Напад врз срцето на Израел: Аларми одекнуваат во регионот каде живее половина од населението

Сирени за воздушна опасност речиси без престан се активираат во централниот дел на Израел поради ракетни напади, јавуваат очевидци.Според првичните информации, ракетниот оган доаѓа од Иран или од движењето Хезболах од Либан, додека во неколку погодени подрачја се забележани столбови чад по ударите.Станува збор за исклучително стратешка област во Израел, каде живеат околу 44 проценти од населението.Во овој регион се наоѓаат и клучни државни и воени институции, меѓу кои меѓународниот аеродром „Бен Гурион“, неколку воени бази, Министерството за одбрана, како и седиштето на израелската разузнавачка служба Мосад.Израелските власти засега не објавиле официјални детали за нападите, бидејќи информациите сè уште не се одобрени за објавување од воената цензура.

Свет | пред 1 седмица

Напади врз постројки за вода во Блискиот Исток – нова опасна фаза на војната

Нападите врз постројки за десалинизација на вода се појавија како нова и опасна појава во војната на Блискиот Исток, предупредуваат експертите, бидејќи станува збор за инфраструктура од која зависат милиони луѓе.Иран ги обвини Соединетите Американски Држави дека поставиле опасен преседан со нападот врз постројка за десалинизација на островот Кешм, која обезбедува вода за пиење за околу 30 села.Во меѓувреме, Бахреин соопшти дека ирански дрон оштетил постројка за десалинизација на вода, обвинувајќи го Техеран дека „случајно“ таргетира цивилна инфраструктура.Иако ваквите напади засега се ограничени, експертите предупредуваат дека нападите врз водните системи можат драматично да ја ескалираат војната.„Првата страна која ќе се осмели да нападне вода ќе предизвика војна многу поголема од онаа што ја гледаме денес“, изјави економистката за водни ресурси Естер Крозе-Делбур.Постројките за десалинизација се клучни за опстанокот на многу земји во регионот. Според извештај од Францускиот институт за меѓународни односи од 2022 година, десалинизираната вода обезбедува 42 проценти од водата за пиење во Обединетите Арапски Емирати, 70 проценти во Саудиска Арабија, 86 проценти во Оман и дури 90 проценти во Кувајт.„Таму без десалинизирана вода нема ништо“, предупреди Крозе-Делбур.

Свет | пред 1 седмица

Белата куќа: Растот на цените на нафтата е привремен

Белата куќа соопшти дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп внимателно ја следи ситуацијата на енергетските пазари, откако цените на нафтата нагло пораснаа поради војната со Иран.Портпаролката на Белата куќа, Тејлор Роџерс, изјави дека администрацијата е во постојана координација со надлежните институции.„Белата куќа е во постојана координација со релевантните агенции по ова важно прашање, кое е врвен приоритет за претседателот“, изјави Роџерс.Таа додаде дека Трамп и неговиот енергетски тим уште пред почетокот на нападите врз Иран имале подготвен план за стабилизација на енергетските пазари.„Претседателот и неговиот енергетски тим имаат силен план за одржување на стабилноста на енергетските пазари и ќе продолжат да ги разгледуваат сите кредибилни опции“, рече Роџерс.Портпаролката ја повтори и оценката на Трамп дека растот на цените на нафтата е привремен.Според него, цените значително ќе паднат откако ќе бидат постигнати целите на воената операција.

Свет | пред 1 седмица

Докторот што констатирал природна смрт кај жртва на серискиот убиец повикан на распит

Докторот кој првично констатирал природна смрт кај Марија Маринковска (35), една од жртвите на осомничениот сериски убиец од Куманово, е повикан на распит во Обвинителството.Според информациите до кои дојде Телма, лекарот бил ангажиран како замена за друг доктор во моментот кога било пронајдено телото на Маринковска.Случајот отвора сериозни прашања за постапувањето на службите на терен, бидејќи иако лекарскиот тим потпишал дека нема траги на насилство, сведоци тврдат дека една од докторките изразила сомнеж дека станува збор за насилна смрт.Според овие сведоштва, полицијата вршела притисок врз родителите и роднините да потпишат изјава дека нема да бараат обдукција.Дури по интервенција на Јавното обвинителство било извршено ексхумирање на телото, по што обдукцијата покажала дека станува збор за убиство, а не за природна смрт.

Македонија | пред 1 седмица

Енергетска тревога: Г7 расправа за пуштање нафтени резерви поради војната со Иран

Министрите за финансии на земјите од Г7 одржаа итен онлајн состанок поради силниот раст на цените на нафтата, кои надминаа 119 долари за барел поради ескалацијата на конфликтот со Иран.На состанокот се разговарало за влијанието на војната врз глобалните пазари и можните мерки за стабилизирање на снабдувањето со енергенси.Јапонската министерка за финансии Сатсуки Катајама изјави дека Меѓународната агенција за енергија предложила координирано ослободување на дел од стратешките нафтени резерви.„Меѓународната агенција за енергија ги повика сите земји координирано да пуштат дел од своите нафтени резерви“, рече Катајама на брифинг со новинарите.Според неа, на состанокот министрите разговарале за последиците од конфликтот во Иран врз енергетските пазари, откако цената на нафтата во понеделникот надмина 119 долари за барел.Аналитичарите предупредуваат дека натамошната ескалација на конфликтот на Блискиот Исток може дополнително да ги зголеми цените на енергенсите и да предизвика нови економски потреси на глобално ниво.

Свет | пред 1 седмица

НАТО потврди: Пресретнат проектил насочен кон Турција

НАТО потврди дека пресретнал проектил кој бил насочен кон Турција, соопшти портпаролката на Алијансата Алисон Харт.Таа информацијата ја објави на социјалната мрежа Икс, користејќи го официјалното име на државата – Туркије.„НАТО повторно пресретна проектил кој беше насочен кон Турција“, напиша Харт.Ова е уште еден инцидент во кој НАТО системите за противвоздушна одбрана реагираат на закани кон турскиот воздушен простор, во услови на зголемени тензии на Блискиот Исток.

Свет | пред 1 седмица

САД ја открија целта на операцијата против Иран

Соединетите Американски Држави соопштија дека нивната воена операција против Иран има за цел да ја ослабне способноста на Техеран да претставува закана за регионот и глобалната безбедност.Во изјава на американскиот државен секретар Марко Рубио се наведува дека операцијата е насочена кон клучни воени капацитети на Иран.Еден американски официјален претставник ја опиша операцијата како напад врз, како што рече, „Иран – водечка држава во светот по киднапирања и земање заложници“.„Застанете на момент и упатете мисли и молитви кон храбрите Американци. Сите сме восхитени од нивната служба“, изјави Рубио, пофалувајќи ги американските сили кои учествуваат во мисијата.Според него, главните цели на операцијата се уништување на иранските капацитети за лансирање ракети, елиминирање на фабриките во кои се произведуваат ракетите, како и напади врз поморските сили на Иран.Американските власти додаваат дека операцијата е насочена кон спротивставување на заканата што, според нив, иранското клерикално раководство ја претставува за Блискиот Исток и за пошироката меѓународна заедница.

Свет | пред 1 седмица

Пентагон: Ова не е рамноправна борба, кампањата против Иран оди според планот

Американските и израелските напади врз Иран влегуваат во втората недела, а операцијата што Пентагон ја нарекува „Епски бес“ досега опфатила повеќе од 3.000 цели на иранска територија, изјави американскиот министер за одбрана Пит Хегсет во интервју за Си-Би-Ес њуз.Според него, во операцијата учествуваат повеќе од 50.000 американски војници, а кампањата се одвива според планот.„Многу сме на добар пат. Јас вчера бев во Централната команда. Операцијата се спроведува според планот“, изјави Хегсет.Тој нагласи дека конфликтот не е рамноправен и дека американските и израелските сили имаат значителна воена предност.„Нашите способности се далеку посилни од иранските. Кога ќе ги споите нашите воздухопловни сили со израелските, станува збор за две од најмоќните воздушни сили во светот“, рече американскиот министер за одбрана.Хегсет додаде дека дел од кампањата со конвенционално оружје, вклучително и тешки бомби од 200, 500 и 1.000 килограми, допрва треба да започне.Според него, целта на операцијата е целосно да се неутрализираат воените капацитети на Иран.„Се бориме за победа. Ние ги поставуваме условите. Ќе знаеме дека целта е постигната кога противникот повеќе нема да биде борбено способен“, рече Хегсет.Во интервјуто тој потврди дека во моментов нема американски копнени сили во Иран, но не ја исклучи таа можност.„Би било неразумно да не ја задржиме таа опција. Задржуваме право на сите можности“, изјави министерот.Според американски извори, Русија наводно му доставува разузнавачки информации на Иран за американските позиции и движења, но Хегсет рече дека американската војска е целосно свесна за тие активности.Во меѓувреме, во конфликтот веќе има жртви и на двете страни. Шест американски резервисти беа убиени во ирански напад со дрон врз база во Кувајт, додека според активисти за човекови права, во Иран досега загинале повеќе од 1.600 луѓе.Хегсет изјави дека американските власти истражуваат и напад во кој беше погодено училиште на југот од Иран, но нагласи дека американската војска „никогаш не таргетира цивили“.

Свет | пред 1 седмица

НАТО системи пресретнале иранска ракета над Турција

Балистичка ракета испалена од Иран е соборена во турскиот воздушен простор, соопшти турското Министерство за одбрана.Според соопштението, ракетата била пресретната од НАТО системите за противвоздушна одбрана распоредени во источниот Медитеран.Остатоците од ракетата паднале на празни полиња во областа Газиантеп, на југоистокот од Турција, при што нема информации за повредени или материјална штета.„Уште еднаш нагласуваме дека против секоја закана насочена кон територијата и воздушниот простор на нашата земја ќе бидат преземени сите неопходни чекори, решително и без двоумење“, соопшти турското Министерство за одбрана.Ова е втор ваков инцидент во рок од една недела. Во четвртокот Анкара објави дека НАТО системите за одбрана пресретнале балистичка ракета која се движела кон турскиот воздушен простор.Техеран тогаш негираше дека ракетата била испалена од Иран.Инцидентот предизвика реакција и од генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, кој изјави дека активирањето на членот 5 од Северноатлантскиот договор засега не е на дневен ред.Членот 5 предвидува дека вооружен напад врз една членка на НАТО се смета за напад врз целиот сојуз, по што останатите членки преземаат мерки за помош на нападнатата држава.

Свет | пред 1 седмица

Шок на бензинските: Дизелот поскапува за 14,5 денари, РКЕ ги објави новите цени

Регулаторната комисија за енергетика донесе одлука со која малопродажните цени на нафтените деривати се зголемуваат во просек за 14,27 проценти во однос на одлуката од 2 март 2026 година.Од 10 март 2026 година од 00:01 часот ќе важат нови максимални цени на горивата.ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе се продава по цена од 79,50 денари за литар, додека ЕУРОСУПЕР БС-98 ќе чини 81,50 денари за литар.Најголем скок има кај дизелот. ЕУРОДИЗЕЛ БС ќе се продава по 85,50 денари за литар, што претставува зголемување од 14,50 денари.Екстра лесното масло за домаќинство ЕЛ-1 ќе чини 82,50 денари за литар, односно поскапува за 12,50 денари.Цената на мазутот М-1 НС се зголемува за 7,044 денари и ќе изнесува 42,586 денари за килограм.Од Регулаторната комисија посочуваат дека поскапувањето е резултат на значителниот раст на референтните цени на светскиот пазар. Според пресметките, бензините бележат раст од 13,384 проценти, дизелот 36,134 проценти, екстра лесното масло 32,102 проценти, а мазутот 27,870 проценти.Дополнително влијание врз цените имал и курсот на денарот во однос на доларот, кој е повисок за 0,9444 проценти.Од РКЕ појаснуваат дека станува збор за максимални цени, а трговците можат да ги формираат и пониско од утврденото ниво.

Македонија | пред 1 седмица

Министерот Алиу на седум дена пред годишнината од трагедијата во „Пулс“ најави уредување на просторот околу кочанската болница

Министерот за здравство Азир Алиу заедно со градоначалникот на Општина Кочани Владко Грозданов ја посетија Општата болница со проширена дејност во Кочани, на седум дена пред годишнината од трагедијата во „Пулс“. Тие направија увид во состојбата и најавија конкретни чекори за уредување на просторот околу здравствената установа и санација на асфалтните површини.Според министерот Алиу, станува збор за активности кои треба да го подобрат пристапот до болницата и условите за пациентите и медицинскиот персонал.„Кога пристапот е домаќински, резултатите се видливи. Денес тука гледаме видливи резултати по 30 години. Пристапот и инфраструктурата во здравството се составен дел од системот и не го опфаќаат само внатрешниот, туку и надворешниот дел. Благодарност до градоначалникот кој за кратко време направи организација за средување на просторот“, изјави Алиу.Тој додаде дека Владата и Министерството за здравство се фокусирани на враќање на довербата во јавното здравство преку три клучни столба – зајакнување на човечките капацитети, подобрување на инфраструктурата и системски промени.Министерот потсети дека оваа посета е продолжение на институционалната грижа за Кочани, откако кон крајот на ноември минатата година во регионот беше отворен регионален центар за ментално здравје и психо-социјална поддршка.Во наредниот период ќе се спроведе чистење на вегетацијата и расчистување на запуштените површини во дворот на болницата, со што ќе се создадат нови паркинг места. Планирано е и демонтирање и отстранување на модуларната болница, со што дополнително ќе се ослободи простор за паркинг.Во следната фаза е предвидено и етапно реновирање на одредени делови од болницата.

Македонија | пред 1 седмица

Иран ја обвини Европа: Помогнавте во создавањето услови за нападите на САД и Израел

Иран ги обвини европските земји дека помогнале во создавање услови за американско-израелските напади врз земјата, кои доведоа до актуелниот конфликт со Исламската Република.Обвинувањата ги изнесе портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багеи, на редовната неделна прес-конференција.„За жал, европските земји помогнаа во создавањето на тие услови“, изјави Багеи.Тој додаде дека наместо да се залагаат за владеење на правото и да се спротивстават на притисоците од САД, европските држави ја поддржале американската позиција во Советот за безбедност на Обединетите нации.„Наместо да инсистираат на владеење на правото и да се спротивстават на заплашувањето и ексцесите на Соединетите Американски Држави, тие се согласија со нив во Советот за безбедност на ОН за време на расправата за повторно воведување санкции. Тоа ја охрабри американската и ционистичката страна да продолжат со своите злосторства“, рече Багеи.Изјавата доаѓа во момент кога конфликтот меѓу Иран, САД и Израел продолжува да ескалира, а тензиите на Блискиот Исток предизвикуваат сериозна загриженост кај меѓународната заедница.

Свет | пред 1 седмица

Муцунски разочаран од Бугарија: ЕУ членка му забрани влез на адвокат кој ги брани правата на Македонците

Министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски изрази сериозна загриженост по одлуката на бугарските власти да му изречат десетгодишна забрана за влез во Бугарија на адвокатот Тони Менкиновски.Муцунски посочи дека Министерството внимателно ќе ги разгледа сите аспекти на случајот и ќе одлучи кои дипломатски механизми ќе бидат преземени.„За мене од институционална гледна точка е да ги видам сите аспекти за тоа каква информација добил. Многу сум загрижен од ова што примарно го гледам, бидејќи сум негативно изненаден како земја членка на ЕУ се однесува кон наш граѓанин, кој имал единствена цел да штити права на наши граѓани пред европски институции. Со други наши соседи сме имале вакви состојби и сме реагирале по дипломатски пат. Мерката и механизмот кои ќе ги преземеме ќе се одлучат во рамки на Министерството за надворешни работи“, изјави Муцунски.Тој додаде дека е длабоко разочаран од постапката на земја членка на Европската Унија.„Факт е дека се случува санкционирање на човек кој си ја вршел својата работа. Тој е адвокат. Не сакам да верувам дека Европската Унија ќе застане на страната на вакви ретроградни дејствија и механизми кои доаѓаат од нашиот сосед. Моја обврска како министер е да го кажам ставот на државата, но и да најдеме начин како да ги заштитиме правата на Менкиновски“, рече Муцунски.Претходно адвокатот Тони Менкиновски соопшти дека официјалните власти во Софија му изрекле забрана за влез во Република Бугарија во траење од десет години.Тој оцени дека одлуката е скандалозна и претставува директен притисок врз неговата адвокатска работа, додавајќи дека забраната е обид за негово замолчување поради улогата што ја има како правен застапник на Македонците во Бугарија пред Европскиот суд за човекови права во Стразбур.

Македонија | пред 1 седмица

Евакуацијата е бесплатна, приоритет имаат мајки со деца: има лице кое бара да не биде извлекувано преку Египет

Владата нема да наплаќа за евакуацијата на македонските државјани од Блискиот Исток, изјави министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски, нагласувајќи дека во вакви кризни ситуации институциите имаат обврска да помогнат.„Одлучивме да не наплаќаме од граѓаните. На сите ни е многу лесно да критикуваме од дома, не дај Боже да бидеме во таква ситуација. Владата и министерството, во ситуација на криза, се тука да помогнат и нема да очекуваат да се надоместат трошоците“, изјави Муцунски.Тој информираше дека има и поединечни случаи на граѓани кои побарале специфичен начин на евакуација.„Едно лице побара да не биде евакуирано преку Египет. Има граѓани кои побараа помош, но тоа да биде од Израел. На едно лице му обезбедивме авионски билет, а за уште едно лице работиме на логистиката“, рече министерот.Муцунски појасни дека при евакуацијата се применуваат одредени приоритети.„Приоритет имаат мајки со деца, потоа туристи, а од некои земји беше побарано да се извлечат и странски државјани поради специфични околности. Во следните два лета повторно ќе има и странски државјани“, изјави Муцунски.

Македонија | пред 1 седмица

14 лица не се појавиле на летот за евакуација од Дубаи, планирани се уште два летови, 89 лица чекаат да бидат извлечени

Четиринаесет македонски државјани кои биле пријавени за евакуација вчера не се појавиле на организираниот лет од Дубаи, информираше министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски.„14 лица вчера не се појавија на летот од Дубаи. Овие лица до последен момент барале евакуација. Контактиравме веднаш преку нашето дипломатско претставништво други граѓани, кои ги вративме, а беа на листата за чекање“, изјави Муцунски.Тој посочи дека во повеќе земји од регионот се евидентирани македонски државјани кои побарале помош за евакуација.Во Доха се регистрирани 162 лица, од кои 89 изразиле подготвеност да бидат евакуирани. Во Кувајт се пријавени 36 лица, во Бахреин 15, додека во Саудиска Арабија се пријавиле пет лица.„За нив е предвиден организиран транспорт до Ријад како централна точка за собирање, по што во текот на неделата ќе има директен лет“, рече Муцунски.Министерот додаде дека од Дубаи во текот на неделата се планирани уште два летa, со цел евакуацијата да се реализира во целост.„Динамиката е јасна – до крајот на неделата да има извлекување на сите граѓани“, истакна Муцунски.

Македонија | пред 1 седмица

Енергетски шок: Цената на нафтата скокна над 100 долари, се стравува од нов бран инфлација

Цената на суровата нафта надмина 100 долари за барел за првпат во последните четири години, откако војната со Иран сериозно го наруши глобалното снабдување со енергенси.Според светските медиуми, цената на нафтата во неделата вечерта ја проби оваа граница, која последен пат беше надмината за време на руската инвазија врз Украина.Пазарите се под силен притисок поради стравувањата дека конфликтот ќе предизвика нов инфлаторен бран, особено поради нарушувањето на транспортот низ Ормускиот теснец, низ кој поминува околу една четвртина од глобалното снабдување со нафта и гас.Американскиот секретар за енергетика Крис Рајт изјави дека прекините во поморскиот сообраќај веројатно ќе траат со недели. Тој посочи дека викендов само еден танкер поминал низ Ормускиот теснец, додека вообичаено низ него дневно минуваат десетици бродови.Францускиот претседател Емануел Макрон во неделата стана првиот западен лидер кој директно го повика иранскиот претседател да овозможи повторно отворање на поморската рута.Аналитичарите на инвестициската банка „Голдман Сакс“ предупредија дека цената на нафтата може да достигне и околу 150 долари за барел доколку кризата не се смири до крајот на месецот. Во екстремни сценарија, некои трговци со енергенси предупредуваат дека цената би можела да порасне и до 250 долари за барел.Порастот на цените на нафтата веќе создава притисок врз цените на горивата, при што во некои земји постои ризик полнењето на семеен автомобил повторно да надмине 100 фунти, што последен пат се случи по почетокот на војната во Украина.Во меѓувреме, иранските државни медиуми објавија дека за нов врховен лидер на земјата е избран Моџтаба Хамнеи, 56-годишниот син на покојниот ајатолах Али Хамнеи. Изборот на конзервативниот духовник, според анализите, сигнализира подготвеност на Техеран да ја продолжи конфронтацијата со Соединетите Американски Држави.

Свет | пред 1 седмица

Нефтата поскапува, светот трепери: Војната со Иран може да предизвика глобален инфлаторен шок, предупредуваат економисти

Инфлаторен шок предизвикан од американско-израелските напади врз Иран би можел сериозно да го загрози кревкото закрепнување на светската економија, предупредуваат банкарите и економските аналитичари, пренесува „Гардијан“.Според нив, наглиот раст на цените на нафтата и природниот гас може да доведе до поскапувања на мало во многу земји и да ги принуди економистите да ги ревидираат прогнозите за глобалниот економски раст во текот на годинава.Извршната директорка на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, изјави дека зголемување на цените на енергенсите од 10 проценти кое би траело една година може да ја зголеми глобалната инфлација за 40 базични поени и да го намали економскиот раст за 0,1 до 0,2 проценти.„Светската економија се покажа извонредно отпорна. И покрај шоковите, растот и понатаму е околу 3,3 проценти“, изјави Георгиева.Економистите предупредуваат дека поголем проблем од самото поскапување на енергенсите може да биде дестабилизацијата на финансиските пазари, кои и онака се под притисок поради високите вреднувања на акциите во секторот на вештачката интелигенција и влијанието на американските царини.Британскиот економист Џим О’Нил, поранешен главен економист на „Голдман Сакс“, оцени дека конфликтот започнал во момент кога глобалната економија веќе се соочува со сериозни предизвици.„Оваа војна не започна во стабилно глобално опкружување“, изјави О’Нил, предупредувајќи дека геополитичките последици би можеле да доведат до ново прегрупирање на светските сојузи.Посебна загриженост предизвикува можноста за нарушување на испораките на нафта преку Ормускиот теснец, низ кој поминува околу 20 проценти од глобалното снабдување со нафта. Според анализите на „Блумберг економикс“, пад на понудата од само еден процент може да ја зголеми цената на нафтата за околу четири проценти.Тоа значи дека евентуално затворање на теснецот на неколку месеци би можело да ја зголеми цената на нафтата за околу 80 проценти, на приближно 108 долари за барел.Економските аналитичари предупредуваат дека Европа и Велика Британија би можеле да бидат особено погодени поради зависноста од увоз на енергенси. Според проценките на „Оксфорд економикс“, инфлацијата во еврозоната и во Велика Британија до крајот на годината може да биде за 0,5 до 0,6 процентни поени повисока од претходните прогнози.Истовремено, растот на цените на горивата веќе се чувствува во САД, каде што бензинот на бензинските пумпи во просек поскапел за 15 центи по галон во последните денови.Европската централна банка предупреди дека доколку конфликтот на Блискиот Исток се продлабочи и продолжи подолго време, тоа може да доведе до дополнително зголемување на инфлацијата и забавување на економскиот раст во Европа.

Свет | пред 1 седмица

(Фото) Евакуираните жени ги чекаа со ружи: 151 македонски државјанин безбедно евакуиран од Обединетите Арапски Емирати

На Меѓународниот аеродром Скопје вечерва пристигнаа 151 патник, македонски државјани кои претходно престојувале во Обединетите Арапски Емирати и кои успешно биле евакуирани и вратени во земјата.Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, информираше дека процесот на евакуација бил целосно координиран од Министерството за надворешни работи и надворешна трговија, во соработка со другите надлежни институции.„Вечерва на Меѓународниот аеродром Скопје пристигнаа 151 патник, како дел од групата македонски државјани кои престојуваа во Обединетите Арапски Емирати и кои успешно и безбедно беа евакуирани и вратени во државата“, соопшти Муцунски.Тој додаде дека операцијата уште еднаш ја потврдува подготвеноста на институциите да реагираат брзо и координирано во услови на кризни ситуации.Според најавите од Министерството, во наредните денови се очекува да биде финализирана и евакуацијата на останатите македонски државјани кои се наоѓаат во погодените подрачја на Блискиот Исток.

Македонија | пред 1 седмица

Иранските државни медиуми тврдат: Мојтаба Хамнеи прогласен за нов врховен водач по смртта на Али Хамнеи

Иранските државни медиуми објавија дека Мојтаба Хамнеи, син на поранешниот врховен водач Али Хамнеи, е именуван за негов наследник и нов врховен водач на Исламската Република.Али Хамнеи загина на самиот почеток на американско-израелските напади врз Иран. Државните медиуми наведуваат дека Мојтаба Хамнеи, 56-годишен клерик, ги преживеал воените удари.Врховниот водач во иранскиот политички систем ја има последната и решавачка улога во клучните државни прашања, вклучително и стратегиските безбедносни и надворешнополитички одлуки. За изборот на наследник, како што се наведува, одлучувал Советот на експерти — тело со 88 членови — по смртта на Али Хамнеи.Во периодот по неговата погибија, било формирано привремено тричлено државно водство, составено од претседателот Масуд Пезешкијан, претседателот на правосудството Голамхосеин Мохсени Еџеи и клерикот Алиреза Арафи, кој воедно се посочува како челник на паравоената организација Басиж.Државните медиуми нагласуваат дека Али Хамнеи во јавноста никогаш официјално не го именувал својот наследник, што го прави денешното соопштение особено чувствително и потенцијално пресудно за натамошната стабилност на иранскиот политички поредок во услови на воен притисок и регионална ескалација.

Свет | пред 1 седмица

Над 270 контроли на бензински пумпи – кај дваесетина привремен недостиг од гориво

Пазарните инспектори утврдиле дека на дел од бензинските станици во државата имало привремен недостиг на гориво, но станувало збор за краткотрајни прекини во снабдувањето, кои траеле од еден до два часа.Контролите биле спроведени откако на социјалните мрежи се појавија информации дека на некои бензински станици не се точи гориво, по што Државниот пазарен инспекторат излезе на терен со вонредни проверки.Директорот на Државниот пазарен инспекторат, Стојкоски, за телевизија Сител изјави дека во изминатите три дена биле извршени повеќе од 270 контроли на бензински пумпи низ целата држава.При инспекциските надзори било утврдено дека кај дваесетина бензински станици имало привремен недостиг на гориво. Сепак, како што појасни Стојкоски, прекинот траел кратко – додека се дополнат резервоарите, по што точењето продолжувало без проблеми.Поради тоа, инспекторите не изрекле казни.Според директорот на Пазарниот инспекторат, причината за ваквата состојба е нагло зголемената побарувачка за гориво, која во одредени моменти била и до четири пати поголема од вообичаеното.

Македонија | пред 1 седмица

Техеран предупредува: Отровен воздух ги загрозува граѓаните по нападите врз рафинериите

Иранското Министерство за надворешни работи предупреди дека нападите врз нафтената инфраструктура во земјата ослободуваат опасни и токсични материи во воздухот, што, според Техеран, претставува сериозна закана за здравјето на населението.Портпаролот на министерството Есмаил Багаеи изјави дека нападите врз нафтени складишта и рафинерии предизвикуваат големо загадување на воздухот.„Нападите врз нафтени складишта ослободуваат опасни и отровни материи во воздухот, што во големи размери ги загрозува животите на луѓето“, изјави Багаеи.Во текот на ноќта, според иранските медиуми, биле погодени неколку нафтени рафинерии во земјата. Меѓу целите било и нафтеното складиште Шахран, кое се наоѓа на северозападниот дел од иранската престолнина Техеран.Иранските државни медиуми јавија и за експлозии во градот Ком. Полуофицијалната новинска агенција Тасним објави дека американско-израелски напади погодиле две локации во овој град.Ком се наоѓа јужно од Техеран и важи за едно од најзначајните центри на шиитското верско образование во Иран. Градот веќе беше меѓу местата каде беа пријавени експлозии по почетокот на американско-израелските напади врз повеќе цели низ земјата.Засега нема официјални информации за евентуални жртви или за обемот на материјалната штета.

Свет | пред 1 седмица

Трамп, Иран и Европа: војната ја враќа старата лекција дека сојузниците не се „опција“

По една година во која ја градел реториката врз притисок, закани и потценување на европските лидери, американскиот претседател Доналд Трамп, според напис на „Политико“, сега се соочува со непријатна вистина: во војна против Иран, Европа не е спореден актер, туку клучна алка – особено кога станува збор за бази, логистика и воена инфраструктура.Според текстот, првите денови од американско-израелската операција би биле „значително полесни“ доколку Лондон дозволел американските бомбардери да полетуваат од воздухопловни бази на територијата на Обединетото Кралство. Трамп, како што се наведува, јавно изразил незадоволство што британскиот премиер Кир Стармер одобрил само активности кои се квалификуваат како „одбранбени“ операции од објектите на Кралските воздухопловни сили.Слична линија, се додава, повлекол и шпанскиот премиер Педро Санчес, кој ја осудил операцијата на Блискиот Исток како кршење на законот и одбил да дозволи користење аеродроми под шпанска контрола за полетување на американски авиони. Во написот се наведува дека тоа предизвикало гнев во Вашингтон, а Трамп дополнително ја нападнал шпанската влада, опишувајќи ја како „непријателска“ и најавувајќи можни последици по трговските односи.Францускиот претседател Емануел Макрон, според „Политико“, предупредил дека војната е опасна, дека не е усогласена со меѓународното право и дека не може да добие поддршка. Таквиот фронт на воздржаност во Европа, се оценува, носи ризик од продлабочување на трансатлантскиот раздор и потсетува на траумата од 2003 година, кога војната во Ирак со години го нагризуваше довербата меѓу САД и дел од европските сојузници.Во исто време, Белата куќа, според написот, очекува европските сојузници да „соработуваат“ во мисијата, со образложение дека и Европа е директно изложена на заканата од Иран. Сепак, шпанската влада веднаш демантирала тврдења дека Мадрид се согласил на соработка, што дополнително ја нагласува тензијата и различните интерпретации на „поддршката“.Текстот наведува и дека не сите европски влади се подеднакво далеку од Вашингтон. Германија, на пример, била пофалена затоа што базата Рамштајн била ставена на располагање на американските сили, што во американската администрација се чита како доказ дека практичните, воено-логистички капацитети често се поважни од политичките симпатии.Во написот се појавува и оценка дека Вашингтон почнува повторно да ја учи лекцијата за границите на моќта без сојузници. Се наведува дека врвот на американската воена хиерархија предупредувал дека конфликтот со Иран носи поголеми ризици ако не постои поддршка од клучни партнери, додека европските влади, паралелно, распоредуваат сопствени капацитети кон регионот за да ги заштитат сопствените интереси – но со свест дека дури и „одбранбените“ мисии можат лесно да бидат вовлечени во ескалација.Заклучокот што провејува низ анализата е јасен: Европа се обидува да постави црвени линии за користење на својата територија и инфраструктура, а администрацијата во Вашингтон, соочена со оперативните потреби на фронтот, мора да признаe дека трансатлантската поддршка не се подразбира – и дека не се добива со ултиматуми.

Свет | пред 1 седмица

Во еден ден се приведени 23 возачи, меѓу нив малолетник – фатени без дозвола, под дејство на алкохол и со активна забрана, велат од МВР

Полициските службеници во текот на вчерашниот ден на целата територија на државата лишиле од слобода вкупно 23 возачи, поради сериозни прекршоци во сообраќајот, соопшти МВР.Како што информираат од Министерството, 11 возачи биле приведени затоа што управувале возило без возачка дозвола, при што е евидентиран и еден малолетник. Девет лица биле лишени од слобода поради управување возило под дејство на алкохол, а едно лице било приведено затоа што возело и покрај изречена активна забрана за управување.Најголем број лишувања од слобода се реализирани на подрачјето на СВР Тетово (седум) и СВР Куманово (пет). По три возачи биле лишени од слобода на подрачјата на СВР Скопје и СВР Штип, по два во СВР Велес и СВР Битола, а еден на подрачјето на СВР Струмица.Од МВР наведуваат дека по целосно документирање на случаите ќе бидат поднесени соодветни кривични пријави.Воедно, Министерството упати апел до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваат правилата и прописите, да не управуваат возило без положен возачки испит, да не возат доколку им е изречена забрана за управување и да не седнуваат зад волан под дејство на алкохол, со цел заеднички да се придонесе за побезбеден сообраќај.

Македонија | пред 1 седмица

Неутралната Швајцарија се огласи: Американско-израелските напади врз Иран се кршење на меѓународното право

Швајцарскиот министер за одбрана Мартин Пфистер оцени дека нападите на Соединетите Американски Држави и Израел врз Иран претставуваат кршење на меѓународното право, пренесува Алџезира.Во интервју за швајцарскиот весник „Зонтагсцајтунг“, Пфистер изјави дека швајцарската влада смета дека нападот врз Иран ја прекршува забраната за употреба на сила, што е основен принцип на меѓународното право.„Федералниот совет смета дека нападот врз Иран претставува кршење на меѓународното право. Според нашето мислење, тоа е прекршување на забраната за употреба на сила“, изјави Пфистер, повикувајќи ги сите страни да ги прекинат борбите со цел да се заштити цивилното население.Тој појасни дека оценката се однесува на сите држави кои не ја почитуваат забраната за употреба на сила, вклучително и САД и Израел.„Американците и Израел го нападнаа Иран од воздух. Со тоа, како и Иран, го прекршија меѓународното право“, додаде швајцарскиот министер.Слични ставови изрази и германскиот вицеканцелар и министер за финансии Ларс Клингбајл, кој во изјава за германската медиумска мрежа РНД рече дека има „сериозни сомнежи“ дали оваа војна е легитимна според меѓународното право.Клингбајл предупреди и дека постои опасност светот да се движи кон систем во кој нема правила, туку важи само правото на посилниот.Шпанија, исто така, ги осуди американските и израелските напади врз Иран, оценувајќи ги како непромислени и незаконски.Според експерти со кои разговарала Алџезира, нападите најверојатно ја прекршуваат Повелбата на Обединетите нации, која ја забранува агресијата и употребата на сила без јасно правно оправдување.

Свет | пред 1 седмица

Што ако избие нуклеарна војна: Пет милијарди жртви, 10 години без храна, само две земји можат да преживеат

Растечките геополитички тензии повторно ја враќаат една од најмрачните теми на современиот свет: што навистина би значело нуклеарна војна – дури и ако се води меѓу ограничен број држави. Во анализите што се темелат на научни модели, клучната опасност не е само моменталното уништување од детонациите, туку долготрајниот удар врз климата и храната, кој би го променил секојдневието на планетата со години.Според такво сценарио, првите часови и денови би донеле масовни жртви во зоните на директните удари – градови и критична инфраструктура би биле избришани, а преживеаните би се соочиле со хаос, прекин на здравствени услуги и недостиг од вода и енергија. Но уште поголемата катастрофа, според научните процени, би настапила потоа, кога огромни количества чад и саѓи би се издигнале во атмосферата и би ја намалиле сончевата светлина.Токму таа фаза се опишува како „нуклеарна зима“ – период на затемнување и нагло ладење, кој би ја погодил глобалната земјоделска продукција. Со пад на приносите и прекин на синџирите на снабдување, светот би влегол во долга криза на храна, каде што гладот би станал главниот убиец, а социјалните системи би се распаѓале под притисок на недостиг и миграции.Во една од проценките што се цитираат во јавноста, се наведува дека бројот на жртви би можел да достигне до пет милијарди луѓе, зависно од размерот на конфликтот и количината на материјал исфрлен во атмосферата. Дел од населението би можело да ги преживее почетните удари, но би влегло во свет со драматично променети услови за живот, каде што земјоделството би било потиснато со години, а секоја држава би се борела да ги заштити преостанатите резерви.Во оваа логика на преживување, како најповолни се посочуваат држави кои се географски изолирани, имаат капацитет за производство на храна и се доволно далеку од главните цели. Во таквите процени, Австралија и Нов Зеланд се издвојуваат како места што би имале релативно поголеми шанси да одржат одредено ниво на земјоделско производство и функционирање, иако и таму условите би биле далеку од нормални.Експертски коментари што се пренесуваат во јавните дискусии предупредуваат дека дури и нај„сигурните“ региони не би биле поштедени од тешкотии: живот со ограничени залихи, можни прекини во снабдувањето, опасности од радијација, како и потреба од долготрајни мерки на заштита и приспособување. Овој тип сценарија, нагласуваат анализите, не служи за сензационализам, туку како потсетник дека вистинската цена на нуклеарниот конфликт не се мери само во детонации, туку во години изгубена стабилност и поколенија што би живееле во последиците.

Свет | пред 1 седмица