ОРМУТСКИ ТЕСНЕЦ

Пожар на танкер кај брегот на Оман: Двајца членови на екипажот исчезнаа

Двајца членови на екипажот се водат како исчезнати откако избувнал пожар на танкер што пловел во близина на брегот на Оман, соопшти британската организација за следење на поморскиот сообраќај „United Kingdom Maritime Trade Operations“ (UKMTO).Според информациите, пожарот избувнал во машинскиот оддел на танкерот, кој во моментот на инцидентот се наоѓал на околу 37 километри североисточно од оманскиот град Сохар.Од UKMTO потврдија дека во несреќата има најмалку една жртва, но засега не се објавени детали за идентитетот на лицето ниту за тежината на повредите кај останатите членови на екипажот. Причината за избувнувањето на пожарот сè уште не е позната, а надлежните служби спроведуваат истрага за утврдување на околностите под кои се случил инцидентот.Несреќата се случува во период на зголемени тензии во регионот на Ормутскиот теснец, еден од најзначајните светски поморски коридори за транспорт на нафта и стоки.Од стапувањето во сила на примирјето во април, американските и иранските сили повеќепати спроведуваа операции насочени кон трговски бродови што минуваат низ ова подрачје. Во меѓувреме, двете страни продолжуваат со паралелни поморски блокади, поради што илјадници трговски пловила се соочуваат со доцнења и ограничувања при минувањето низ овој стратешки важен морски премин.

Свет | пред 5 дена

ЕУ активира 500 милиони евра за спас на земјоделството по кризата во Ормутскиот теснец

Европската Унија подготвува итен пакет помош од 500 милиони евра за поддршка на земјоделскиот сектор, поради наглиот раст на цените на вештачките ѓубрива и енергенсите, предизвикан од нарушувањата на светските пазари по затворањето на Ормутскиот теснец.Според германските медиуми, Европската комисија предупредува дека без брза реакција постои ризик дел од земјоделците да го намалат или целосно да се откажат од есенското и зимското сеење, што би можело да влијае врз идното снабдување со храна во Европа.Предлогот предвидува активирање на средствата од земјоделската резерва во рамките на Заедничката земјоделска политика, од каде што веднаш би се обезбедиле околу 200 милиони евра. За преостанатите 300 милиони евра Европската комисија побара итно одобрување од земјите членки и Европскиот парламент.Еврокомесарот за земјоделство, Кристоф Хансен, предупреди дека ситуацијата бара брза и координирана акција за да се избегнат дополнителни потреси во аграрниот сектор.Причина за загриженоста е скокот на цените на природниот гас, кој претставува основна суровина за производство на азотни ѓубрива. Затворањето на Ормутскиот теснец ги наруши испораките на нафта и течен природен гас, што доведе до нов ценовен шок на европскиот пазар.Во обид да го намали притисокот, Брисел одлучи привремено да ги суспендира увозните давачки за одредени азотни ѓубрива и суровини до крајот на мај 2027 година. Се проценува дека оваа мерка ќе донесе заштеда од околу 60 милиони евра.Паралелно, Европската комисија работи на долгорочни решенија за намалување на зависноста од увоз на енергенси и поттикнување на употребата на поодржливи, органски алтернативи во земјоделството.

Свет | пред 5 дена

Американски хеликоптер се урна во Ормутскиот теснец, пилотите спасени од морнарички дрон

Двајца американски пилоти биле спасени откако нивниот хеликоптер во понеделникот се урнал во морето во Ормутскиот теснец, соопшти Американската централна команда (ЦЕНТКОМ).Според информациите, спасувачката акција била успешно реализирана во рок од околу два часа, а пилотите се наоѓаат во стабилна здравствена состојба. Причините за несреќата засега не се познати и се предмет на истрага.Американски претставник за „ABC News“ открил дека екипажот на хеликоптерот AH-64 „Апачи“ бил извлечен од морето со помош на поморски дрон – беспилотно пловило кое ги пренело на безбедно место.Станува збор за пловило што го користи оперативната група „Task Force 59“, која располага со флота вакви системи. Според официјалниот претставник, дронот по својот дизајн потсетува на глисер.Инцидентот се случил во Ормутскиот теснец – еден од најважните светски поморски коридори низ кој минува значителен дел од глобалниот извоз на нафта.

Свет | пред 6 дена

Танкери поминаа низ Ормутскиот теснец и покрај блокадата

И покрај сериозните безбедносни ризици и ограничениот поморски сообраќај поради конфликтот меѓу САД, Израел и Иран, дел од трговските бродови и понатаму успеваат да минат низ Ормутскиот теснец – една од најважните светски поморски рути за транспорт на енергенси.Според податоци за поморскиот сообраќај што ги објави Ројтерс, два нафтени танкери успешно го напуштиле теснецот, додека еден брод за транспорт на течен природен гас (ЛНГ) натоварил товар во Обединетите Арапски Емирати.Танкерот „Cy Victorious“, кој превезува најмалку 80.000 тони мазут натоварен во Ирак на почетокот на април, го напуштил теснецот на 30 мај и моментално плови кон Малезија.Еден ден претходно, низ теснецот поминал и танкерот „Sti Elysees“, натоварен со нафтени деривати од Кувајт. Засега не е позната неговата крајна дестинација.Забележано е и движењето на бродот за течен природен гас „Marigold“, кој на почетокот на мај го исклучил автоматскиот систем за идентификација (AIS) за незабележано да влезе во теснецот. Подоцна успешно натоварил гас на островот Дас во Обединетите Арапски Емирати.Дополнителен сигнал дека поморскиот сообраќај би можел постепено да се нормализира е присуството на четири танкери за течен природен гас – „Al Hamra“, „Al Areesh“, „Al Khuwair“ и „Al Marrouna“. Бродовите без товар испловиле од подрачјето на Индија и Шри Ланка и во моментов се позиционирани во близина на источниот влез на Ормутскиот теснец, во очекување на понатамошен развој на состојбата.Ормутскиот теснец е клучна артерија за глобалната трговија со нафта и гас, а секое нарушување на сообраќајот во оваа област има потенцијал да влијае врз светските енергетски пазари.

Свет | пред 1 седмица

САД тајно спровеле околу 70 трговски бродови низ Ормутскиот Теснец

Американските вооружени сили во изминатите недели помогнале десетици трговски бродови безбедно да поминат низ блокираниот Ормутски теснец, објави „Њујорк тајмс“, повикувајќи се на неименувани американски претставници.Според информациите, Централната команда на САД (ЦЕНТКОМ) во последните три недели придружувала околу 70 трговски бродови низ еден од најважните светски поморски коридори. Поголемиот дел од пловилата ги исклучиле своите транспондери, односно системите за електронско следење, со цел да избегнат да бидат откриени од иранските сили.Американските власти не откриваат какви бродови биле вклучени во операциите ниту по кои рути се движеле. Поморските аналитичари сметаат дека пловидбата најверојатно се одвивала поблиску до територијалните води на Оман, а подалеку од иранскиот брег, каде што ризикот од напад е значително поголем.Пред почетокот на конфликтот низ Ормутскиот теснец дневно поминуваа повеќе од 100 трговски бродови. Поради тајноста на операциите и исклучените системи за следење, засега не може независно да се потврди точниот број на пловила што успешно ја поминале рутата.Ормутскиот теснец е еден од најважните светски енергетски коридори, преку кој се транспортира значителен дел од глобалната нафта и природен гас.

Свет | пред 2 седмици

Иран наплаќа милионски такси за Ормутскиот теснец, експертите предупредуваат на прекршување на меѓународното право

Иран се соочува со критики од повеќе држави и експерти по меѓународно право откако воведе такси што достигнуваат и до два милиони долари за премин на бродови низ Ормутскиот теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта и природен гас.Властите во Техеран тврдат дека наплатата претставува надомест за безбедносни услуги, заштита на животната средина и штетите што земјата ги претрпела за време на неодамнешните воени дејствија. Иран најави и нов режим според кој бродовите ќе треба да добиваат посебни дозволи за влез во теснецот.Сепак, меѓународните правни експерти предупредуваат дека ваквата практика е спротивна на правилата утврдени со Конвенцијата на Обединетите нации за поморско право. Според овие правила, природните меѓународни теснеци, каков што е Ормутскиот, мора да останат отворени за непречен транзит на бродови и воздухоплови од сите држави.Прибрежните земји можат да наплатуваат само ограничени надоместоци за конкретни услуги, како пилотирање, влечење или навигациска помош, но не и класични транзитни такси за самиот премин.Токму затоа ситуацијата се разликува од Суецкиот и Панамскиот канал. Овие водни патишта се вештачки изградени канали чие одржување бара значителни финансиски средства. Египет и Панама имаат право да наплатуваат користење на каналите врз основа на меѓународни договори и поради високите трошоци за нивно функционирање и модернизација.Египет годишно инкасира милијарди долари од таксите за премин низ Суецкиот канал, додека Панамскиот канал со децении функционира според сличен модел. Интересно е што просечните такси во двата канала се значително пониски од износите што сега ги бара Иран.САД, Кина и повеќе земји од Персискиот Залив веќе се изјаснија против новите ирански давачки. Дел од аналитичарите ги опишуваат како форма на економски притисок што може дополнително да ја загрози глобалната трговија и снабдувањето со енергенси.Иако во светот постојат одредени исклучоци, како руските надоместоци за користење на Северниот морски пат или ограничените такси во турските теснеци Босфор и Дарданели, експертите нагласуваат дека тие се регулирани со посебни меѓународни договори и не претставуваат класична наплата за право на транзит.Поради тоа, според повеќето толкувања на меѓународното право, иранската одлука останува спорна и би можела да предизвика нови дипломатски и економски тензии околу една од најстратешките поморски точки во светот.

Свет | пред 2 седмици

ЕУ предупредува: Можно е недостиг од авионско гориво ако продолжи блокадата на Ормутскиот теснец

Европската комисија предупреди дека пазарот на авионско гориво во Европската Унија би можел да стане „сè понапнат“ доколку нарушувањата во Ормутскиот теснец продолжат и во наредните недели.Енергетскиот оддел на Европската комисија соопшти дека сите земји членки на ЕУ се погодени од промените на цените на суровата нафта и другите нафтени деривати, но дека засега нема „физички нарушувања во снабдувањето на ниво на потрошувачи“.„Меѓутоа, ако ситуацијата не се подобри во следните недели, се очекува пазарите да станат сè понапнати, особено кога станува збор за авионското гориво“, се наведува во предупредувањето.Тензиите околу Ормутскиот теснец се зголемија по конфликтот меѓу Иран и Соединетите Американски Држави, како и по ограничувањата за поморскиот сообраќај во еден од најважните светски енергетски коридори.Преку Ормутскиот теснец минува значителен дел од светската трговија со нафта и течен природен гас, поради што секое нарушување директно влијае врз глобалните енергетски пазари и транспортниот сектор.

Свет | пред 2 седмици

Цените на нафтата паднаа по шпекулациите за отворање на Ормутскиот теснец

Новите геополитички тензии и неизвесноста околу состојбата на Блискиот Исток повторно силно влијаат врз светските нафтени пазари, при што цената на нафтата вчера се намали по шпекулациите дека би можело да дојде до отворање на Ормутскиот теснец.На лондонскиот пазар цената на барелот во попладневните часови се намалила за 3,42 долари и изнесувала 96,16 долари. На американскиот пазар барелот поевтинил за 3,74 долари и се тргувал по цена од 90,15 долари.Пазарите внимателно ги следат сигналите од Соединетите Американски Држави и Иран околу можноста за отворање на Ормутскиот теснец, низ кој поминува значителен дел од светската трговија со нафта.На почетокот на неделата трговците проценувале дека Вашингтон и Техеран би можеле да се приближат до рамка за мировен договор, што би создало услови за отворање на теснецот. Но ситуацијата повторно се влошила по новите американски напади врз ирански цели.Американската војска соопштила дека повторно нападнала ирански поморски бродови во Персискиот Залив и ракетни инсталации во јужен Иран, наведувајќи дека акцијата била насочена кон заштита на американските сили од закани.Од друга страна, Техеран оценил дека нападите претставуваат прекршување на прекинот на огнот, а иранската војска порача дека го задржува правото на одговор.Поради муслимански празник, Организацијата на земјите извознички на нафта не ја објави цената на кошничката сурова нафта на своите членки за вторник. На почетокот на неделата цената изнесувала 107,37 долари за барел, што било намалување од пет долари во споредба со петокот.

Свет | пред 2 седмици

Иран објави нова мапа на Ормутскиот Теснец и ја налути Америка

Иран објави нова мапа на Ормутскиот Теснец, за која тврди дека го прикажува ова стратешки важно поморско подрачје под негова контрола.Техеран го стави Ормутскиот Теснец под строга блокада уште од крајот на февруари, по нападите на Соединетите Американски Држави и Израел врз Иран. Блокадата на овој клучен поморски коридор, низ кој порано минуваше околу една петтина од светската нафта, предизвика голем раст на цените на нафтата, гасот и енергенсите низ светот.И покрај меѓународните притисоци, иранските власти не покажуваат намера да ја намалат контролата врз теснецот.Иранската Управа за Персискиот Залив, формирана овој месец за надзор на поморскиот сообраќај, соопшти дека регионот сега е под „надзор“ на иранските вооружени сили.Според објавените информации, зоната што Иран ја смета за под своја контрола зафаќа околу 8.800 квадратни милји и навлегува во територијалните води на Оман и Обединетите Арапски Емирати.Иранските власти порачаа дека секој транзит низ ова подрачје мора да биде координиран и одобрен од нивната администрација.Американскиот државен секретар Марко Рубио остро ги осуди потезите на Техеран, обвинувајќи го Иран дека се обидува да воспостави „систем за наплата на патарина“ во Ормутскиот Теснец.„Ниту една држава во светот не треба да го прифати тоа“, изјави Рубио, оценувајќи ја идејата како „неприфатлива“.Тој додаде дека, и покрај новите тензии, е забележан „мал напредок“ во разговорите поврзани со ситуацијата околу теснецот.Во меѓувреме, висок функционер од Обединетите Арапски Емирати, Анвар Гаргаш, изјави дека шансите за договор меѓу САД и Иран за деблокада на Ормускиот Теснец се „50-50“.Гаргаш предупреди дека теснецот мора да се врати во нормален режим и повторно да стане меѓународен пловен пат.„Иранската нуклеарна програма порано ни беше втора или трета грижа, а сега е прва. Видовме дека Иран е подготвен да употреби какво било оружје што го има“, изјави тој на форумот GLOBSEC во Прага.

Свет | пред 2 седмици

Трамп: Ормускиот теснец мора прво да биде отворен, па потоа договор со Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД ќе ја задржат поморската блокада на иранските бродови во Ормускиот теснец сè додека не биде постигнат и потпишан конечен договор со Иран.„Американската блокада на иранските бродови во Ормускиот теснец ќе остане во целосна сила сè додека договорот не биде постигнат, заверен и потпишан“, напиша Трамп на својата мрежа „Truth Social“.Тој додаде дека „двете страни мора да одвојат време и правилно да ја завршат работата“.Според информации од високи претставници на администрацијата на Трамп, Вашингтон и Техеран се блиску до усогласување на меморандум за разбирање, кој би бил основа за поширок мировен договор и повторно отворање на Ормускиот теснец – клучна рута за светските испораки на нафта и течен природен гас.Американски функционер, кој зборувал под услов на анонимност, изјавил дека Иран „начелно“ се согласил да го отвори теснецот во замена за укинување на американската поморска блокада и решавање на прашањето со високо збогатениот ураниум.Според истиот извор, Вашингтон верува дека иранскиот врховен лидер, ајатолахот Мојтаба Хамнеи, веќе го одобрил поширокиот рамковен договор.Од Иран засега нема официјална потврда за ваквите тврдења, а агенцијата „Тасним“, блиска до Револуционерната гарда, објави дека САД и понатаму блокираат делови од можниот договор, особено барањето на Техеран за ослободување на замрзнатите ирански средства.Американските претставници велат дека првиот чекор би бил отворање на Ормускиот теснец и укинување на поморската блокада, додека преговорите за деталите околу нуклеарната програма би продолжиле дополнително.Според втор висок функционер од администрацијата, предложената рамка би им дала на преговарачите рок од 60 дена за постигнување конечен договор.Ирански извори за „Ројтерс“ изјавиле дека постојат „изводливи формули“ за решавање на спорот околу збогатениот ураниум, меѓу кои и негово разредување под надзор на Меѓународната агенција за атомска енергија.И покрај тековното кревко примирје, двете страни и натаму имаат сериозни несогласувања околу иранската нуклеарна програма, санкциите, замрзнатите милијарди долари од нафтени приходи, како и регионалните конфликти поврзани со проирански групи.

Свет | пред 3 седмици

Емиратите алармираат: Иранска контрола врз Ормутскиот теснец би имала глобални последици

Тензиите на Блискиот Исток продолжуваат да растат, откако беа објавени нови информации за израелски напад во јужен Либан, додека дополнително се зголемува загриженоста околу состојбата во Ормутскиот теснец.Во израелски напад врз местото Деир Канун ал Нахр во јужен Либан загинале шест лица, меѓу кои двајца болничари и едно девојче, соопшти либанската Национална новинска агенција. Во нападот биле повредени уште шест лица, меѓу кои тројца болничари и една жена.Засега не е познато дали станува збор за истиот инцидент што претходно бил пријавен во близина на крстосница кај ова место.Во меѓувреме, советникот на претседателот на Обединетите Арапски Емирати, Анвар Гаргаш, предупреди дека евентуален ирански потег за промена на статусот на Ормутскиот теснец би имал сериозни глобални последици.„Европските држави не треба да ја гледаат иранската контрола врз теснецот како далечен проблем, туку како прашање директно поврзано со нивната енергетска и трговска безбедност“, изјави Гаргаш.Тој оцени дека шансите за постигнување договор меѓу САД и Иран за решавање на прашањето околу Ормутскиот теснец се „педесет наспрема педесет“.„Иранските власти низ годините пропуштија многу можности бидејќи често ги преценуваат своите адути. Се надевам дека тоа нема повторно да се случи“, додаде Гаргаш.Од друга страна, морнарицата на Иранската револуционерна гарда соопшти дека во последните 24 часа низ Ормутскиот теснец поминале 35 брода, меѓу кои нафтени танкери и контејнерски бродови.Според нивното соопштение, поморскиот сообраќај се одвивал со нивна дозвола и во координација со иранската морнарица. Ден претходно, Иранската револуционерна гарда соопшти дека низ теснецот поминале 31 брод.

Свет | пред 3 седмици

Ормутскиот теснец повторно оживува, пазарите внимателни

Надежите за можно смирување на тензиите меѓу Соединетите Американски Држави и Иран повторно се зголемија откако два кинески танкери, натоварени со нафта, успешно го напуштија Ормутскиот теснец.Оптимизмот дополнително беше поттикнат од изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп, кој рече дека конфликтот би можел да заврши „многу брзо“, како и од потпретседателот Џ. Д. Венс, кој посочи дека има напредок во разговорите со Техеран.Според податоците за поморскиот сообраќај, бројот на бродови што минуваат низ Ормутскиот теснец значително се зголемил во последните денови. Британскиот „Лојдс лист“ објави дека меѓу 11 и 17 мај низ теснецот поминале 54 бродови, двојно повеќе од претходната недела.Компанијата „Виндвард“ соопшти дека само во понеделникот биле регистрирани 19 бродови, меѓу кои товарни бродови и танкери што пловеле под различни знамиња, вклучително и иранско.Ормутскиот теснец е еден од најважните светски енергетски коридори, а секое нарушување на сообраќајот низ него има директно влијание врз глобалните цени на нафтата и меѓународната трговија.Од Техеран соопштија дека нивниот предлог за договор вклучува прекин на воените операции, укинување на санкциите и ослободување на замрзнатите ирански средства, иако дел од тие барања претходно беа одбиени од Вашингтон.И покрај позитивните сигнали, состојбата на Блискиот Исток и натаму останува нестабилна, а светските пазари внимателно ги следат дипломатските преговори и можните безбедносни ризици во регионот.

Свет | пред 3 седмици

Иран разгледува нов модел за управување со Ормутскиот теснец

Иран разгледува модел за управување со Ормутскиот теснец преку продажба на осигурителни услуги, со цел да воспостави рамнотежа меѓу поствоената контрола усогласена со меѓународното право и економската корист, објави иранската новинска агенција „Фарс“.Според извештајот, иранското Министерство за економија подготвува план што би овозможил управување со Ормутскиот теснец преку систем на осигурување.Моделот, како што се наведува, би бил прифатлив за други држави во мирнодопски услови, а на Иран би му овозможил контрола врз теснецот. Според документот на кој се повикува „Фарс“, Техеран би обезбедил „информациска доминација“ и би можел да ги разликува бродовите од различни држави што транзитираат низ Ормутскиот теснец.Иран, по американско-израелските напади, ја презеде контролата врз теснецот и забрани транзит за бродови поврзани со Соединетите Американски Држави, Израел и нивните сојузници. Бродовите на „пријателските“ земји, пак, го координираат минувањето со иранската морнарица.Техеран порача дека безбедноста на Ормутскиот теснец е во надлежност на иранските вооружени сили и дека управувањето со теснецот трајно ќе остане во рацете на Иран, поради штетите што земјата ги претрпела од минувањето на непријателски бродови.Во меѓувреме, Иран подготвил два модели за управување со теснецот по завршувањето на војната.Првиот модел предвидува наплата на транзитни такси и продажба на услуги за бродови во мирнодопски услови, како што е пилотирање при пловидба. Според „Фарс“, таквиот пристап би бил усогласен со меѓународното право, но би носел политички последици за Иран.Со овој модел, приходите на Иран би биле ограничени на продажба на услуги и, во најдобар случај, би достигнале до две милијарди долари.Вториот модел, подготвен од Министерството за економија, предвидува продажба на широк спектар поморски осигурителни полиси и потврди за финансиска одговорност.Во почетната фаза, планот предвидува продажба на осигурување од инспекции, задржување и заплена на бродови, но без покривање штети од вооружени напади.Според процените на „Фарс“, овој модел, доколку ризикот остане низок, би можел да му донесе на Иран приходи поголеми од десет милијарди долари.

Свет | пред 4 седмици

Иран тврди дека околу 30 бродови минале ноќеска низ Ормус – но транзитот останува забранет за „непријателска држава“

Околу триесет бродови поминале низ Ормускиот теснец од средата навечер, соопшти во четврток командант на Иранската револуционерна гарда. Притоа нагласи дека пловилата поврзани со „одредена непријателска држава“ и понатаму немаат дозвола за транзит низ овој морски премин.Според наводите, меѓу бродовите што минале во текот на ноќта имало и кинески пловила. Во извештајот се наведува дека транзитот бил овозможен по „интензивни напори“ на двете земји, при што блиските билатерални односи и стратешкото партнерство имале клучна улога.Не е прецизиран точниот број на кинески бродови – се говори само за „низа кинески пловила“ што минале низ теснецот по координација со иранските власти.Информацијата доаѓа во период кога Вашингтон врши притисок врз Техеран да ја укине мерката што ја воведе по нападите на САД и Израел кон крајот на февруари 2026 година. Во меѓувреме, се наведува и дека американскиот претседател Доналд Трамп престојува во Пекинг на разговори со кинескиот претседател Си Џинпинг.Според Белата куќа, двете страни се согласиле дека Ормускиот теснец мора да остане отворен за испорака на енергенси.Во текстот се наведува дека Иран ја презел контролата врз теснецот кратко по нападите на 28 февруари, со што фактички бил запрен комерцијалниот поморски сообраќај и било најавено дека бродови без дозвола за транзит би можеле да бидат цел на напади. Како одговор, САД вовеле сопствена блокада на иранските пристаништа со цел да ги намалат приходите на земјата од нафта.Техеран, пак, тврди дека Ормускиот теснец не е блокиран, но во пракса бродските компании мора да се координираат со иранските власти и им е дозволено да минуваат низ коридор близу иранскиот брег, при што се наведува дека се наплаќа висока такса. Во текстот се додава дека, според дел од стручната јавност за меѓународно право, таквите надоместоци би биле спротивни на правото на транзитен премин.

Свет | пред 1 месец

Техеран и Пекинг постигнале договор за пловидба низ Ормутскиот теснец

Иран почнал да дозволува минување на одредени кинески бродови низ Ормутскиот теснец, по постигнат договор за правилата за управување со пловидбата во тој стратешки важен морски премин.Извештајот е објавен во момент кога Доналд Трамп и Си Џинпинг за време на средбата во Пекинг се согласиле дека Ормутскиот теснец мора да остане отворен за слободен проток на енергенси.Според изворот на Фарс, одлуката била донесена по барање на кинескиот министер за надворешни работи и кинескиот амбасадор во Иран, при што Техеран прифатил да го олесни преминот на одреден број кинески бродови во согласност со стратешкото партнерство меѓу двете земји.По почетокот на американските и израелските напади на 28 февруари, Иран значително го ограничил сообраќајот низ Ормутскиот теснец.Американската блокада на иранските пристаништа, воведена неколку дена по примирјето постигнато на почетокот на април, дополнително ја продлабочила кризата на овој пловен пат низ кој минува околу една петтина од светскиот транспорт на нафта и природен гас.Не е веднаш јасно колку оваа одлука ќе ја промени состојбата на терен, бидејќи Иран и за време на конфликтот најавуваше дека неутралните бродови, особено оние поврзани со Кина, можат да минуваат низ теснецот доколку тоа го координираат со иранските вооружени сили.Според податоците за следење на пловидбата, кинески супертанкер што превезувал два милиони барели ирачка сурова нафта во средата успешно минал низ Ормутскиот теснец, откако повеќе од два месеца бил блокиран во Персискиот Залив поради американско-иранскиот конфликт.

Свет | пред 1 месец

Техеран: Ормутскиот теснец сега е „голема оперативна зона“

Иран ја проширил својата дефиниција за Ормутскиот теснец, кој сега го смета за „голема оперативна зона“ многу поширока отколку пред војната, изјавил висок офицер на морнарицата на Иранската револуционерна гарда.Според Мохамад Акбарзадех, заменик-директор за политика во морнарицата на Иранската револуционерна гарда, теснецот повеќе не се смета за тесно подрачје околу неколку острови, туку неговото значење и воен опфат значително се проширени.Изјавата ја пренесе државната новинска агенција „Фарс“.„Порано Ормутскиот теснец се дефинираше како ограничено подрачје околу островите како Ормуз и Хенгам, но денес тој поглед е променет“, изјавил Акбарзадех.

Свет | пред 1 месец

Обединетите нации предупредуваат на глобална глад поради блокадата на Ормутскиот теснец

Работна група на Обединетите нации предупреди дека светот се соочува со ризик од масовна глад доколку Ормутскиот теснец наскоро не биде повторно отворен за поморски сообраќај.Според проценките на организацијата, околу 45 милиони луѓе би можеле да се соочат со глад поради недостиг на ѓубрива чии транспортни рути моментално се блокирани.Извршниот директор на Канцеларијата на Обединетите нации за проектни услуги, Мореира да Силва, изјави дека низ Ормутскиот теснец вообичаено минува една третина од светските залихи на ѓубрива, вклучувајќи амонијак, сулфур и уреа.„Ни остануваат само неколку недели за да спречиме нешто што веројатно ќе стане масовна хуманитарна криза“, изјави да Силва за АФП.Тој предупреди дека сезоната на садење не може да чека и дека во некои африкански држави роковите истекуваат веќе во следните недели.Освен Африка, блокадата сериозно ќе ја погоди и безбедноста на храната во Азија.„Ако наскоро не ја запреме причината за кризата, со последиците ќе можеме да се справуваме само преку хуманитарна помош“, изјави да Силва.Од Обединетите нации предупредуваат дека отворањето на Ормутскиот теснец е клучно за стабилизација на глобалниот пазар на храна, бидејќи недостигот на ѓубрива во оваа фаза од земјоделскиот циклус може да има долгорочни последици врз приносите ширум светот.

Свет | пред 1 месец

Франција никогаш не планирала да испрати воени бродови во Ормутскиот теснец, вели Макрон

Францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека Франција никогаш не разгледувала распоредување воени бродови во Ормутски теснец, туку исклучиво безбедносна мисија во координација со Иран.На прес-конференција во Најроби, Макрон нагласи дека Париз се противи на „секаква блокада, без оглед од која страна доаѓа“, мислејќи и на американските и на иранските активности во регионот.„Никогаш не станало збор за распоредување бродови, но подготвени сме“, изјави Макрон.Неговата реакција следува откако Иран се закани со „одлучен и непосреден одговор“ доколку Франција и Обединето Кралство испратат поморски сили во регионот, по најавите за можна меѓународна безбедносна мисија.Макрон објасни дека е формирана ад хок мисија предводена од Велика Британија, во која учествуваат околу 50 држави и меѓународни организации.„Во соработка со Иран и со цел намалување на тензиите со сите земји во регионот и со Соединетите Американски Држави, сакаме да обезбедиме продолжување на поморскиот сообраќај веднаш штом условите ќе го дозволат тоа“, рече францускиот претседател.Тој нагласи дека приоритет е обезбедување непречен транспорт на храна, ѓубрива и енергенси низ Ормускиот Теснец, кој претставува една од најважните светски поморски рути за извоз на нафта и гас од Блискиот Исток.Според Макрон, блокадата на теснецот веќе има сериозни последици врз светската економија, а особено врз африканските земји.„Целиот африкански континент моментално страда поради блокадата“, изјави тој.Минатата недела Франција соопшти дека нејзиниот носач на авиони Шарл де Гол поминал низ Суецки Канал за да биде подготвен доколку безбедносната мисија биде активирана во иднина.

Свет | пред 1 месец

Првпат нападнат кинески танкер во близина на Ормутскиот теснец

Танкер за превоз на нафтени деривати во кинеска сопственост бил нападнат во понеделникот во близина на Ормутскиот теснец, што претставува прв регистриран напад врз кинеско пловило од почетокот на конфликтот во Иран кон крајот на февруари.Поради ескалацијата на тензиите, сообраќајот низ овој клучен поморски премин, низ кој минува околу една петтина од светското снабдување со нафта и гас, речиси целосно е запрен, пренесуваат кинеските медиуми.Според извори од поморската безбедност, оштетениот брод најверојатно е танкерот за хемикалии и нафтени деривати „Џеј-Ви Иновејшн“, кој плови под знамето на Маршалските Острови.Инцидентот се случил во Заливот, во близина на брегот на Обединетите Арапски Емирати и недалеку од пристаништето Мина Сакр. Според медиумските извештаи, на палубата на бродот, кој ја носел ознаката „Кинески сопственик и екипаж“, избувнал пожар.Министерството за надворешни работи на Кина денеска го потврди нападот и изрази длабока загриженост.„На бродот има кинески државјани, но засега нема информации за жртви меѓу екипажот“, соопштило Министерството.Поради судирите меѓу САД и Иран, стотици бродови и околу 20.000 морнари останале блокирани во Заливот. Сообраќајот низ Ормутскиот теснец е речиси парализиран по серијата напади врз пловила во текот на неделата.Американскиот претседател Доналд Трамп во понеделникот најавил акција за помош на блокираните бродови, но планот бил прекинат веќе следниот ден. До прекинот дошло откако Иран одговорил со лансирање беспилотни летала и ракети кон повеќе пловила и соседни држави, особено кон Обединетите Арапски Емирати.Во екот на кризата, кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји се сретнал во Пекинг со својот ирански колега Абас Арагачи. Главна тема на разговорите било повторното отворање на теснецот, соопштило кинеското Министерство.Кина и натаму е клучен купувач на иранска нафта, која се наоѓа под американска блокада во Оманскиот Залив.Во меѓувреме, според неименувани извори и претставници, САД и Иран наводно се приближуваат кон ограничен и привремен договор за прекин на огнот. Таквиот договор би ги запрел борбените дејства, но би ги оставил нерешени најспорните прашања меѓу двете држави.

Свет | пред 1 месец

Американски разурнувачи биле нападнати во Ормутскиот Теснец

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека три разурнувачи на американската морнарица биле нападнати додека минувале низ Ормутскиот теснец, но нагласи дека пловните објекти не претрпеле штета.Во објава на социјалната мрежа „Трут соушл“, Трамп наведе дека американските сили возвратиле на нападите и дека биле уништени повеќе ирански пловни објекти, како и ракети и беспилотни летала.„Три американски разурнувачи од светска класа успешно транзитираа низ Ормутскиот теснец под оган. Немаше штета на бродовите, а иранските напаѓачи претрпеа големи загуби“, напиша Трамп, додавајќи дека американските сили ќе продолжат со поморската блокада доколку Иран не постигне договор со Вашингтон.Претходно, ЦЕНТКОМ соопшти дека американската војска извршила напади врз „ирански воени цели“ откако три американски пловни објекти биле нападнати при премин низ Ормутскиот теснец кон Заливот.Според ЦЕНТКОМ, Иран користел ракети, дронови и мали пловни објекти, а американските сили ги неутрализирале заканите и погодиле локации за лансирање ракети и беспилотни летала, командни центри и објекти за разузнавање и надзор.Од друга страна, иранскиот Генералштаб обвини дека САД го прекршиле примирјето со напад врз ирански нафтен танкер и уште еден брод што влегувал во Ормутскиот теснец.Иранските вооружени сили, исто така, тврдат дека биле извршени воздушни напади врз цивилни области долж бреговите на Бандар Хамир, Сирик и островот Кешм.

Свет | пред 1 месец

Британска поморска агенција: Регистрирани се 26 напади врз бродови од почетокот на војната

Британската поморска агенција UKMTO (UK Maritime Trade Operations) соопшти дека од почетокот на војната со Иран на Блискиот Исток се регистрирани вкупно 26 напади врз бродови.Според податоците на агенцијата, од 28 февруари досега се пријавени 46 инциденти во и околу Персискиот Залив, Оманскиот Залив и Ормутскиот Теснец. Од нив, 26 се класифицирани како директни напади, додека во 18 случаи е забележана сомнителна активност. Дополнително, регистрирани се и два случаи на киднапирање на бродови.Од UKMTO предупредуваат дека поморската безбедност во регионот останува сериозно нарушена поради континуираните тензии и честите инциденти, што дополнително го отежнува нормалниот проток на трговски бродови низ ова стратешки важно подрачје.

Свет | пред 1 месец

Нападнат француски брод во Ормускиот теснец, има повредени

Француската бродска групација CMA CGM соопшти дека еден од нејзините контејнерски бродови, „San Antonio“, бил нападнат за време на пловидба низ Ормускиот теснец, при што има повредени членови на екипажот и материјална штета на бродот.Компанијата, која е меѓу трите најголеми светски оператори за контејнерски превоз, наведе дека внимателно ја следи ситуацијата и дека останува во постојан контакт со екипажот, кој во моментот е под заштита и медицински надзор.Според податоците за следење на бродскиот сообраќај, пловилото привремено го исклучило системот за позиционирање за време на движењето низ регионот, што отежнува точно утврдување на неговата траекторија. Британскиот центар за поморски трговски операции соопшти дека инцидентот се случил во вечерните часови по универзално време.Инцидентот се случува во услови на засилени тензии во регионот, каде што безбедноста на поморските рути низ Ормускиот теснец е под зголемено меѓународно внимание.

Свет | пред 1 месец

(Видео) Погоден брод на Јужна Кореја во Ормутскиот теснец, Јужна Кореја размислува за одговор по ударот

Уредот на претседателот на Јужна Кореја денеска одржа состанок за можниот одговор на Сеул по инцидентот со пожар на брод во Хормушкиот теснец, во време на зголемени тензии во регионот.Инцидентот се случил на товарен брод управуван од голема јужнокорејска бродска компанија, при што избувнал пожар во машинскиот оддел додека пловил во близина на Обединетите Арапски Емирати. Сите членови на екипажот се безбедни, а причината сè уште се истражува, при што не е исклучено ниту технички дефект ниту надворешен напад.Паралелно со тоа, американскиот претседател Доналд Трамп ја повика Јужна Кореја да се приклучи на американската мисија во регионот, нагласувајќи дека е време за поширока меѓународна поддршка на операциите за обезбедување на пловидбата.Ситуацијата дополнително се комплицира со тврдења и деманти за напади во поширокиот Персиски Залив, како и со предупредувања од иранската страна дека ќе реагира на секое кршење на нивните правила за пловидба.Во регионот се присутни и последици од продолжени тензии, вклучително ограничувања на движењето на бродови и периодични воени активности околу клучните поморски рути.

Свет | пред 1 месец

САД: Американски бродови безбедно поминале низ Ормутскиот теснец

Американското Централно заповедништво (CENTCOM) соопшти дека два трговски брода под знаме на САД успешно поминале низ Ормутскиот теснец.Во краткото соопштение се наведува дека американски воени бродови, опремени со наведувани ракети, моментално делуваат во Персискиот Залив, откако исто така го поминале теснецот.САД истакнуваат дека нивните сили активно помагаат во напорите за обезбедување безбеден проток на комерцијалниот бродски сообраќај, особено во чувствителниот регион каде што во последниот период се зголемени тензиите.Во соопштението не се откриваат имињата на бродовите, ниту дополнителни детали за операцијата.

Свет | пред 1 месец

Пад на цените на нафтата по најавата на Трамп за операција во Ормутскиот теснец

Цените на суровата нафта утрово бележат пад, откако американскиот претседател Доналд Трамп најави дека САД ќе им помогнат на бродовите да го напуштат Ормутскиот теснец, потег што веднаш беше одбиен од Иран.Американската референтна нафта (WTI) поевтини за 0,28 проценти и се тргуваше по 101,65 долари за барел, додека цената на Брент се намали за 0,06 проценти на 108,10 долари.Клучниот фактор за движењето на пазарот останува состојбата во Ормутскиот теснец, каде што стотици танкери и товарни бродови и натаму се блокирани поради воениот конфликт. Ограничените капацитети за складирање веќе ги принудуваат дел од производителите да го запрат производството.„Нафтениот пазар останува под притисок, со бродови кои стојат во место бидејќи едноставно нема простор за складирање“, изјави Стивен Инес од SPI Asset Management.Трамп најави дека операцијата „Проект Слобода“ ќе започне во понеделник на Блискиот Исток. Според Американското централно командување, во акцијата ќе бидат вклучени разарачи со наведувани проектили, повеќе од 100 авиони и околу 15.000 војници, но деталите за нивното распоредување засега не се објавени.На глобалните пазари, реакциите се мешани. Во Азија, хонгконшкиот индекс Ханг Сенг порасна за 1,4 проценти, додека австралискиот S&P/ASX 200 падна за 0,3 проценти. Јужнокорејскиот Коспи забележа силен раст од 3,8 проценти, а тајванскиот Тајекс скокна за 4,2 проценти.На Волстрит, S&P 500 порасна за 0,3 проценти и достигна нов рекорд, додека Насдак се зголеми за 0,9 проценти, поттикнат од растот на акциите на Apple, кои скокнаа за 3,3 проценти по подобри резултати од очекуваното.И покрај краткорочниот пад, неизвесноста околу цените на нафтата останува висока. Пред почетокот на конфликтот, Брент се движеше околу 70 долари за барел, додека сега значително повисоките цени продолжуваат да го оптоваруваат глобалното економско закрепнување.Движењата на нафтата и натаму ќе зависат од развојот на конфликтот со Иран и евентуалното повторно отворање на Ормутскиот теснец – клучна артерија за светската енергетска трговија.

Свет | пред 1 месец