САД

САД бараат Иран да го отвори Ормускиот теснец без наплата

Американскиот претседател Доналд Трамп објави низа услови што, според него, Иран мора да ги прифати за евентуален договор со САД.Во објава на Truth Social, Трамп порача дека Техеран мора да се согласи никогаш да не поседува нуклеарно оружје, а Ормускиот теснец веднаш да биде отворен за непречен бродски сообраќај во двата правци, без никаква наплата за премин.„Иран мора да прифати дека никогаш нема да има нуклеарно оружје или бомба. Ормускиот теснец мора веднаш да биде отворен, без наплата, за непречен бродски сообраќај во двата правци“, напиша Трамп.Тој наведе и дека сите морски мини, доколку ги има, мора да бидат отстранети. Според него, американските сили веќе уништиле голем број мини со помош на специјални подводни миноловци.„Иран ќе го заврши итното отстранување и/или детонирање на преостанатите мини“, објави американскиот претседател.Трамп тврди дека американската поморска блокада ќе биде укината и дека бродовите кои останале блокирани во Ормускиот теснец ќе можат да продолжат со пловидбата.Во објавата тој се осврна и на иранскиот збогатен нуклеарен материјал, кој го нарече „нуклеарна прашина“. Според Трамп, материјалот се наоѓа длабоко под земја, под речиси урнати планини, по американскиот напад со бомбардери Б-2 пред 11 месеци.Тој најави дека материјалот ќе биде ископан од САД, во координација со Иран и со Меѓународна агенција за атомска енергија, а потоа ќе биде уништен.„Збогатениот материјал, понекогаш нарекуван ‘нуклеарна прашина’, ќе биде ископан од САД, кои според договорот, заедно со Кина, се единствените земји со механичка способност за тоа, во тесна координација и соработка со Исламската Република Иран и Меѓународната агенција за атомска енергија, и ќе биде УНИШТЕН“, напиша Трамп.На крајот од објавата, американскиот претседател порача дека оди во кризниот штаб во Белата куќа за да донесе конечна одлука.

Свет | пред 3 часа

Техеран се обидува насилно да воспостави контрола над Ормускиот Теснец

Иран се обидува со притисок и демонстрација на сила да воспостави контрола врз Ормускиот Теснец, еден од најважните светски поморски коридори, предупредуваат аналитичарите од Институтот за проучување на војната (ИСВ).Според нивната анализа, припадници на Иранската револуционерна гарда настојуваат да создадат услови во кои Техеран би имал доминантна улога во контролата на пловидбата низ теснецот.Во изминатите недели Иран повеќепати ја истакна намерата да го задржи влијанието врз Ормускиот Теснец и по завршувањето на актуелниот конфликт. Според ИСВ, Техеран во раните фази од судирот практично го затворил преминот, се обидел да наплатува премин на бродови и отворил оган кон одредени пловила што минувале низ областа.Од Институтот оценуваат дека неодамнешните американски воени удари врз ирански цели се дел од пошироките напори на Вашингтон да спречи воспоставување таква контрола.„САД преземаат чекори за да ги спречат иранските обиди за создавање рекетарски систем за заштита во Ормускиот Теснец“, наведува ИСВ.Во тој контекст, американското Министерство за финансии на 27 мај воведе санкции против организацијата „Persian Gulf Strait Authority“, предупредувајќи дека санкции би можеле да погодат и други субјекти кои соработуваат со неа.Ормускиот Теснец, преку кој минува значителен дел од светската трговија со нафта, стана едно од клучните спорни прашања во актуелниот конфликт меѓу Иран и САД.ИСВ додава дека иранските преговарачи понудиле одредени отстапки во разговорите, но засега не е познато дали тие ќе добијат поддршка од највисокото политичко и воено раководство во Техеран.

Свет | пред 6 часа

Техеран: Пентагон призна дека примирјето не е прекршено

Еден од влијателните ирански верски лидери, Хоџат ал Ислам Абутураби, изјави дека примирјето меѓу Иран и Соединетите Американски Држави останува во сила и покрај неодамнешната размена на напади меѓу двете земји.Обраќајќи се за време на петочната молитва во Техеран, Абутураби американските напади врз јужен Иран ги нарече „упад“, но истакна дека ниту една од страните официјално не прогласила крај на примирјето.„Пентагон исто така соопшти дека примирјето не е прекршено. Тоа носи јасна порака – значи зајакнување на одвраќачката моќ на Исламската Република Иран“, изјави тој.Според него, однесувањето на Вашингтон по нападите покажува дека американската страна не сака дополнителна ескалација на конфликтот.Абутураби испрати и порака со остар тон, нагласувајќи дека Иран останува силен и подготвен да ги брани своите интереси.„Денес светот разбира само еден јазик, а тоа е јазикот на силата“, порача иранскиот верски лидер.Во текот на неделата, Иран и САД разменија напади, но и покрај тензиите, ниту Техеран ниту Вашингтон официјално не се повлекоа од примирјето. Претходно, поранешен функционер на Пентагон за „Скај њуз“ изјави дека двете страни имаат интерес да го зачуваат мирот и да избегнат нова ескалација на конфликтот.

Македонија | пред 6 часа

Иран: САД е соучесник во израелските злосторства во Либан и Палестина

Иран остро ги осуди најновите израелски напади врз Либан, вклучително и нападите врз јужните делови на Бејрут, оценувајќи ги како „брутални“ и обвинувајќи ги САД за соучесништво во конфликтот.Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, во изјава пренесена од државната телевизија ИРИБ, порача дека Вашингтон сноси одговорност за, како што наведе, израелските „злосторства“ во Либан, Палестина и поширокиот Блиски Исток.„Соединетите Американски Држави се соучесник во сите израелски злосторства во регионот“, изјави Багаеи, осудувајќи ги нападите што во последните месеци ја погодуваат либанската територија.Во меѓувреме, либанското Министерство за здравство соопшти дека од почетокот на израелската воена операција во март досега во Либан загинале најмалку 3.324 лица, додека 10.027 се повредени.Тензиите на Блискиот Исток остануваат високи, а меѓусебните обвинувања меѓу Иран, Израел и САД дополнително ја усложнуваат безбедносната состојба во регионот.

Свет | пред 6 часа

Иран: Нема да ги префрлиме резервите на збогатен ураниум во странство

Иран нема намера да ги префрли своите резерви на збогатен ураниум во трета земја, изјави претседателот на Комитетот за национална безбедност на иранскиот парламент, Ебрахим Азизи.Во интервју за руската државна агенција РИА Новости, Азизи нагласи дека Техеран останува на ставот дека збогатениот ураниум ќе остане во земјата и покрај тековните разговори со Соединетите Американски Држави.Изјавата доаѓа во време кога Иран и САД наводно се приближуваат до договор за формализирање на примирјето и повторно отворање на Ормутскиот Теснец, но прашањето за иранските резерви на ураниум останува едно од најспорните во преговорите.Според медиумските извештаи, идните разговори би можеле да се фокусираат на речиси 450 килограми ураниум збогатен до 60 проценти, ниво кое е блиску до она потребно за производство на нуклеарно оружје.Техеран повеќепати повтори дека нема намера да се откаже од своите резерви на збогатен ураниум, но истовремено тврди дека неговата нуклеарна програма има исклучиво мирољубиви цели.Од американска страна, потпретседателот Џеј Ди Венс изјави дека сè уште не е донесена конечна одлука за евентуален меморандум за разбирање меѓу двете земји и дека остануваат нерешени неколку клучни прашања поврзани со иранската нуклеарна програма.Претходно, американскиот претседател Доналд Трамп предупреди дека Вашингтон би можел да преземе воена акција доколку преговорите пропаднат и доколку не се постигне договор што ќе ги задоволи американските барања.

Свет | пред 7 часа

Поранешна претставничка на Пентагон: Израелските напади врз Либан се главна пречка за договор меѓу САД и Иран

Поранешната функционерка во Пентагон, Алија Авадалах, оцени дека континуираните израелски напади врз Либан претставуваат главна пречка за напредок во мировните преговори меѓу Соединетите Американски Држави и Иран.Во изјава за „Скај њуз“, Авадалах посочи дека најголемата пречка за постигнување договор не доаѓа ниту од Вашингтон ниту од Техеран, туку од безбедносната состојба во регионот и тековните израелски операции во Либан.Според неа, овие напади негативно влијаат врз напредокот на дипломатските напори на Блискиот Исток и претставуваат сериозен проблем од иранска перспектива.Сепак, Авадалах изрази оптимизам дека и САД и Иран се заинтересирани за постигнување договор.„Прилично е јасно дека двете страни во оваа фаза од конфликтот навистина сакаат да постигнат договор. И покрај повторените прекршувања на примирјето од двете страни, ниту една не објави дека тоа е завршено. Дополнително, претседателот Доналд Трамп и претставници на Белата куќа повеќепати нагласија дека примирјето останува во сила“, изјави Авадалах.Нејзините коментари доаѓаат во период кога се водат дипломатски напори за продолжување на примирјето и отворање пошироки разговори за иранската нуклеарна програма и регионалната безбедност.

Свет | пред 8 часа

Трамп: Воен удар врз Иран останува опција ако нема поволен договор

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека воена акција против Иран и натаму останува можна доколку преговорите не резултираат со договор што ќе биде прифатлив за САД.Во интервју за телевизијата „Фокс њуз“, кое треба да биде емитувано утре, Трамп оцени дека претходните американски воени операции значително ги ослабнале иранските нуклеарни амбиции и го намалиле капацитетот на земјата.Тој нагласи дека главен услов за каков било договор е постигнување „добар договор за САД“, што, според него, претставува црвена линија за Вашингтон.„Да не беа американските удари со бомбардерите Б-2 пред девет месеци, Иран веќе ќе поседуваше нуклеарно оружје“, изјави Трамп.Американскиот претседател додаде дека САД имаат значителна преговарачка предност, тврдејќи дека Иран е сериозно ослабен воено, а неговите поморски и воздушни сили се во голема мера нефункционални.Во меѓувреме, американски извори претходно соопштија дека е постигнат прелиминарен договор за меморандум за разбирање, со кој примирјето меѓу САД и Иран би било продолжено за 60 дена, а би биле отворени и преговори за иранската нуклеарна програма. Сепак, според истите извори, документот сè уште чека одобрување од Трамп.Од друга страна, иранската агенција „Тасним“, повикувајќи се на извор близок до иранскиот преговарачки тим, објави дека текстот на евентуалниот меморандум меѓу Техеран и Вашингтон сè уште не е финализиран ниту официјално потврден.

Свет | пред 9 часа

Рубио опасно му се доближи на Венс во трката за републиканската номинација за 2028 година

Трката за републиканската претседателска номинација за изборите во 2028 година станува сѐ понеизвесна, откако нова анкета покажа дека американскиот државен секретар Марко Рубио значително ја намалил предноста на потпретседателот Џеј Ди Венс.Според истражувањето на колеџот Емерсон, спроведено на 24 и 25 мај меѓу веројатни републикански гласачи, Венс има поддршка од 35,5 проценти, додека Рубио е веднаш зад него со 34,6 проценти. Гувернерот на Флорида, Рон Десантис, е трет со 5,4 проценти, а поранешната гувернерка на Јужна Каролина, Ники Хејли, има 4,6 проценти поддршка.Резултатите претставуваат голема промена во однос на февруари, кога Венс уживаше поддршка од 52 проценти, наспроти 20 проценти за Рубио. Во август минатата година разликата беше уште поголема – Венс имаше 52 проценти, а Рубио само 9 проценти.„Републиканските предизбори значително се променија од февруари. Потенцијалните кандидати за 2028 година сега се практично изедначени“, изјави директорот на Емерсон Колеџ Полинг, Спенсер Кимбол.Според анализата, Рубио бележи најголем раст кај републиканските гласачи постари од 50 години, додека Венс и натаму има предност кај помладите избирачи.Ниту еден од двајцата политичари засега нема официјално најавено кандидатура за претседателските избори. Венс неодамна ги отфрли шпекулациите за кандидатура, нагласувајќи дека не сака да зборува за избори додека е на функцијата потпретседател.Во Белата куќа, пак, порачаа дека администрацијата е фокусирана на актуелните предизвици, а не на изборите во 2028 година.Анкетата покажува и интересни движења кај демократите. Поранешниот министер за транспорт Пит Бутиџиџ води со 18 проценти поддршка, пред гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, кој има 16 проценти. Следуваат Александрија Окасио-Кортез со 11 проценти, како и поранешната потпретседателка Камала Харис и гувернерот на Пенсилванија, Џош Шапиро, со по 10 проценти.

Свет | пред 10 часа

Резервите се намалуваат, цените растат: Што следува на пазарот на нафта?

Војната меѓу САД и Иран и затворањето на Ормускиот Теснец, преку кој пред конфликтот се одвиваше околу 20 отсто од светската трговија со нафта, предизвикаа сериозни нарушувања на глобалното снабдување со енергенси и забрзано трошење на стратешките резерви на нафта.За да се ублажат последиците од кризата, Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) во март координираше ослободување на околу 400 милиони барели нафта од стратешките резерви на индустриски развиените земји.Најголеми резерви поседуваат Кина, САД и Јапонија. Според достапните податоци, Кина располага со речиси 1,4 милијарди барели нафта, додека САД имаат повеќе од 800 милиони барели во стратешки и комерцијални резерви. Јапонија е трета со околу 263 милиони барели во државните резерви.Сепак, речиси три месеци по почетокот на конфликтот, блокадата на Ормускиот Теснец продолжува, а надежите за брз договор меѓу Вашингтон и Техеран значително се намалија. Поради тоа, државите сè повеќе посегнуваат по своите резерви за да ги покријат потребите на пазарот.Од Меѓународната агенција за енергија предупредуваат дека глобалните резерви во март и април се намалувале со рекордно темпо и веќе се намалени за 246 милиони барели. Директорот на агенцијата, Фатих Бирол, изјави дека резервите „не се бесконечни“ и дека многу брзо се трошат ширум светот.Експертите предупредуваат дека, доколку сегашното темпо продолжи, комерцијалните резерви би можеле да достигнат критично ниско ниво до крајот на јуни, што би можело да предизвика нов силен раст на цените на нафтата и страв од недостиг на гориво.Најпогодени од кризата би можеле да бидат азиските земји, кои во голема мера зависат од енергенсите од Блискиот Исток, како и авиоиндустријата, која е меѓу најголемите потрошувачи на гориво.Во меѓувреме, некои држави веќе воведоа мерки за намалување на потрошувачката на енергија. Меѓу нив се Филипините, кои воведоа пократка работна недела, како и Пакистан, каде што се преземаат мерки за ограничување на употребата на транспортот.И покрај растечкиот притисок, владите засега се воздржани од ново масовно ослободување на стратешките резерви, предупредувајќи дека нивните количини се ограничени и дека не можат бесконечно да го надоместуваат недостигот на нафта на светскиот пазар.

Свет | пред 11 час

Пакистански министер пристигна во Вашингтон

Пакистанскиот министер за надворешни работи, Исак Дар, пристигна во Вашингтон, каде што ќе се сретне со американскиот државен секретар Марко Рубио, во рамките на дипломатските напори за посредување меѓу САД и Иран.Пакистан има клучна улога во посредничките активности меѓу Вашингтон и Техеран за време на конфликтот, а посетата на Дар е дел од тие напори.Дар викендов разговарал и со американскиот претседател Доналд Трамп, при што разговорот го оценил како „значаен чекор поблиску до регионалниот мир“.„Резултатите од овие преговори даваат причина за оптимизам дека позитивен и траен исход е на дофат“, изјави Дар.Сепак, и покрај оптимизмот изразен во изминатите денови дека договорот е близу, двете страни во меѓувреме повторно разменија воени удари, што укажува дека ситуацијата и натаму останува неизвесна.

Свет | пред 11 час

Куба предупредува на можен американски воен напад

Расте опасноста од судир меѓу САД и Куба, откако Хавана го обвини Вашингтон за притисоци и закани со агресија, додека преговорите меѓу двете земји не носат значителен напредок.Заменичката на кубанскиот министер за надворешни работи, Хосефина Видал, изјави во Хавана дека ризикот од американска воена агресија се зголемува.Говорејќи на сослушување во Националниот капитол посветено на американските санкции за увоз на кубанска нафта, таа го обвини Вашингтон дека измислува изговори за да ја претстави Куба како закана за националната безбедност на САД и на тој начин да оправда евентуална агресија.„Секој ден расте опасноста од воена агресија против Куба“, изјавила Видал.Според неа, комуникацискиот канал меѓу двете влади останува отворен, но речиси и да нема конкретен напредок.„Каналот за размена меѓу двете влади останува отворен, но нема многу напредок. Имаме причини да се сомневаме во сериозноста и одговорноста на владата на Соединетите Американски Држави“, додала таа.Од Хавана тврдат дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп практично вовела блокада врз островот преку закани со санкции кон земјите што ја снабдуваат Куба со гориво. Според кубанските власти, таквиот притисок довел до прекини на електричната енергија и дополнително ја продлабочил најтешката криза во земјата во последните децении.Американскиот државен секретар Марко Рубио претходно изјави дека е уверен оти дијалогот започнат во март ќе даде добри резултати. Кубанските власти, сепак, порачаа дека нема да дозволат мешање во внатрешните работи на државата и го обвинија Вашингтон за недостиг на добра волја.Во најновата ескалација на притисокот, американските власти формално го обвиниле поранешниот кубански лидер Раул Кастро по четири точки за убиство, поврзани со соборувањето цивилни авиони управувани од кубански емигранти од Мајами во 1996 година.Кубанскиот министер за надворешни работи Бруно Родригез предупредил дека секој воен потег би довел до крвопролевање во кое би загинале илјадници Кубанци и Американци.

Свет | пред 11 час

САД и Иран договориле рамка за продолжување на примирјето, се чека одлука од Трамп

Американски и ирански преговарачи постигнале рамка за продолжување на примирјето за дополнителни 60 дена, но конечната одлука сѐ уште зависи од американскиот претседател Доналд Трамп.Според американски извори, на кои се повикува „Аксиос“, договорот треба да овозможи продолжување на прекинот на огнот и отворање простор за формални преговори за иранската нуклеарна програма.Заменик-шефот на кабинетот на Белата куќа, Стивен Милер, изјави дека Техеран направил „значајни, суштински и драматични“ отстапки во разговорите за ставање крај на конфликтот.„Претседателот Трамп сам ќе одлучи дали резултатите ги исполнуваат неговите стандарди“, рече Милер.Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс потврди дека разговорите напредуваат, но нагласи дека сѐ уште не е извесно дали Трамп ќе даде зелено светло за евентуалниот договор.„Мислиме дека преговараат со добра волја и постигнуваме одреден напредок. Но тешко е да се каже дали и кога претседателот ќе потпише меморандум за разбирање“, изјави Венс.Според „Аксиос“, најголемиот дел од условите биле усогласени до вторникот, но документот сѐ уште треба да добие политичка потврда од раководствата на двете држави.Во меѓувреме, иранската агенција „Тасним“, која важи за блиска до Корпусот на исламската револуционерна гарда, објави дека не постои ниту финализиран ниту официјално потврден прелиминарен договор.Додека дипломатските разговори продолжуваат, Израел дополнително ја зајакнува контролата врз Појасот Газа, а преговорите околу ограничувањата на иранската нуклеарна програма остануваат едно од главните отворени прашања.

Свет | пред 12 часа

САД го продолжија рокот за преговори за имотот на „Лукоил“ до 27 јуни

Соединетите Американски Држави го продолжија до 27 јуни рокот во кој енергетските компании можат да склучуваат договори за купување на странскиот имот на рускиот нафтен гигант „Лукоил“, соопшти американскиот Стејт департмент.Одлуката претставува ново продолжување на рокот, откако Вашингтон во октомври воведе санкции против „Лукоил“ и руската државна нафтена компанија „Роснефт“ поради нивната улога во обезбедувањето приходи за руската воена операција во Украина.Во февруари, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп дополнително ја забави продажбата на меѓународниот имот на „Лукоил“, како дел од напорите за зголемување на притисокот врз Москва во рамките на мировните преговори поврзани со Украина.Странското портфолио на „Лукоил“, чија вредност се проценува на околу 22 милијарди долари, опфаќа нафтени полиња, рафинерии и мрежи на бензински станици во повеќе земји, од Ирак до Финска.Санкциите го принудија „Лукоил“ да започне процес на продажба на дел од своите меѓународни средства, додека американските власти и натаму ја следат постапката во рамките на мерките насочени кон ограничување на руските енергетски приходи.

Свет | пред 12 часа

Канадскиот премиер: Канада ќе помогне Америка повторно да стане голема

Канадскиот премиер Марк Карни повика на „ново партнерство“ со САД, оценувајќи дека блиската соработка меѓу двете земји ќе помогне „Америка повторно да биде голема“.Во говор одржан во Њујорк, Карни изјави дека светот се менува додека САД ги трансформираат своите трговски односи, но нагласи дека посилната соработка со Канада ќе биде од корист за двете држави.Неговото обраќање доаѓа во период на трговски тензии меѓу Отава и Вашингтон, а Карни најави дека Канада во следната деценија ќе го удвои извозот кон други пазари. Тој потсети и дека минатата година биле потпишани повеќе од 20 економски и безбедносни договори.Канадскиот премиер се осврна и на претходните изјави на американскиот претседател Доналд Трамп за можно припојување на Канада како 51. американска држава, оценувајќи дека односите меѓу двете земји откриле „слабости што треба да се исправат“.Карни истакна дека САД суштински го промениле пристапот кон трговијата, воведувајќи царини какви што не биле видени уште од времето на Големата депресија.Сепак, во говорот тој имаше помирувачки тон кон Вашингтон, опишувајќи ги САД како „најдинамичната, најотпорната и најиновативната земја во светот“.„Силна Канада ќе помогне Америка повторно да биде голема“, порача Карни, повикувајќи на поголема соработка во секторите како алуминиумската индустрија, автомобилската индустрија и производството на клучни минерали.

Свет | пред 1 ден

Трамп повторно го тужи „Волстрит журнал“: Бара 10 милијарди долари поради напис за Епстин

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно поднесе тужба за клевета против „Волстрит журнал“, барајќи најмалку 10 милијарди долари отштета поради текст поврзан со неговите наводни врски со Џефри Епстин.Тужбата следува откако судија претходно ја отфрли првата верзија на предметот поради правни недостатоци.Во новата тужба се наведува дека весникот, кој е во сопственост на медиумскиот магнат Руперт Мардок, му нанел сериозна репутациска и финансиска штета на Трамп со напис во кој се споменува роденденска честитка испратена до Епстин со потпис на Трамп.Трамп и неговите адвокати тврдат дека честитката е фалсификувана, иако документот бил објавен од законодавци кои го истражувале случајот со Епстин.Како тужени во постапката се наведени Руперт Мардок, компаниите „Дау Џонс“ и „Њуз корп“, извршниот директор Роберт Томсон, како и двајца новинари на „Волстрит журнал“.Од „Дау Џонс“ соопштија дека целосно стојат зад точноста и професионалноста на известувањето на весникот и најавија дека ќе се бранат на суд.Претходната тужба беше отфрлена од федерален судија кој оцени дека Трамп не успеал да го исполни правниот стандард за докажување „стварна злонамерност“, што е неопходно во случаи на клевета кога тужителот е јавна личност.Џефри Епстин почина во затвор во Њујорк во 2019 година, а неговиот случај предизвика бројни контроверзии и теории на заговор во САД. Трамп тврди дека ги прекинал контактите со Епстин уште пред неговите правни проблеми да станат јавни во 2006 година.

Свет | пред 1 ден

САД и Иран постигнале договор за 60-дневно примирје

Американски и ирански преговарачи постигнале договор за 60-дневен меморандум за разбирање со кој би се продолжило примирјето и би се отвориле нови разговори за иранската нуклеарна програма, објави „Аксиос“, повикувајќи се на американски претставници и регионален извор.Според извештајот, договорот во најголем дел бил усогласен во вторникот, а иранските лидери веќе дале одобрение. Американските преговарачи го информирале претседателот Доналд Трамп, но тој побарал неколку дена за дополнително разгледување пред да даде конечна согласност.Меморандумот предвидува непречена пловидба низ Ормускиот Теснец. Иран се обврзува дека нема да наплаќа транзит, да вознемирува бродови или да го попречува поморскиот сообраќај низ овој стратешки важен морски премин.Дополнително, Техеран треба да ги отстрани сите мини од Ормускиот Теснец во рок од 30 дена. За возврат, САД постепено би ја укинувале блокадата на иранските пристаништа, во согласност со обновувањето на комерцијалниот бродски сообраќај.Една од клучните точки на договорот се однесува на иранската нуклеарна програма. Според „Аксиос“, Иран се обврзал дека нема да развива нуклеарно оружје, додека двете страни ќе продолжат разговори за високо збогатениот ураниум и останатите спорни прашања поврзани со нуклеарната програма.Договорот вклучува и разговори за евентуално ублажување на американските санкции и ослободување на замрзнат ирански имот, како и можности за испорака на хуманитарна помош и стоки во Иран.

Свет | пред 1 ден

Врховниот лидер на Иран обвини за обид за дестабилизација по нападите

Моџтаба Хамнеи ги обвини Соединетите Американски Држави и Израел дека се обидуваат да предизвикаат внатрешни поделби во Иран, со цел да ги прикријат, како што наведе, „воените порази“.Во писмена изјава објавена од иранските медиуми, Хамнеи посочил дека „слепиот план на непријателот по наметнатата војна, економскиот притисок и политичко-пропагандната опсада е создавање раздор и поделби за да се надоместат воените порази и народот да се натера на покорност“.Тој повикал на национално единство и кохезија, пренесува Ал Џезира.Изјавата доаѓа откако американската војска во текот на ноќта изврши нови напади врз воени цели во Иран. Американски претставник, кој зборувал анонимно за Ројтерс, изјавил дека биле соборени четири ирански борбени дронови што претставувале закана во близина на Ормуски Теснец.Според истиот извор, во воздушниот напад била погодена иранска копнена контролна станица во градот Бандар Абас, од каде што требало да биде лансиран уште еден дрон. Американската страна навела дека акциите биле „исклучиво одбранбени“ и имале цел да го одржат примирјето што стапи на сила на 8 април.Подоцна, Иранската револуционерна гарда соопшти дека извршила напад врз американска воздушна база во 4:50 часот по локално време, како одговор на американскиот напад врз Бандар Абас.Од Револуционерната гарда не открија каде се наоѓа базата што била цел на нападот, пренесе иранската агенција Мехр.

Свет | пред 1 ден

Американски војници следени преку податоци од мобилни телефони

Американските сили распоредени во воени зони биле мета на противници кои користеле комерцијално достапни податоци за локација, покажуваат извештаи доставени до американски воени претставници.Според писмо што го објави демократскиот сенатор Рон Вајден, американската Централна команда – Централна команда на САД – примила повеќе извештаи за закани поврзани со злоупотреба на комерцијални податоци за локација со цел следење и таргетирање на американски воен персонал.Писмото било испратено на 14 април, а зоната на одговорност на ЦЕНТКОМ ги вклучува и Персискиот Залив, каде американските сили се во конфликт со Иран поради ситуацијата во Ормутскиот Теснец.Вајден и група конгресмени наведуваат дека ова е прва официјална потврда дека американски сили биле следени во активна воена зона преку вакви податоци.„Комерцијалните податоци за локација може да се искористат за откривање каде се собираат американските војници и какви се нивните движења, што противниците потоа можат да го искористат за ракетни и дронски напади“, предупредуваат законодавците.Податоците за локација масовно се користат во дигиталното рекламирање и најчесто се собираат преку мобилни телефони и апликации, по што се продаваат на посредници кои ги препродаваат понатаму.Во писмото до Пентагон, конгресмените оценуваат дека американската војска требало побрзо да реагира за да го заштити својот персонал.Како мерки предлагаат исклучување на рекламните идентификатори на службените уреди, автоматско исклучување на споделувањето локација на мобилните телефони на терен и ограничување на користењето на прелистувачот Google Chrome.Републиканскиот конгресмен Пет Хариген, поранешен припадник на специјалните сили, изјави дека прелистувачите како Chrome се „изградени за собирање и споделување податоци“, предупредувајќи дека тоа претставува ризик за безбедноста на американските војници.Од Google одговориле дека Chrome има „водечка безбедност во индустријата“ и дека компанијата поддржува построги правила за трговијата со податоци за корисниците.

Свет | пред 1 ден

Трамп се заканува дека ќе го „разнесе Оман“, Иран: Тоа е опасен знак

Министерството за надворешни работи на Иран ги осуди американските напади извршени во текот на ноќта на југот на земјата, обвинувајќи ги Соединетите Американски Држави дека го поткопуваат примирјето.Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, соопшти дека Иран е решен да одговори на нападите во согласност со своето право на самоодбрана.Багаеи остро го критикуваше и американскиот претседател Доналд Трамп поради заканата упатена кон Оман.„Оман ќе се однесува како и сите други. Или ќе мораме да го разнесеме. Тие го знаат тоа“, изјави Трамп, реагирајќи на медиумските извештаи за разговорите меѓу Иран и Оман околу заедничката регулација на Ормускиот теснец.Според Багаеи, Оман доследно играл „конструктивна, ефикасна и одговорна улога за мирот и безбедноста во регионот“, додавајќи дека заканите со насилство претставуваат „опасен знак за нормализација на беззаконието и политиката на сила“.Иранските вооружени сили ја презедоа контролата врз стратешки важниот Ормуски теснец кратко по избувнувањето на конфликтот. Трамп побара клучната рута за глобалните испораки на нафта и гас повторно да биде отворена како дел од евентуален договор со Техеран, но истовремено порача дека теснецот не смее да биде под контрола на само една држава.Според извештаите, и натаму многу мал број бродови минуваат низ теснецот меѓу Иран и Оман. Бродските компании мораат да се координираат со иранските власти и да користат коридор близу до иранскиот брег, при што Техеран наплатува високи транзитни такси.Експерти за меѓународно право оценуваат дека таквите такси се спротивни на правото на транзитен премин според поморското право.И покрај примирјето што стапи во сила на 8 април и мировните преговори за ставање крај на тримесечната војна, САД и Иран повторно разменија напади во близина на Ормускиот теснец.Американски претставник изјавил дека американските сили нападнале позиција на ирански дрон во близина на Бандар Абас и собориле четири дрона, додека иранските медиуми јавија дека Исламската револуционерна гарда отворила оган врз американски нафтен танкер и го принудила да се повлече.

Свет | пред 1 ден

Нова ескалација меѓу САД и Иран: Напади со дронови и закани за Ормутскиот теснец

Иранската револуционерна гарда соопшти дека целела американска воздушна база, откако американската војска извршила напади насочени кон иранска операција со дронови во близина на Ормутскиот теснец.Ескалацијата се случила само неколку часа откако американскиот претседател Доналд Трамп ги отфрли извештаите дека е блиску до компромисен договор со Иран.Новото заострување дополнително го загрозува кревкото примирје меѓу САД и Иран, кое стапи во сила на почетокот на април, а воедно повторно ги зголеми цените на нафтата.Американски претставник, кој сакал да остане анонимен, за „Ројтерс“ изјавил дека американската војска соборила четири ирански јуришни дронови и погодила копнена контролна станица во пристанишниот град Бандар Абас, од каде што требало да биде лансиран уште еден дрон.„Овие акции беа одмерени, исклучиво одбранбени и насочени кон одржување на примирјето“, рекол претставникот.Иранската револуционерна гарда, според агенцијата „Тасним“, соопштила дека ја нападнала американската база како одговор на американскиот напад во близина на аеродромот во Бандар Абас.Во меѓувреме, Кувајт, каде што се наоѓа голема американска база, соопштил дека одговара на напади со ракети и дронови, без да прецизира од каде доаѓаат.Израел исто така известил за активирање сирени во северниот дел на земјата поради активност на непријателски летала.Трамп на состанок на кабинетот изјавил дека „никоја земја нема да го контролира теснецот“ и ги отфрлил тврдењата на иранските медиуми дека е подготвен договор според кој Иран и Оман заеднички би управувале со поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец.„Никој нема да го контролира теснецот. Тоа се меѓународни води“, рекол Трамп, додавајќи дека САД сè уште не разговараат за укинување на санкциите кон Иран.Шефот на иранскиот парламентарен одбор за национална безбедност, Ебрахим Азизи, изјавил дека реториката на Трамп нема да го натера Иран да се откаже од своите барања за збогатување ураниум, управување со теснецот и укинување на санкциите.Американскиот државен секретар Марко Рубио повторил дека клучната цел останува Иран никогаш да не поседува нуклеарно оружје.

Свет | пред 1 ден

Иран порача: Нема да се откажеме од нашите црвени линии

Иран нема да се откаже од своите црвени линии, како што се правото на збогатување ураниум, задржувањето на збогатениот ураниум, контролата врз Ормутскиот теснец и укинувањето на санкциите, изјави шефот на парламентарниот Одбор за национална безбедност и надворешна политика, Ебрахим Азизи.„Јасно е дека Трамп еден ден користи закани за да се извлече од оваа стратешка пат-позиција, а веќе следниот ден моли за договор“, напиша Азизи на платформата Икс.Американскиот претседател Доналд Трамп во средата изјави дека Иран „преговара со последни сили“ и порача дека изборите во ноември нема да го натераат да брза со договор за ставање крај на речиси тримесечната војна што предизвика глобални последици.Висок претставник на американската администрација за Си-ен-ен изјавил дека рамковниот договор им дава на страните рок од 60 дена за постигнување конечен договор.Според него, потенцијалниот договор треба да гарантира дека Иран никогаш нема да може да поседува нуклеарно оружје и ќе го обврзе Техеран да се откаже од високо збогатениот ураниум.

Свет | пред 1 ден

Трамп му се закани на Оман: „Ќе ве дигнеме во воздух“

Американскиот претседател Доналд Трамп му се закани на Оман доколку оваа заливска држава застане на страната на Иран во обидите за заедничка контрола врз Ормускиот Теснец.Говорејќи на седница на американската влада, Трамп порача дека САД нема да дозволат Иран и Оман да управуваат со стратешки важниот поморски премин.„Никој нема да го контролира теснецот. Ние ќе го надгледуваме, но никој нема да го контролира. Тоа е дел од преговорите што ги водиме“, изјави Трамп.Тој потоа упати директна закана до Оман.„Оман ќе се однесува како и сите други или ќе мора да ги дигнеме во воздух. Тие го разбираат тоа. Сè ќе биде во ред“, рече американскиот претседател.Според медиумските извештаи, Оман претходно беше посредник во разговорите меѓу САД и Иран пред избувнувањето на конфликтот на 28 февруари.Ормускиот Теснец е една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта и гас, а последните изјави дополнително ги зголемија тензиите во регионот.

Свет | пред 1 ден

Трамп: Никој нема да го контролира Ормускиот теснец, санкциите кон Иран остануваат

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД ќе го надгледуваат Ормускиот теснец, но нагласи дека „никој нема да го контролира“, додавајќи дека тоа е дел од тековните преговори поврзани со Иран.Говорејќи на состанок на кабинетот, Трамп се осврна и на улогата на Оман, кој, според медиумските извештаи, посредува во разговорите со Техеран за координација на управувањето со теснецот.„И Оман ќе мора да се однесува како и сите други“, изјави американскиот претседател.Трамп повторно нагласи дека Вашингтон не размислува за какво било ублажување на санкциите кон Иран во замена за откажување од високо збогатениот ураниум.„Тие ќе се откажат од својот високо збогатен ураниум, но не поради укинување на санкциите. Не, никако“, изјави Трамп во разговор за PBS News.Во меѓувреме, американскиот државен секретар Марко Рубио соопшти дека е постигнат „одреден напредок“ во разговорите за можен договор со Иран.Тој повтори дека дипломатијата останува прв избор на Вашингтон, но предупреди дека претседателот Трамп има и „други опции“ доколку не се постигне договор.„Ако може да се постигне договор, сакаме тоа да се случи. Имаше одреден напредок и интерес, а во следните часови и денови ќе видиме дали ќе има дополнителен напредок“, изјави Рубио пред новинарите.

Свет | пред 2 дена

Трамп: Мислеа дека можат да ме исцрпат со чекање

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека е уверен оти САД ќе постигнат поволен договор со Иран за завршување на војната, но порача дека нема намера да брза со преговорите.За време на состанокот на неговиот кабинет, Трамп оцени дека Техеран нема друг избор освен да прифати договор под американски услови.„Мислеа дека можат да ме исцрпат со чекање. Сметаа дека ќе попуштам поради изборите. Не ми е грижа за изборите“, изјави Трамп, алудирајќи на претстојните избори во САД.Тој додаде дека американската администрација сè уште не е целосно задоволна од понудените услови, но верува дека договор ќе биде постигнат.„Или ќе има добар договор или едноставно ќе мораме да ја завршиме работата“, рече Трамп.Американскиот претседател исто така оцени дека иранската економија е во тешка состојба и дека режимот во Техеран е принуден да бара решение.Во интервју за PBS News, Трамп категорично ја отфрли можноста САД да ги укинат санкциите кон Иран во замена за предавање на залихите високо збогатен ураниум.„Нема укинување санкции. Тие ќе се откажат од високо збогатениот ураниум, но не поради тоа“, изјави тој.Во меѓувреме, Белата куќа остро ги демантираше извештаите на иранските државни медиуми за наводен нацрт-меморандум за разбирање меѓу Вашингтон и Техеран.„Тоа е целосна измислица. Никој не треба да верува во она што го објавуваат иранските државни медиуми“, соопшти Белата куќа преку платформата Икс.Иранските медиуми претходно тврдеа дека можниот договор би вклучувал повлекување на американските сили од близина на Иран и укинување на блокадата на иранските пристаништа.Портпаролката на Белата куќа, Оливија Велс, изјави дека преговорите „добро напредуваат“ и дека Трамп јасно ги поставил американските „црвени линии“, нагласувајќи дека САД нема да дозволат Иран да поседува нуклеарно оружје.

Свет | пред 2 дена

Нафтата поевтини по најавите за можен договор меѓу САД и Иран

Цените на нафтата денеска забележаа пад на меѓународните пазари, откако медиумски извештаи поттикнаа шпекулации за можно отворање на Ормускиот теснец и смирување на тензиите меѓу САД и Иран.На лондонскиот пазар цената на барел нафта попладнево се намали за 3,42 долари и изнесуваше 96,16 долари. На американскиот пазар, пак, барелот поевтини за 3,74 долари, на 90,15 долари.Пазарите од почетокот на неделата внимателно ги следат сигналите од Вашингтон и Техеран во обид да проценат дали постојат шанси за повторно нормализирање на поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец.На почетокот од неделата трговците очекуваа дека САД и Иран би можеле наскоро да постигнат рамка за мировен договор, но оптимизмот беше нарушен по новите американски напади врз ирански цели.Американската војска соопшти дека повторно нападнала ирански пловила и ракетни позиции во Персискиот Залив, наведувајќи дека целта била „заштита на американските војници“.Техеран, од друга страна, оцени дека нападите претставуваат прекршување на примирјето и порача дека го задржува правото на одговор.Нов бран шпекулации на пазарите предизвика извештајот на иранската државна телевизија за прелиминарна рамка на меморандум за разбирање меѓу САД и Иран.Според нацрт-документот, Иран би обезбедил нормализација на комерцијалниот бродски сообраќај низ Ормускиот теснец во рок од еден месец, додека САД би ги повлекле воените сили подалеку од Иран и би ја укинале блокадата на иранските пристаништа.Иранската телевизија нагласи дека рамката сè уште не е финализирана и дека Техеран нема да преземе чекори без конкретна потврда за договорот.Аналитичарите оценуваат дека има „конкретен напредок“ кон смирување на кризата, а според нив, низ Ормускиот теснец веќе поминуваат сè повеќе танкери и бродови за течен природен гас.

Свет | пред 2 дена