ЕУ

Италија застанува со Белгија, а тука е и Бугарија: Се кочи планот на ЕУ за користење замрзнати руски средства за Украина

Италија ѝ се приклучи на Белгија во спротивставувањето на планот на Европската унија замрзнатиот руски државен имот да се користи како основа за бескаматен заем за Украина, покажува интерен документ до кој дојде „Политико“.Интервенцијата на Рим, како трета најголема земја-членка на ЕУ според население и гласачка тежина, доаѓа помалку од една недела пред клучниот самит на европските лидери во Брисел и сериозно ги поткопува надежите на Европската комисија дека ќе успее да обезбеди политички договор за оваа иницијатива.Европската комисија настојуваше државите-членки да постигнат согласност на самитот на Европскиот совет закажан за 18 и 19 декември, со цел милијардите евра руски девизни резерви, кои се чуваат во белгиската финансиска институција „Еуроклир“, да ѝ бидат ставени на располагање на Украина за поддршка на нејзината економија разурната од војната.Белгија веќе подолго време покажува резерви кон овој план, стравувајќи од високи финансиски последици во случај на арбитражна пресуда во корист на Русија. До неодамна, Брисел немаше отворена поддршка од други земји-членки, но ситуацијата сега се менува.Според документот, Италија заедно со Белгија, Малта и Бугарија ѝ предлага на Европската комисија да разгледа алтернативни модели за финансирање на Украина во наредните години, наместо директно користење на замрзнатата руска имотна резерва.„Ги повикуваме Комисијата и Советот да продолжат со истражување и дискусија за други опции, усогласени со правото на ЕУ и меѓународното право, со предвидливи параметри и значително помали ризици, со цел да се одговори на финансиските потреби на Украина“, се наведува во документот на четирите земји.Како алтернатива се споменува таканаречениот „план Б“, кој би подразбирал заедничко задолжување на Европската унија за финансирање на Украина во наредниот период. Сепак, и ова решение носи сериозни предизвици. Критичарите предупредуваат дека таквиот чекор дополнително би го зголемил и онака високиот јавен долг на Италија и Франција, а би барал и едногласна одлука, што отвора можност за блокада од страна на унгарскиот премиер Виктор Орбан.Иако овие четири земји, дури и со евентуална поддршка од Унгарија и Словачка, немаат доволно гласови за да формираат блокирачко малцинство, нивното јавно противење значително ги намалува шансите Европската комисија да постигне политички договор веќе следната недела.Премиерката на Италија, Џорџа Мелони, досега доследно ги поддржуваше санкциите против Русија, но владината коалиција што ја предводи е поделена кога станува збор за поддршката на Украина. Потпретседателот на владата, Матео Салвини, отворено го поддржа и планот на американскиот претседател Доналд Трамп за завршување на војната во Украина.Во дополнителна критика, Белгија, Италија, Малта и Бугарија изразија скепса и кон идејата Европската комисија да ги користи своите вонредни овластувања за да ги измени правилата за санкции и долгорочно да ја задржи руската имотна резерва замрзната.Иако вчера гласаа за одлука со која се овозможува подолгорочно замрзнување на руските средства, тие нагласија дека тоа не значи автоматска согласност за нивно користење. „Ова гласање на никаков начин не ја прејудицира одлуката за евентуално користење на имобилизираната руска имотна резерва, која мора да биде донесена на ниво на лидери“, наведуваат четирите земји.Правниот механизам за подолгорочно замрзнување на имотот е дизајниран за да се намали можноста проруски влади во рамки на ЕУ, како оние во Унгарија и Словачка, во иднина да дозволат враќање на средствата во Русија.Сепак, Белгија, Италија, Малта и Бугарија предупредуваат дека ваквиот пристап носи „далекусежни правни, финансиски, процедурални и институционални последици“, кои, според нив, би можеле да одат многу подалеку од конкретниот случај со руската имотна резерва.

Македонија | пред 1 месец

ЕУ трајно ги замрзна руските средства

Државите членки на ЕУ, со исклучок на две, денеска преку писмена постапка ја одобрија одлуката за подолготрајно замрзнување на рускиот имот, што претставува клучен предуслов за одобрување на репарацискиот заем за Украина. „Писмениот процес е завршен, 25 држави за, две против“, изјави европски дипломатски извор, без да ги наведе кои две држави биле против.Станува збор за клучен дел од предлогот на Европската комисија замрзнатиот руски имот да се користи како основа за репарацискиот заем за Украина.Досега секоја членка можеше да го блокира продолжувањетоСанкциите против Русија, вклучително и замрзнувањето на средствата на Руската централна банка, според правилата на ЕУ мора да се обновуваат на секои шест месеци и тоа едногласно, што значи дека која било членка можеше да го блокира продолжувањето.Во случај на таква блокада, рускиот имот би бил автоматски одмрзнат, а товарот за отплата на заемот би паднал врз земјите членки. Сега Комисијата предложи употреба на член 122 од Договорот за функционирање на ЕУ, кој предвидува можност во итни ситуации одлучувањето со консензус да се замени со одлучување со квалификувано мнозинство.Комисијата предложи уредба врз основа на член 122 со која би се забранил трансферот на руските средства додека не се реши прашањето за штетата што руската агресија ѝ ја нанесе на Украина.

Свет | пред 1 месец

За мали пратки од Тему и Шеин ќе се плаќа 3 евра царина, ЕУ воведува нова мерка

Од следната година ќе плаќаме 3 евра царина на мали пратки нарачани од Тему и Шеин.Европските министри за финансии денеска постигнаа привремен договор за воведување фиксна царина од три евра за мали пакети, што ќе се применува од 1 јули 2026 година и најмногу ќе ги погоди кинеските онлајн-продавници. Станува збор за пратки со вредност помала од 150 евра, кои сочинуваат 93 проценти од е-трговијата во Европската Унија.Според податоците на Европскиот економски и социјален комитет, секој ден во Европа пристигнуваат околу 12 милиони мали пакети со облека, козметика и играчки нарачани од Кина преку онлајн-платформите Шеин и Тему. Претставници предупредуваат дека прагот од 150 евра ги става европските трговци во неповолна положба и носи ризици по здравјето и безбедноста.Кинеските онлајн-продавници се обвинуваат дека не ги почитуваат здравствените и безбедносните стандарди што важат во Европската Унија. Шеин и Тему преку своите апликации продаваат производи на фабрики со пониски трошоци, делумно поради тоа што не мора да вршат тестирања какви што се задолжителни за производителите во Европа, ниту пак се обврзани да ја рециклираат вратената стока, што е практика во ЕУ.Овие платформи стануваат сè поприсутни и во Македонија, во услови на пораст на цените на храна, енергенси, кирија и облека. Привремениот договор за царина од три евра ќе важи додека не се укине правилото со кое ваквите пратки се ослободуваат од царински давачки.Во ноември, министрите за финансии договорија укинување на правилото што дозволува влез на стока со вредност под 150 евра во ЕУ без плаќање царина. Таа мерка ќе почне да важи откако ќе се воспостави Центарот за царински податоци на Европската Унија – централизирана платформа за размена на царински информации и засилување на контролите, чија функционалност се очекува во 2028 година.Преговорите за воспоставување на овој центар сè уште траат помеѓу Советот на ЕУ и Европскиот парламент, како дел од пошироката реформа на царинската рамка на Унијата. Кога ќе стане целосно оперативен, центарот ќе овозможи царинска примена на сите пакети што влегуваат на европскиот пазар.

Свет | пред 1 месец

Трамп остро ја нападна Европа, фон дер Лајен возврати: „Никој нема право да се меша во европската демократија“

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно ја критикува Европската Унија, а претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен му порача дека ниту една надворешна сила не смее да се меша во демократските процеси во Европа. Нејзината реакција следи по објавувањето на новата американска Стратегија за национална безбедност, документ што предизвика силни реакции во Брисел, пренесува Политико.Фон дер Лајен изјави дека „одлуката за тоа кој ќе ја води една држава ја носат само нејзините граѓани“ и додаде дека „суверенитетот на гласачите мора да биде заштитен“. Според неа, никој однадвор нема право да влијае врз изборните процеси во Европа.Оспоруваниот американски документ содржи тези кои добија поддршка од европската крајна десница и од Русија. Во него се тврди дека Европа во следните две децении се соочува со „цивилизациско исчезнување“ и се критикуваат обидите на ЕУ да ја ограничи пропагандата на екстремните десничарски партии, што се нарекува „политичка цензура“. Документот отворено повикува на „отпор кон актуелниот европски курс во рамки на европските нации“.Фон дер Лајен потсети дека токму поради ваквите закани Европската комисија го предложила пакетот „Штит за демократијата“, кој треба да ја засили борбата против странско мешање на интернет, особено во периоди на избори.Таа оцени дека односите со САД се менуваат, но порача дека Европа мора да се потпре на сопствената сила: „Важно е да бидеме горди што сме Европска Унија, да ги препознаеме нашите капацитети и да се соочиме со предизвиците пред нас“, рече таа, нагласувајќи дека „обединета Европа“ мора да биде клучната цел.Критиките од Брисел доаѓаат по интервју во кое Трамп ја опиша Европа како „континент во пропаѓање“ предводен од „слаби лидери“. Иронично, Политико неодамна го прогласи токму Доналд Трамп за личност со најголемо влијание врз европската политика во годината што доаѓа.

Свет | пред 1 месец

ЕУ трајно блокира 210 милијарди евра руски средства додека Москва не плати оштета

ЕУ донесе одлука трајно да ги блокира 210 милијарди евра средства на Руската централна банка. Мерката се темели на член 122 од Договорот на ЕУ, кој овозможува одлука со квалификувано мнозинство и без право на вето. Целта е да се спречи враќање на средствата додека Москва не исплати воена оштета на Украина.Најголемиот дел од средствата, околу 185 милијарди евра, се наоѓаат во „Евроклир“ во Брисел, а останатите 25 милијарди — во приватни банки. Досега имобилизацијата се обновуваше на секои шест месеци, што ја правеше ранлива на блокади.Европската комисија ја оправдува одлуката со економските последици од руската инвазија, тврдејќи дека е неопходно да се спречи ослободување на средствата за да се заштити економијата на ЕУ. Деблокада ќе биде можно само кога ќе престанат ризиците и кога Русија ќе плати оштета на Украина.Одлуката доаѓа и во контекст на загриженост дека надворешни фактори би можеле да се обидат да влијаат врз користењето на средствата. Белгија, како главен чувар на замрзнатите средства, и понатаму има забелешки и бара правни доработки пред самитот на 18 декември, на кој лидерите на ЕУ треба да решат како да обезбедат дополнителни 90 милијарди евра за Украина.

Свет | пред 1 месец

Спајиќ со порака до Вучиќ: „Ќе ве чекаме во ЕУ од 2028 година и навиваме да побрзате“

Премиерот на Црна Гора, Милојко Спајиќ, му одговори на предлогот на српскиот претседател Александар Вучиќ Западен Балкан заеднички да се приклучи кон Европската унија. Иако ја поддржа идејата за заедничка европска перспектива, Спајиќ порача дека Црна Гора очекува да биде подготвена за членство веќе во 2028 година.На социјалната мрежа Икс, Спајиќ напиша: „Се согласувам дека ЕУ треба да биде крајната дестинација за целиот Западен Балкан. Сепак, ние ќе ве чекаме таму од 2028 година и навиваме навистина да побрзате и да ги забрзате другите кандидати од регионот“.Изјавата следи по настапот на Вучиќ на панелот „Европска конкурентност во фрагментирана геополитичка средина“ на форумот Белтолкс во Белград, каде српскиот претседател образложи дека најдобрата опција за Унијата е истовремено членство на сите земји од регионот.„Ако прифатите една, две или три од нас, тогаш што ќе правиме со другите? Како ќе ги решиме сите отворени прашања?“, рече Вучиќ, најавувајќи дека идејата ќе ја изложи пред претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лаен и претседателот на Европскиот совет Антонио Кошта.Според Вучиќ, заедничкиот прием би бил од придонес за стабилноста и на регионот и на Европа.

Свет | пред 1 месец

Калас: САД остануваат најголем сојузник на Европа, но ни недостига самодоверба

Шефицата на европската дипломатија, Каја Калас, изјави денеска дека САД остануваат најголемиот и најважен сојузник на Европа, но додаде дека Европската унија мора да развие поголема самодоверба во односите со Русија. Нејзините коментари доаѓаат по објавувањето на новата Стратегија за национална безбедност на САД, во која се наведува дека на Европската унија и дека ѝ недостасува јасна и самоуверена политичка насока.Документот, објавен на веб-страницата на Белата куќа, предлага САД да ѝ помогнат на Европа да ја „исправи својата моментална траекторија“, што предизвика остра реакција во дел од европската јавност.Калас, говорејќи на панел-дискусија на Доха форумот во Катар, оцени дека дел од американските критики се оправдани.„Има многу критики, но некои се точни. Ако погледнеме кон Европа, таа често ја потценува сопствената моќ во односите со Русија. Потребно ни е повеќе самодоверба. САД и понатаму остануваат нашиот најголем сојузник“, истакна Калас.Нејзините зборови доаѓаат во чувствителен геополитички момент, во кој европските земји се соочуваат со притисок за посилна одбранбена и енергетска автономија, а истовремено се обидуваат да го одржат стратегиското партнерство со Вашингтон.

Свет | пред 1 месец

Радев: Интеграција на Македонија во ЕУ поскоро, но не на сметка на правата на бугарската заедница во земјата

Претседателот на Бугарија, Румен Радев оствари средба со претставници на организациите на бугарската заедница во Македонија од Битола, Охрид, Скопје, Прилеп, Кавадарци и Кочани, соопшти прес-службата на шефот на бугарската држава.Тој изјавил дека вклучувањето на Бугарите во Уставот на Македонија значително ќе го забрза патот на земјата кон Европската Унија и се надева, како што рекол, нашиот југозападен сосед ќе го стори тоа што е можно поскоро за да ги отвори вратите за преговори за полноправно членство.„Должност на секоја демократска држава е ефикасно да ги заштити правата на сите свои граѓани и да го гарантира нивното право на самоопределување. Сите се надеваме дека интеграцијата на Македонија ќе се случи што е можно поскоро, но тоа не може да биде на сметка на правата на бугарската заедница во земјата“, нагласил бугарскиот претседател.Радев изразил надеж дека македонските власти ќе го спроведат европскиот компромис од 2022 година што е можно поскоро и ќе ги вклучат Бугарите во нивниот устав.

Македонија | пред 1 месец

Корупциски потрес во европската дипломатија: истрагата стигнува до највисоките редови на ЕУ

Брисел е потресен од сериозен корупциски скандал во кој се вмешани две од најпознатите фигури на европската дипломатија. Поранешната шефица за надворешна политика на ЕУ, Федерика Могерини, и високиот дипломат Стефано Санинио се меѓу тројцата формално обвинети за измама, корупција во јавни набавки, судир на интереси и оддавање службена тајна, соопшти Европското јавно обвинителство (ЕППО).Тројцата биле приведени во вторникот во рамки на истрага поврзана со сомнежи дека престижниот „College of Europe“ во Бриж – во кој Могерини е ректорка – однапред добивал информации за тендерот за Европската дипломатска академија, деветмесечна програма што ја организира Европската служба за надворешно дејствување (EEAS). По приведувањето, сите се пуштени да се бранат од слобода, откако ЕППО оценил дека нема ризик од бегство.Покрај Могерини и Санинио, осомничен е и уште еден висок службеник на Европската комисија. Според ЕППО, претреси биле извршени во просториите на EEAS и College of Europe со цел да се утврди дали институцијата била унапред запознаена со критериумите на тендерот и дали добила неправедна предност пред останатите конкуренти.Могерини беше потпретседателка на Европската комисија и висока претставничка за надворешна политика од 2014 до 2019 година, додека Санинио е еден од најискусните дипломати на ЕУ и до неодамна беше генерален секретар на EEAS. Нивното приведување предизвика неверување во дипломaтските кругови, каде двајцата долго време важеле за клучни фигури со беспрекорна кариера.Скандалот ја погоди Европската унија во чувствителен момент. Политико оценува дека ова е најголемиот предизвик со кој се соочува претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лаен, една година по почетокот на вториот мандат. Таа веќе е под притисок поради обвинувања за недоволна транспарентност, а оваа истрага – која временски се поклопува со почетокот на нејзиниот прв мандат – дополнително го зголемува политичкиот ризик.Критичарите веднаш го искористија случајот за да побараат ново гласање за недоверба кон фон дер Лаен – четврто по ред. Додека истрагата продолжува, ЕК инсистира дека сите осомничени се невини додека судот не докаже спротивно, но Брисел веќе ја чувствува тежината на најголемиот корупциски потрес во европската дипломатија последниве години.

Свет | пред 1 месец

ЕУ сака да стопира влез на кинеска роба преку Тему и Шеин

Европа се соочува со невидена навалица од мали пратки од Кина – дури 12 милиони пакети дневно, најчесто со облека, козметика и играчки купени преку платформите Shein и Temu, покажуваат податоците на Европскиот економски и социјален комитет (ЕГСО). Минатата година во ЕУ влегле 4,6 милијарди такви пратки, а оваа бројката може да ја надмине границата од 6 милијарди.ЕГСО предупредува дека ваквата динамика претставува директна закана за европската трговија, работните места и здравјето на потрошувачите. „На удар сме од цунами,“ изјави Емили Прузет од француската работодавачка асоцијација MEDEF, додавајќи дека европските институции едноставно не успеваат да го следат темпото на кинеските платформи.Европските трговци тврдат дека Shein и Temu имаат нереално ниски цени поради тоа што не ги применуваат европските индустриски, еколошки и здравствени стандарди. Производите што се продаваат преку нивните апликации често избегнуваат тестирања задолжителни во ЕУ, а компаниите немаат обврска да ја рециклираат вратената стока.Финската федерација на трговци наведува дека многу артикли се до 40% поевтини од оние во продавниците во земјата. Но, поевтиното носи сопствени ризици: финските инспектори утврдиле дека 90% од тестираниот увоз од платформите не ги исполнува европските стандарди, а половина од тие производи биле опасни.Слични алармантни резултати доаѓаат и од Франција, каде при инспекција на 200.000 пакети од Shein, дури 80% не биле во согласност со стандардите на ЕУ.Покрај здравствените и безбедносните ризици, голем проблем е и фактот што на мали пратки до 150 евра не се плаќа царина, што резултира со милионски загуби за европските земји. Во Финска бројот на вакви пратки пораснал од еден милион на 50 милиони за само три години.Европските институции предупредуваат дека системот не може да го контролира огромниот прилив на милионски индивидуални пратки, бидејќи увозник е самиот потрошувач, а не компанија. За разлика од големите контејнери, кои се тестираат на граничните премини, малите пакети практично се непрегледливи.Сепак, Европската комисија најавува дека ќе воведе построги контроли и дека ослободувањето од царина за пакети до 150 евра ќе биде укинато, што би требало да ја намали навалата на евтин увоз и да ги заштити европските потрошувачи и трговци.Европските власти бараат решението да почне уште во Кина – со проверка на стоката пред да се испрати кон европскиот пазар. Останува да се види дали Пекинг ќе биде подготвен на такви компромиси.

Свет | пред 1 месец

Тежок удар за Брисел: ЕЦБ смета дека планот за финансирање на Украина го крши европскиот правен поредок

Планот на Европската унија да и́ обезбеди на Украина огромен „репарациски заем“ од 140 милијарди евра, заснован врз заврзнатиот руски државен имот, се соочи со сериозна блокада: Европската централна банка (ЕЦБ) категорично одбила да ја поддржи иницијативата, оценувајќи дека таа го крши европското право.Како што пишува Financial Times, ЕЦБ заклучила дека предлогот би претставувал форма на забрането монетарно финансирање, бидејќи би ја ставил централната банка во позиција да го покрива ризикот од државните обврски – нешто што европските договори експлицитно го забрануваат.Оваа одлука доаѓа во момент кога ЕУ е под засилен притисок да пронајде начин да го финансира украинскиот буџет за 2026 и 2027 година, додека Киев се соочува со недостиг на средства и со обновена руска офанзива.Во планот на Европската комисија, земјите членки требало да ги поделат ризиците за отплата преку државни гаранции. Но Комисијата стравувала дека државите нема да можат доволно брзо да обезбедат ликвидност во итен случај.Затоа побарала од ЕЦБ да интервенира како кредитор во последна инстанца за Euroclear Bank – институцијата што ја чува најголемата количина од замрзнатата руска имотнина (над 200 милијарди евра).ЕЦБ одговорила негативно, наведувајќи дека таквата улога би значела финансирање на државите преку задната врата – спротивно на мандатот на банката.„Таков предлог не може да се разгледува, бидејќи веројатно би го прекршил европското право кое забранува монетарно финансирање,“ соопштија од ЕЦБ.По одбивањето, Европската комисија започнала да работи на алтернативни модели за да обезбеди привремена ликвидност и да го одржи планот во живот.Портпарол на Комисијата истакна дека ЕЦБ „активно учествувала во сите разговори од крајот на октомври“, но не изнел детали за новите опции што се разгледуваат.Белгија, земјата што ја надгледува Euroclear, силно се противи заемот. Премиерот Барт де Вевер го оцени планот како „фундаментално погрешен“ и побара 26-те други земји членки да дадат:правно обврзувачки,неопозиви,безусловни,солидарни гаранции на барање,доколку рускиот имот биде одмрзнат во иднина.Европските санкции што го држат рускиот имот замрзната мораат да се обновуваат на секои шест месеци едногласно, што значи дека една земја – како Унгарија, која веќе блокираше слични одлуки – може да предизвика правен пресврт.Додатен притисок врз ЕУ создава и тековниот американски мировен план за Украина. Во Брисел се стравува дека потенцијален договор меѓу Вашингтон и Москва би можел да доведе до:укинување на европските санкции,барање Euroclear веднаш да ѝ ги врати средствата на Русија,голем финансиски удар за ЕУ.Според предлогот на Комисијата, Украина би морала да го врати заемот само ако Русија прифати да плати репарации – услов кој засега изгледа недостижен.

Свет | пред 1 месец

Нуклеарната енергија се враќа во игра

Фразата „европско враќање кон нуклеарното“ сè појасно ја опишува новата насока на енергетската политика во Европската Унија. Нуклеарната енергија повторно станува клучна алатка за енергетска независност, намалување на емисиите и стабилност на електромрежата во време на огромно зголемување на потрошувачката поради центри за вештачка интелигенција и електрични возила.Промената е забрзана од војната во Украина и напуштањето на рускиот гас. Иако дел од земјите – како Германија и Австрија – остануваат скептични, мнозинството членки ја поддржуваат нуклеарната енергија како дел од зелената транзиција. Причините се јасни: сигурност во снабдувањето, стабилна цена и зависност од суровина (уран) која не доаѓа од геополитички ризични пазари.ЕУ ја вклучи нуклеарната енергија во „зелената таксономија“, отворајќи пат за инвестиции. Проекциите покажуваат дека европската побарувачка за струја ќе порасне за 50–80 отсто, а обновливите извори сами не можат да ја обезбедат потребната количина. Затоа нуклеарната енергија се гледа како неопходен стабилизатор.Европската Комисија силно го турка развојот на малите модуларни реактори (SMR), сметајќи ги за пофлексибилна, побезбедна и поекономична технологија. Во 2024 година беше формиран Европски индустриски сојуз за SMR, со повеќе од 350 учесници и пилот-проекти во Чешка, Полска и Франција.

Свет | пред 2 месеци

Филипче: Без реформи, уставните измени не се доволни за почеток на преговори со ЕУ

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, на Националната конвенција за Европската Унија порача дека „единствениот пат напред за земјава се европските интеграции“, оценувајќи дека најновиот извештај на Европската комисија е сериозен аларм за состојбата во која се наоѓа државата. Тој истакна дека Северна Македонија го добила најлошиот извештај во последните повеќе од десет години.„Жалам што го добивме најлошиот извештај на Европската комисија за нашата земја изминатите повеќе од деценија. Јасно е констатирано дека изминатата година реформи нема. Единствен полош извештај е оној од 2015 година, кога бевме оценети како заробена држава, но власта и сега го прави истото“, изјави Филипче.Тој предупреди дека доколку продолжи политиката на застој и одбивање на реформи, постои реален ризик земјата да биде вратена чекор назад во евроинтегративниот процес. „Ако вака продолжиме, не сум сигурен – можеби Европската унија повторно ќе не врати на ниво на скрининг“, нагласи лидерот на СДСМ.Според Филипче, нема гаранција дека билатералниот спор со Бугарија ќе остане единствен услов за напредок во преговорите. „Можно е тоа да не биде единствениот услов. Зошто? Затоа што не сме подготвени. Нема придвижување во подготовките за отворање на кластерите, особено на првиот – fundamentals“, рече тој.Како еден од најсериозните проблеми ги посочи недонесувањето на трите клучни патокази: за владеењето на правото, за функционирањето на демократските институции и за јавната администрација. Филипче смета дека дури и доколку уставните измени се изгласани, преговорите со ЕУ нема да можат да започнат веднаш.„Да се случат уставните измени утре, ние сепак нема да можеме веднаш да ги почнеме преговорите. Тоа ја доведува во прашање политичката волја на оваа влада да направи вистински чекори во евроинтеграциите“, рече тој.Филипче додаде дека ваквата стагнација се случува во момент кога ЕУ испраќа јасни сигнали дека е подготвена да го забрза процесот на проширување. „На последниот состанок амбасадорката на Данска јасно порача: ние некогаш бевме најголемите скептици за проширувањето, а сега даваме зелено светло и ги охрабруваме сите земји-кандидати да продолжат со реформите, затоа што проширување евидентно ќе има“, истакна лидерот на СДСМ.

Македонија | пред 2 месеци

Зошто Украина ќе продолжи да се бори дури и ако Трамп ја напушти

Минатонеделниот притисок од американскиот претседател Доналд Трамп врз Киев – да го прифати ненадејниот мировен план на Вашингтон или да ризикува да остане без американско оружје и разузнавачки податоци – предизвика шок во европските престолнини. Иако документот потоа беше преработен со учество на Украина и европските партнери, а Трамп изјави дека „рокот е кога ќе заврши“, заканата и натаму тежи врз Киев.Ова го отвора клучното прашање: може ли Европа да ја замени американската воена помош, и може ли Украина да продолжи да се брани без неа? Според анализата на Политико, одговорот е – Европа не може, но Украина ќе продолжи да се бори.Според експертите, Европа засега нема капацитет да го исполни она што го нудат САД. Најголемиот проблем се ракетно-противвоздушните системи. Украинската способност да ги пресретне руските балистички проектили речиси целосно зависи од американските системи „Патриот“ и ракетите PAC-3, кои исклучиво ги произведуваат САД.И покрај тоа што европските држави испраќаат тенкови, муниција и авиони, Молинг од Европскиот центар за политика нагласува дека достигнување на актуелното ниво на американска поддршка е „едвај возможно“.Важен елемент се и разузнавачките информации. Раното откривање на ракетни напади се темели на густата мрежа американски сателити и системи за набљудување, што Европа ги нема. Без нив, Украина многу потешко би извршувала противудари, особено врз руските системи за противвоздушна одбрана и инфраструктурата во позадина.Иако Европа сега трошел повеќе од САД, тоа не значи дека ја презела водечката улога. Американската поддршка речиси запре откако Трамп стапи на должност, додека европските држави ја зголемија финансиската помош, најчесто со плаќање на американско оружје преку системот PURL – „листа на приоритетни украински потреби“.Но, Вашингтон може едноставно да го стопира извозот, независно од комерцијалните интереси на компаниите. „Доволна е една политичка одлука“, предупредува Молинг.Ако САД навистина престанат да помагаат, Украина би продолжила да се брани, но во многу поопасни услови. Иако земјата денес има една од најсилните одбранбени индустрии во Европа и произведува повеќе дронови, ракети и муниција од кога било, сè уште нема можност самостојно да пресретнува балистички проектили.Заменик-министерката за одбрана Хана Гвоздиар истакна дека Украина веќе произведува околу 60% од потребното вооружување, но преостанатите 40% вклучуваат високотехнолошки системи кои не може да ги надомести без странска помош.Експертите предупредуваат дека без американските ракетни системи и разузнавачка поддршка, Украина ќе мора да се бори со „значително поголем ризик“. Но украинската отпорност не е спорна. Војската издржа и во периоди на екстремни недостатоци и под постојани руски напади.„Украина не капитулираше ниту падна. Ќе продолжи да се бори – со или без Трамп“, оценува Скриченко од Центарот за трансатлантски дијалог.

Свет | пред 2 месеци

ЕУ воведува дигитален пасош за побрзо минување граници, но физичкиот документ останува задолжителен

Земјите од Европската унија планираат да го олеснат патувањето со воведување дигитален пасош што ќе може директно да се чува на паметен телефон. Според пишувањето на германскиот „Билд“, членките на ЕУ постигнале заеднички став за ова прашање, со што започнува клучната фаза за усвојување на новата регулатива. Главната цел е побрз и полесен премин на границите.Важно е да се нагласи дека класичниот, физички пасош и понатаму ќе остане задолжителен. Секој кој патува преку надворешните граници на Европската унија ќе мора да го има со себе. Дигиталниот пасош е предвиден само како дополнителна опција, а неговата употреба ќе биде целосно доброволна.Централниот дел на проектот е апликацијата „EU-Travel“. Преку неа, граѓаните ќе можат да зачуваат дигитална, официјално заверена верзија од својот пасош. Како и кај физичкиот документ, дигиталната верзија ќе содржи биометриски податоци како фотографија и отпечатоци од прсти, кои служат за недвосмислена идентификација.Апликацијата ќе им овозможи на патниците да ги испратат своите податоци до граничните служби уште пред пристигнувањето на граничниот премин. Се очекува ова значително да ги забрза контролите и да ги намали метежите на границите. Техничката имплементација ја спроведува агенцијата на Европската унија eu-LISA, која веќе управува со големи ИТ системи, како Визниот информативен систем (VIS) и Системот за влез/излез (EES), што ги обработуваат податоците за визи и гранични премини.

Свет | пред 2 месеци