БУГАРИЈА

Румен Радев ја напушта претседателската функција, Јотова ја презема должноста

Претседателот на Бугарија во оставка Румен Радев денес ќе ја напушти претседателската функција, објави БГНЕС.Администрацијата на „Дондуков“ 2 објави дека Радев ќе ја напушти претседателската институција во 16:00 часот. Во понеделникот, тој го упати своето последно обраќање до бугарскиот народ, во кое ја објави својата оставка од функцијата.Румен Радев ќе биде испратен до главниот влез на институцијата од потпретседателката Илијана Јотова, која ќе ја преземе функцијата шеф на државата по одлуката на Уставниот суд.Уставниот суд ќе ја одржи седницата на која ќе донесе одлука во 10 часот

Свет | пред 2 месеци

Оставката на Румен Радев доставена до Уставниот суд, рок за одлука не е утврден

Оставката на бугарскиот претседател Румен Радев е официјално доставена до Уставниот суд, кој треба да се произнесе по нејзиното прифаќање.Радев вчера јавно соопшти дека се повлекува од претседателската функција, по што оставката формално е депонирана во Уставниот суд. Од кабинетот на претседателот соопштуваат дека Радев го очекува институционалното постапување и конечната одлука на судот.Сè до изјаснувањето на Уставниот суд, не е познато кога точно ќе стапи на сила оставката и какви ќе бидат следните уставни чекори.

Свет | пред 2 месеци

Радев: Денеска за последен пат ви се обраќам како претседател на Бугарија, утре поднесувам оставка

Бугарскиот претседател Румен Радев соопшти дека на 20 јануари 2026 година ќе ја депонира својата оставка, обраќајќи ѝ се на јавноста во вонредно телевизиско обраќање. Тој истакна дека ова е последен пат да им се обраќа на граѓаните како претседател на Бугарија и им се заблагодари за трпението и довербата што му ја укажувале во изминатите девет години.Радев потсети дека првпат бил избран за претседател во 2016 година, а повторно ја добил довербата на граѓаните во 2021 година, што, како што рече, претставувало чест и одговорност што настојувал да ја оправда со своите постапки. Во тој период, според него, Бугарија поминала низ низа кризи, напади врз демократијата и масовни протести во 2020 и 2025 година, а околностите наложиле дури седум пати да именува службени влади со цел да го заштити јавниот интерес.Во своето обраќање, Радев побара прошка од граѓаните, признавајќи дека имало грешки и работи што не успеал да ги доврши. Тој нагласи дека токму вербата дека целите можат да се остварат е еден од главните мотиви за неговата одлука да поднесе оставка. Притоа истакна дека во изминатите години Бугарија го завршила процесот на европска интеграција, станувајќи членка на Шенген-зоната и еврозоната, но оцени дека исполнувањето на овие стратешки цели не донело очекувана стабилност и задоволство кај граѓаните.Радев потсети и на протестите од 2020 година, серијата парламентарни избори и разочарувањата што следеле, оценувајќи дека тогашната власт ја избришала разликата меѓу борбата против корупцијата и самата корупција.Како врв на, како што рече, политичкиот произвол, Радев го наведе менувањето на Уставот, со што, според него, се овозможил траен олигархиски надзор врз извршната власт, а службените влади повеќе не биле сигурен гарант за фер избори. Тој посочи дека конечниот раздор меѓу граѓаните и политичката класа настанал со одбивањето да се одржи референдум за датумот на воведување на еврото.Претседателот оцени дека протестите од крајот на минатата година довеле до пад на владата и создале широк општествен консензус против мафијата, кој треба да се преточи на претстојните парламентарни избори. Според него, денешната политичка класа ги изневерила надежите на граѓаните, поради што е неопходен нов општествен договор, бидејќи демократијата не може да опстане доколку е препуштена на корупција, компромиси и екстремизам.На крајот, Радев официјално потврди дека утре ќе ја депонира оставката од функцијата претседател на Република Бугарија и изрази уверување дека потпретседателката Илијана Јотова ќе биде достоен државен поглавар. Тој порача дека претстои битка за иднината на татковината и изрази верба дека таа ќе се води заедно со граѓаните.Румен Радев е петтиот демократски избран претседател на Бугарија, избран во 2016 година и реизбран во 2021 година. Со оваа одлука, тој станува првиот шеф на државата избран на директни избори кој не го довршува својот мандат. Редовните претседателски избори треба да се одржат подоцна оваа година, а новиот претседател се очекува да положи заклетва во јануари 2027 година.

Свет | пред 2 месеци

Румен Радев поднесе оставка од функцијата претседател на Бугарија

Бугарскиот претседател Румен Радев објави дека ќе поднесе оставка од функцијата, соопштувајќи дека официјалната оставка ќе ја поднесе во вторник, на 20 јануари. Во своето обраќање до граѓаните, Радев изјави дека за девет години во улога на претседател и потпретседател покажале способност за ефикасна и синхронизирана работа, обединети околу заедничка цел. Тој изрази уверување дека неговата потпретседателка Илијана Јотова ќе биде достоен наследник на функцијата шеф на државата.Во обраќањето, Радев најави и политички проект кој, како што рече, ќе ја промени статус квото, без да ги открие деталите за идната партија. „Битката за иднината на татковината е пред нас и верувам дека ќе ја водиме заедно со сите вас – достојните, инспирирани и непомирливи“, истакна тој.Радев се осврна на кризите со кои се соочувала Бугарија за време на неговиот мандат, вклучувајќи ги нападите на олигархијата врз демократијата и големите протести во 2020 и 2025 година, како и седумте привремени влади што биле назначени во неговиот мандат за заштита на државните и јавните интереси.„За последен пат ви се обраќам како претседател на Бугарија. Ги признавам моите грешки и сфаќам што не успеав да постигнам. Но токму мојата верба дека ќе го постигнеме тоа е една од главните причини за оваа моја одлука“, рече Радев, истовремено побарајќи прошка и заблагодарувајќи им се на граѓаните за нивното трпение и доверба.

Свет | пред 2 месеци

Предвремени парламентарни избори во Бугарија, на Радев сите му го вратија мандатот

Политичката криза во Бугарија доби нов пресврт откако и Алијансата за права и слободи експресно го врати мандатот за состав на влада. Претседателот Румен Радев веднаш по средбата со партиските претставници констатираше дека државата оди кон предвремени парламентарни избори.Радев објасни дека одлуката да го довери мандатот токму на АПС имала симболична тежина, но дека во изминатите денови партијата била изложена на сериозни притисоци. Според него, врз членови и симпатизери биле вршени различни форми на влијание кои не се во духот на владеењето на правото.Претседателот предупреди дека обидите за политичка инструментализација на етничките теми се опасни и служат исклучиво на теснопартиски интереси. Тој порача дека во Бугарија нема реална основа за такви поделби и дека мандатот го дал како знак за зачувување на националното единство.Лидерот на АПС, Хајри Садков, пак, оцени дека сегашниот состав на парламентот е нефункционален и неспособен да произведе стабилна власт. Според него, политичката конфигурација во Собранието е „генетски модифицирана“ и не нуди услови за одржливи решенија.Садков нагласи дека партијата не сака да учествува во експерименти кои би можеле дополнително да ја продлабочат кризата и дека одговорноста кон државата и демократијата е поголема од желбата за формално учество во власта.Со враќањето на мандатот, се затвора и последната уставна можност за редовно формирање кабинет, што практично ја отвора вратата за нов изборен циклус во земјата.

Свет | пред 2 месеци

Пропадна и вториот обид за влада во Бугарија, и ПП-ДБ го врати мандатот на Радев

Политичката криза во Бугарија продолжува, откако коалицијата „Продолжуваме со промената – Демократска Бугарија“ (ПП-ДБ) веднаш го врати вториот мандат за состав на влада што денеска ѝ беше доделен од претседателот Румен Радев.Мандатот формално ѝ беше врачен на Надежда Јорданова во претседателската палата на булеварот „Дондуков“ 2, но без одлагање беше вратен како нереализиран, со што пропадна и вториот обид за формирање влада по парламентарните избори.Овој потег не дојде како изненадување, бидејќи од ПП-ДБ уште минатата недела најавија дека нема да се обидуваат да состават кабинет и дека мандатот ќе го вратат веднаш по неговото добивање. Претходно, истото го направи и Росен Жељазков, кандидат за премиер од ГЕРБ-СДС, кој го врати првиот мандат без да предложи влада.Според Уставот на Бугарија, по неуспехот на првиот и вториот мандат, претседателот Радев треба да го додели третиот и последен мандат на една од останатите парламентарни групи, по сопствен избор. Доколку и овој обид не резултира со избор на влада, следи назначување службена влада и распишување предвремени парламентарни избори во рок од два месеца.Во меѓувреме, најголем дел од парламентарните партии – меѓу кои и ПП-ДБ, Преродба, ДПС – Нов почеток и БСП – веќе јавно соопштија дека излезот од сегашната блокада го гледаат исклучиво во нови избори. Дел од нив дури оценија дека актуелниот парламентарен состав нема легитимитет да изнесе стабилна влада.Доколку се оди на гласање, тоа ќе бидат осми парламентарни избори во Бугарија од 2021 година наваму, што дополнително ја нагласува продлабочената политичка нестабилност во земјата.

Свет | пред 2 месеци

Муцунски: Инцидентот со бугарската амбасада е изолиран, институциите реагираат брзо и ефикасно

Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, остро го осуди инцидентот со оштетувањето на стаклото од влезната врата на Амбасадата на Република Бугарија во Скопје, оценувајќи дека станува збор за изолиран настан, на кој институциите реагирале навремено и ефикасно.„Секој чин во таква форма ќе го осудиме. Според првичните информации, станува збор за изолиран инцидент, создадена е некоја материјална штета која не е во огромен обем. Без разлика на тоа, го осудуваме максимално инцидентот. Министерството за внатрешни работи дава максимум за истрагата. Оттаму треба да побарате информации. Институционално, има брз и ефикасен одговор“, изјави Муцунски.Тој нагласи дека државата не може да превенира секој поединечен кривично-правен настан, но дека одговорноста на институциите е јасна и недвосмислена.„Да, се работи за инцидент кој го осудуваме, но ние не можеме да го контролираме секој кривично-правен настан. Нашиот одговор е веднаш да го осудиме настанот, а институциите да го расветлат случајот“, додаде министерот.Изјавата на Муцунски доаѓа по инцидентот што се случи на 11 јануари, кога, според МВР, непознато лице оштетило стакло на влезната врата на Амбасадата на Република Бугарија во Скопје, по што веднаш биле преземени мерки за идентификување на сторителот и целосно расчистување на случајот.

Македонија | пред 2 месеци

Мандатот на Жељазков траеше еден ден, денеска му го врати на претседателот Радев, Бугарија е повторно пред избори

Бугарскиот претседател Румен Радев денеска го предаде мандатот за состав на влада на ГЕРБ-СДС, а кандидатот за премиер Росен Жељазков веднаш го врати, оценувајќи го како неуспешен и предлагајќи предвремени парламентарни избори да се одржат што е можно побрзо, при што како конкретен датум го посочи 29 март.Жељазков изјави дека пратеничката група на ГЕРБ-СДС донела одлука мандатот формално да го преземе, но да го врати за да продолжи уставната постапка. Според него, острата политичка реторика дополнително ќе ги подели граѓаните и затоа е потребно што поскоро да се оди на избори.Овој развој следува по оставката на владата предводена од Жељазков, формирана со мандат на ГЕРБ-СДС во коалиција со „БСП – Обединета левица“ и „Постои таков народ“, а првично поддржана и од „Алијансата за права и слободи“. Владата се повлече по масовни протести, кои почнаа околу параметрите на нацрт-буџетот за 2026 година, а потоа прераснаа во пошироки антивладини демонстрации.Уставната процедура за доделување мандат започна по консултациите што Радев ги одржа со парламентарните партии од 15 до 19 декември 2025 година. По тие разговори, во политичките кругови доминира оценката дека предвремени избори се неизбежни, а дел од опозицијата побара и промени во изборното законодавство, меѓу кои и целосно машинско гласање.По неуспешниот прв мандат, следен на потег е второпласираната политичка сила – коалицијата ПП-ДБ, од која се очекува исто така да не се обиде да формира влада. Неизвесно останува кој ќе го добие третиот мандат и колку време ќе трае таа фаза од постапката.Ако не се формира влада и се оди кон привремена, според новите уставни правила Радев треба да избере премиер од т.н. „куќна книга“ – листа на функционери меѓу кои се претседателката на парламентот Раја Назарјан, гувернерот на Бугарската народна банка Димитар Радев, како и претседателот на Судот за сметки Димитар Главчев. Во јавноста веќе се појавија информации дека Раја Назарјан и Димитар Радев нема да ја прифатат функцијата привремен премиер.

Свет | пред 2 месеци

Осуда од МНР за инцидентот со Амбасадата на Бугарија: Се преземаат мерки за целосно расветлување

Министерството за надворешни работи и надворешна трговија на Република Македонија го осуди инцидентот што се случи денеска, при кој непознато лице скрши стакло на објектот во кој е сместена Амбасадата на Република Бугарија во Скопје.„МНР за кршењето на стаклото на бугарската амбасада: Министерството за надворешни работи и надворешна трговија го осудува инцидентот што се случи денес, во кој непознато лице скрши стакло на објектот во кој е сместена Амбасадата на Република Бугарија во Скопје“, велат од МНР.Претходно од Министерството за внатрешни работи информираа дека инцидентот бил забележан преку видео-надзорот на амбасадата, при што службеник за безбедност пријавил дека едно лице оштетило стакло на влезната врата на објектот. Полицијата соопшти дека се преземаат мерки за утврдување на идентитетот на сторителот и за целосно документирање на настанот.Во меѓувреме, бугарското Министерство за надворешни работи реагираше остро, оценувајќи го инцидентот како недозволиво посегнување врз дипломатска мисија и сериозно прекршување на меѓународните норми. Од Софија побараа брза и ефикасна истрага, како и гаранции за безбедноста на нивното дипломатско претставништво во Скопје, најавувајќи дека внимателно ќе го следат развојот на случајот.

Скопје | пред 2 месеци

(Видео) Снимка открива детали за оштетувањето на објектот на Бугарската амбасада во Скопје

Снимките од видео-надзорот поставен на објектот на Бугарската амбасада во Скопје го документираат моментот на оштетување на стаклото од влезната врата на дипломатското претставништво. На видеото се гледа лице со капа и бела маска на лицето, кое во едната рака држи стап, додека со другата рака замавнува кон стаклената површина на влезната врата, по што се оддалечува од местото на настанот.Инцидентот беше пријавен денеска, 11 јануари 2026 година, во 15:55 часот, кога офицер за безбедност на Амбасадата на Република Бугарија, преку системот за видео-надзор, забележал дека едно лице извршило оштетување на објектот. Пријавата била доставена до СВР Скопје од Одделот за обезбедување на определени личности и објекти при Министерството за внатрешни работи, по што биле преземени мерки за расчистување на случајот.По настанот реагираше и Министерството за надворешни работи на Република Бугарија, кое соопшти дека го осудува инцидентот, оценувајќи го како недозволиво посегнување врз дипломатска мисија и сериозно прекршување на Виенската конвенција за дипломатски односи. Од Софија наведоа дека станува збор за напад врз објект кој го сметаат за симбол на државноста и официјалното присуство на Бугарија во Република Македонија.Во реакцијата, бугарската дипломатија изрази загриженост дека ваквиот инцидент е последица на, како што наведуваат, недоволна и навремена реакција на надлежните институции во земјава при претходни случаи на вандализам и напади врз објекти и лица поврзани со бугарската заедница. Дополнително, се посочува дека институционалната неактивност, заедно со толерирањето на говор на омраза, создава средина во која ваквите дејствија се повторуваат.Од Министерството за надворешни работи на Бугарија побараа итно идентификување и санкционирање на сторителот, како и преземање мерки за гарантирање на безбедноста на дипломатските и конзуларните претставништва, нивниот персонал и имот. Воедно, најавија дека внимателно ќе го следат развојот на случајот и дека го задржуваат правото на дополнителни дипломатски чекори, во рамки на меѓународното право.

Скопје | пред 2 месеци

МВР трага по лицето кое искрши стакло од амбасадата на Бугарија во Скопје

Министерството за внатрешни работи информираше дека денеска, 11 јануари 2026 година, во 15:55 часот, во СВР Скопје бил пријавен инцидент во објектот на Амбасадата на Република Бугарија во Скопје.Според МВР, пријавата била доставена од Одделот за обезбедување на определени личности и објекти при МВР, откако офицерот за безбедност на амбасадата, преку системот за видео-надзор, забележал дека едно лице оштетило стакло на влезната врата од дипломатското претставништво.Од Министерството наведуваат дека веднаш се преземени мерки и активности за целосно расчистување на случајот, при што се работи на утврдување на идентитетот на сторителот и на сите околности поврзани со настанот.

Македонија | пред 2 месеци

Бугарското МНР тврди дека била нападната амбасадата во Скопје

Бугарското Министерство за надворешни работи соопшти дека на денеска непознато лице извршило напад врз објектот на Бугарската амбасада во Скопје, оценувајќи го настанот како недозволиво посегнување врз дипломатска мисија и сериозно прекршување на Виенската конвенција за дипломатски односи, пренесува агенцијата БГНЕС. Тие не посочуваат за каков напад станува збор, а амкедонските медиуми објавија дека било пукнато стакло на влезната врата. Според бугарскот амбасадор, камерите регистрирале како лице се доближило и потоа го пукнало стаклото.Во реакцијата се наведува дека станува збор за напад врз објект кој, како што посочуваат од Софија, претставува симбол на државноста и официјалното присуство на Република Бугарија во Република Северна Македонија. Бугарското МНР изрази длабока загриженост дека ваквиот инцидент е резултат на, како што наведуваат, недоволна и навремена реакција на надлежните институции во земјава при претходни случаи на вандализам и инциденти поврзани со објекти и лица кои Софија ги поврзува со бугарската заедница.Во соопштението се истакнува дека институционалната неактивност, во комбинација со говор на омраза, според нив, создава атмосфера во која ваквите дејствија се повторуваат и ескалираат. Бугарската дипломатија побара од надлежните органи во Северна Македонија итно да преземат мерки за идентификување на сторителот, негово соодветно санкционирање и обезбедување целосна безбедност на дипломатските и конзуларните претставништва, нивниот персонал и имот.Од Министерството за надворешни работи на Бугарија очекуваат јасно и недвосмислено дистанцирање на институциите во Македонија од сите форми на омраза, поефикасна борба против ваквите инциденти и доследно почитување на меѓународните обврски. Воедно, најавуваат дека внимателно ќе го следат развојот на случајот и дека го задржуваат правото на дополнителни дипломатски чекори во заштита на, како што наведуваат, бугарските интереси.

Македонија | пред 2 месеци

МНР до Софија: Наместо политички оценки, очекуваме европски однос и почит кон македонскиот јазик

Министерството за надворешни работи реагираше на изјавите од официјална Софија во врска со Предлог-акцискиот план за заштита и унапредување на правата на припадниците на заедниците. Од МНР порачаа дека Северна Македонија останува доследна на европските принципи и на меѓусебната почит меѓу соседите и очекуваат истиот пристап да биде применет и од бугарска страна — особено кога станува збор за признавање и уважување на македонскиот јазик.Оттаму посочуваат дека документот не е резултат на кратка постапка, туку на повеќегодишна работа што започнала уште во 2023 година, а интензивирана во последните шест месеци од 2025. Во процесот биле вклучени домашни и странски експерти од областа на меѓународното право и човековите права, а финалната верзија била усогласена и со европските стандарди.МНР нагласува дека сите забелешки од засегнатите страни биле земени предвид и дека целта на акцискиот план е да обезбеди заштита и унапредување на правата на заедниците, во согласност со Уставот и со европската рамка. Дополнително, институцијата ја отфрла тезата за наводно еднострано или затскриено носење на документот.Во реакцијата се истакнува дека Северна Македонија се обидува да биде позитивен пример во регионот кога станува збор за почитување на правата на заедниците, а дека отворените и добронамерни односи со соседите се клучни за стабилност и напредок.„Очекуваме и од Бугарија европски пристап — со взаемна почит, со воздржување од неосновани коментари и со почитување на македонскиот јазик“, наведуваат од МНР.Во заклучок, Министерството порачува дека приоритет остануваат владеењето на правото, дијалогот и практичната имплементација на политиките во интерес на граѓаните.

Македонија | пред 2 месеци

Бугарското МНР му одговори на Мицкоски: Планот за заедниците не е спор меѓу Скопје и Софија

Прашањето на кој јазик треба да биде изготвен Акцискиот план за правата на заедниците е внатрешно прашање на Северна Македонија и не претставува тема на билатералните односи, соопштија од Министерство за надворешни работи на Бугарија, реагирајќи на изјавите на премиерот Христијан Мицкоски во врска со овој документ.Реакцијата од официјална Софија следува по тврдењата на Мицкоски дека Акцискиот план за правата на малцинствата и заедниците бил изготвен уште пред неколку месеци, со вклученост на европски експерт, но дека не бил прифатен од Бугарија. Премиерот викендов изјави дека единствената суштинска забелешка од Софија се однесувала на фактот што документот бил напишан на македонски јазик, што, според него, покажува дека проблемите што Бугарија ги има со земјава се подлабоки и не се поврзани со исполнувањето на Копенхашките критериуми за членство во Европска Унија.Во соопштението објавено на официјалната веб-страница на бугарското Министерство за надворешни работи се наведува дека документот ќе го спроведуваат институциите на Северна Македонија кон сопствените граѓани и дека, според таа логика, тој треба да биде напишан на јазик што е разбирлив и достапен за нив. Од Софија оценуваат дека одлуката на Скопје нацрт-планот да им го претстави на граѓаните на англиски јазик е тешко објаснива, особено ако целта е документот да биде реално и целосно применет.Бугарското МНР во исто време истакнува дека Акцискиот план за правата на заедниците е чекор што треба да следи по внесувањето на Бугарите во Уставот на Северна Македонија, што сè уште не е реализирано, а кое, според Софија, е предуслов за отворање на преговорите за пристапување во Европската Унија.Во реакцијата се поздравуваат и изјавите на премиерот Мицкоски дека во документот ќе бидат вградени сите други забелешки на бугарската заедница, при што од бугарската дипломатија наведуваат дека очекуваат тој да го исполни даденото ветување.Мицкоски, пак, претходно нагласи дека ниту една друга земја членка на ЕУ, ниту пак некое малцинство во Северна Македонија, не реагирало на содржината на Акцискиот план и дека единственото прашање што било проблематизирано е јазикот на кој е напишан документот. Тој истакна дека македонскиот јазик е мајчин и официјален јазик на државата, како и дел од меѓународната комуникација, и дека сите технички и политички барања биле испочитувани.Премиерот додаде дека во изработката на Планот биле вклучени и предлози од меѓународни експерти, меѓу кои и од Италија, а на барање од Брисел документот бил доставен до Бугарија и пред официјалниот рок, како гест на добра волја. Според него, актуелната ситуација уште еднаш покажува дека спорот не е поврзан со заштитата на малцинствата, туку со подлабоки политички несогласувања.Акцискиот план за правата на малцинствата и заедниците е еден од чекорите што Северна Македонија треба да ги реализира во рамки на пристапниот процес кон Европската Унија, а дебатата околу него повторно ги актуелизира сложените односи меѓу Скопје и Софија.

Свет | пред 2 месеци

Мицкоски: „Софија го блокира Акциониот план за малцинства затоа што е напишан на македонски“

Иако Акциониот план за заштита на малцинствата беше изготвен како дел од европскиот интеграциски процес на Македонија, Бугарија поднесе забелешка на документот – не поради неговата содржина, туку поради тоа што е напишан на македонски јазик, изјави премиерот Христијан Мицкоски.Тој посочи дека токму на вакво сценарио предупредувал во разговорите во Брисел: дури и најдобро подготвен план, развиен во консултација со експерти и со учество на јавноста, ќе наиде на отпор од Софија. „Ниту една земја членка не реагираше, ниту едно малцинство во Македонија не се спротивстави. Единствениот проблем бил – јазикот,“ рече Мицкоски, нагласувајќи дека македонскиот е мајчин и официјален јазик на државата и во меѓународната комуникација.Премиерот наведе дека сите технички и политички барања биле испочитувани. Во разработката на документот биле вградени и предлози од меѓународни експерти, меѓу кои и од Италија, а на барање од Брисел планот бил доставен до Бугарија и пред официјалниот рок – како гест на добра волја.„Ова повторно покажува дека спорот нема врска со малцинствата, ниту со нивната заштита. Станува збор за нешто многу подлабоко,“ изјави Мицкоски, сугерирајќи дека бугарските реакции се движат надвор од рамката на уставните измени и правата на заедниците.Тој исто така додаде дека во моментов нема директни контакти меѓу двете влади, но Скопје останува подготвено за разговори „во секое време, на секое место и во било која организација“, со цел аргументите на Македонија да бидат јасно презентирани.Акциониот план за малцинствата е еден од чекорите што Македонија ги реализира во текот на пристапните преговори со Европската Унија.

Македонија | пред 2 месеци

Бугарите од денеска плаќаат во евра

Бугарија од денеска 1 јануари 2026 година го усвои еврото како своја платежна валута.Иако еврото е официјална во употреба, следува преоден период. До 31 јануари ќе може да се плаќа и во левови, но трговците ќе мора кусурот да го враќаат исклучиво во евра.Ова е голем исчекор и пресвртница за земјата, за историјата на еврото и за ЕУ како целина.Ова следи по период на интензивни подготовки и напори од страна на Бугарија за исполнување на сите потребни барања, соопшти Европската комисија.Еврото ќе донесе практични придобивки за бугарските граѓани и бизниси. Ќе го олесни патувањето и живеењето во странство, ќе ја зголеми транспарентноста и конкурентноста на пазарот и ќе ја олесни трговијата. Банкнотите и монетите во еврото, исто така, ќе станат опиплив симбол на слободите, придобивките и можностите што ЕУ им ги нуди на своите граѓани за сите Бугари.Комисијата целосно ја поддржа Бугарија во нејзиниот процес на приклучување кон еврото. Со пристапувањето на Бугарија, како 21 земја-членка на ЕУ и повеќе од 357 милиони граѓани на ЕУ ќе ја делат единствената валута на ЕУ и единствениот пазар.Јавната поддршка за еврото во ЕУ и еврозоната останува многу силна, при што големо мнозинство граѓани на ЕУ веруваат дека еврото е добра работа за ЕУ ​​како целина и за нивната земја, како што покажува најновиот Евробарометар.

Свет | пред 2 месеци

Бугарија од 1 јануари 2026 го воведува еврото

Од 1 јануари 2026 година, Бугарија официјално го воведува еврото како законско средство за плаќање, со што националната валута – левот, заминува во историјата. Поради техничката транзиција кон новата валута, надлежните институции предупредија на привремени прекини во банкарските и платните системи за време на новогодишната ноќ.Како што е најавено, банкарските системи ќе бидат технички ресетирани во периодот меѓу 31 декември и 1 јануари. Во тој временски интервал, плаќањата со платежни картички нема да бидат можни, ПОС терминалите во продавниците и рестораните ќе бидат привремено надвор од функција, а банкоматите нема да издаваат готовина ниту ќе прифаќаат картички.Прекинот во работењето се очекува да трае од околу 21 часот на 31 декември до приближно еден и пол час по полноќ, по што системите постепено ќе бидат повторно активирани, овојпат со новата валута – евро. Поради тоа, граѓаните и туристите се повикуваат навремено да обезбедат доволна количина готовина.Официјалниот курс на конверзија е утврден на 1 евро за 1,95 лева. Со приклучувањето кон Еврозоната, Бугарија станува 21-ва членка на монетарната унија и добива право на учество во Советот на гувернери на Европската централна банка, со што директно ќе учествува во креирањето на монетарната политика на Еврозоната.

Свет | пред 2 месеци

Бугарија влегува во еврозоната: Oд 1. јануари 2026 година — евро наместо лев

Бугарија од 1 јануари 2026 година официјално ќе стане 21-та членка на еврозоната. Европскиот парламент и Советот на ЕУ го одобрија членството по позитивните извештаи на Европската комисија и Европската централна банка, кои во јуни потврдија дека земјата ги исполнува критериумите за конвергенција.Патот до оваа одлука, сепак, беше исполнет со контроверзии и политички турбуленции. Во првата половина од 2025 година, Министерството за финансии, предводено од Теменушка Петкова, изрази сомнежи дека земјата ги исполнува условите — особено поради инфлацијата, која за 2024 година изнесуваше 2,6%, над лимитот од 2,5%. Дел од опозицијата ја обвини владата дека намерно го кочи процесот, по што извршната власт го ревидираше буџетот и забрза дел од реформите.Протести и отпориПротивниците на еврото, предводени од движењето „Вазраждане“, организираа низа протести. На 22 февруари пред зградата на Бугарската народна банка дојде и до инциденти — дел од демонстрантите фрлаа молотови коктели и ја оштетија фасадата на „Куќата на Европа“. Оттогаш се водат судски постапки, меѓу другото и против четворица пратеници.И претседателот Румен Радев предложи распишување национален референдум, но иницијативата беше блокирана поради уставни ограничувања. На крајот, на 3 декември, Народното собрание го отфрли предлогот со 135 гласа „против“.Стравови кај јавноста и мерки за заштитаЗагриженоста од скриено покачување на цените беше најсилно изразена кај постарите граѓани и жителите на помалите места. Во јавноста кружеше и дезинформации — од „бришење на заштедите“ до апокалиптични сценарија за економијата.Владата и Бугарската народна банка одговорија со пакет-мерки:фиксeн курс: 1 евро = 1,95583 левазадолжително двојно прикажување на ценитезасилени инспекции од Комисијата за заштита на потрошувачитејавна кампања за информирањеДизајнот на националните евро-монети го задржува бугарскиот идентитет и кирилицата.Политичка неизвесност — голем тестПроцесот се одвива во услови на оставка на владата и можни предвремени избори. Експертите предупредуваат дека од институционалната стабилност ќе зависи и колку успешно ќе помине транзицијата.Она што е извесно е дека од 1 јануари 2026 година еврото станува официјална валута во Бугарија. Колку безболно ќе се одвива промената, ќе зависи не само од институциите — туку и од подготвеноста, информираноста и одговорноста на самите граѓани.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Тепачка во Собранието на Бугарија: летаа клоци и боксови

Редовната седница на бугарското Народно собрание беше прекината поради сериозен инцидент и физички судир меѓу пратеници, кој се случи пред очите на јавноста и телевизиските камери.Инцидентот изби додека министерот за енергетика во оставка, Жечо Станков, говореше од собраниската говорница и одговараше на прашања од коалицијата „Продолжуваме промената – Демократска Бугарија“ во врска со проектот за изградба на 7-ми и 8-ми блок на нуклеарната централа „Козлодуј“.Во исто време, во пленарната сала дојде до жестока расправија меѓу Гјунај Далоолу од „ДПС – Ново начало“ и Радостин Василев, лидер на партијата „Морал, единство, чест“ (МЕЧ). Расправијата брзо ескалираше во физички судир, при што, според снимките, имаше клоцање од страна на Василев, туркање од Далоолу и обид за удар со тупаница.Покрај физичкиот судир, двајцата пратеници разменувале и тешки навреди и закани, што дополнително ја вжешти атмосферата во салата.Поради настанатата состојба и со цел смирување на тензиите, претседателката на парламентот Раја Назарјан прогласи пауза на седницата до 11:00 часот.

Свет | пред 3 месеци

Протестите за буџетот во Бугарија пресудија: Колективна оставка на целата влада и на премиерот Желјазков

Политичката сцена во Бугарија доби пресврт денеска, откако премиерот Росен Желјазков најави дека кабинетот колективно поднесува оставка. Решението доаѓа по остри несогласувања околу буџетот за 2026 година и по неделите исполнети со масовни демонстрации низ земјата.Желјазков појасни дека коалициските партнери одржале состанок на кој ги разгледале состојбите, иако, според него, владата извесно би ја добила поддршката на гласањето за недоверба. Сепак, како што рече, одлуката ја донеле имајќи го предвид расположението на јавноста.Тој истакна дека протестите обединиле луѓе од различни заедници и генерации, испраќајќи јасен сигнал дека довербата во владата е нарушена. Желјазков нагласи дека коалицијата е формирана со проевропска ориентација, но дека демократските принципи бараат почитување на гласот на граѓаните.Во осврт на економската политика, премиерот тврдеше дека буџетската рамка што ја предложиле била насочена кон социјална поддршка и јакнење на куповната моќ, но дека јавноста или не добила доволно објаснување, или политичките опоненти ја интерпретирале на различен начин.Тој додаде дека демонстрациите биле реакција на „вредностите и на начинот на кој се спроведува демократијата“, а не само на бројките во буџетот.Со поднесувањето на оставката, земјата се соочува со нов политички момент во кој Националното собрание ќе мора да го утврди идниот расплет.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Масовни протести во Бугарија: Стотици илјади граѓани бараат оставка од владата

Тензиите во Бугарија не стивнуваат. Синоќа центарот на Софија повторно беше преплавен со демонстранти, кои под слоганот „Оставка. Пеевски и Борисов надвор од власта“ исполнија целиот простор околу т.н. триаголник на власта. Според проценките, присутни биле десетици илјади граѓани — повеќе дури и од масовниот протест од 1 декември. Зад повикот стои опозициската коалиција Продолжување на промените – Демократска Бугарија.Само неколку часа пред протестот, бугарското собрание одржа долга и напната расправа за иницијативата за недоверба на владата, поднесена од ПП-ДБ. И покрај критиките насочени кон економската политика, уште во текот на дебатата стана јасно дека четирите парламентарни групи кои ја држат власта – ГЕРБ, БСП, ИТН и ДПС–Нов почеток, предводена од санкционираниот со американскиот закон „Магнитски“ Делјан Пеевски – ќе ја поддржат владата на Росен Жељасков и во четврток ќе гласаат против недовербата.Организаторите го отворија протестот со саркастичен коментар упатен кон Делјан Добрев: „Вети дека новиот буџет содржи сè што го бараат демонстрантите. Го разгледав – зборот ‘оставка’ го нема никаде.“ Веднаш по тоа, плоштадот одекна со скандирања „Оставка“Улиците околу владиниот триаголник беа буквално непроодни од масите што доаѓаа од правец на Софискиот универзитет. Дури и по повеќе од еден час од почетокот на собирот, нови толпи постојано пристигнуваа.Студентското здружение исто така даде свој глас. Неговиот претставник, Александар Танев, ги праша присутните дали навистина чувствуваат спокој додека „мафијата“ останува на власт. Тој потсети дека на најстариот универзитет во земјата веќе стои огромен транспарент: „Студентите против мафијата“. „Немаме историско време – мора да ја спасиме земјата“, предупреди Танев.Пратеникот Атанас Атанасов од ПП-ДБ им се обрати на демонстрантите, потсетувајќи дека комисијата веќе дебатирала за недовербата и дека гласањето следува в четврток. „Подарете и на Бугарија божиќен подарок – гласајте за недоверба“, порача тој. Атанасов додаде дека владејачката структура „арогантно ги злоупотребила регулаторите и ги поставила своите луѓе да служат на корупциските модели“.

Македонија | пред 3 месеци

Бугарското Собрание стопира референдум за еврото – јавноста поделена, политиката кочи, но европската агенда продолжува

Бугарија уште еднаш покажа дека дел од политичкиот спектар не е подготвен за еврото – барем не преку референдум. Парламентот вчера дефинитивно ја потопи иницијативата за одржување изјаснување за воведување на единствената валута во 2026 година, иако земјата е пред позитивна оцена од Европската комисија и напредува кон членството во еврозоната.Од 219 присутни пратеници, 135 гласаа „против“, 81 „за“, а тројца се воздржаа, јави „Новините“. Но исходот беше кулминација на ден исполнет со паузи и процедурни турбуленции: претседателската администрација воопшто не испрати претставник да го образложи предлогот на претседателот Румен Радев, што предизвика тензија уште на стартот.Иницијативата траеше од мај, кога Радев изненадувачки го поднесе предлог-прашањето, иако Софија веќе беше длабоко во подготовките за влез во еврозоната на 1 јануари 2026 година.Уставниот суд претходно оцени дека поранешната претседателка на парламентот Наталија Киселова го прекршила Уставот со блокирање на постапката, што ја отвори вратата за расправа. Новата претседателка Раџа Назаријан дозволи иницијативата да се разгледа во комисии и на пленарна седница, но тоа не ја промени политичката математика.Најгласни во поддршката на референдумот беа пратениците од Преродба, Големина и МЕЧ, кои инсистираа дека граѓаните треба да решат дали Бугарија ќе го напушти левот. Членовите на Преродба дури развија транспарент „Референдум за левот, а не за еврото“, кој Назаријан веднаш наложи да се отстрани.Во писмено обраќање, Радев повтори дека преминувањето кон еврото мора да биде резултат на „широк јавен консензус“, бидејќи, како што наведе, одлуката директно ги засега личните финансии на граѓаните.Сепак, со вчерашното гласање парламентот ја затвори вратата за референдум – во момент кога се очекува Европската комисија формално да потврди дека Бугарија ги исполнува условите за приклучување кон еврозоната во 2026 година.Политичката дилема останува: дали отпорот беше заради евроскепса, заради процедура или заради партиски калкулации – но еврото, барем засега, продолжува по институционалната траекторија, без изјаснување на гласачите.

Свет | пред 3 месеци

Радев: Владата е посрамена, итна оставка и предвремени избори

Бугарската влада го повлече спорниот буџет, за кој се протестираше, но бугарскиот претседател Румен Радев бара итна оставка на бугарската влада и предвремени избори.Радев бара насилството да престане. Ги повика сите да се придржуваат до законот.,,Бугарите рекоа НЕ на оваа влада.Ќе ни треба единство, волја и мудрост за да го зачуваме граѓанскиот мир од провокации. На Бугарија ѝ се потребни вистински промени што ќе доведат до владеење на правото и обновување на државноста – нешто што сегашната владејачка коалиција не може да го направи. Владата е посрамена. Оставката е итна. Предвремените избори се единствениот пат напред. Верувам дека ќе успееме”, порача Радев.Во Бугарија се одржаа масовни протести.Се протестираше во сите поголеми градови.Главната порака беше:владата да се откаже од буџетот кој предвидува зголемување на придонесите за социјално осигурување и дуплирање на данокот на дивиденда.Под притисок на јавноста денеска владата на вонредна седница побара од собранието да биде повлечен предлог-буџетот за 2026 година.

Свет | пред 3 месеци

(Видео) Немири во Софија, кршења и палења: илјадници граѓани на улиците во знак на протест против буџетот за 2026 година

Илјадници граѓани излегоа на улиците во Софија протестирајќи против нацрт-буџетот на бугарската влада за наредната година – првиот што ќе се пресметува во евро, валута што Бугарија треба да ја воведе на 1 јануари. Тие ја искршија и канцеларијата на политичката партија ГЕРБ.Дел од демонстрантите се судрија со полицијата која ги штитеше седиштата на владејачките партии. Кон полициските кордони летале камења, шишиња и пиротехника, а безбедносните сили користеле заштитна опрема за да ги одбијат нападите.Опозицијата, синдикатите и бројни организации остро го критикуваат предложениот буџет поради најавеното зголемување на придонесите за социјално осигурување и повисокиот данок на дивиденда. Според нив, со тоа се финансира „преголемата државна администрација“ и „системската корупција“, на сметка на граѓаните и бизнисите.Во земјата владее и силен отпор кон воведувањето евро. Околу половина од Бугарите се против, стравувајќи дека нивниот монетарен суверенитет ќе биде нарушен и дека преминот кон заедничката валута ќе се искористи за вештачко покачување на цените.Дополнителна доза загриженост внесува и изјавата на претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, која неодамна предупреди дека инфлацијата во Бугарија може да порасне веднаш по влезот во еврозоната, пренесува „Ројтерс“.

Свет | пред 3 месеци

Жељазков: Бугарија останува на условот за уставни промени за преговори на Скопје со ЕУ

Буграскиот премиер Росен Жељазков во емисијата „Недела 150“ на БНР, изјавил дека бугарскиот парламент не поставува различни услови, туку инсистираат на почитување на договорените предуслови за Република Северна Македонија да започне преговори за членство во Европската Унија.„Бугарија не изразува никаков друг став освен ставот на Европскиот совет да ги вклучи промените во Уставот и да ги земе предвид сите одредби предвидени во протоколот, кои се дел од компромисниот предлог од 2022 година. Ние не поставуваме никакви различни услови од усвоениот предлог од 2022 година. Ако властите во Скопјe сакаат да бидат дел од ЕУ, тие мора да одат по овој пат, што е дел од ставот на самата Европска Унија кон Скопјe”, рекол бугарскиот премиер.На прашањето дали е можен дополнителен билатерален протокол меѓу Бугарија и Македонија, кој некако би дал гаранции на Скопјe дека нема да има повеќе пречки на европскиот пат, претседателот на Бугарската влада кажал дека не може да има поголема гаранција од едногласната одлука на Бугарското Народно Собрание.„На колегите од Скопјe треба да им биде јасно дека стоиме зад овој став, бидејќи е принципиелен. Нема да менуваме ништо во однос на претворање во билатерален спор, ниту во барање невидливи влијанија и интеракции со главните политички играчи низ целиот свет”, изјавил Жељазков.

Свет | пред 4 месеци