и беспилотни летала врз повеќе локации низ Украина. Украинските противвоздушни системи биле активирани на неколку подрачја, а властите предупредија на можни нови бранови напади.

Свет | пред 1 месец

Нов дипломатски циклус: САД посредуваат меѓу Украина и Русија во потрага по мировен договор

Специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, во изминатите два дена во Мајами оствари низа разговори со украинскиот секретар на Советот за национална безбедност, Рустем Умеров – разговори што двете страни ги оценија како „конструктивни“ и насочени кон изнаоѓање пат до „траен и праведен мир“ во Украина. На средбите присуствуваа и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, како и началникот на украинскиот Генералштаб, генерал Андриј Хнатов. Продолжението на разговорите беше најавено за денес.Според заедничката изјава на Умеров и американскиот Стејт департмент, Украина останува при својот приоритет – мировен договор што ќе ја гарантира независноста, суверенитетот и безбедноста на украинските граѓани, како и темел за стабилна демократска иднина. На средбата се дискутирало и за исходите од петчасовниот состанок што Виткоф и Кушнер неодамна го имаа со рускиот претседател Владимир Путин во Москва, но без приближување кон конкретен компромис.Американските и украинските претставници, меѓу другото, постигнале рамковен договор за безбедносни мерки и размениле ставови за капацитетите што би обезбедиле траен мир. Конкретни детали не се откриваат, но во заедничката порака се истакнува дека секое вистинско придвижување кон договор зависи од подготвеноста на Русија да покаже сериозна волја за деескалација и запирање на воените дејства.Разговорите опфатија и теми поврзани со обновата на Украина, можните заеднички економски иницијативи и долгорочните проекти за опоравување по војната. Американски претставник за Ројтерс изјави дека досегашните средби во Мајами биле „продуктивни“ и дека има „напредок“.Од руска страна, советникот на Путин за надворешна политика, Јуриј Ушаков, посочи дека разговорите меѓу претседателот и американската делегација биле „навистина пријателски“ и дека е воспоставено ниво на разбирање. Путин самиот ги опиша како „многу корисни“.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Евакуации и експлозии: Украински дронови удрија по руска лука и рафинерија

Украинските беспилотни летала синоќа изведоа координирани удари врз клучни руски енергетски објекти, таргетирајќи ја морската лука Темрјук во Краснодарскиот крај и рафинеријата за нафта во Сизран, Самарска област, пренесуваат регионалните власти и руските медиуми, повикувајќи се на „The Kyiv Independent“.Според Оперативниот штаб на Краснодар, во нападот врз Темрјук дошло до пожар и оштетување на делови од пристанишната инфраструктура. Иако официјално не е соопштено кои објекти биле погодени, локални снимки што ги анализираше опозицискиот руски медиум „Астра“ укажуваат дека горел гасен терминал. Сето присутно персонал било евакуирано, а засега нема пријавени жртви.Луката Темрјук е едно од клучните руски енергетски упоришта на Азовското Море, со терминали за извоз на нафта и течен нафтен гас.Во истата ноќ, жители на градот Сизран, околу 700 километри од украинската граница, пријавиле експлозии во локалната рафинерија. На социјалните мрежи се појавија снимки за кои се тврди дека го прикажуваат нападот. Градоначалникот Сергеј Володченков потврди дека бил изведен удар со дрон, но не откри детали за целите.Рафинеријата во Сизран, која работи од 1942 година и е во сопственост на државната „Роснефт“, годишно обработува околу 8,5 милиони тони сурова нафта и претставува важен дел од рускиот енергетски капацитет.Нападите се дел од пошироката украинска стратегија насочена кон руската нафтена индустрија – сектор што е клучен за финансирање на воените операции на Москва. Украинските власти ги нарекуваат ваквите удари „далекуметни санкции“, бидејќи имаат за цел да ја намалат способноста на Русија да обезбеди гориво и средства за војната.

Свет | пред 1 месец

Москва предупредува дека ќе има војна, ако ЕУ ги користи руските замрзнати средства за финансирање на Украина

Шефот на Руското советодавно безбедносно тело и поранешен претседател Дмитриј Медведев предупреди дека употребата на замрзнатиот руски државен имот во Европската унија за финансирање на Украина може да се смета за повод за војна. Европската комисија разгледува модел со кој средствата замрзнати во Европа би се искористиле како заем за поддршка на Киев, што Москва го толкува како „кражба“ и директен правен и политички удар кон Русија.Брисел наведува дека станува збор за форма на репарациски заем што Украина ќе треба да го врати само ако Русија плати воена отштета. Комисијата предложи користење на готовина од сметките на финансиските институции кои држат замрзната руска имотна, но и алтернативна опција – задолжување на меѓународните пазари без активирање на руските средства. Преку овој модел би се ослободиле околу 90 милијарди евра за покривање дел од проценетиот финансиски јаз на Украина до 2029 година.Прашањето е особено чувствително за Белгија, каде што е лоциран Euroclear – институцијата која држи најголем дел од руските замрзнати резерви. Белгиските власти предупредуваат дека какво било директно користење на имотот може да создаде сериозни правни последици по завршување на војната.За усвојување на заем со ново европско задолжување е потребна едногласна поддршка од членките на ЕУ, но Унгарија цврсто се противи давање дополнителни средства на Украина. Според извори од Унијата, за моделот кој би ја активирал замрзнатата руска имотна би била доволна квалификувана мнозина, што отвора дополнителни политички тензии внатре во ЕУ.

Свет | пред 1 месец

ОН бара од Русија враќање на киднапираните украински деца

Општото собрание на Обединетите нации усвои резолуција со која од Русија се бара итно, безбедно и безусловно враќање на сите украински деца кои биле присилно префрлени или депортирани за време на војната во Украина. Резолуцијата исто така ја повикува Москва веднаш да ја прекине оваа практика.За резолуцијата гласаа 91 држава, меѓу кои и САД, додека 57 земји беа воздржани. Против гласаа Русија и уште 11 држави, јавува Reuters.Според националната база на податоци „Деца на војната“ на Украина, најмалку 19.546 украински деца се киднапирани и однесени во Русија или области контролирани од Русија.Иако се проценува дека илјадници деца се насилно посвоени од руски семејства, други биле затворени во руски кампови за милитаризација и превоспитување.Русија побара резолуцијата да не биде усвоена.,,Секој глас за резолуцијата е поддршка на лаги, војна и конфликти. Секој глас против е глас за мир”, изјави заменичката на рускиот амбасадор во ОН, Марија Заболотскаја, пред гласањето.Меѓународниот кривичен суд издаде налог за апсење на Путин во март 2023 година, обвинувајќи го за воено злосторство за нелегално депортирање стотици деца од Украина, потег што Русија го отфрли како „скандалозен и неприфатлив“.Москва порано тврдеше дека „ги штити ранливите деца од воени зони“.На 1 декември, Зеленски изјави дека досега се вратени само 1.859 украински деца киднапирани од Русија.

Свет | пред 1 месец

Висок функционер на НАТО: Путин блефира!

Висок функционер на НАТО, зборувајќи неофицијално со новинарите во пресрет на состанокот на министрите на Алијансата, изјави дека Владимир Путин „блефира“ кога зборува за подготвеност за војна против Европа. Според него, Русија и натаму има значителни воени капацитети, особено со искуството стекнато во Украина, но тоа не значи дека Кремљ има реална намера или сила за поширока конфронтација.„Путин може да тврди дека е подготвен за војна. Но кога тој нешто ќе каже – често не е така. Не верувам дека Владимир Путин е подготвен за судир со Европа“, изјави функционерот, пренесува European Pravda.Тој додаде дека Русија можеби произведува доволно оружје и располага со економска основа за продолжени воени операции, но смета дека Москва е свесна за една клучна работа – дека НАТО ќе возврати силно и обединето.„Дури и да има капацитет да почне војна, Русија нема капацитет да победи. А најважно е што Путин знае дека НАТО е исклучително обединет во одбраната на своите сојузници“, нагласи функционерот.Главниот секретар на НАТО, Марк Руте, веќе најави дека Алијансата ќе биде вклучена во разговорите за евентуални елементи од мировниот договор меѓу Украина и Русија, особено во деловите кои се однесуваат на НАТО и безбедносните гаранции.

Свет | пред 1 месец

Напнатата реторика на Балканот – Вучиќ предупредува на „ескалација без преседан“

Српскиот претседател Александар Вучиќ оцени дека напредокот на руските сили на украинското бојно поле создава растечка нервоза во рамки на НАТО. Според него, сите „кои реално ја следат ситуацијата“ мора да признаат дека руските сили бележат успех на неколку клучни фронтовски линии – кај Покровск, Красни Лиман, Купјанск, Вовчанск, Хуљајполе, Северск и Константиновка.„Кога ќе се погледне развојот на ситуацијата, станува јасно дека расте тензичноста. Прашање е само како долгорочно ќе изгледаат работите“, изјави Вучиќ.Српскиот претседател тврди дека потенцијалните планови на НАТО за таканаречени превентивни удари врз Русија претставуваат „сериозна закана“, иако од Алијансата не постојат официјални најави за такво сценарио.„Кога ја спомнав оваа можност, ми рекоа да не преувеличувам. За жал, ова е реалност во која живееме“, рече Вучиќ.Овие негови тврдења доаѓаат по изјавата на адмирал Џузепе Каво Драгонe, претседател на Воениот комитет на НАТО, кој зборуваше за потребата од поагресивен одговор на хибридните напади од Русија. Драгонe посочи дека „превентивен удар“ во теорија би можел да се смета за одбранбена акција, иако таков пристап е надвор од вообичаената доктрина на Алијансата.Вучиќ предупреди дека Москва би можела жестоко да одговори доколку навистина дојде до превентивни удари од НАТО.„Не би ме изненадило Русија да реагира многу пожестоко отколку во Украина, вклучително и со употреба на тактичко нуклеарно оружје“, изјави тој, додавајќи дека Москва досега наводно покажувала воздржаност.Вучиќ нагласи дека не сака да се меша во, како што го нарече, „братоубиствениот конфликт“ меѓу Русија и Украина, но повтори дека опасноста од ескалација е реална и загрижувачка.Со оваа реторика, српскиот претседател повторно го позиционира Белград како актер кој внимателно го следи развојот на глобалната безбедносна криза, но и како лидер што честопати испраќа алармантни пораки за можни геополитички потреси.

Балкан | пред 1 месец

Москва и Вашингтон без напредок, мировната формула за Украина засега нема успех

Мисијата на американските пратеници во Москва заврши без договор. Посетата на Стив Виткоф, главниот преговарач на Доналд Трамп, и Џаред Кушнер, што требаше да внесе брзина во мировните разговори за Украина, само ја истакна длабоката дистанца меѓу двете страни. Пет часа разговори со Владимир Путин не беа доволни за да се затвори ниту едно од спорните прашања.Според Кремљ, средбата била „работна и отворена“, но американскиот предлог – веќе преработуван неколку пати на барање на Киев и европските држави – сè уште содржи точки што Русија ги смета за недозволиви. Американската делегација не даде ниту една изјава по напуштањето на Москва.Неколку часа пред средбата, Путин испрати најостра порака до европските лидери во последните месеци. Тој ги обвини дека живеат „под илузија“ дека Русија може да биде стратешки поразена и повтори дека Москва „не планира војна со Европа“, но дека ќе реагира ако европските држави „ја отворат таа врата“.Овие пораки го засилија впечатокот дека Кремљ сака поголема дистанца од европските модификации на американскиот план, кои Киев ги турка како услов за прифатлив договор.Русија и Украина остануваат најдалеку токму таму каде што е тешко да се најде компромис: контрола на териториите и идните безбедносни гаранции. Москва инсистира Киев да се откаже од дел од својата територија, а Украина бара гаранции што би ја спречиле нова руска офанзива – вклучително и гаранции што Кремљ ги смета за провокација.Европските партнери, пак, имаат свои, често различни позиции за тоа што е прифатлив мир, па мировниот документ се менуваше неколку пати во само неколку недели. Кремљ призна дека има делови што можат да бидат основа за договор, но високите руски претставници велат дека компромис „сè уште не е видлив“.

Свет | пред 1 месец

Русија тврди дека освоила два града во Украина, Киев ги отфрла тврдењата како „бомбастични изјави“ за влијание врз преговорите

Русија соопшти дека ги зазела Покровск во Донецката област и Вовчанск во Харкив, што – доколку се потврди – би претставувало значаен успе́х на фронтот. Украина веднаш ги демантираше овие наводи, оценувајќи ги како „бомбастични изјави“ со кои Москва сака да влијае врз тековните дипломатски напори за окончање на војната.Објавата на Кремљ дојде непосредно по разговорите на високи американски и украински претставници на Флорида, а само еден ден пред средбата на специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, со Владимир Путин во Москва.Андриј Коваленко, раководител на украинскиот Центар за спречување дезинформации, предупреди дека Русија во наредните недели ќе се обиде да создаде „дополнителен притисок на боиштата, проследен со гласни и драматични политички пораки“. Според него, ваквите тврдења се насочени „претежно кон западната публика“ и се дел од напорите да се зголеми дипломатската тежина пред новата рунда мировни преговори.Коваленко наведе дека „делови од Вовчанск сè уште се под украинска контрола“, но не даде информации за Покровск. Украинската армија претходно соопшти дека „и покрај тешката состојба“, нејзините сили продолжуваат да го одбиваат рускиот напад.Покровск претставува едно од најсилно утврдените точки во Донецк, познат како „град-тврдина“, каде што украинските сили повеќе од една година го одбиваа масивниот руски притисок. Во последните недели Русија постигна значаен напредок, стеснувајќи го просторот под контрола на Украина.Вовчанск, пак, беше под руска окупација до украинската контраофанзива во есента 2022 година, но повторно стана жариште на жестоки борби кога Русија започна ново пробивање во мај 2024 година.Во неделата Путин го посети командниот центар на фронтот, каде што генерал Валериј Герасимов го информирал дека руските сили ги презеле двата града. Кремљ истовремено објави видеоснимка – геолоцирана од CNN – на која руски војници развиваат знаме во централниот дел на Покровск, област што подолго време била под руска контрола.Покровск долго време важеше за значаен логистички јазол поради патните и железничките врски, но украинските власти во последните месеци се соочија со принудни промени на снабдувачките рути поради масовните руски напади со дронови и артилерија, што го намали стратешкото значење на градот.За време на посетата на боиштето, Путин им се заблагодари на командантите и на војниците за „успешните дејствија“. „Ви благодарам за резултатите во Покровск, на целото командување, на припадниците на групата и на нашите борци кои ги извршуваат задачите,“ изјави тој.Тој додаде дека успехот во Покровск ќе обезбеди „стабилно напредување кон сите цели на операцијата“.

Свет | пред 1 месец

Европа на нозе: страв дека „мировниот план“ на Трамп ја остава Украина ранлива, а Русија посилна

Европа со растечка загриженост го следи најновиот обид на Доналд Трамп да го заврши војниот конфликт во Украина, стравувајќи дека евентуален мировен договор – без разлика кога би бил постигнат – нема да ја санкционира или ослаби Русија, како што се надеваа европските лидери. Според анализата на агенцијата „Ројтерс“, европските влади стравуваат дека таков развој би ја загрозил безбедноста на целиот континент.Дополнително, постои и стравување дека Европа ќе мора да прифати ново економско приближување меѓу Вашингтон и Москва, иако Русија продолжува да се третира како главната закана за европската безбедност.Иако Украина и повеќе европски престолнини успеаја да се спротивстават на делови од американскиот предлог од 28 точки – кој се сметаше за премногу наклонет кон Русија – евентуален договор и понатаму би носел сериозни ризици.Европските земји практично немаат улога во преговорите. Тие не беа поканети на средбите меѓу американските и украинските преговарачи на Флорида, а денес ќе го следат оддалеку и патувањето на специјалниот пратеник Стив Виткоф во Москва, каде ќе се сретне со Владимир Путин.„Почнува да преовладува свеста дека во некој момент ќе дојде до ‘грда нагодба’“, изјави Лук ван Миделар од Бриселскиот институт за геополитика.„Трамп сака договор, но го гледа низ призма на големите сили: ‘Ние сме САД, тие се Русија – ние решаваме’. Тоа е многу непријатно за Европа.“Иако американскиот државен секретар Марко Рубио тврди дека европските партнери ќе бидат вклучени, европските дипломати велат дека тоа им нуди малку утеха. Секој сегмент од договорот директно ја засега Европа – од прашањето на територијалниот интегритет на Украина, до можната економска соработка меѓу Русија и САД.Неделава, дополнителна доза нервоза предизвика одлуката на Рубио да го прескокне состанокот на шефовите на дипломатиите на НАТО во Брисел.Во исто време, европските безбедносни служби веќе предупредуваат дека Русија ја остава „отворена опцијата“ за напад врз НАТО до 2029 година.„Русија ја задржува можноста за воен судир со НАТО. Тоа може да се случи најдоцна до 2029“, предупреди германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадепфул.Европските влади се плашат дека евентуални територијални отстапки на Украина би го охрабриле Кремљ на нова агресија. Во сегашната фаза, извесно е дека секој мировен договор би ѝ дозволил на Москва да задржи дел од окупираната украинска територија, додека администрацијата на Трамп не ги отфрли руските барања за остатокот од Донбас.Дополнително, луѓе од Трамповата администрација отворено зборуваат за големи економски можности во деловната соработка со Русија по завршувањето на војната – нешто што ги вознемирува европските влади.Иако Европската Унија од почетокот на руската инвазија обезбеди околу 180 милијарди евра помош за Украина, таа и натаму нема значајно влијание во процесот.На располагање го има моќниот инструмент – замрзнатиот руски државен и приватен имот во ЕУ – но земјите членки сè уште не можат да постигнат договор дали да го искористат за финансирање нов пакет помош за Украина.Во обид да покажат сила, Франција и Велика Британија најавија дека се подготвени да распоредат „убедливи единици“ како дел од поствоени гаранции за Украина. Но Русија такви сили веднаш ги отфрли, а и европските држави знаат дека без американска логистика и технологија тие трупи нема да можат да дејствуваат самостојно.Експертите предупредуваат дека европските држави сега ја гледаат последицата од децениското потценување на воените капацитети.„Европјаните не се на масата затоа што, како што би рекол Трамп, немаат карти во раката“, вели Клаудија Мајор од German Marshall Fund. „Тие ја плаќаат цената за тоа што со години не инвестираа во сопствени одбранбени способности.“

Свет | пред 1 месец

Ексклузвини преговори во Флорида: Се преговара за две најтешки прашања

Во ексклузивниот приватен клуб „Шел Беј“ на југот на Флорида, во сопственост на Стив Виткоф, претставници на Вашингтон и Киев одржаа тајна средба за време на која беа послужени украински борш (традиционално руско-украинско јадење) и холупци – дипломатски гест што се толкува како сигнал дека САД се обидуваат да ја придвижат Украинa кон компромис во мировните разговори со Русија. Извор со непосреден увид во средбата, на која присуствувале државниот секретар Марко Рубио, специјалниот пратеник Стив Виткоф и зетот на Доналд Трамп, Џеред Кушнер, за СиЕнЕн изјавил дека станува збор за „исчекор напред“ и „надградба“ на првата рунда преговори што минатата недела се одржа во Женева. Но, и покрај напредокот, изворот предупредува дека многу чувствителни точки остануваат отворени и дека преговорите се далеку од финална фаза.Една од најконтроверзните точки е уставната определба на Украина за членство во НАТО, што Москва го бара како откажување, а Киев тврдo го одбива. Според изворот, преговарачите разгледувале можност Украина формално да не се откаже од евроатлантскиот курс, но де факто да биде блокиран патот кон НАТО преку двострани или повеќестрани договори меѓу Русија и одделни членки на Алијансата. Такво решение би било исклучително непопуларно во повеќе европски земји, а конечната одлука би ја имал претседателот Зеленски. Разговорите, сепак, покажуваат дека се бараат „креативни модели“ кои би ја заобиколиле украинската црвена линија, а истовремено би создадале простор за дипломатски напредок.Уште потешка точка е барањето на Кремљ, Украина да се откаже од делови од Донбас – територии што Русија ги анектираше, но не ги контролира целосно. Американскиот предлог предвидувал тие области да станат руска демилитаризирана зона без право на стационирање руски воени сили, но тоа решение Киев го смета за сериозно слабеење на сопствената одбрана. Изворот потврдува дека преговорите се движат и во врска со ова прашање, но не открива детали: „Ако стане јавно, може да се уништи можниот договор.“Додека Вашингтон и Киев бараат компромисни формули, најголемиот предизвик допрва следи – дали Москва ќе прифати нешто што отстапува од нејзините максималистички позиции. Кремљ досега не покажал подготвеност да се откаже од целта Украина да биде политички и стратешки подредена. Затоа, дипломатите предупредуваат дека иако се отвораат можности за украински чекори кон компромис, вистинскиот тест ќе биде руската реакција. Средбата во Флорида, иако обвиена со дискретност и симболика, го потврдува единственото нешто околу кое сите страни се согласни: мировниот договор нема да биде можен без болни одлуки.

Свет | пред 1 месец

Спречен обид за атентат во Русија

Руската Федерална служба за безбедност (ФСБ) соопшти дека спречила наводен обид за атентат врз висок офицер на Министерството за одбрана на Русија на Крим, за кој тврди дека бил планиран по налог на украинската воено-разузнавачка служба (ГУР).Според официјалното соопштение, ГУР наводно регрутирала државјанин на Украина, кому му биле дадени инструкции да постави експлозивна направа во приватниот автомобил на рускиот офицер и потоа да ја активира. ФСБ наведе дека лицето било уапсено пред да го изврши нападот, пренесува руската агенција „РИА Новости“.Во соопштението дополнително се тврди дека украинските разузнавачки структури интензивно бараат потенцијални извршители за, како што наведуваат, „терористички и диверзантски акции“, користејќи интернет-канали, социјални мрежи и платформите Телеграм и ВатсАп, со цел нанесување штета на Русија.Наводите на ФСБ не може независно да се потврдат, а украинските служби засега не се огласиле за случајот.

Свет | пред 1 месец

Војните ја зголемуваат продажбата: производителите на оружје со историски највисоки приходи

Производителите на оружје ширум светот во 2024 година оствариле рекордни приходи, поттикнати од војните, зголемените геополитички тензии и растечките буџети за одбрана, покажуваат најновите податоци на Штокхолмскиот меѓународен институт за мировни истражувања (СИПРИ). Според извештајот, сто најголеми светски одбранбени компании забележале раст од 5,9 проценти на годишно ниво, достигнувајќи вкупни приходи од околу 679 милијарди долари – највисока бројка досега.Побарувачката за вооружување нагло порасна како последица на војната во Украина, воениот конфликт во Газа и зголеменото чувство на несигурност во повеќе региони. Многу компании во изминатата година ги проширија капацитетите, отворија нови фабрики или купија конкурентски фирми со цел да одговорат на барањата на пазарот.САД остануваат доминантна сила во одбранбената индустрија: 39 од 100 најголеми компании се американски, а нивните приходи пораснале на 334 милијарди долари – речиси половина од глобалниот вкупен износ. На врвот се Lockheed Martin, RTX и Northrop Grumman. За првпат на листата се појави и SpaceX на Илон Маск, чијшто одбранбен сегмент ги удвоил приходите на 1,8 милијарди долари.Во Европа, вкупната продажба на оружје (исклучувајќи ја Русија) пораснала за 13 проценти и достигнала 151 милијарда долари, пред сè поради големата побарувачка поврзана со украинскиот конфликт и силната перцепција за руска закана. Германските Rheinmetall, ThyssenKrupp, Hensoldt и Diehl заедно бележат раст на приходите од 36 проценти.Рускиот напад врз Украина истовремено доведе до зголемување на приходите кај производителите од двете страни. Украинскиот Укроборонпром има раст од 41 проценти, а руските Ростех и United Shipbuilding Corporation заработиле 31,2 милијарди долари – 23 проценти повеќе од лани, и покрај санкциите и недостигот од компоненти.Израелските одбранбени компании, и покрај критиките за операциите во Газа, оствариле раст од 16 проценти, достигнувајќи 16,2 милијарди долари, а интересот за израелски системи останува висок.Кинеската индустрија, пак, забележала пад од 10 проценти поради низа корупциски скандали во процесите на набавка, што довело до одложување или откажување големи договори. Азија и Океанија, и покрај растот во Јапонија и Јужна Кореја, вкупно бележат пад од 1,2 проценти, што ги прави единствениот регион со намалена продажба.Од Greenpeace предупредуваат дека Европа станува „жариште на глобалното повторно вооружување“ и дека рекордното трошење за одбрана ја води планетата „во погрешна насока“.СИПРИ ги следи глобалните приходи од оружје од 1989 година, а податоците за кинеските компании ги вклучува од 2015 година.

Свет | пред 1 месец